Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:02 يَا ذَى الْأَسْمَاءِ الْحُسْنَى يَا خَالِقَنَا أُفْرَاطِ نَسْأَلُكَ وَأَنْتَ الْأَسْمَى تُحَارِكَ 0:33 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la dan madad surab biz Allah'ni ismi sifatlarini urganishtikda davamitamiz. 1:02 Allah subhanahu wa ta'ala kimni yaxshikursa uzini tanti qoyadi. Allah ta'ala hammamizni uzu yaxshikurgan bandalardan qisin. Allahni isimlarini urganishlik, Allahni tanişlik bu kishini haqiqi bakti bu. Uzu insaniniz yaratilişlikide makseten uzu şu uzu. Wa ma khalaqtul cinna wal insa illa liyabudun. Allah ta'ala yata'adi ki, min insan ve cinlarini minge ibadat qilişliki uçun gene yarattim. 1:30 Ibn Abbas radiyallahu anhumayt adlar ki, illa liya'budun digani, ay illa liya'rifun, min-i tanişlikleri uçun yarattim digi. Allahni tanimagan adam, Allah Ta'ala ge ibadat qilalmaydi, tanimagan adam iman kiltiralmaydi. Kishi qan calig derecede qalbide marifat buse, Allahni tanise, shun calig derecede Allahki imani kuxlik bulaydi. Allahni zatini bilse, Allah Ta'ala n sifatlerini bilse, Allah Ta'ala n ishlerini, nimi qilaydi Allah Ta'ala? Allah qandi zat. 2:00 Bunu Allah subhanehu wa ta'ala uzini kitabide bizgi tanitti. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam tanittiler, Allah ta'ala tanitti. Allahni tanishlikni in yahshi yuli, Allahni ismi sifatlari orqali tanishlik. Allah ta'ala uzini kitabide isimledi. Rasulihi sallallahu alaihi wa sallam Allah ta'ala isimledi. Menin shu isimlerde bir manalar bor. Biz başdan kilishkendik ki, bunar sani kup, sharifle bayangali yap biz. 2:26 Allah Ta'ala'nın isimlari faqad gina isimni uzu maz, mesele, adamlariga qoyilgan, arap dili da camit isim diiladi, undan bir mana ciqmiy digan isim, mesele, adamlariga harqil ot qoyib qoyila, unu manasi yok. Ma shaharlar da otlari bar, mesele, bu nimi manani bildirad dheseyiz, chiqin bilmidi. Mesele, falan shahar dimi chun bunday digilgan dhese, bilmadik, adamlari shunay digan, shu isim minan, shunamiz diiladi. Allah Subhanahu wa Ta'ala'nin isimlari unak imaz. 2:55 Allahni ismi edilingende, albette unda bir manalar var. Meselen, gece utkin tersimizde, Allah ta'alanın Cabbar ismini uttik. Cabbar dik, Al-Cabbar ismi, bundan üçte manat usunladi. Uzaq arab lugatide bundan üçte manat usunladi. Birincisi, Ali manada. Allah subhanahu wa ta'ala Ali zat. Aliyyul a'la al-muta'al. Allah ta'ala in Ali zat. Allahdan üstun buledigen hiç narsa yok. 3:25 və ikkinci manası, Allah Ta'ala, Al-Cabbar ismi islah qiluqi manadi. Islah qiluqi, Allah Ta'ala islah qiladi, ham hissi, ham ma'navi. Qancha qancha singan qalblar bar, onu Allah islah qiladi. Qancha qancha singan narsalar bar, Allah islah qiladi. Hatta insan badani de bircaya bir tindalib kitadi, bir nasi buladi, onu Allah Ta'ala islah qiladi. Manashu Al-Cabbar ismiden girib cikadi. Allah Ta'ala manashuna qangi zat. Biz bunu qaynatta qancha narsan qorchumuzu mumkun, 3:55 qanca buzulub kitgan narsilar buladi, yana islah buluradi. Sular qanca buzulub kitadi, yana islah buladi. Hawa buzulub kitadi, yana islah buladi. Odamlar buzulub kitadi, yana peygambarlar kiladi, kitaplar chushub, islah bugan, Rasulullahdanki qiyamat günü gece, odamlarini islah qiladigan ahlilinlarini Allah ta'ala chikaradi. Ularin chida davatchilar, dini davat qiladikin kichilarini, salix kichilarini chikaradi de, xalkini islah qiladi. Bu, Allah ta'ala, 4:24 Al-Cabbar ismiden gelib chikhidgin ishlari. Usumliglar, meselem, usumlig bir payhan buk gitsi, ozora vaqtangi hini uzini unlip, islah bolib gitadi. Darakhlar, hama nirsidi misal qili shumkin. Uchunchi manasi, Al-Cabbar di manasi, uzini, ishini utkisadigin zat digin. Allah ta'ala hich qachan bir ishni qilal mey, aciz buk qomiydi. Subhanahu wa ta'ala. Allah bir ishti qilemendi dimi, albetti qilar. 4:51 Allah Ta'ala'nın ishlari iki xil boladi, dedik, kauni ishlari var, va shari'i ishlari var. Kauni ishlari, bu, kainatta Allah'ni bacaradigan ishlari. Yamgur yaqdir ishligi, usimliklarni kukardir ishlig, insallarini tughul ishligi, ulishligi, kasal bolish, yaxshi bolish, bunda hiçkim Allah Ta'ala'ga shirik bolalmaydi. Yani, Osmanlar va yirde zarrim isqali chaligim, Allah Ta'ala'ga hiçkim shirik bolalmaydi. Va, yordamciyim bolalmaydi. Va, maslahatciyim bolalmaydi. 5:22 hali Allahke yaratisligdi qoyin, shirig bolol meydi, shirig bolisligdi qoyin, yordamciyam bolol meydi, yordam bolisligdi qoyin, maslahatciyam bolol meydi. Hic kimnen Allah Ta'ala birar narsa sura meydi. La yus'alu amma yaf'alu wahum yus'alun, Allah Ta'ala qigan ishlerden suralim meydi. Odamlar suralina niga digan sawal Allahke bu meydi. Chunki Allah Subhanahu wa Ta'ala al-Jabbar bugan zat. Al-Jabbar, al-mutakabbir, 5:52 uzini ishini uzu utkizadigan, hic kim undan ustun bolalmay digan, xaxlagan, ishini xaxlagan, paytda xaxlaganida iqila ala digan zat digan. Kuriyab sidarmi bizdi Rabbimiz qanday zat. Qaran ki biz qanday zatka ibadat qiliyabmiz. Hacatizi soragan paytizda, sizda hacatiz agar kuch quvvatka baqalik buhbasa, Al-Cabbar ismi bilan sorayin. Sorayin inshaAllah Allah ta'ala biraydi. Allah ta'alani gozal isimlari var, usha isimlari bilan sorayilab digin. 6:23 وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَ فَدْعُوهُ بِهَا مَنَّ شُوْ اسِمْلَرْ بِلَنْ سُرَاشْلِكَ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ 6:51 Allah Ta'ala'nın Qur'anla'gi sifatlari bikardan-bikargi kim idi? Buna albette biz, khossatan talib ilimler, bunarsiga cuda qattig itibar birishkireyik. Qur'an ugu kembayetimizde, Allah Ta'ala, mesele, ghafurun shakur kiladi, mesele, alimun khabir kiladi. Nige aynen khabir ismini alim bilan birgi kilitirdi? Wa huwal khalaqul alim kiladi. Alim ismi bilan, khalaq ismi birgi kiladi. Allah Ta'ala'nın shakur ismi, 7:20 Qur'an'da turtta jayda ki genaykan, Allah Ta'ala ita'adi ki, li yuafiyahum ujurahum wa yazidahum min fadlih, innahu ghafurun shakur. Mani birda shakur digan ismi ghafur sifati bilan birgi geliyabdi. Wa basqa ayatta, inna rabbaka la ghafurun shakur. Inna rabbaka la ghafurun shakur. Birda shakur ismi ghafur bilan birgi geldi. Wa yana basqa ayatta, Allah Ta'ala ita'adi ki, wamay yaqtarif hasanatan, 7:49 Nazid lahu fiha husna, inna allaha ghafurun shakur. Bir diyim, ghafurun shakur giyili. Uçta joyda, kiri yaptiki, ucca las diyim, shakur ismi ghafur bilan birgi giyili. Va bitta joyda, Taghabun surasta, Intuqridu allaha qardan hasanan yuda'ifhu lakum, vayagfir lakum, vallahu shakurun halim giyili. Allah ta'alan shakur ismige halimni qoşib giyili. Demi bizda o hazır. 8:18 mən shu turtta ayetda, ıştasida, Allah Ta'ala'na, shakur ismi qafur bilan birgi kildi. Nigi? Agar ta'amul qilib qarasek, bundan shunarsa kishuniladi ki, albette, Allah Ta'ala shakur diganligi, uzu manasu, bandalarini, amalini qabul qiladigan zat digan. Yaxsilik qisi qabul qiladi. Oz busiyim. Oz gini yaxsilik busiyim, shungi yarisi biradi. Hatta qafur busiyim. Inshallah biz dersi davam edayitamiz bunu. 8:47 Hatta kafirlar niyam Allah Ta'ala yaxsiliqini qabul quladi. Çünki Allah Ta'ala shakur zat. Liki ularini yaxsiliqini qabul qulub, şu dünyada biradi ulargi. Masira Az-Baqara suraste, Wa man tatawwa xoyram fa inna allaha shakirun alim. Nigi alim bilan birgi kiliyabdi? Çünki Allah Subhanehu wa Ta'ala kimge shukur qilişlikni, yani kimni amalini qabul qilişlikni, kimni shukurga haqli ikenligini biladigan zat digan. 9:17 shakirun alim biladi, ya'lamul mustahiqqa li shukri mimman la yastahiq kim haqli buladi, kim haqli bumidi, Allah ta'ala biladi shukur shakirun alim gildi fadir surasti ikki coyda ghafurun shakur gildi ikki listeyim yani bu digani Allah ta'ala bendalarini amallarini qigan islarige 9:45 shukur eytadi digani, shukur eytadi digani, maqbul, unu qigan ishi qabul, bilmaslik ki abdurib, unga tizkari qarab qoymedi Allah ta'ala, unu qigan amalini qabul qiladi, lekin maqfurat bilan birga qabul qiladi, qafur, Allah ta'ala, maqfurat qiladi digani, harqan dayi qilinyan bandalar tarafiden buga ish, maqfurat ki muhtaj buladi, kamchiliklari kub buladi, Allah ta'ala uja qilinyan ishlarini alib, kamchiliklarini kechirib, saf qilib durib, uzigi alad digani. 10:15 Yani, bandani qil etkin, si sof yaksilik bu meydi. Birinciden, uzu yaksilik qilip, Allah Ta'ala ge bir taqarrub qil edigan, Allah ge bir yaksisilerdi qilip, bizdi digan adamlar, mesela, namaz uqsiyem, namaz uqsiyem bir kemçilik bilen, hayali coyda bu meydi. Mesele, uzu, asli namaz uqiganligin uzu uchun, bitte Allah Ta'ala ge shukriye cikirik odim. Çünki namazge tavufiq birganligin uzu kette narsada bun. Tahirat qiliş digin uzu kette bir narsa. 10:43 xar bitta saliq amalimiz bar ki, u uzu bir shukur qiliqlikke muqtaj bolan. Shukur qiliqligimizde uzu shukur qiliqlikke muqtaj bolan. U shaychiram, Musa a.s. ken eken, israiliyatlar da kegen xabirden, ey Rabbim, min xar bir ishti seni nimati minan qisam. Davatdi yit qisam xalqinge, bu seni nimatiyn bosa minge. Agar unga shukur aytisam min, uyam seni nimatiyn bosa, qani qilib shukur aytaman diganda, ey Musa, 11:13 ane shu halatin shukur etkenin digan. Yani shu halatda bilişlik insan uzunu shukur eyti almas digini, bilişligini uzu bu shukur qilişlig digani. Shunshiyami Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etdilar ki, la uhsi thana an alayk. Ey Allah, min singe maktaularini hesab kitab qilalmayman. Anta kama athneyta ala nabsik. Sin uzinge uzin maktau etkendi zatsan. Allah ta'ala uzin qanday uzin hamdi sanaygin layiq zat, uzu bilhalim. 11:44 Demek, mənim şu üçte ayetdeyim hazır. Qafurun, shakur gildimi. Niyge, nimi üçün eken? Çünki bantalarini qil etken işlerde albette kemçilikleri buladi. Allah subhanahu wa ta'ala u amallarini qabul qiladi. Likin, kemçiliklerini keçirip qabul qiladi. Vallah halim, uşa üçünem namaz okubugenden kiyn, biz astaghfirullah, astaghfirullah, astaghfirullah dimiz. Namaz salam birgenden birden etemiz. Niyge, çünki amalini yaxsi bacar olmarik. Kemçilikleri kup buldi. Allah buyurgendi. Allah ta'ala bizde nime ge buyurgendi? 12:14 iqamatus salaga biyurgandi, aqimus salaga biyurgandi namazu qilar dima didi aqimus sala didi biz aqimus sala qildigimi? allah biyurgandi qildigimi shu namazdi? allahu zikicirsin kulimizdanki genchi qildik ee allahu zin qicirdigandi namazda shu salam birasiz salam birgenden kiniden astaghfirullah astaghfirullah astaghfirullah dib etemiz demek benden qil etgen in yakhshi ishlari agar namaz bul etgen buse shu namazdeyem kemchilik bilen qilamiz 12:44 Likin, Allah subhanahu wa ta'ala harqan dayi ishni qabul qiladi. Yaxshi ishi busi qabul qiladi. Qabul qiladi, ushi kamchiliklarini ushi kichir qabul qiladi inshallah. Ushi ushinam, shakurun, qafurun shakur kirli. Amma taqabun suraste, intuqridullaha qardan hasanan, yuda'ifhu lakum wa yaqfir lakum, wallahu shakurun halim. Buyur da, halim kirli. Bu ham quddushu manani biraydi ki, Allah ta'ala halim bugan zat. Agar Allah ta'ala ayitkanidi amal bumasa, 13:14 Allah Ta'ala'na xilmi, agar halimlik sifati bomasa, onu qabul qilmasi dik kirek. Aslida qilinyan ish, qilinyan ish, qoydaga togur kimasa, qabul qilinmasi dik kirek aslida. Lekin Allah Subhanahu wa Ta'ala halim, aligi walillah hilmatsalul a'la. Masala, adamlar da birxil, adamlar buladi, masal bircegi bir, nakimit topshirmaksiz, hüccat topshirmaksiz bu seyiz, ushida turga muazzaf, 13:42 agar qattaraq adam bulsa, unchi munchi lansan omeydi. Han narsadan baxona tap uğradi, bircayda, manay, unday qimab san, buni unday qimab san, waraglar da olib, bazilar hirtib-hirtib itziga qaraydi otu varadi, bazda bor sez, ona qadi, adamni judayam kayfiyatin shuror edigan adamlar bulaydi. Hic ishiz bitmeydi, arzimeygan bir narsay uchun, kancha-kancha adamni yugurtir edigan adamlar bor. Unda bir halimlik sifati yuk. Bazda adamlar bor, manay, unday qimab san, hamayli. 14:09 qiyanida bolarda bob kin kisda mudaqima qen dibdurib, mayli mayli dibdurib, dumad siyasi mayli dibdurib, uxanda bir halimlik sifatini qoraz. Allah subhanahu wa ta'ala wa lillahi'l-masalil a'la wa Allah halim zat. Shunu cilam shakurun halim. Bani shu coyda hazir, intuqridu llaha qardan hasanan yuda'ifu lakum. Agar Allah ta'ala qestir, yaxsi bir qarz bir etkin bu silarin, yana Allahna halimli gidan ki, shunu qarz didi. Asrida qarz mo? 14:38 Kim verdi bizdi kulimizdaki mulkini? Bizdiki kim verdi? Allah verdi bizdi kulimizdaki mulkini. Düşuneymez mi? Allah verdi de, yene bizden qar suri yabdi mi? Bunu cahil yahudlar, Allah kembe qalbib qabdiyken, bizden qar suri yabdi, didi. Allah kembe qalbib qabdi, bizden qar suri yabdi. Bu nimi dikin gebu? Bani bu, qirt insani cahilligi. Bizdi kulimizdaki narsalar, uzimizden hemen narsa Allah niki. Inna lillahi wa inna ilahi racion. 15:07 Anishu uzmizdiki bugan narsani, Allah ta'ala halim buganligi uchinam xarz biriyyilar dib suriyyabdi. Oy, falanchi, min singe birgin narsindan ban oga birgoygin. Disa haqqa midi? Haqqiydi. Biriyyilar ban buga, bunuki singe birgin narsa ammas singemaz. Masilan, walillahil masalil ala, farzantlarizgi bugan narsa opki biras, opkilasda bittasiga biras, ban singedib. Kin ikinsisi korib qasa, o falanchi haligi birgin narsamdi yarimini buga birgin, ammas singemaz dib qayas. Hali yibumagan bosa onu, 15:37 yana mini bunge oberiladi hamazi singe mas mini diz yani bu buyuruxu yuzdi qime ilaji yox farzan Allah ta'ala wa lillahi ilmasanul a'la aliyyul a'la bugan zot, Allah jabbar zot xoqla ganini buyursa, xoqla ganini qisa bulad lekin Allah ta'ala halim buganini qichunam qarz birisalarin diyabdi usha bergan narsamizdi qarzdib qabul qolub yana qarzdi uza adalat qisa biriga bir qaytari birish kerek Allah ta'ala nima didi yuda'if hu lakum 16:06 silarini bergan narsalarini ziyada ziyada qivaradi, oshir varadi, wa yaghfir lakum, wa silarini maghfirat qilib gunahlarini kichir varadi. Bu, yana, qushimcha narsa bu. Wallahu shakorun halim. Bundan kin, nima diyshkira gindi shuncha bugan nakin? Bu zat haqqatan shakor halim zatakindi warasda kin. Mani shunu bilgandan kin, uzim shunsa Allah ta'alanin, uzini bergan narsasini, uzu qarzdib sorasa. Uzu sizgi aksili qiliyabdidan kin, uzi halimin bergan narsalar, 16:36 dimi yabdi, min birga narsalarim dimastan intuqridullaha agar Allah ki qarz birsalarin dibi eti yabdi, xuddi ki bizdi narsamizdi guncalik dereceda halimlik faqad Allah subhanahu wa ta'ala da boladi wallahu shakurun halim bugan zad uzi asli shukur kalimasini arabce manasi ibn qayyim rahimahullah madaricu salikin kitabida bunu bayan qibayet gini keller ki shukur kalimasi uzi arab talida 17:06 hayvanlarga islatilinadi, aslidi. Hayvanya oqat bersayiz, agar usha oqat, birgan oqatiz unu shakilidi kurni ursa, hayvan shkurqili yapti digani, yani kurni yapti digani. Mana bu, hayvan simiradi, mesela, oqat bersayiz, sut biradi, oqat bersayiz, simiradi. Mana shun arsa, asari, birgan nimligi oqatlarizdi, alafdiydi, arap dildi, birgan oqatni asarlari natijasi, wakidi, tashqarda kurni ursa, 17:35 uşa hayvanna dabbatun shakur diyladi, yani shukur qiladigan hayvan digani, yani birganizdi qetar birad digani. Indi mani shukur logat aynan uzu insallarga tushadi, masalan, birgan narsa korunadigani digani, bende shukur qilisdigi digani, dimi digani? Benden shukur qilisdigi digani, Allahini birgan nimetlari korunis girek. Tushgan narsa, shunliye tushgan cohido yuqalibgiti ursa, hish narsa korunmasa, birgan narsa, Allah birsa, unu shunliye tiskar qarib, boshqa qaribgiti ursa, 18:04 Allah ti bergen narsasini nankurli qilib turib, Allah ni diniga dushman bul etgen, Allah ni dinin tus etgen narsalarga ishlet edigen bosa, bu adam shukur qil edigen adam di mi? Deyil mi edi? Logat diyam, hich narsada etil mi edi? Buna hich narsa qabul qimi edi buni? Aqilam qabul qimi edi bi? Salamat, aqil bu narsada qabul qimi edi? Demek, mani shundan uzu bilinadi ki, shukur qilishlik digani, masalan, insalini et edigen bosa ki, shukur qili uchi adamdi, mani etamiz, 18:37 nimat bir insange kese, shu insandan qayt etken nimatka jawab bub qayt etken nirisa shukur digiladi. Masana hayvandan berlingan oqatdan nima qayt yapdi? Guzh qaytadi, sud qaytadi, jun qaytadi, masana nimadir qaytari ber atsizgibi? Manajik qaytari berse, korini urse, birxil hayvalli buladi, berganiz hiç uzgi yukmaydi, yukbit uradi. Demek, u shukur qiladigin hayvan digilmidi logatda. Shukur qilucu adam digani, berlingan nimat unda korinadi, 19:07 Demek bu, til bilan boladi, va qalb bilan boladi, va azolar bilan boladi. Mana shu narsa bilan, masalan hayvan tili bilan, hech qachan shukur qimaydi ku? Leki onu ma qaldi masalan, hayvanga oqot bir sez, hayvan nima qaldi? Sut biradi masalan. Demek sut bir yaptim, birgen narsayiz giyarashi, sizki qaytar yapdi nimadir. Gosh biradi, birgen narsayiz giyarashi, nimadir qaytar yapdi digani. Shukur qil uchi insani digani, berilingen narsani amali bilan. 19:35 tili bilan va qalbi bilan unu qaytaraydi, mani shu shukurdi gani. Tili bilan bul etkin narsay, unga maqtaba qaytaydi, qalbi bilan busay, usha nimat sahibini tan olaydi ichi-ichidan, bu bireynchi ish bu. Va ikkinchidan tili bilan qaytaydi, va uchinchidan ushanyaya yarashaya jawab qaytaraydi. Bu narsayni qamil korunishligini Allah subhanahu wa ta'ala da koraymiz biz. Shukuram Allah ta'ala shakir, shakur bugan zot. Shakur diganligi dimek, 20:04 Bir narsa, əgər bəndələrdən Allah-u Ta'ala taraf geqarab, bir narsa busa, nima busiyem? Yaxshi geb gebrasizmi? Yaxshi isqilasizmi? Qalbizda bir narsa hana tan olasizmi? U cawabsiz qomaydi. Allah-u Ta'ala itaydi ki, Fama ya'mal misqala dharratin khayna yarah. Kim zarram misqali caliq yaxshi digdi qisa, albette u u shaynin cezasini, mukafatini koraydi. Mena bu, Allah-u Ta'ala'nin shakurligi. Ayşe radiyallahu anha, mene şu ayatdi tushunib durub, 20:34 bir sura ucu, surab ki gen payitda bir dana uzum bergenlar. Bir dana uzum, basqan arsa bu ma genekin. Shunda xadim asa etgenekin ki, ey umul mu'minin, bir dana uzuman berredin brogen. Shunda Huseyum dey, dema gen dedilar, Allah ta'ala Qur'anda dema digan, kim zarramis qali caliq, yaxsili qisa, unu koradi digabdi, xaragin bu uzumda nishte zarrar bar digan. Bitte zarrige ceza boladi digabdi, muqafad boladi, bitte zarrige. Shunu uchiran, biz hali yana, inshallah, dersimiz ahir da itamiz bunu. 21:03 ibn qayyim rahimahullah madar ju saliqin kitabida shukur bilan hamdini farqini ajarati birgindar demek oza shukur bilan hamdini farqi shuki biz ilgar aldin allah ta'alan hamid sifatini alhamdu lillahini sharqlarida tafsirlarida aytganidik hamdini maligini bunu farqi shuki shukur bu 21:34 qilingan yaxshilikka jawab boladi. Albatta, sizga bir tamandan maruf bir yaxshilik qilinsa, agar, usha yaxshilikka qilinadigan, qaytarladigan jawab, bu, shukur digiladi. Hamd etisligi uchun, yaxshiligini kilishligi shartamaz. Masalan, hamd etisligi uchun, unda bar bugan yaxshi sifatdi maqtasiz, bu, hamd boladi, shukur bu maydi. Shukur bolishligi uchun, undan bir sizga yaxshilik kirish gireyik. Masalan, karimni maqtamaqsisiz. 22:03 Allah Ta'alaani karimdi maqtasayiz, Allahani karimdan zulkaram sahawat sifati bor. U shu sahawati bizgi itkiganligi uchun biz etsik, shukur boladi. Mutlak shun da uzina etilinsa, Allah Ta'alaani hamdi etsik boladi. Masalan bir chavandazdi maqtasiz, masalan. Chavandazdi maqtasiz, bu cudeyim otke yakshi minadi, chiro ili oti minarekin, dib maqt alingen paytta, u shu otke minislik sifatini maqtayabsiz, sizgi undan hich qindi fayda kige yok. 22:32 bir yaksilik giygen yogundan. Fakat sidi azeblantirdi ushe xalati. Ani suni maqtasligiz hamd bulan. Amma shukur bulishligi uchun, sizgiye bir yaksilik gili shkirek. Giygen yaksilikgi, siz tomanizdan qaytay digiyen maqtaular, bu nima digiladi, shukur digiladi. Ushe uchun bir tomaninan, shukur umumi raq, umumiligi qanday cehatadan boldi, umumiligi shukurni, sifatlar giyem, yani, sizgiye yitikimagan yaksiliklar giyem maqtaurasiz. 23:01 yaxsiliqi kisiye maqta urasiz, umumi bu. Ushochun ham Allah subhanahu wa ta'ala uzini kitabini, alhamdu lillahi rabbil alamin dib bachladi. Alhamdu lillah, alhamdu lillah digani, Allah ta'ala ki rabbil alamin bugan, Allah ki hamd busin, yani butun hamd Allah ki khastir digani, Allah subhanahu wa ta'ala harqandi halatida hamd ki layiq zat digani. Agar hamd eti uchisi busiyen, bomisiyen. Shunu chunam hamd bilan biz madihti farqini etkin edik. 23:32 Allah Ta'alani Mahmud dimadi Allah Ta'alani Mahmud hamd etilingen digildi, likin madiq digilmadi, mamduh digilmadi. Madiq diganligi dimuchun, madiqta maqta uchi tomanina maqtali shkirek. Likin hamdda, maqta uchisi bu masiyam uzu hamdika la yaghzad digani. Allah Ta'ala Rabbul Alaminligi da, Bosqar uchi ligi da, Rahman sifati da, Rahim sifati da, qiyamat kuni da, ceza kuninin 24:01 patishasi bu qanligi da haqiqi hamd sahibidir. Ushe kunda Allah ta'alanin hamma maqtaydi, hatta duzakke tushkin adamlarim Allahta maqtaydi. Chunkki Allah ta'ala hichkimge zulum qoymaydi. Masalim walillahil masalim a'la, bun chuntur uchun etiamiz, masalim insan hamdga sazawar bulishlik uchun uzin isini yaxchi bacarish kirik. Bir muazzaf adam, bir ishke qoyulingen bose, tabshirilgen bose, shu ishni qoyillatib bacarse, unu maqtaysiz. 24:31 ishida kamchiliglari buluursa, yaxsiliglari emkub, likin kamchiliglari bar, xata yozadi, subkutabda xata qiladi, bunday buluursa, u hamdiga layiq digani mas u? Haqiqi kamil hamdiga layiq zat Allah ta'ala. Har qaniqi gen ishida. Yarat ishligi digani. Allah ta'ala yaratti wa tahaddi qildi. Yani tahaddi qildi digani, yarat quyib durub, adamlarini etki, butun xalqa, meni yaratgan narsalarimda, bita kamchilig tabir ilergan topolaslarimi. Butun insanlarin, cinlarin, hamilarin, 25:01 iqli ilerdenki, min yaratkin nirsamda qani qamchilik topi iler, hada qalqullaha, fa aruni mada qalakalladina minduni, bu Allahni qalqibu, Allahdan uzgalar, niman yaratdi, kursati iler qani, hichkim isinarsan kursat olmeydi, yarat olmeydiyam, kursat olmeydiyam, qamchilikam top olmeydi, maslahatan bir olmeydi, ma min dey bugan deydiyam dey olmeydi, qayil qami ilacimiz yok, Allah subhanahu wa ta'ala, haqiqi hamd sahibi, mana bu hamdni manasi, 25:30 Shukur diganda Allahdan bizga kiletgan yaksiliklariga shukurq etsili buladi. Ushochunam hakiki shakir odam shukurqiladigan odam Allahni bizga biretgan nimetlarini bilgan odam shukurqiladi. Amma cahil odam busa qayrdan kiletganligini bilmaydi, uylamaydi yam, kimbir yapti buni. Shundi oldiga tup-tupchisa, shundi yivarur edigan haliga akramakumullah. Masa hayvanlar shundi buladi ki, oldiga nima tashallinisa, kimbir didib qarab koymaydi. 26:00 shukur qilishligini xokladdi shukur qisin dibdurib birdi bana shukur qilishlig judiya muhum narsa buganlig ucinam 26:27 shaytan adamlarini in asasin arsadan tusib addiki la atiyannahum min bayni aidihim wa min khalfihim wa an aymanihim wa an jama'ilihim wa la tajidu aktharahum shakirin. Allah ta'ala gi addiki sini izzatini qasami qibaytaman ki ey Rabbim, mi sini izzatini qasami qibaytaman adamlarini aldidan kilaman, orqataman dan kilaman, un gidan, chapidan kilaman. 26:52 ularnin akhira qibadtasin, shukur qilu uchidib tabbaysan digan. Qubchiligi shukur qimay disin digan. Nigaj haytan aynan ushe cayda, cannattan qulgan cayda, insallarini shukur qimaydi digan sifatin israti yabdi. Chunki u bilardi ki, Allah ta'ala ge in yaman korilingan sifat bu, na shukurchilik. Kufran, nimatke kafir bulishlik. Odamlarini aksarini halati haqqatdini man shunibulik. Walatajidu aksara hum shakirin. 27:22 Allah Ta'ala uzele makhtagan bandalarini makhtagan payitda, masalan Nuh alayhi salamda Allah Ta'ala makhtadi. Innahu kana abdan shakura. Nuh alayhi salam, dhurriyata man hamalna ma'a Nuh, innahu kana abdan shakura. Nuh bilan birga, biz kimege qalibchika adamlarini dhurriyatlari bilar. Innahu kana abdan shakura. Bu Nuh alayhi salam shukur qiladigan bandaydi. Shukur qilishligini, kamil korinishligini Nuh alayhi salam... 27:50 bəndə olaraq kursati bir gellər. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam kursati bir gellər, qandaybol işligini. Demek, Allah subhanehu wa ta'ala, shukur qilin işligimizdi bizdi, shukur qilin işligimizdi, xoqlaydi, yaxshiguradi, və uzi shakur bugan zot. Demek, biz ayittik ki, Allah subhanehu wa ta'alani shakur ismi diganini manasu shuki, Allah ta'ala yaxsiligini qabil qulu uchizat digan. Bu, Allahini karimligiden gelib chikadi. Allahini azamatiden gelib chikadi. 28:28 Haliga, adamlarda bir masal bar ki, har bir adam uzini qadri bilan shukur eytaydi. Har bir kişi, kim busayam, uzini qadrigi yarasha shukur qilaydi. Masalan, kochada bir adamgi, masalan, bir tilanca, bir sidan, bir narsan sorib kisa, bir uzni masaya bir sez, yarasha qilib, qancha busayam, rahmatdib kiti uraydi. Shukuran deyidi Arab dilinday etkendi. Arab dilinde shukuran kalimas islatilnaydi. Rahmatdib kiti uraydi. Bu, makul. 28:57 indi bir patshah mesele suga chuk ebtime bir ulum xalat deyikib qaldib ushe patshahini qorib qaldiz, isi putqarib qaldiz sudan chiqan nakin shukuran shukurandib kitib qasaya patshah razi bolasim shuge, kim razi boladi buni? u patshahini qutqar qogan nakin indi mes orasi mekanda terlant durasi indi bilganizdankin, unu patshahali gini bilganin nakin sige Allah birdidi gani bu bir peshin izgiye abtab chushtu indi bir katan arse boladib utirgan peytizde rahmadimdi mesele hicbi mesele bir aqiz shukurandib qoysa 29:28 Razi bulasim u shingi? Bu maqir adamaykan budiydi. Bu patshah bu maqan patshah ikan digi. Sho uchunam, har bir adamlar di chi da, adamda uzini, uzini qadrigi yarasi shukur buladi. Allah subhanahu wa ta'ala dan qaytaytgan shukur, uzini azamatiga layiq bugan shukur. U sho uchunam, Allah subhanahu wa ta'ala, hiç qachan biriga bir qip qaytarmagi. Biriga bir qip qaytarmagi. Adamlarini yaxshilari biriga bir qaytaradi. Adamlarini yaxshilari. 29:59 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni odadlari shukur qilisligidi. Kim bir yaxsiliq qisi, elbette yaxsiliq qeytler gelder. Rasulullahdan daim yaxsiliq qeytgen. Mena ansarlar Rasulullahki yaxsiliq qildi. Ular uyu berdi, cay berdi, himaya qildi Rasulullahni. Rasulullahda nima qeytti ular ki? Rasulullah qeyttiler u limada Hunayn qazatidanki, Hawazin qazatida, ghanimetlerden ulargi kem beribiyo bermegi. Ansarlargi umman bermegeldir. Hazretlergi qarib, baska adamlargi. 30:29 baz adamlarga yusda tuya bergan, baz adamlarga minqda qoy bergan, ghanimetda. Mani shubbetda ansorlarga ishtirisa bermaganlar. Ansorlargan bazilara yoshlari gapir koygan. Hama ishti biz qildik, qiliqimizdan qan tamib turib diyo, bizga bermasdan basqa adamlarga berdi. Diganda Rasulullah ozlarinin hamalarini bir xaymana takigiye yigib turib, aittilar ki, silar manshuna qa manshuna qa dip silar menga. Silar, 31:00 Min sababli, mən shunca, shunca buldi mənə, silər min borgin peytimde ədəshgür gəndiyilər, Allah ta'ala min sababli silərini hüdayetləmədi mi? Undan aldan etdilər ki, silər minge cavab vermi silərmi üşünirsə gedirdilər. Min sababli silər ədəshgən diyilər, Allah hüdayetləmədi mi? Min sababli hüdayetləmədi mi? Silər urtələrin buzuq idi, bir-biriləri minən ixtirab ediyilər, Allah ta'ala silərdi, min bilən qoğuşmadim urtələri indi. Shunney buldi? 31:27 kamaqali diylar boyi bomadilari mi? xor diylar aziz bomadilari mi? Cavab biriylar sunarsalar gerdi, diganda hickim cavab birmagi. A etmisilar mi? Kucada qoygan payetiginde singe cay birdik, qovmi isini haydab chikirgan payetde singe uy birdik, davatdi tarqatishlikke yordam birdik, avqat birdik, dimisilar mi? Sunda sahabalar etisidki ansorlar yox, minnat Allah va rasuliga digi. Yani etmaksimiz ki, Allah va rasulini ularga birgin fazli 31:56 Rasulullahni ularga kiltirgan barakasi, hich narsaga togur kimaydi. Rasulullah s.a.v.ni islari shundaydi ki, kim bir narsa birsa, albatta unna yaxsilar sanimi qaytar yallar. Mana bu, shakur, yani shakir bugan adamni isi. Allah ta'ala hich qachan, biriga bir qib qaytarmagi. Quran dayan, mana nitchi urinlarda kildi. Kim agar bitta hasanat qisa, 32:27 falahu ashru amsaliha. Man ja'a bil hasanati falahu ashru amsaliha. Kim agar bidda hasanatda alib gelisa bizda aldimizga, unga unta hasanat buladi. Untadan ziyada yittiyusda gece undanam ziyada buluradi. Yani bunu misala quddi ki, bir danini yirga ikilin gani goq shaydi. Allah Ta'ala shukur qilishligini, shun deyi Allah Ta'ala bizga sifatla verdi ki, mazalul ladina yunfiquna amvalahum fisa bilillahi, 32:56 kəməthəli həbbətin, an bətət səb'əsənə bil. Allah yulida nəfaqa qil etkin kishlərdin misali, xudd də shun yox şeydi ki, bir dana dan, yirga ikilin qen payitda, yitda başaq bub çıqgan. Har bitda başaqda, yusdadan dan bar. Fi kulli sumbulatin mi'atu həbbə, vallahu yu da'ifu liman yesha, Allah xoqlagan kishlik eyni ziyada qibir urad. Bundan kura, shakur, shukur qilişlik bu meydi. Yani, uzu ku, uzu birgan Allah ta'alanı. 33:25 Yena birgen narsasi Allahdan bandalarga nima buqqit yapdi. Yena ziyada, ziyada, ziyada buqqit yapdi. Yena bir narsani biz bilishimiz kirak ki, musurman kishini Allah ta'ala ge bir etgen, musurman kishi tamandan Allah ge baradigen namaz, ruza, bu amallar, ta'atlar Allahni bizge bir etgen narsasini mukabil edetir olmeydi. Meselen Allah ta'ala cennetli bir hemen dedi mukabilige. Allah ta'ala bizim adamlar bilen savda qal hemen. 33:56 qani sauda qilaman, kim sauda qe kiladi? U sauda shunday ki, mali indi va cani indi beresen, Allah ta'ala singe sifati mani bunday bugan jannati bered. Kim razi busa, shu sauda da qatnashsin. Lekin, biz birelik ki, bu sauda da Allah ta'ala bir tama nge jannati qoydi, bir tama nge bizde mali janimizdi qoydi. Mene shu mali janimiz, agar ming bervar ziyada bub kitken taqdir, ming da janimiz busayam, jannatke u pul bulal meydi. 34:26 cennetde qalishlikke mukabil bulalmaydu. Likin, Allah Ta'ala'nin uzini fazli bilan, unu kufeytirib, Allah maghfirati bilan, rahmati bilan, unu urabasa, an u shenide kin cennetki layiq bulaydi. Rasulullah s.a.v. eddilar ki, silardi birar talarin amali bilan cennetki kiralmaydi. Hatta siz hammey Rasulullah digallarda, hatta min ham. Illa Allah Ta'ala uzini rahmati bilan hamrab olsa, u shenide cennetki kiraman dedilar. Demek, Allah Ta'ala'ga biz... 34:54 Yaxsikur mi ilazimiz bu meydi? Allah Ta'ala'ni yaxsikur amiz, Allah Ta'ala'ga sighid amiz, biz ibadat qil etken zat, mene shunik, karim bugan, shakur bugan zat. Yaxsiligde hiç qaçan caabsiz qaldir meydi. Hatta kafirlardan ham. Kafirlarga yaxsiligi shu dunyada birer ekin. Ularga Allah Ta'ala shakur zat buganligi uchun, kafirlardan agar yaxsilig busa, u yaxsiligi shu dunyada, ularga yaxsi hayat biradi, yiydi, ichadi, liki ahiratda ularga isinirsa yok. Chunki Allah vaada qingen. 35:23 Am mumillarga bul etgen busa, shu dunya diyan biradi, ahirat diyan biradi. Kimki agar shukur qise, Allah Ta'ala ziyada qilemen didi. La in shakartum, la aziden nekum. Agar shukur qiselerin, min ziyada qilemen digan. Wa shukur qilishligdi mukabili da etdi ki, wa la in kafartum, agar nankur bul etgen buselerin, min azabim qattig digan Allah Ta'ala. Shukur qilishligdi, in katta faydelerden biri. Demek biz Allah Subhanahu wa Ta'ala'ni, 36:03 shakur zat ikanligini bilganimizdan kiyn, bu Allahni shakurligini asarlarini wakidi kurganimizdan kiyn, qandi eqilib durub, mana bu sifattan faydalanamiz, bunu bizgi, biz aqidamizgi, imanimizgi nimi faydasi bar. Mana shurunda min bir qayda, tarzda bin nasan ayetim axsimen, Allah ta'ala isimleri ikhil bulan. Bazı isimler bar, bazı isimli sifatlar bar, Allah ta'ala onu khas uzi bulan isimlenan. 36:33 Al-Jabbar ismini Allah Ta'ala uzige xoqla baldi. Bu sifat bilan, bu isim bilan kim agar bandalardan, kim agar u bilan sifatlansa, u uchun naqislik sifati bulan. Jabbar digani, ali ki, uchunchi manasili etdi ki, zurlik bilan uzinikini utkizatigan zat digani. Agar bu isim bilan, banda agar su sifatki talasha digan bosa, unu Allah Ta'ala 37:02 aligi uzmiz tilde etkende, shahini qayrib qoyal dedik o. Man ishun dey odamlarini, Allah ta'ala shahini qayrib qoyal. Allah kamtarlikni yaxsikoradi bandalardan. Mutawadik bulislikni yaxsikoradi. Kim kibirlandi? Ilimi bilen kibirlandi mi? Amali bilen kibirlandi? Uzuni saltanati bilen kibirlandi mi? Unu Allah ta'ala xarqiladi. Al-jaza'u min jinsil amal. Allahni sunnati man ishun dey. Uxu uchun ham, cabbar sifati fakat Allahta buladi. 37:31 Amma bazı Allah Ta'alan sifatlari bar, unu insandayan bolishligi mumkun, Allah sunu qaqla ge, mesele, shukur sifati. Shukur qilishligi bu bandalardan bolishligini Allah yaxshguradi, va in yaxshgurgan amal ishlari desegen boladi. Chunki, shaytan Allah Ta'ala ge etken peytte istibashi de, ularini aksarin sin shukur qiluchidib topmeysen, diganligi, demek Allah Subhanahu wa Ta'ala shukur qiluchilarini yaxshguradi. 38:01 Allah ta'ala u shayna qoqil edim, demek biz man shunya itishi barishimiz kirek. Nima qilishimiz kirek? Shukur qili uchi bulishligimiz uchun qandiya qilishimiz kirek? Bu shukur qilishlik insanin qalbini yumshetadi. Qalbini yumshetadi. Agar qalbim qotib gitken dib, siz shikayat qil etkin bu siz, ki utirdan kim? Taqulinye qoqis qalam oda Allah ti nimetlarni yazgin. Allah ti nimetlarni yaz. Kuzin koradi mi? Ha, kuzim koradi, ishtadi, badanin. 38:29 badanim ha yaxshi, hamacayim soqlam, aqlim ishdeydi, yazin. Allah ta'alanin iman birganligini yazin, ilim biratganligini yazin, amanlik birganligini yazin, vaha kaza, vaha kaza, vaha kaza, yazin chid tuket alasmiki. Agar insab busa, Allahni yaxshi kurmey, usha majlisten turmeyiz. Mani bu narsa, biz uchun chudiyam, qalbimizdi yumxet edigan narsa, Allah subhanahu wa ta'alanin mani uchu nimetlarini sanashlik. Kin insandan uz uzidan, 38:59 adamdan iman shukur qaytaydi Allah ta'ala gey. Insani in shukur qilishliyden manqilaytgan narsaysi gunahlar bolar ekin. Gunah, bitta gunah, insani shukur qilishliyden manqil qoyali. Hatta baz salafilardan aytilingan ekin ki, men ki chasyi, ki chasyi uganib gitgan peytimde turib namaz uqimey yana qaytib uxulegan bosam, u kuzim uxulemasin digan, umman. Yani uzi gozi yoman doaqigan. 39:31 Bu digani, ki chasi qachandir iyo qachib qitse, albette turib namaz uxige. Qachan ki kishi agar ki chasi namaz uxiliyida mahrum bolayabdimi, bilin ki u bir günah uchun bolayab. Qachan bir darsta mahrum bolayabsizmi, hidayatda mahrum bolayabsizmi, ta'attan mahrum bolayabsizmi, bu bilin ki bizdi hamamizdi günahimiz uchun bolayab. Allah ta'ala uzi tawfiq ustiga ya na tawfiq berurad. Ki chasi mese uygan kita baz halatlarda bolayab, iyo qachib qose, 40:01 Ittili bomdat kece kuzu aciqli yuhtu uradi uxleshkareket qib, qodam ashbet turib namaz uqishlikke muvafaq bomaydi. Yani bu ta'at, yanayam ta'at chaqiradi. Undanim yomanin bomdat namaziga xulab qalishlik. Bomdat namaziga xulab qalishlik, kecelari uygan qoygan bulseyem, kim bomdat namaziga xulab qalishlik, manabunarsa albatda bir günah sabablik bulaydi. Undan aldan qandiriz günah utken, anish sababdim bulaydi. Yana Allah subhanahu wa ta'alanı, 40:33 bandasini, shukrunini, qabilqilishlik halatlarini biz xaridigan busik, yaksiligigi unbar var, yittiyiz barabar cazaqay tarishligi. Mana bu narsa bir qancha dalillardakigin. Bir qancha dalillardakigin. Yena biri, Allah subhanahu wa ta'ala ishi sunnati sunu qaxiligan ikenki, kim agar Allah uchun bir narsani tarqisa, Allah ta'ala unna yaksisini unga birishligi Allahni ishi ikenbu. Bu Allahni shakur isminan kelibsik etkin narsa. 41:04 Kim Allah uchum bir nirzani tarqigan, bunu al jazawu min jinsil amal digiladi arab dildi. Jazo amalli jinsidan. Kim nima jinsidan qanaka turdan amal qisin, yaxsilik qisin, khuddu ushe taraftan ushen yoxshegan bir yaxsilik bu adamigiladi. Masalan Suleyman aleyhis salam, Suleyman aleyhis salam bir otlarda yaxsi kuraragilad. Otlarda toma shaqib durgan payetlarda, nuhayatda çıroylik otlarda Allah ta'ala yaratgan otlarini kurib, ularini hareketlarini kurib, 41:34 acaplanib utirib, asr namazi utib kitib, qiyash batib kitkinca asr namazi waxti utib qaldi. Kin u, anu shun arsa ukshunu Allah tu nimatidan tuskanlig uchun addilar ki, rudduha alayya. U otlar da, beqab kiler dedilar da, fatafiqa masham bis suqi wal anaq. Hamasin suyib texar otlar. Boynlardan, ayalardan otlar suyib texlar. Kin Allah ta'ala ukshige mani shunu mukafadir mir. Allah uchun qildi mi bunu? Allah nu ta'atidan tuskanlig uchun qildi mi shunu? 42:06 Allah Ta'ala ukshiga mukafat qilib turib, shamaldi bu isundir birdi. Uzu at insange dima chun kirek? Bir coydan ikin coyga kutar baris chun kirey mi? Kutar baris chun kirek, chapqor, uchqor atlari dolar. Allah Ta'ala shamaldi birdi, ukshi, shamal, etkin coyga, isarida etkin coyga barib qayadi. Hatta rubayatlarida kilaydi, uchar gilami bugan. Ukshinin tahtta gilamini ustuga askarlarimla otirib, shamalga buyurarika, shamal shunayi kutar obarib, Hindistan getsa Hindistanya, xeyr getsa uxirga uchirib baribda shigin. 42:36 Yani, yaxsiliqni cezasi, mene cundi yaxsiliq bilan qaytikani. Allah Ta'ala Qur'anda bunu ayeti yapti bana. Unge biz Shamalini bu isimdir verdik. Rukha'an haythu asab. Qayrga uqshi tuğrlasi sheqqara bi isad Shamal. Bi aqqa istisa, bi aqqa isadi, bi aqqa istisa, bi aqqa isad. Shamal Allah'in askari bu. Cuddiyam kuclik askar bunu bilasilar. Ot qavmini uchur vargan Shamal rivayetlardaki iladi, bitte uzuqli miqdar chalik joydan chika. 43:05 qancha qancha qatti qawdalik adamlarini ilmati ishqitlis egen. Shamal judayim qattin irsi. Ani shun deyn irsilarini Allah ta'ala bu kishige boy sondiri birgen. Bu bir yaksilikini cazasiyemdi iladi. Masalan yana bir sahabalar. Sahabalar radiyallahu anhum uzlarini vatanlarini tashilab, Makyani tashilab, hijirat qilib chiktili. Allah ta'ala u muhacirlargi uzlarini vataniden kore yaksi vatan birdimi? 43:36 Mäkkədən kore yaxsır olcay qə alib ardiqlardi. Yer icərləriyəm, omanligiyyəm, həmmət omanini Allah Ta'ala birdi. Xotir cəmlikke barqaldi. Mäkkədə şun deyik, həld eylənib, nomaz uqşlikke qorqib, kurgan adam sukib, urib yurilinyan adamlar, madinəge borgandankin qanakangi ualat qecihti. Muhajir kisi, Allah ucun uzini diyarini, uzini nersələrini təslib, qandankin Allah Subhanahu wa Ta'ala unge, 44:03 uzini diyaradan kore yaxshiroq diyarini, uzini duslaradan kore yaxshiroq duslarini, birishlikini, vadaqiganligini korib turmiyabmiz mi biz? Mana bu narsa Allah Ta'ala'nin shakurligiden bu. Wa man yuhajir fi sabihilillahi yajid fil ardi muraqaman kathiran wa sa'ad. Kim agar Allah yulida hicret qilib chqadigan bosa, u cidakatda imkaniyatlar topaddiyabdi, muraqaman kathiran. U falan falan narsalardib, Allah Ta'ala isimlaban otirgan yok. 44:30 muraqa mən ketiyarim, cüda ketta imkaniyyatlar buladi. Xu imkaniyyatlardan, mesenem, yaxsi broderlar, uzige uxsagen, Allah yulida birbirini tushanadigan, broderlar bulan, dus, bulishlik, bu hicratni ketta nimetladan bu. Agar hicrat bumaganda, broderlar birbirini tanim astiyam, hamma har yirda uzini qishlaqadan cikmi yurur ardi. Bu, Allah uchun uzini vatanini tashladimi, Allah undan kura yaxsilaqnarsan biradi. Bu, bu duniyoda eksi hali. 44:59 Ahiratda yana Allah ta'ala unga katta maghfirat wa uzunu huzurdan rahmatlar tayyarli boygan. Bu narsa Allah ta'alani shakur ismadan kilib chikhaytgan ishlari bo. Suhayb ur Rumi, gani vaqiyasini hamamiz bilamiz, Suhayb ur Rumi bu kishi Rumligilarin quliga chub asir bub kitka, asli uza Arab mahallasdan bogand iladi, Suhayb ur Rumini. Kin u kishi bir, Abdullah ibn Jada'an u kishini sotu alib durib Mekkegi kiladi, kin ozad qiladi. 45:28 birincilerden bolib durub islamga kirgan, Ammar ibn Yasir bilan birga birgunda islamga kirgana ikan kuxu. Islamga kirgandan kiyn, kiyn Rasulullah hijrat qibitkallardan kiyn, sahabalar hijrat qibitkandan kiyn, orqadan bu kuxeyib hijrat qilishlikke chikadilar, shunda orqastan Mekke, Quraysh, bunu bolib qalib durub orqastan chikad. Orqastan, u kuxu bayigan bugan, anca bayligi bugan, bayligini u yugi yashir qoyib chikibitkan boladilar. Ular ayatadi, sen bizni uchimizge kama qalib kigan adin, 45:58 shuncha bayib-bayib bimalal ishmezden chik kit ebsen, diganda, shunday aldiga kemanini, uqlarini yayib koyib etgenki, belasilar, min ishlarinda en merganlarinman, shu uq qamagincha, bitta-bitta san chik koyuraman, kinin qilicim disitataman, qilicim sinib kitkincha urushaman, kinin dimaq seyli qiluriylar digan. Agar xoqla seylar, min pulimde yasir qoygan cayimde ettaman, min qoyiylar digan. Ular bub dimayli digan. Lekin, ularini sadiqligini qarayin da, aligi alda varsa bular da ular digan. 46:26 Pulum falon cayde, bir aslanayni tegidaym, bir cayde kumilgen turtdi, vishayndan barba ilal digi. Xobdib hamas kitgin, ulari musyriylarima itmaygan ki, tuqtab turqan, awal biz anqilawal edig, yarim misyidi turtdiraydi, barb kovlik buraymiz, demaygan da hamas kitgin. Yani bu narsayam, ularida sidik barligi, odamlarida aldaj digin narsay bumaygin digi. Shubilam uqshib, malini hamasini tasib, janini qutqarib, hizirat kitdilar. Madinaga bargan da Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam nima didilar, suhayibke, bu bay, 46:57 faydali buldi, rabi halbay, uya Aba Yahyadib, bu qigan ishin faydali buldi, didilar. U kishini tashlib gitgen narsasden kore yaxsuraq narsa, hatta min iske ulawiyen bu mogen, piyada borgen eke Madin e geci. Hamme narsasini tashlib, Allah uchun chikgan adamlarni tariqte korin, sahabalardan korin, basqalardan korin, Allah ta'ala tashib koygan mi? Hic qachan, abadan tashib koymagin. Allah uchun hayatini alib chikgan mujahidlar detin. Mujahidlar, 47:28 Allah uchun chqadi, ey Rabbim, meni qushimdan, meni qanimdan xoqligan narsaynida o digani bu. Ular tayyar, xam min narsayga tayyar bub chqadi. Ani shu uchun Allah subhanahu wa ta'ala ulardan niman olsa, xad shunu uchun xam mücahidlarga, shahid bugan kishlarga, cannatda, boqlarda, uchub yurish digan, uchub yuradigan kushlar suratda qoyadi, muslim ruwayatda digan. Boshqa adamlarga, boshqa ruhlarga bunday vaqda qilim bagan. Likin aynan shahid kishi, 47:57 Cennet baqlarida xaxlagan cayga uchib rizqlanib yurisdigi. Bu Allah Ta'alan shakurligi bu. Allah Ta'ala yaxsiligdi, cezasi yaxsiligmaz mi didi? Hal ceza'ul yaxsani illal yaxsan? Yaxsiligni cezasi yaxsiligmaz mi? Bu adam barini birdi. Qulida bar bugan malini birdi. In aziz narsasi cani idi. Xu canini yam Allah Ta'ala uchun birgan peytta. Xayaliga kime gan narsani Allah Ta'ala ungi birb buydi. Ochi birb buydi, hama narsani? Yani cennetde ochi birb buydi. 48:26 xoqlagan jayniga, uch xoqlagan narsayniga yedib qoydi. Bu, yani bu, judeyam katta bur shukur qilishlik, judeyam katta undan qabul qilishlik digani bu. Yaki bur misalima, Yusub alayh salam. Yusub alayh salam, shundi zinaga chakralingan paytda ukshu, zina sabablarini hammasi baridi. Zina sabablarini yashi yigitidi, bigana jayda yasab yorudi, chakirgan ayal ham mansablik, ham curaylik, ham, 48:58 u zini xocaynisi itaat qilisdik kirey bugan ayol. Ishiglarini qifladi. Qallaqatil abwab, Qur'anda ciddi acib bir tabir qili birgin. Wa qallaqatil abwaba, ishiglarini qifladi diyabdi. Yani, hichbir adam bilmidi bunu. Zinaqisi agar, walayyazubillah, shu halatda, birar kisi bilmidi gyan halatda. Hatta baz ruvayatlardaki iladi ki, Yusuf aleyhis salamda hayasini uldirishicun, basqa bir çirayli çirayli cariyalarda u kishini aldiga cunatib. 49:26 shu zuna qilishlikke chakirishke harekat qigana gandiyilad. Gani, israiliyatlar dikin khabar dilar. Lekin, ukshi nima didilar, rabbi sijnu ahabbu ilayya mimma yad'unani ilayh, wa illa tasrif anni kaydahunna, asbu ilayhinna wa akum minal jahilin. Ey rabbim, mingi qamaq yaqshiraq ulardi mingi chakirgin narsastan. Ukshi qamaqni afzal kordilar, manashu narsast zuna halatindan kore. Ah, hazir, kupchilik adamlar, unus hatu wali yaptiku? 49:56 Musulmanmen digan adamlar uxana qangi faqsh kinalarini koruslik, shunga khasatdan yaxsorak koruslik uchun, telefonlar, cihazlar, sotvalislik, bu nima digan narsa boladi? Agar shunga abaretgin narsani Allah uchun yoxsa, Allah ta'ala mene shunay al-jaza'u min jinsil amal, Yusuf a.s.ga bergan sharafni, izzatini, bir cizini bu adamgan beradigan zat, bu Allah ta'alan shakurligiden. Allah ta'ala Yusuf a.s. zaman hasta shakur bolib kin, shakur bolib qamagan imaz. 50:26 Abadul abidin bugan bu shakur, Allah Ta'ala'nin zati isfati. Allah'tan hiç qaçan ajralmay digan isfati bu. Hamamiz bulamiz bunu. Yusuf aleyhis salam ki, kiyin nima birdi Allah Ta'ala. Misirini azizi buldi. Misirini pachasini vaziri buldi. Xu kishini quliga butun atraftaki, hatta uzini yeşepturgan, falestin yirdagi kisilaram, bu kishini aldiga kiptirib, ultimas qalib, bogdaylardan oledigan buldi. Bunda is harafni, Allah Ta'ala, 50:55 mani shu ishidan keyin berdi. Yani, al-jaza'u min jinsil amal. Boshqa mumillarga, xabarlarda kilan, mani muslim ru'ad qigyan, hadistakigyan, mumin kishini cannattaki ayali ikite ayal berladi digyan. Lekin shahidlarga, yitmish ikite ayal hurlardan nikahla berladi digyan. Yitmish ikite shahidlarga, awaliki qani tukul ishligi bilan, ularga, altiti sifat vaqda qilin. Günahı kechiriladi, ularna, va, 51:27 ulargen qabr azabida oman qoladi, qiyamat kondayki qatibur, qurqinchdan qiyamat daxsatidan, faza'ul akbar kondaygi qurqinchdan oman da qoladi, va unu basiga tach qidiriladi, unu harbitda duru, dunyodayki hama narsadan kor yaxsiroq, va yitmishikta xurga uylantir qoyiladi, va uzini ahliden yitmishda kishini shafat qilisnik hokoku beriladi ilgi, mana bunarsa baska adamlarga berilim magin? 51:58 niga? chunki Allah shakur bugan zat al jaza'u min jinsil amal bu adam hama barini sarfladi barini sarfladi, Allah ta'ala unga hama narsani aligi uzmiz tilimizda itkin azirki tilda vip qoydi dedik o uxanda aci qoydi hama narsani a fayda landidi hama narsani cannadda uchib yuribdi masalan bu quch suratida bulib uchib yurishligi hatta bazi halatlarida quchlarini hawsalasida 52:29 yani cigildanida nimatlanib, uchib yuradi degilgen. Allah biladi undi kayfiyyati xande bolis digilgen. Lekin bu, rukhlar bu. Mumin kisinin rukhi muallag bubturib, jannatdan rislanib turusligi gigilgen. Lekin u muallag bircada asilgan halatda rislanadi, kin u baradi kiladi, chqadi chushadi, mumin kisinin rukhi, rukhlar arxil halatda buladi, amaliga qarab buladi. Lekin in ali halattaki rukh bu shahid kisinin rukhi degilgen. Negi? 52:56 Allah Ta'ala qiyan qiyan ishige yarasha mukafat birganli gibi. Demek bizge bani shu darsimiz songida ikide bir nasihat chikadi bundan. Birinciden biz shukur qilay digan banda boleylik. Yani bir qisqa qibay etkende shukur qiluchu boleyin. Shukur qiluchu miz mi biz? Odam uzigoz saval berish girey. Shukur qiluchu ban mi min? Agar shukur qiluchu bomasak, harekat qilaylik shunya. 53:26 Shukur qilishlik tilimiz bilan, qalbimiz bilan, wa amalimiz bilan. Nima qolizden kiysa qilin? Ikinsisi, marufdi, yaksilikdi, hic qachan haqlisana min. Bitte fokhsha ayal, bitte itke su birganda, Allah ta'la onu shukur qilip durub, cennetke kirgiz vardib. Bitte itke su birganligini, mani Allahni shakurligi. Bukhari ruwayatqigan hadiste, bir mumin kishi, kuchade kiti atib durub, 53:54 kuçada yatkan bir azarini alip turib, mumillariga azar bumasindib, chikiga alip qoydi, Allah ta'ala unga shukur qildi da, maghfirat qilib, canad qilgizdi degil. Mani bu Allah ta'alan shakurligi. Demek biz, hich bir yakshi isni haqqir sanamaylik. Chunki Allah ta'ala shakur zat. E shuyam nima bulaydi demeyin. Bir dirham pul, bir min dirhamnan, milyon dirhamnan ashkichligi mumkun. Masam birxil adamlariga bulaydim, min dirham bir varishligi istersamaz. 54:25 Lekin bazı adamlarga min bir dirham bersa, badanini bircayini yulub chukgani chukado. Chunki uzu muqtaci ushanarsegi. Lekin usha adam bilsin ki, inna allaha shakirun alim. Allah ta'ala shukur qiladigan zat, vayana alim, bilib turbti. Kim layiq ushanarsegi. Uzu ihtiyaci bubdurub berisligi. Uzu ushinga muqtaci bubdurub berisligini Allah ta'ala korib turganlan ki, Allah ta'ala mani hazqan che misallarda etdiki, 54:54 Allah kerim, azayim bugan zat, Allahni shkiri, Allahni bandage beredigen cezasi, mukafati uzini zatige layiq bolaydi. Buna aniq bileyliki hiç qachan Allah Ta'ala birge bir qaytarmaygin. Kamida birge on qaytaraydi. Bir fariste surib koyib, ayittirib koyaydi. Qaysi ki bir mumin kishi uzini bradarige duaqsa, 55:19 bir farishte chiturib, wala kemistu zalikdib, singem xut chunche bosin, singem chunche bosin, dib farishte ge ettir qoyedigan farishteler bo. Walla talan shakurligiden bo. Dua qisayiz. Mumun kishige dua qisayiz, ushe duayiz bikirgi kitmeydi. Uzizge undan yaxsisi bulad. Agar siz dua qisayiz, sizge farishte dua qilayabdi. Sizi duayiz yaxshi mi, farishten duasi yaxshi mi? Albatta farishten duasi yaxshi. Siz dua qilaysi mumun brodarizge, farishte sizde haqizge dua qilayabdi. 55:48 Mani bu Allah Ta'ala'ni shakurlikiden bu. Demek Allah Subhanahu wa Ta'ala buzge faydali ilim birsin. Mani shu utirgen majlisimizni Allah Ta'ala uzu khabul qilib qiyamat günüde mani shu amalimiz bilen nacat tapishlikke sabab qilishlikin suriyemiz. Allah Ta'ala uzu urgenge ilimlarimizge amal qilishlikke uzu tawfiq birsin. Subhanaka Allahumma bihamdik nashhadu an la ilaha ilanitna astaghfirika wa natubu ilayk.