نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:01 wa na'rubu billahi min shuru'i anfusina wa sayyi'ati a'malina man yahdihi allahu falamu dhilla lah wa man yu dhulil falaha dhiyalah wa ashhadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah wa ashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh amman ba'ad assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu allah subhanahu wa ta'ala 0:40 Büyengi Ramazan-ı Şerifnin üçüncü on külligi Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem illerde nihayetde istihad kylgen küllere. Ve Ramazan-ı Şerifnin ahirgi Cuma küllere. Ve Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem Laylatul Qadrini üçüncü on külligden 1:12 Talab qiri ilerdi, buyurigan kirlarda turuptuk, Allah subhanahu wa ta'ala ibadatlarimizi kabul kisin, gunahlarimizi Allah maghburat kisin, Allah subhanahu wa ta'ala otkan ajdablarimizi gunahlarini maghburat kisin, ibadatlarini kabul kisin, kabirlerini cennet bahçalardan bir bahçe geylendirsin, tarzandlarimizi salih salihalardan kisin. Bazı kullar insange nasib boladi ki, 1:47 u hayatinin in uluq kullari sablanadi. Xazirgi kullar ham buzu hayatimizda otoyatkin kullarinin uluq kunudur. Lekin, bizge nisbatan ham uluq bol yapkini, yogmi, bu nasi Allahini ozige nalumdir. Biz bu kullarinin qadrigi yetisligimiz bilan, bizge nisbatan ham uluq boladi. Amma biz bunu qadrlamasligimiz bilan, 2:16 Bizge nisbeten uluq bol mey qaladi. Lekin Allahin huzuride bu kullar dardir uluq bol qalavladi. Allah Subhanehu wa Ta'ala ki hamdlar busun ki, shukunni uzimiz qadirleganca, miqdarda qadirreslikke, Allah tawfik berganlige, Allah ki hamdlar busun. Bukunni, bu shukurlarini Allah tarf qilgan, Ramazani Sharifte Ruzet, 2:49 qisligini tarf qilgan kullar digib bildirib qoygallig tawfiqigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigig 3:20 Allah subhanahu wa ta'ala tarzanlarimizi ham sikullarini bilmey digan, tarz ikenligini bilmey digan badbaklaridan kilmesin. Allah subhanahu wa ta'ala nuxallarimizini kicirib ibadetlarimizi kamil kilib, qabul kilisligini Allah bizge nasib kilsin. Allah subhanahu wa ta'alanin marhamate bizlerge cum'a günüde Kur'an-ı Kerim dertini 4:02 davam itik geliyabchi, Allah Subhanehu wa Ta'ala bunu biyagdahan davam itisligi Allah tawfib dirsin. Bugingi dersimiz insha Allah Sure-i Yusufdan davam itadi. Allahini marhamatib Ramazan-i Sharifte su Surenin lert kilib baslamisligi masib kiliyabchi. Sure-i Yusuf, Quran-i Kerimde Allahinin shahadati bilen 4:37 Asfanul qifas qisalanin in gizalidir. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga Suri Yusuf Makkada Turkallarda nazir boldi. Makkada Suri Huddankigin nazir boldi. Suri Hud tabiati ya uxsegan Suri Yusuf han agir bir intan tabiatini uz icigaladi. Bolin han Suri 5:13 Yusuf, qisalarinin in gizali Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga amil hazan, yani zangillik kulyili de kigin nazil boldi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Sure-i Hud, Sure-i Yusuf nazil bolgan kullerde Abu Talib anakileri, yani hayati boyica. 5:40 Agar si Resulullah sallallahu alaihi wasallamin olub gelgan yullarini qabul kilmagan bolsa ham, butun vucudu bilan Muhammad alaihis salamni nisriklarinin azardan himaya qilislikke bagisilagan kisidi. Su Abu Talib amakileri wafat kilgan gilidi. U kisinin hurmatlari sabablik 40 kisiler peygambarimiz sallallahu alaihi wasallamga 6:09 azar birislikke curat kili almestin. Khadijey Kubra buksi wafat kiligenden zilne Amul Hazan dediler. Khadijey Kubra buksi Qurayish ortaste cide hurmet kazangan ayal ediler. Baygambarimiz sallallahu alaihi wa sallamge, kob Qurayish muslikleri azar birislikke curat kili almestin, Khadijey Kubra'nin hurmetlerini 6:39 ehtiyat qilishib. Albatta musriklarga, insannin hurmati balant baladi, Allah min hurmati bomayli ularga. Dayim ham ular, qirnib turgan, maddi nartalarini xsabga alisadi. Wa lawla rahtuka, naracam naka. Wa ma anta aleyna bi azizdi isli Hud aleyhis salamga. Agar atrafindagi bu kisilar bolmaganda, seni biz tax boran qilib oldirib taxladigdi. 7:14 Nishriklar daimshin dey boladi. Qala arafi a'azu alaykum min Allah. Ek halkim, na hat kisi atrafim degi 5-6-da adamsilarga hurmatligi Allah hurmati yo mu Allahni? Nin ayfiyatkin suzlar Allahni duyurugu bolsa, na hat kisi Allahni mutlaka isilerden çikargan bolsiyilardir? Peygamberler, u atraf degi kisilergi suyanmastan iskirishadi. Abu Talib, 7:48 Khadija-i Qibra wafat qilgan yil Am-ul-Hazan ghangirlik yili boldi. Mishriklar azarik qisaydi. Bolubxan Madinalik ansarlar bilan birinci akaba bay'ati ortasida bolganidi. Yali hali bay'atul akaba ansarlar bay'at qilishmaganidi ki, agar siz bizni diyarimizga barsiz, 8:23 Sizni, malimizni ve canimizni kendi himaya kılsayk, özümüznin aile ve farizantlarımızı kendi himaya kılsayk, şimdi himaya kılamızdır. Ah, derişliklerden ilgeridir. Demek, yer kurrası da Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemge, yerden verebiyan, bazı bir raiz musimallarını satı almaganda, hiç kim qalmaganda. Mene bu vakitte sure-i Yusuf, 8:52 Rasulullah sallallahu alaihi wasallamga nazil boldi. Sure-i Yusufda zaif bir gedek haleti degi Yusuf alaihi salamnin tamami kuvvetlik özini aki ukeleri insan tarixida birmegen ve kilmegen islik kilişgen vaki ane Allah bildirgen edi Rasulullah sallallahu alaihi wasallamga. Bunu vahiy kilib Sure-i Yusufda dayan kildi. Ve şu surede 9:23 Allahnin duyrugu daim qalib ikalligini, adamlarinin kopi dilmestigini beyankildi. Wallahu qalibun ala amrihi, walakinna aksaram nasi layalamun. Ana bu, Yusuf aleyhis salamnin gödaylig vaktida uksige kislig adamlar uyistirigan isne, hammesini berbat kilib, Yusuf aleyhis salamgi Allah subhayna huwa ta'ala xitabsiz nimetlerini derdi. 9:51 Bu mashakkatlari basladan kechirdilar. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, mana bu vahiy bilan qalblari birgi yashardilar. Va sunin isin ham, butun halklar tarafidan yetiyatgan azorini, hech bir his kilmey digon daracada yashardilar. Insha Allah, suri yusfini dars kilib irgensik, Allah bizgi ham bildirse, davat kiliyatgan kisilar, uzlarinin baslariga musibetlar yetkin vaktida, 10:26 uzlariga sabr darsini alissilar. Wa undankigin Allah subhanahu wa ta'ala ulariga uzinin marhamatini berib, ularinin qalib qilib koyigan laktahan bunu intihandib qabul qilislik darsini orginissilar. Allah subhanahu wa ta'alanin yubarigan, bizlariga birga vahisidan uzlariga bir hulasa cikarissilar. Bu, darsini hakiki orginishgan adamlar saplam ishalim. Suri Yusuf, 10:55 111 ayatni tashkil qiladi. Astayizu billah, alif, lam, ra, tilka ayatu l-kitabin mubin. Inna anzalnahu Qur'anan arabiyan la'allakum ta'qilun. Allah subhanahu wa ta'ala bu surana hurufu muqatta'atlar bilan, alif, lam, ra, hariflari bilan basladi. 11:26 Yani bu azalgi derslarimizde ocaqlan torganimizdik, bu Qur'an-ı Kerim hariflerden tashkil tapgan. Bu harifler sizlerni qolilerde ham var. Bu hariflerden Allah subhanehu ve teala özinin macizeti bolgan Qur'anini yaratta. Sizler bu hariflerden özilerge khas bir bez bir hikayeyi, baska mertelerini kitab qolib yazdiyla. 11:58 Bu kitablar biz yazgen kitablarla Kur'an ortastagi fark, nime farki var digan nadallarinin, nadalliginin misali sincokseydi ki, Allah subhanahu wa ta'ala laydan insanli yarabdi. Adamlar bu laydan heykeller yasasdi. Bu heykelde ham burun bar, köz bar, bunda ham sac bar, bunda ham kol, ayaq bar. 12:29 Bu adam bilan nima farki bar digan adamnin sözünü istigan adam, bu adam majmun boluq qaldi akildan azdidi kitabi, goyan ki huddi unin nadalligi kandig bolsa, bundan ham battarraqdir. Kur'an bilan adamlarinin yazgan kitablarinin nima farki bar digan adamnin nadalligi bundan artirmaz. Bundan ham battar nadandir. Allah subhanahu wa ta'ala 13:00 Alif, lam, ra, mana bu hariflar ne? Bulardan özünün mucizesi Kur'an-ı Kerimli yarasta. Tilke ayatul kitabil mudin. Bu hukumları anıf bolgan, hikmetleri anıf bolgan kitabnin ayatlarıdır. Mana bu ayatlar teşkil taptı. Bu hariflardan teşkil tapkan kitabnin Kur'an ne? Allah subhanahu wa ta'ala arabi Kur'an bolisliğini irada kıldı. Bu hariflardan, 13:32 xamma qinni dagi mersani qilinishlig mimkinidi. Lekin Allah bunu Arabi Quran bolishligini xoladi. Inna anzalnahu Qur'anan Arabiyyan. Biz bu kitabini Arabi tildagi Quran-i Karim bolgar halatda qishirdik. La'allakum taqilun. Aqrilerini ishlaschiligiler için. 14:00 Insan Qur'an-ı Kerimnə gə aklını işlətərəkən Allah-nın mu'cizəsini korədi. Nazm-degi mu'cizəsini korədi. Mənalar-degi mu'cizəsini korədi. Və qayb-həbərlərinin deriçligi-degi mu'cizəsini korədi. Özünün halk-lıqi hüküm-ləri-degi mu'cizələrini korədi. Adam-lərinin hüküm-ləri toht-a-mestan özgər-ip korədi. Qur'an-ı hükm-i özgər-i mest hüküm-i qorə orədi. 14:30 Qur'an hukmini mashara qilgan adamlarina Allah subhanahu wa ta'ala ularinin özlarinin nizamlariga su hukmini majbur, alishlikke majbur qiladi. Mene bu mojizalarini qiladi. Hayattagi hamma qanunlarini tiksirib qiladi qanbusiz, Qur'anini mashara qilgan nizamlari hammasi, Qur'anini hukmini haqlasiham, haqlasimaseham, camiyattagi... 14:58 Butun buzuqliglarni daf qilishlikke bu nersin macbur qolib gilmokta. Lekin u Islam atasi demes, bradarlar. Ularinin shintiriyatgalligi, iqtisadig tenliglardi usiregalligi icin Quran hokumini alishlikke macbur qiliyatta. Bun bilan, iman bilan qabul qilishliginin urtasti cide katta farq badir. Sunin icin Allah Ta'ala bunu Arabi Quran qildig, aqlilerini fikirlab, aqlilerini isleshligiler icin. 15:29 Undan tashkara, arap dili da bir mucize barki, bir sir barki, unda cidi kub maalalarini qickina ibarablan ifadalashlik munkumdir, adallar. Mana bun arsada, akilni kub ishlatishlikke insan muhtaj bolad. Nahnu naqussu alayka ahsanal qasasi bima awhayna ilayka hadhal Qur'an, wa in kuntan min qablihi laminal qafirin. Bu ayat bi tafsir kilişten ilgana, biz yana... 16:01 Kur'annin kelimatlarini temsil caiz bosa, shundi temsil kirsik boladi ki, bir kimali, ozi kiçkine kimali bolisligi bilen, birige cide kub mucizatlarini ozi icigaladi. Unin aya goy, kozu, har bir azasi unin bir mucizani, kublarini Allahni ozige malum bolgan mucizalarini ozi icigaladi. Insan ilmige yarase bu mucizalarini bilib bar oradi. 16:30 Yillar o tisligi bilan bu mocizalarinin sani köpeyi bar oradi. Ve insan bilgen nertesi ahirde bilmegen nertesiden azragini tashkil kili qala oradi. Kur'an-i Kerim hem bir ayetni agar insan özümin ilmigi yarase bilib bar oradi. Ve o bilmegeni bilgeniden köp rag bolu qala oradi. Kur'an mocizesini shundi bilishimiz kirey. Kur'an de hemme ilm bayansil ingen. 17:00 Bazı fikirlar bar ki, Qur'anda hamma ilimlar bayan qilingan digan, fikir tuğrum astigan, bazı kishilar bar, u hatadir doradallar. Çünki Qur'an-ı Kerimda bayan qilingan fikirlarinin misali azir tamsil qilgan, misal qilir etganimizda, addi kimse qimalini, nima diganda, ayağı bar, va basi, va tanasi bolgan nasani qimali digidi, şu qakilni tashkil qigandir biladi. Amma olum ki, 17:29 özge gerese unin icideyi acaibatlarini biladi. Undan ketta alin yena acaibatlarini bil oradi. Yiller otken sar, unin icideyi acaibatlar bilinib bar oradi. Lekin birinci bilgen, adaninin sabda bilgen ilmi bilen, u kegingi fanlar kashqilgen mucizalar u cumalida yogdib eytin bil elbasi. U cumalinin icide bu hemma mucizatlar bolgan o, lekin bu bilmegan. 17:55 Unu bilmestigi bilan bu mu'cizatlar yog ekelligi, malum, unu yog ekelligi isbatmomi idi. Unin bilmegenligi isbat oladi. Kur'an-i Kerimdigi mu'cizatlar, ham shingog sheydi ki, Kur'an-i Kerim, Allah subhanahu wa ta'ala yaratgan, hama ma'ucudatda tek shirif kurseg, insannin u ma'ucudatga nisbatan hasil kulgan ilmi, bilmegen narsalardan kura az volub qal oradi. Oma otitun ninal idmi illa qalila. Sidlarga bur azgime ilim gorildi. Insannin xilafat vazifasiga, 18:25 Kirili bulgen ilimler dirildi halasi. Kur'an-ı Kerimini ham bilgen ilim hut tishin gok seydi. Allah subhanehu wa ta'ala minnet kilib, biz sizge in gizel kisane kisa kilib diri yaptiz. Sizge bu Kur'an-ı vahiy kilişlik munasabeti bilen. Bu Kur'an-ı vahiy kilişlik vasitasi bilen vahiy islubide in gizel kisane sizge kisa kilib diri yaptiz. 19:04 Yani, Allah subhanahu wa ta'ala, biz kisa qilib diri yaptiz, demin netkiliyabdi. Agar bir adam, bir söz ne, abdi kimseden işse, onu hem işledi. Lekin hürmetlik adamdan işçiliyini haqlaydi bunu. Allah subhanahu wa ta'ala, biz kisa qilib diri yaptiz, onu kimge? Sizge. Resulullah sallallahu alaihi wasallam, mene bu kelimene, Allah uzud bildirgence hiskilerdiler. 19:34 Bu nahayatda bir his qiladigan bir ma'na ki, Allah qissa qilib diri yabdi, Rasuli bunu ishtid, qabul qili yabdi. Bu qissa, İslam ummeti isun ham, bu ketta bir nimet ki, bu qissa bizge hayst taraftan kilgan, Allah qissa qilib dirgan, vahibu islubida, ve bunu Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam dik, basariyetnin en uluğu ishtgan, ve bunu ummetka yetkizgan, 20:05 Biz örgene yazgan kisa mene bundi kisadir, biraderlar. Hayatta adamlar harxil bir kisalarla istisvan qova nade. Lekin onu ömridan mustahab qilmagan adamlar ham onu xishaya qilib dergan. Allah subhanehu wa ta'ala min bu vahisi, biraderlar. Sinin için Allah min Kur'an-ı Kerimde dayan qilgan kisalara biz için nehayette bir ibretlik bulmalıgı kerek. Wa in kuntem min qablihi laminal qafilin. Bu Kur'an, 20:43 nazil bolisligidan ilgari sez, buni bilmagan, kisilar cimlastan bolisligiizde shak shubha yogodi. Siz bilmazsiz bu narsani. Siz unniyidis. Hechbir narsani bu hakta malumakki igemasedis. Brar bir madrasadan irganmaganidis. Brar geyde bu narsani sizge malum bolmaganidi. Bu narsani biz sizge kisakilib beri yaptiriz. Dek Allah Subhanehu wa Ta'ala minnet kimi yapti. Suri Yusuf kisase, 21:18 Birinche, halkalarini uz iti qalada. Birinche, Yusuf aleyhi salamnin tishkorishligi bilan, gudakligi vaqtigi tishkorishligi bilan baslanada. Izqala Yusufu li abihi ya abatin. Inni raaytu ahaba asara kawkaba, wa shamsa wal qamar raaytuhum li sadibin. Yadizgalin ey Muhammad aleyhi salam, Yusuf aleyhi salamnin dadalara, 21:52 Yaqub aleyhis salamga ayitgan sozini. Yusuf dedelari Yaqub aleyhis salamga uzgarinin bolalik vaqtlarida su koryan kisalarini su vaqtta korib ayitibdir yapdilar. Ya abati. Ti, arap koli da abun kalimasiye koshilganda ihtiram manasini bildiradi dit. Kup, nahvastani da 22:25 shim bayankilladi, ey ishtiramlik dada dhib, xitab kuldiladda, min un bir yuldizni, va aftab, va ayni, ularinin hammasini minge sajda qilib igiligan halabda kordin, dedila. Yusuf aleyhis salam, bu tishni, ayitgallardan ki gindi Yakub aleyhis salam istilarda, bu bonalar tishige uxshamagalligini, 23:01 U kisi hakim adamdilar, Allahnin uluq paygamberladan sezdilarla agahlantlara basladilar. Yusuf aleyhis salam Gedeqbala. Adabda Gedeqbalanin kisilarini istigan bolseyiz, buna qad kisi ayet neydi? Tengi Gedeqbalanin kisi, nabada si yuldizlarni korigan bolsey, rup oramda, unbitte yuldiz, artov, aylar, hammasi karab turibdi, mengisi yolda turibdi. 23:30 ded bovalar cakili baytada. Lekin boyri takirarkeri yapdiki ra'aytuhum li sajdi din. Ularri hammasini ra'aytuhum huddibiri akillig adamlargi oxegan onditte yuldiz astabva ay ularri fakat ninge li sajdi din. Ninge sajda qilishi yapdi. Linin mukaddam bol isli ge. Fakat ninge gini sajda qilishi yapdi. Xu halatda kordim dedila. Demek Yakub a.s. 24:00 Gödeg boladan, bu tüslük eskerlerden kigin, bu tüs gödegler kisi goxsigan gulmegenden kigin, uksi ugullarini darla ogaqlantrdilar. Çünki atanin qalbide mihir parzantke nisbeten balant boladi. Bolubxan kisik parzantke nisbeten mihir balant boladi. Bolubxan yasi ulgaygan vaqtta korygan kisik parzantke, 24:28 endi nasilnin umidi uzilgan vaqt bolganligi isun, yana ham mihir balan traq boladi. Khususan ota, uyda bir ailada, parizantlik ailalarda bir mamlakatini bastariyatgan, mamlakat rahbari yoxseydi. Ortadigi kelishmavkiliglarini nahayatda bir bartarab verisligda, oksisadi nartalarini taksim kiliisligda. 25:05 Hayatnin ailade ata goya inki birar bir yigirme tur saat ailade bir karat kiri nazarat kilib turigan, mamleket rahbari goqseydi. Balalarinin içki kecinmelerini, ular sismesten aytyatken, saddalig bilen aytyatken sozini, mahiyetlerini, unin bir yaman akibat ya yaksa akibatki alib barisligini tashvisi dayin, atamin kalbiden cilmidi. 25:37 qole ya bunayya, la taqusus ru'iyaka ala ikhwatika. Ya bunayya. Bunayya bu qiciglashdirilgan siqa dakeli yapdi. Hurmat, ham qicig parzant bolgalliga. Ham hurmat damanidan, ham irkalatib yaxshi suyis damanidan. Ey oğulcan dedilar, Yaqub aleyhis salam, la taqusus ru'iyaka. Qini, ake icalaringe ekmeyin. Akelaringe, 26:15 Aytmagin, xayakidu laki qayda, singe bir tadbir matir qilib qoyishlari mumkin. Kimge, aqa ukelari aqalaringe, insom su daracada matkar bolib qechsi mumkin ki, xanadaninin kandi uluq bolishligiden qat'i nazar. Payganbar xanadani de, payganbar farzandari bolishligi bilan birge. 26:47 baribir insan bulib qala uradi. Hasad, bir dakika agar gaflatda bulsi, hasadsizlige qalib buladi da, dar o makir yolige ota basiliydi. Hayatnin agar 20 tur saat makir bilan ota da, Allah sakla gallar mustasna disis hata bolmidi. Biraqi gapriyatkan, min xalis mansizgadi gapriyatkan sozlin, aksar tagini tek shirif qaraseysan, makirdan ibarat oladi. 27:20 Bıra bulan ulfat bolisli yoli horkali undan kandidir poydalanis, unin zimlida agar takrar etaman 24 saat, Allah saklagan kisilar mustafna makir bulan otabi deg aicis hata bomidi. Hatta insan vaqt gelganda parzant ham otagan makir kile baslaydi. Vaqt gelganda iman u islam bulan qalba abad bomisa, ota ham parzantga 27:51 bazi orinda butur vucudini pida qiliptirgan otaxan parzantka bazi bir makirlarini qilabas meydi. Undan asasi capriyatkan sozu maksad bol meydi. Mana bu, Yaqub a.s.nin sozini insan acaplana diyo, lekin hayatka diqqat bilan qarasa, uzu hayatinin aksari makir bilan otari. Allah sakla gellar mustasadir bunda. Sinni akelarinde aytmagin. 28:23 Senge maqir qilib qoyishlari munkin. Qayakidu laka qaydan dize katta maqir qilib qoyishlari munkin. Inna shaytana lil-insani adubu mubin. Shaytan insange aciqdan aciq dushmandir. Yaqub a.s. bu qisdan sezdilar ki, bu oğullarinin kelecakta bir katta bir shana halat bolisli gibi sezdilar. Bu qisinin 28:57 taygandarlar sulalasi bolib geli etken, katta bir halatini Yusuf aleyhis salam parzantlarini ikide davam ettir islarini sevdilar. Yakub aleyhis salam, Ishaq aleyhis salaminin ogullaridi. Ishaq aleyhis salam, Ibrahim aleyhis salaminin ogullaridi. Uluq hanadanidi. Mene bu hanadanin sulalasi, Yusuf aleyhis salamda bol islarini 29:26 Yaqub aleyhissalam sezdilerde butisten, sinin için boleni acahlantirdiler. Boleni acahlantirish, u koryen sinin bukshi na hayatta hakim idiler, mahiyyatini aitib acahlantirmadilar. Asan o boleni acahlantirishlik, su sozne aitimadidilir. Buna bundi uslub tayt desi, bola, u uslub tayt midi, torusun ayitadi. Bola, 29:57 Sunin itun ham bolani bir nerteden agahlan tirishlik, mene bu nerteni mutlaka itmegin digan bulada. Ve sun bulan birge, hasadnin aldini alishlik, uzinin in yakin adamlarga itmaslikke, yani akelariga itmaslikke digiridla. Adamlarga maz, adamlarga itkende indi u bir kisi uzinin sirini adamlarga itse, unda kiro ras indi, qiyamat qayin buladana. 30:35 وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ Sizi rabbis anashundi kelecakta qatta bir halat bilan ka sizni tallayda. وَيُعَلِّمُكَ مِن تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ Vasizga suzlarnin ma'alime kelecagini bildirada. Ahadis bu bazi ruwayatlarda ta'wilul ahadis. Ta'wil bir nesanin kelecagi. Bir nesanin ta'wilini suresh. 31:11 Yani, shinin kelecegi haqqida, shi söznin ma'ali, nimege bariyatgerligini bildirish. Ya inki, Allah subhanehu wa ta'ala Yusuf aleyhis salamga bir kishi tarafidan bir söz ayitilse, u söznin kelecegi haqqida bileşlik ilmini Allah ta'ala ürgeçlige isyara buluyatta. Wa yutimmu nimetahu alayka wa ala ali Ya'kub, uzini nimetini sizga, wa Ya'kubni avladiga kamil qilada. 31:41 kama atammaha ala ababayka min qabli ibrahima wa ishaq oto anis ishaq wa ibrahimga ibrahim wa ishaqqa bide o podadalarini ham abun kalimasi bilan zikir kiliin yabdi yani ibrahim va ajdablaris ishaqqa allah ta'ala nimetlerini kamil kiliyandik inna rabbaka alimun hakim rabbis alim bilimdan zaptur qayirga nimetini 32:11 qayirgik hatta fazlana birisliyina uzi bilada. Wa haqin, Allah subhanahu wa ta'ala hikmat igatidir. Shinin için, uzini hikmatina xoqlagan urunga birada. Wa qad ikana fi yusufa wa ikhwatihi ayatu lisa ilin. Allah subhanahu wa ta'ala yusuf aleyhis salamlin kistasina, hayatina, bir dana ge dayan qalibdiri yapti. Wa yusuf wa unin akelari da, 32:48 sorovce adamlarga kib ibratlar bar. Kin Yusuf a.s. haqqida bilmahci bosa, bu kisinin kisasida kib sorovce adamlarga kib ibratlar bar. Iz qolu la Yusufu wa akuhu ahabbu ila abina minna wa nahnu isbah. Hasadnin baslanishligi hayatta, adatta, Quran-i Kerim bayan qilgan, mana bu Yusuf a.s. va akelari urtasligi bayan qilgan, 33:16 Vaqi aga uxshegan bolib boshlanada. Akelar hammalara isteki Yusuf va uning ikase, dadamizga bizden kore suyumliyraq. Wa nahni usba biz bosa quvaplik bir cama'a bosek. Hama isni biz kisek, hama ma'li davlatlarini, yordanlarini biz kisek, qiyin islariga biz yordan versek, bular aldida cedayqballar otirse, yana biz den kore bular suyumlik bosek. 33:50 Hakikatda ham hasad ota nahayatta ailada mahir bolisli gichirik oladi. Ailada ham dittese, halk sili bilan itkanimizda bulbul boladda, boshkasin mayinab oladi. Mena bu, mahirinin kolige, mahirini kolide, mali davilat bilan ota anayardan birisi, ve boshka biri kic bilan yardan birisi imkaniyatlar boladi. O hizmetce nahayatta tarmanbar dar boladi. Boshkaları, 34:24 bu bolenin tapkanini si dedelari ya onelari arkalik olib poydalanib turisadi. Su vaqtta shaitan insanmin kalbigi hasad olib kile baslaydi. Min hamme ismis min kisam, hamme yordamni min kisam, bular hezbur narsagi ailegi karamaseyu, yena bular yaxsiyu min yaman bosam digan narsani, shaitan insanmin kalbigi olib kile baslaydi. Mena bu narsa... 34:52 Peygamberi Hamadani ham bundan mustasab olmaydi, braderle? Inna abana lafi dhalalin mudin. Dedeleri kim? Yakub aleyhis-salam. Allahnin uluz peygambere. Ishaq aleyhis-salamnin oğullere. Ibrahim aleyhis-salamnin nabirelere. Wa innahu lazu ilmin lima a'allamnahu. U, biz talim birgerligimiz içindik Allah sa'ala. Nahayette ilim egesidir. Yakub aleyhis-salamni maktegen. 35:27 Manabun bi zatli farzantlar, inna abana lafi dhalalin mubin. Hama hizmatli biz kilsik, hama quvat bizde bosa, yordamlar bizden bosa, yusuf bilan ikesi dadamizgi suimli bosa. Dadamiz ocikdan ocik adasli dadamizdiyda. Inna abana lafi dhalalin mubin. Farzant, dadamiz bizi tanima yaptidiyda. Bu islari bildirib koymasan, bilma yaptidiyda. 35:58 Şunun için mühendiyde iqtadi bolgen tenlikke dedem mühkiretemendi işlikke hem insan curat qilq boladi. Yaşlik vaqtida tarzdan külgilik halatlarda bol isligini bilmigdi. Lekin bole bolgenli ikin, Allah subhanahu wa ta'ala ata'anagan mihir birgenligi isin, bolenin bu qilqlarini yaman kirmigdi ata'ana. Harikinde 5-6 xol qitlayadi. Agar bu islig dolanda bir yashkette adam qilabigan bolse, shu vaqtda u cazaga dusar oladi. 36:36 Aziz mersalarini harakende qiladi. Lekin ata ane bunge karab kilib, jene balesi, zarar bolmadi mi kin, deyib, ihtiyat bole basiliydi. Unu halk koy, kudurga xalib, unge kob zarar yetkizadi, deyib, tizde tazalashki harakat qiladi. Lekin ata aneni, yasi ulgaygan vaktigin, bazibir bolelerkene, kiligin isleri, 37:04 parzantke gaa bolub qalgan ishlari unge yakimsiz bolub qaladi. Maqayat darajida atasidan hata bola baslaydi. Insanna hasad su darajiga cikarishligi mumkin ki, insan shaytan kikirige ota baslaygan vaqtta bir daniga insan ozgarib qaladi. Hatta insan ozgarishligini ozi bir tiledan cikgan sozlarini bir kegin muazanatka cikganda texirse, 37:39 nəhayatda bir xatarlig sözler aytetkalligini dilara. Uqtulu Yusufadi ista. Oturib, xatat, bilan masrahat qiliganda, Yusufnu qatil qiliglar dilara. Abitrahuhu arban, ya bir uzaq bir yerga, qallidir bir yerga, nomalim yerga, arban, nomalim bir yerga, ulaqtirib tashlaylar. Yaqulu lakum lajihu adikim, wa takunun min badihi qoman salihin. Shinda sizlarni, 38:10 dedeylarni yuzi silargi alaqida agiraladi. Kutilaslar yusitan, xadib yus ki karini idi, sizlargi karini idi. Va si yusini öldirseylar, va hamda bir nomalim yergi tashilab gelseylar, dedeylarni yuzi sizlargi hali bolib, agiralib, sizlargi mutavadjih boladida, va ini salih uluq kusilargi ilan etiladib. Ya Allah, insan uzinin 38:42 xasad qalbidi egellegende, özinin toqushkan ikasini öldirgende, bolub ham bi ayib, hechkan bi ayibu bolmegen ikasini öldirgende, inekigin salih uluq kisilerden boladidir, yislik derecesi qalib cikbo isimimki xasad. Hazibda ham bunca biz acablanmasik boloradi, bradili. Insandar haqsod naysa, kitab sinca buyuridi, Allahni kitabi, Rasulinin sunnati sinca buyuridi. 39:14 Bu haq, bu meni çözünmez, bu haqqa yürün, digen kisini de qarqib olgan adamlar oturgan vaxtıda mastihat kilişe digi, asanliqse buni yuqati zesun bilan kutilesiler salih uluq adamlarga eylenesiler digi. Mahab ki, insan bir haq çözme et yetgen adamni yuqatislik bilan salih adamlarga eylenesiler digislik derecesi qe cikkalişi mümkünmü disiz, hayatka nazar teşlisis, mümkün haset, 39:44 Shun deynersa, hasad, al-hasadu ka sada'il hadid, la yazalu bihi hatta ya'kulahu. Timirga chiken zangok sheydi ki, timirdaka makkam adam bulsa ham, unu yib tamamlayda. Zang timirni tamamlayda. Timirdaka kuvvatlik adamlarna ham, hasad tezde tügatada. Mabada buha tezda tügaydisa, düşmellergi kulgi bolaydisa, osan yolo hasad qisimdirar adamga. 40:16 Mənə buğunu tezbe tüket edi. Odamlargi külgi qil edi. Hesed, insan ağzıdan tüketken manani deymez edigini bilmeydi yan qilib qoy edi. Odamlargi külgi boyu etkerligini bilmeydi yan qilib qoy edi. Hesed, istirli bol edi. Hesed, bilan, asli hesed, bir adamgi Allah subhanehu ve ta'ala nimet derse, su nimetni yog bolisligini orzu kulislig heseddi. Amma Allah subhanehu ve ta'ala bir kisige nimet derse, 40:50 Allah sunge neymat beribse, mengi ham verislikce qadir, Allah subhanahu wa ta'ala mengi ham versin dese, bu shari'atte nahayette mamdih, yaxshi nasedir. Shari'at biyirigan masalarini orzu okulisligi. Ungi ham bolib, ozgi ham bolisligini. Amma onda yog bolisligini orzu okulisligi bu hasetdir. Usta hasetci camlanib, ozinin bir yuragini bosatisligi icin geblexse, bittalarinin hiz bir yami keti atsan. 41:21 Nima uçindir soraste, sereylare, braalarinin yaxshi bolib kitiyyatkalligini korolmiman? Mana bu narsan az neticesde yanib kitiyyatbandiisa? Ikindisi, shu ham dard mi? Agar sendi dardin mende boganda etibarga ham omastim, mendegi dard sengechisa, se xaqshi vaqita xalad bolarekansan. Mendegi dard shiki, braalarga yaxshilik kiliyatkan bolsa, 41:49 Hit shidat qiral miymanki nime uchim minge shi yahshiliyini qimey didi? Mene bu mersa meni tamamladi. Dese uchintisi, shi ham dard mi ikawindegi dard? Agar miyindegi dard bolsa, ikawin ham shi vaqtta halaz dolar ekarsan. Sini dardin nime dese, u min adamlar minge yahshilik qilse ham qiral miymanki qayirdan tosqil yatikin, didi? Hasab, ujunin baskicilari bilan yetki gatib varo oradi. 42:25 Hasad qiliyatkan adamlardan qutil almayisiz, bulardan qutil ishligini awara banim. Allah subhanahu wa ta'ala ge, wa min sharri hasidin iza hasadir dua qilim. Hasad qilucini hasad qiligan vaqti degi hasad edan panoh birgindir dua qilim. Mana bu yuli. Ularini onla bol meyli, u zanyo. U temir bolsa ham yeti qetad oladna. Hasadnin hunigi suki, Allah subhanahu wa ta'ala hasad qilucigi ham nimetladni dirsayo. 43:00 Xu nimetlarni, qab nimetlarni belgan bu saham, boska nimetlarni olgan adamlarga hasad kilişligi in hunigdur. Am yahsidun annasa ala ma'atahum allahu min fawlih. Qur'an-ı Kerimde Allah Ta'ala bana bu ayatda, Allah özü pazlini bel saham, bel isligi bilan birga hasad kiliş adam adamlarga. Allah derdiyo ungan, u pazlidan belgandan kegan adamlarga yana hasad kiliş adamlarga. Hasad, 43:28 Albatta, u yetki qetadi. Hazirgi adamlarinin butun dertlargi giribdar boluslari, butun, mesalan, tüzelmez kasarlarliglargi san sanaksiz etini unun mahiri adamlaran tasanab agbir almidigan, mutahassiz bolgan tabiblari ham sanab ulgime etkin kasarlargi giribdar bolusligi, manabu hasetnin camiyette fayda bolganligi. Bunin davasi ge, nami qiyindan qiyin bolgan darilarini islik fayda verimaydi, braderlar. 44:02 U biymarhanalarinin köpayisligi boyda birmiyida, unge islami ahlak darisini birisligi bilan onlanada. Unge Kur'an talimini birisligi bilan, Kur'anini hayatka tatbikilisligi bilan, hadis-i shariflini hayatka tatbikilisligi bilan, insan özini mene bu tuzalmez kesalligilerden kutilayda. Barib barib, hemen namniy hamasi kesalligiki qoylipit qalisligini xawbu bardiro adayla. 44:35 ungi isim qoyladini yoma canadaci digan siktun yurab ba'zu xalqihi waladin digilgan. Yani bir para, bir gush tughulsa, bazi azalari turinib turigan bosa, bunahan bala hukmiga hukum qilinadi digilgan. Bazi kishilar bosa, tughulganda, vaqat tapgana, ulik xalqda tughulsa, nam qoyishliyini xac atiyo digisadla. Lekin, ihtiyat shuki, 45:05 Nam qoylir, albette canazasi okulun edir. Bazibir azasi koringan besin dibogandankigin, albette dunga bir canaza okulun isliyi qeregin. Kol barmaklari bilan tasbih sanat sikiyi diyatlar. Bazib kitablarda, qol kitablarda, baz demaz, kol bilan tasbihini, yani kol bilan tasbihlarni sanat turistlik makruh diyagan. Buni qol qisib qishin neyden? 45:32 Yani namazdan keyingi tasbihini kol bilan sanatsiliyi makruhdi disini shadi. Yo, kol bilan sanatsiliyik ozi sunnadi. U tasbihda murad, namazdagi aytiliyatkan sacda va rukuda aytiliyatkan tasbihlarini kolu bilan sanatsiliyik makruhdi. Sunabiliyini? Namazdagi tasbihlarini kol bilan sanatsiliyik makruhdi. Namazdan keyingini, u tasbih islatkandan, u sahabalar islat shigamasini kollarini islat shigalli. 46:03 tasbihini alberce sene mese bom edi, bradırla. Suallar belirti bunasala dunyona hamadir seyde var. Aminni makhqi aytaxan didiyan, bunaka didiyan, mashnaka taqla, istan nunakla ili mashnaka digan suallar. Sabr qililar, bradırla. Aminni cahriye aytingi bizbronu macbur qilib, yo ayitkanimiz yo, bradırla. Lekin Rasulullah sallallahu alaihi salam ayitkan, urissa Rasulullah sallallahu alaihi salamla urissin. Biz bilan urissin nasi ular? 46:31 Sünnetle bu hadislere rivayet kilibergen adamlar bila vurissin. Iman Bukhari bila vurissin. Iman Muslimlar bila vurissin. Biz bu hadislerde dayan kilingenlerse ilim emanet biraderler. Bunu dayan kilişmezlik ettege, Allah Ta'ala bu otten gügenli ağız yasalade. Şunun için o vuris edigen kişiler başka, Muhammed Aleyhisselam bila vurissin ular. Manan Iman Bukhari bütün hadislerine rivayet kilibergen zatlar bila vurissin. 47:02 İslaminin çatda peşvalariga qarşi bol isliyabdi. Ondan kere kisneydi ki, biz bit de hadis bole digandosa bunge qarşi çikishlikke haqqimiz yo, broderla. Su hadisni sahiz okeligi bogandanki gin biz qarşi çikishlikke Allahdan kotmaligimiz kirek. Bu digan suz, harbur adamni amini cahriye aykin digan duyurumaz. Bu haqda hama fikirlar var. Halegen halegen fikirni alishlikke insanda Allah ta'ala zurkini gerabdi. Unin fikir erkinligini derdi. 47:32 öz haliye koymaligimiz kerekim. Al fitneti na imasun, la'an allahu man ayqazaha. Fitne uxlab yapken ilan goqsegendi. Fitne yogumidi, fitne yogmaz. Lekimi uxlab yapisdi. Uxlab yapkendir, inidi yapken ilan goq. Unu oyvatkan adamgi Allahni lanati bosin, dedila Rasulullah s.a.v. Hamaytamiz, fitneni oyvatkan adamgi Allahni lanati bosindi. Masalan, siz agar amini cehriye itmagan adamgi, 48:06 Aminni dhahriye ayt neyarsan sende urisiz, ixtilagni siqqigan bolasiz. Lekin siz aminni dhahriye ayt etkanda siz ayt madir. Sizgi ayt etkanda bosa ixtilagni uqil yerti. Ixtilagni kim qil etkandigini bilvalishladi kirek. Qiyamat kini, azige ottan digan sali misligi razib olsa, onda bilkisi teqsiligi nunkin. Qablargi Allah Ta'ala shifa dirsin. Allah Subhani Huwa Ta'ala manan mahbus boligan kishlargi Allah Ta'ala nahak zulimlangan kishlargi Allah majaq dirsin. 48:40 islamini hakikatini bildirsin. Allah subhanahu wa ta'ala birinci martaki ilgallari judi kirkati yazisiti. Allah subhanahu wa ta'ala birinci cum'a namaziga, her kullerde, mene ramazani sharifdeki ilisli gini Allah ta'ala mubarakliksin. Allah ta'ala bugingi kunini bax sa'adatini davamiksin. Allah subhanahu wa ta'ala tarjantli yok kisilerde Allah ta'ala tarjantlisin. Allah subhanahu wa ta'ala 49:06 xammamizi, xam günahlarimizi maghpirat qisin, ibadatlarimizi Allah qabul qisin, mana bu qiti etken rozamizi Allah qabul qisin, kim Ramazanda roza qisse, utken günahlari maghpirat qilmadi can, muqafetki xammamizi saza var qisin. Allah subhanahu wa ta'ala ahli islamni haq yoldagi harekati qi Allah najat dirsin. Mustaz'atini qi hongi Allah subhanahu wa ta'ala najat dirsin. Allahuma a'izal islami wal muslimin, wa azillal shirki wal musrikin. 49:36 Allah subhanahu wa ta'ala tuhmat qiliyyatkan kislarga Allah ta'ala izi insaf dersin. Allah subhanahu wa ta'ala haqqa yardan dersin. Bir uci kislar kin? 50:07 Ramazan-ı Sharif ayit tamam bolgandan kigin, irtalak ki, da adatda okula digan Eid-i Ramazan namazidan ilgara, fitr rozani berishlik sharf. Bir-iki kishilar, zakatka qadir bolgan kishilar albatta berishadi. Zakatka qadir bolmagan adamlarinin bir turu ham biradi. Olar nisabka qadir bolishgan. Misal qilagatganimizda, 50:39 hünerinin mevsuni, ya inki dihqanchiliginin mevsuni de nusabke qadir bulsa, yani nusab muqdari de hüneriden paydalansa, ya dihqanchiligini satsa, ya inki ticaratini bulan satsa, shu nusabke egeb oldu. Yani nusab, akrar ayitamiz, tilla xsabu bulan azanimizde, vallaha alam, mela 80 tur bu qram, 51:07 tila miktaridegi malgi igi bojengshi. Satamandigan narsalari xsab qilinadi. Va hamda pullari albette xsab qilinadi. Su satamandigan narsalari bilan pullari qushilgin halette xsab qilinadi. Sinin için, satamandigan dukellari, bu narsalar ham hazırgi vakitte, bu hazırgi zamanin masalasi bur qaldi, dukellari ki, ticari islar bilan shugullanib turgen dukellarini ham 51:38 mallarini nihayetda dakiq xisab qaladi, wa xisab qalishlig bilan, nisabki yetishligi bilan, zakab deradi, wa shi nisabki qadir bolguyu bir yil aylansa shimukdar, yani, yilni otken shi kunida nisabki qadirida, wa shi nisabki yenam liyilgi kundi shi kunida qadir bolsa, bir yil aylanda xisablanadi, ortadigi kemayish-kepayishliginin itibari yok. Bu adam zakab deradi. Endi shi nisabki özini nausimida, 52:08 yehqanchilik mausumu da, xunarmanchilik mausumu da, ticarat mausumlari da, si misa burmata qoliga tixir, kigin cikifke tadigan adam bolsa xan, onda fitr roza deradi, zakat vermeydi. Fitr rozani namaz, id namazidan ilgari berislik sharptir, braderlar. Xinki, id xursanlikdir. Bunu kambaqallarga berladi, braderlar. Mahallalarda fitr rozani yigit gerislik xammadan 52:39 Shari'atki xilab ishtir, bradarlar. Shari'atki xilab ligisi ki, kambaqallar fitr bermedi. Belki ular yidi fitrna. Fitr bozani, bir gün, iki gün ilgari derse boladi deb, sahabalar ulemalar tarafiden pasva berilgen. Lekin undan ilgari berilmedi, bradarlar. Fitr boza özde, ve ailase, kambaqal bosa ailase, ve davlat bosa özde beradi. 53:08 Ve parizantlari canibidan, kembagal parizantlari canibidan, ba daulet bosa parizantlari uzu biradi. Mene bu parizantlari tarabidan, hatta ona karnida turgan parizant canibidan ham biriladi. Biriladigan miktar, köpraq, arpa, buğday, ve gürüçki xisabkilsik ham hazır boladi. Ve mayiz, mene bu nasilabdan xisabkili nadi. Bir kisi, buğday asasida birsi xan, adatafadi. 53:37 və məyiz yukarı baskıcı məyiz xsab qılıb türüb birgə ulusam o boladi. Bir kişi üçün itki kila mıqdarıda pul beriladi. Avqab berishlik abzaldir bir agarlar. Pul berigenden kura avqab berishlik abzaldir. Çünki bunarsa bazı vaqtlarda pul berishlik xan mümkün boloradi, lekin avqab berilse şu eyt günüge xursanlik boladi. Maboda pulini berilse buran libat ya başqa nartiga işlatishligi mümkün boladi. 54:09 Fitr roza takrar aytamiz, masjidlarini qurulisiga, agar devalga, shilarga dirilse, bu devalda islatilgan fitr rozalar qabul bomaydi, bradarlar. Qabul bomaydi. Fitr roza fakat kambaqallarinin haqqidir. Kim masjidka fitr roza afki dirmaxsib osa, af alib kelib dermasin biz masjidka. Biz baska masjidladan isimiz yok. Lekin unin fitr rozası qabul bolisligi bizgi amanattir, masjidka dirilmaydi, bradarlar. 54:39 Kembaqallarga beriradi bu narsay. Bu narsayni alibba, id kuni ishlasili niyadigan narsay bolmalogu kireyda, bu kuanch hasil bolisliyik kirey. Ba davlat kisilar kuunab, yaxshi tavamlarini yettirse, bu Kembaqallar bu narsayladan chettetirse, bu narsay muazanatsizlik giy Kembaqallargi khursallik kamil bom edi. Sunin utun ham, ettarag dirse, Kembaqallar tugu qoyise, id namazigasa. Yena khursallik bomi qaladi. Sunin utun qiprak haragat. 55:08 Bir adam mene öziz alin, sizge bir nerser derse, bir ay ilgari bergen nersesi, bugun quwanchi yokalade. Lekin bugun bergen vaqittegi quwanchi sizde kuturadani. Sinin için id namazidan ilgari derislikki harekat bosin ki, id namazini oqishlik bilen quwanch hatil bosin hamdilariga. Mene bu hikmetni taymal kilib, biz köcelerde kambaqallar denen surashligimiz, birinci, fitir gozanin qaydasiye xilab basi, ikindi, islamli hakaret kilişlikki, 55:37 fitur ozik ki hammadan alin oradi, kimi geberiladimi? Koy mallar geberiladimi? Ana bu narse bu hikmatsizli, bu shariatli hikmatsiz bir yoldi korsat islik islaminin dişmallarini isidir bu. Bizni özimizde Pakide islamimizi bulgamastan togri shinib, shintir islikke Allah taltik versin anlamiziyan. Kim ayta ora digan narse mar? Bunu shariatli bilgen adama islikirik. Bilmegen adam min bu narseni bilmimi mandi islikirik. 56:10 Bungi zoravalli ya baska nersi kitmaydi, braderle. Bungi mahalli bagi baslik-balislik kitmaydi bu nersige. Shari'at bu. Bu Allah Rasulini surdi. Bu nersige bura kosharmaydi ya, vanib tashlanmaydi ya. Sinin için bu nersi, fakat bu shari'at buyrulari, Allah acrini biradigan, mutafasini biradigan nersi. Ileyhiyas adul kalimut tayyibu wal amalus salihi yarfa'u. Si Allahni huzuriga pakidi amal katariladi. Qayan bu. 56:39 özünü rayi bilan qilgan amallar, axi yerede kola uradi. Shuni ichin, fitur rozu haqqida bu fikirini umla walishligimiz kirik. Allah subhanahu wa ta'ala nasib qilse, yanagi cum'a kuni, Eid namazini uqimiz, Eid ustiga Eid boladi. Allah nasib qilse, shuni ichin, Muhammamiz bu kullarini ghanimat biladigan kullar qildi, brotherlar. Bu kullarini ghanimat bilishlig nima bilan boladi. 57:10 ibadetlergi istihad kilişlik bilen, və həm də özümüzdin qarındaşı ruhlarimizi muhtazlarını xüsusən daim haberdar kilişlik bilen, malimizi büyürülgen caylariga sarib kilişligimiz bilen, mənə bu qanimat kilişligimiz boladi. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Ramazan-ı Şerifdə, Cibril aleyhi salamla üçləşgəllerdə burondan ham tez bolu kitaregəllər yahşirlik amallariga. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem 57:40 istihad qilgen kullar, bu kullar da odlarinin ailelarini bidar qilib oyqat kallar, bir armatda, baska bir sahatta bu oyqatin macbur kime kallar, bu kullar da bidar qiga, bu olisniki targirti kallar. Ve shinde, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, Ramazan ayida ozlari itikab otir kallar, wafat qilib kitgen yillerinde yigirmakun itikab otir kallar. Insani kalbi... 58:04 Shaytanin vesvesesten tazalen yetken vaqni ghanimet bilmalig kireki, Allahke qurbat hasil qilişlikke hareket qilmalig kireki. Allah Subhanehu wa Ta'ala, hammele bini ham, tawfiq-i abadi Allah Ta'ala ataqsin. Mene bu cayde birik kishiler du da'a qilin ditler, Allah Ta'ala, izzarini shar'i maksadilarini goyatka cikersin. Allah Subhanehu wa Ta'ala, hammele bini ham, manashi kullarini ghanimet bilişlikke Allah tawfiq versin. 58:40 ehbin as-sirat al-mustaqin, sirat al-ladin an anta alayhin, ghayri al-maqdubi alayhin il-ibbaqani. 59:14 Allah subhanahu wa ta'ala ben taqwa qilişlikke uzunlu ve sizlerne nasihat kılaman. Allah subhanahu wa ta'ala ben taqwa qiliş Allah'ın huzurudan mikarram bilişlikke sabattı. As-sa'idu billah inna akramatun inda Allahi atqatun. Biz hazır Ramazan-ı Şerifte durup biz Ramazan-ı Şerifme harif kılinişli giden 59:47 Asil hikmet han taqwadir. Ya ayyuha alladhina amanu, kutiba alaythumus siyamu kama kutiba ala alladhina min qablikum la'allakum fattakum. Taqwa khasil qilisliyilarisin Ramazani sharifta ruzibsizlariyab tarz qilin bidib Allah Ta'ala dayan qilyabdi. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam si mazmunida sohbetibar ki, kim ruzibsizse ahsizlarni qatirmasin. 60:19 xayasiz suzlarni gapirmasin, shawqin soran qirmasin, bro, agar soqadiyan bolsa, ya qattiz bir canqi mahsu bolsa, min irtalat, ruza kutul, izinmi bundu yaman masalardan tiyslikki axtiyanman bid unci azaqlantirsin. Yani, izini tiyslikki irtaman azaqlantirgan adan, bu kundizda tiynlaligi kirek. Yo anki irtaman, kulak qoqiz, 60:48 Namazga kirgan dik, ruzanin izgi khas adablari bar, namazin adablari bulgan goxigan. Namazga kulak kalkanimizdankigin, namaz adablarini rayakilislikke mazbur bulamiz. Agarki tulimiz busahan, namazda gapirish muntunmastir, bura gapirisa jawab dermigimiz. Ruzani ham izgi khas adablari bar. Su adablarini rayakilmasi, biz ruza titkan kamil kisilerden dolar mey kalamiz. 61:17 Shuni inchin Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, mana bu zeyde bir çukur, bir hikmatni bayan qildilar ki, kim Ramazanda buldu qitse, bu fiks suddarni yapirmesin, ve çolkun soran qimasin, agar bura su qisin, nin uzunmi qiyshka niyat qiyanman, dir eysin. Agar ki avqatdan fakat uzuni yimaq, ismaq, sahvatdan qiycan dulse, Allah subhanahu wa ta'alani, unu qornini, 61:47 Aç qilib, yurish qilibde xacati yuk. Unib taqicalar taqvalib qimalxin. Sunin için tarif qildir o zaman. Anasiz, hikmati bilib. Sunge amal qilisliyke Allah sallallahu aleyhi wa sallam mizge tawfiq verib. Biz ikinci onkirliyde turib biz. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam Man fama ramadana imanan wahtisaban ghusur alahu ma taqad dama min zandih digerler. Ramadanda kim roze tute iman bilen. 62:13 və azirni Allahdan ümit qilib qiyamlisi, ıskan günahlari maghburat qilnab, dedilər. Man qama ramadana imanan wahtisabanu wufir alahu ma taqaddana minzan lihi, qin ramazanda qiyamda, yani kechkurunda, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam bu darbulu namaz oku jallar, su namazni oku qiyamlisi, ıskan günahlari maghburat qilnab, dedilər. Azirni Allahdan talak qilib, su qiyamda bulsa. və yana ayitilər ki, Ruzada, 62:42 huzadarini iftar kuldirsahan, mene bu agirge ige boladi, yani uscen günahlarinda qtirat kirmar, dedilar. Ve bu suhazir, su kullarini arapatka turib buz, man qama laylatal qadri imanan wahtisaban, ghufira lahu ma taqaddana min zandih. Laylatul qadr, qadr kecesta, qiyamda bulsa, yani sunnatli barba qilib, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam qandi, bidar bolgan bulsala, shundi bidar bolgan bulsa, 63:11 imanan, vahkisaban, acirni Allahdan umit kili shundir, bidar boygan qosi, utkin gunahlarin maqdirat kilmidi, dedilar. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam Laylatul Qadrini tisilerde korbilar. Tisileri da sajda qiliyatikan qalatlarida, tishanilari zindirdir, nai bolib qolgalligini tisilerde korbilar. Ve Laylatul Qadrinin cunini bayan kilib. 63:37 isligi sin chikarlar da iki kisi odur qat qalaq qolgarligini ustiga chikib islaridan chikarildi. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam ayitlar ki, nil laylatul qadrini sizlarga bayankil isligi sin chikildin. Holanchiler zancal qilib kevishmousiligi sababligi nini islindan chikarildi. Bu narse sizlarga manfaatlig bolsa kerek ikinci onkirligden talaq kiliylar dedilar. Shunda sajda qilganindir tishanam ozgini laybolib qaldi dedilar. Shunda 64:06 yu girme yittinci kini, kala asidi de, bir gani ge, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam namaz ukuyatgani vaqtlar da, yamgri katli yamgri buldi de, u masjidin tepesi, firma barklari blan yotulgani de, ola kolenke bulistiradi. Yamgri urdi de, Rasulullah sallallahu alaihi wasallamni masjidlarda palas yogidi. Uyerdigi, tasidin mayda tasdalin gani de. Shundi sajda kili gani da, 64:34 Bu rilgallerde peshanalara ozgina lay bol qalda. Mana bu nartabilan yirmayettinci kunu ikalliye kiprak ulemalarinin istifakibilan shukun. Bu kun insha Allah kilyetgen yekshamba kunu bol sekerek vallaha alam. Bu leylatil qadrini Allah subhanahu wa ta'ala ozini kelami biyat kildi. Leylatil qadri xoyri min alfi shahir. Leylatil qadri min aydan yakshi dedi. 65:02 O suri qadrda, ishte Laylatul qadr kelimes kiladi. Harbiri toqqistadan xarib boladi. Ucagu 127-te boladi. Bu ham Qur'an-nin nazminin mu'cizalaridan 127-te xarib, 23-ci tinge dalalat qiladi disadi, bazi musasiriladi. Laylatul qadrni min aydan yaxshi digalligini tayyidi ve min ayi 84 yildan qiray qipraq muddat boladi. 84 yillik ibadatdan xirkece 65:31 qadrligadir. Allah bun ayeti yasi yaxsiradir. Indi bazrib ayetlarda min kalimasi undan ham qipraqda istimalkilingan. Adat tegin, minni qib sanlarga istimalkilingan yoxsigan. Allah subhanahu wa ta'alanin xazinati qeyn, mene bu kumna ham namiz Allah qadrlig desi, biz ham qadrgi iteylik. 66:01 Allahumma qasim lana min khashyatika ma tahulubihi baynana wabayna ma'asik. Wa min ta'atika ma tuballiguna bihi jannatak. Wa min al-yaqini ma tuhallina bihi masaa'iba al-dunya. Wa matti'na bi asma'ina, wa abisarina, wa quwatina na'ahidana. Wa ja'alhu al-warifa minna. Wa ja'al fa'rana ala manzalamana. 66:31 wala taj'al musibatana fi dinina wala taj'al id-dunya akbara innina wala mabla'i innina wala tusallit alayna man la yarhamina wala tusallit alayna man la yarhamina wala tusallit alayna man la yarhamina Allahumma inna ma'udh bika min al-kufri wal-faqri wal-jubni wal-kasal wa min fitnatin mahiwa wa min fitnatin mamat wa min fitnatin masrihi d-dajjal 66:59 ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67:42 رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِسْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا 68:11 Alhamdulillahi Rabbil Alamin 68:41 Allahumma rahamna bil-Qur'anil a'zayn wa za'lhu lana bala alayna hajjatan ya rabbal a'lamin wa sallallahu ta'ala ala siraqatihi muhammadi wa alihi wa sahabihi ismaheena. 69:08 millatka aciratmasekanda, islamini qabul qiyandenki, shukinden baslar, shu ahli islamis haqidan bolib, hurumetki iye bolarekanda. Biz bunaka islamini shumda yanidik. Bil, mera bu yosh ukelarimizden bittalari, ana bugini ham shu islamini qabul kitlar. Allah subhanahu wa ta'ala, urtgallarini, hammasini, bu avvalgi musulman, avvalgi bradallarini, ham mustahkan qisin, ana bu kishini, uzlari mera shirde turibdilar. 69:42 bu qabul qiyaniga, bu xazir mas, buru 3-4 kin nerda gogenakan, bunar sani iman, bazir suralarini han biradarlar orga tishkan botdilar. Buru shoyda ozu iman ayit bersadi maqliyat, buru yanimizde tulibdi. La illaha illallahu Muhammadu Rasulillah. Allah Allah. Sabit qadan qisani. Ora buru biradarlar suni suniyidi ki, Islam hech qaysi buru millatni agretmidi. 70:25 islamini qabul qiyan millat shukinden baslar, muslimallarini millati boladi. Sini bilali ki, otgan vaqtlarida, bradarlar, marasit shumkalarini yogligi, sababligi millatlar bir-birdan agiralib, parka, paralkanda boli yurgan. Hamma, islamda bunaka qavniyya, yani millatchiliyog. Bizli ozimizi, azablarimizi, arab muslimallari, bizlarini parkini qimastan, bizi islamini qabul qiyanmen kigin, hammamiz ularga bir aki uke boli kocamiz. 70:53 Habib mani uzbi xalkini korusa, hemasin musulman dey txinladi. Lekin uzbi xalkini, hemasin musulman banaydi, braberlar. Uzbi bolisligi bilan musulman banaydi, hemasi, fakat uzbi qoladi. Islamni buyrugini qisa, musulman boladi. Islamni buyrugini qinagan bosa, uzbilerden fayda boygan kafir boladi. Sini bilisimiz kirey. Agar islamni buyrugini qisa, boska millat osa, qaisi millat bolisligi dan qatiynadar? Abdullah ibn salam bana.