Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:02 Wa man ahsanu qawlan min man da'a ila Allahi wa amila salihan wa qala innani minal muslimin. Khulqlarnin in tamamisi. Amallarnin zinatlisi. Qiyash muzni. 0:36 Inna alhamda lillahi ta'ala na'ahmaduhu wa nasta'inuhu wa nasta'aghfiruhu 1:09 ونعوذ بالله تعالى من شرور أنفسنا وسيئات أعمالنا إنه من يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له ونشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له ونشهد أن محمداً عبده ورسوله صلى الله عليه وعلى آله وصحابته ومن اهتدى بهده إلى يوم الدين وسلم اللهم تسليماً كثيراً أما بعض 1:40 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bilan adabni çırayli qilişlik, yani Rasulullah qebulgen güzal xulq haqda qepriyatulik. Bu narsa xuddiki ibn Qayyim rahimahullahi itkirleri qebi, asosan üçdö narsanın üstüde turadi. Rasulullah qebulgen xulq üçdö narsa üstüde kuruladi. Biz bunu utkendi darsda iki tasini qepirigendik. Birincisi, Allah ta'alanı sözü, 2:07 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ 2:37 illa Rasulullah-tan kiyin gapirish girik. Din ishida albette bunarsa, din ishida hicbir kishi bilmestan turub ilimsiz gapirishligi mumkunmaz. Allah subhanahu wa ta'ala ilimsiz dinde gapirigan kishini in katta gunahlar khatarida sanaygan. Faman azlamu min man iftara ala Allahi kadhiba. Yani Allah ka yalgan tuqigan adamlan kura kim yalganchirag digan. Yani in yalganchi adam, in kezab adam şu digana. 3:08 Allah ta'ala 3:38 bu dinda bilmastan ilimsiz gi'abrishlikni shirkitan ham kura katta gnax digan. Wuziku in katta gnax shirk. Likin dinda bilmastan gi'abrishlik bu shirkitan kura katta raq gnax digan. Liga ki chunke bunda shirk manasibar wa shirk tustuka ziyada manayam bar. Qul inna ma harrama rabbi al-fawahisha ma zahara minha wa ma batan wal-ithma wal-bagya bi-gayri l-haq wa an tu shriku billahi ma lam yunazil bihi sultana 4:08 Wa an taqulu ala Allahi ma la ta'lamu. Yani bu ayatda günahlarini Allah Ta'ala qiqiqidan kattasiga qarab abgiti abdi tartibbina. Yani pastan tipagi qarab sanash sablashti gani bu. Allah Ta'ala günahlarini, fahshishlarini, zahir wa makhibi gani haram qaldi. Wa günah ithim, yani shariyatta haram qagan narsalarini qilishlik, haram narsalarini. 4:36 Wa baghi wa zulum, buraqa zulum qilişlik bu, haram buga narsani qilişten ziyada narsa, zulum qilişlik. Zulum qilişlikde ham haram işbuli yabdi, ham yana başqa bir qişini haqqi qe utbi qiçbuli yabdi. Bu, aldin qisden kure, fahş işlerden kure yuqarrab. Wa an tuşriku billahi ma lam yunasil bihi sultana. Wa Allah ta'ala qe shirk kiltirishliklerin, Allah ta'ala hicbir unda... 5:04 dalil çürməgen nərsəde, u nərsəde çıqandıya bir sultan çürməgen, sultan digəndi Allah-u Ta'lam ge ruqsat birməgen. Mənə şunde Allah-u Ta'la ge şirk kiltiricliklərin, və ahirgisi in kattasi, wa an takhulu ala Allahi ma'la ta'lamun. Allah-u na'mi ge bilməgen geplərin digə piricliklərin. Mənə bu nərsəcdə həm kattay günah kabirələrdən, bulib həm şirkdən həm kure kattay buğan günahlərdən. Demek, mu'min kishi, Muhammedur Rasulullah digən adam, Rasulullahdən, 5:33 suzini aldin ge qoyishligi mumkunmez. Imam Shafi'i, rahimahullah, uzlarini risale kitabide, Usul-i Fiqti, birinci bu yazilgen kitab, mani shu kitabda etkerler ki, musulmalilar, ulamalar, icmakigen mesele shu ki, birar bir kisi Rasulullahini suzige, unu suzi tiz karkisa, unu suzi alinmeydi, Rasulullahini suzi alinla digi. Bunda xilaf qigan oda biyok. Musulman ummetini icide, hiç bir kisi mani shu gebki xilaf qimegen. 6:02 qimdir ki qeba agar Rasulullahni suzi qeti iskar kisa, unu qeba olum meydi? Ne qediganda? Imam Shafi'i r-Rahimahullah shunu bayanini etbirginla. Cunki Allah subhanahu wa ta'ala Rasulullahni uzi Rasul qilibi bardi. Rasulullahni suzlarini uluq maqamgi qoydi. Hatta ki Rasulullah qebulgen imanini, Allah ta'ala uzi qebulgen imanini qatarida sanadi. Allatina amanu billahi wa rasulihi Qur'anida nishtawrinda kiladi. 6:31 Allahka wa Rasuliga iman kiltirgan kishilar dibdirib. Qur'anda agar biz xar edigan busak, jüdayam kup urunlarda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga itaat giygan. Yani bu ayatlarda hamasi bizga bildiradi ki, hichbir kishi birar bir suzni, birar bir isni Rasulullahtan aldiga qoyishligi munkunmaz. Ikkincisi Allah ta'alanı suzi, ikkinci adab, Ya ayyuha alladhina amanu la tarfa'u aswatakum fawqa sawti nabiyy. 7:02 Ey iman kiltirganlar, silar avazlarini Rasulullahini avazdan yukari qotirmaylar. Hadis ayitlingan baytda, siz hadisten kura, min bundaydi iman, minge bu tuğur gemaydi, min bunga muafiq bumi iman, digan gapdi gapirgan adam imanini bir sinab qarash girey golar. Çünki Allah ta'la, ya eyyuhalladina, amen udu bayt yabdi. Ey iman kiltirgan bandalar, Rasulullahini suziden silar suzlarini yukari qoymaylar. Sabit ibn Qays, 7:32 radiyallahu anhu, mene shu ayat tushkan peytta, u kishi usha ayatni uza haqqad edib oyla gani keller, chunki u kishini awazlari balant kishi bugani kelli. Awazlari balant bugani, silarini amallarin habatabub kitadi, an tahbata amalukum wa antum la tash'urun, shu ayatda davam edayti yabdi ki, agar awazlarini kutaray digan bu seylar, silarini qiyan amallarin hamasi kuyub kitadi, habatabub kitadi. Uzlarini bilmagan halatda amallarin kuyub kitadi. Bu ayat, Sabit ibn Qis, 8:02 ibn-i shammaz, radiyallahu anhu, qecuda qatliq digin. Hatta ki, uylariga barib, uydan cikmastan uzun usludan qifla ogan. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sabitina yuqlab qaldadib. Qani sabit korunmaya qaldadib? Kin, sahabalardan biri min bilib ki, laman xabarini barisa, shugab, uyga kirib durib, xafabubu durib digin. Nige xafabubu durib san diganda? Min haqqimda ayat tuxdu. Awazlarini Rasulullah ta awazdan kutarmaylar digan, min awazimda Rasulullah talibda balant balant gapirardim. 8:32 bu ayat minge tushkan digan. Min amallarim kib kitdi, min dozak ahladan buqqaldim, dib yigilab turgan agan. Shunda bu sahabi kilib Rasulullahke xabar virganda, Rasulullah s.a.v. etdilar ki, yox, undaymaz, u ayat u haqdamaz, unga xabar virgilar, unu gunahlari habata bugan yox, belki u jannat ahladan o digandar. Belki u jannat ahladan. Yani bu Rasulullahni suzdan, suzlarini kutarmaylar digana, bu albette Rasulullahni aldidan oğazı peseytir, shimkiradi bunga. 9:02 Sahabalar manashi oda bilan oda bilangan idilar. Rasulullahni aldilari da hicbir sahabi owazini balandikotarmayan. Bu ayatdi sababin nuzuli da ulamalara itishadi ki, Abu Bakr wa Umar haqqida chukandib. Hatta ki ulamalara itishadi ki, bu ikla sheikh, Abu Bakr bilan Umar, azraqqagan halak bub kichligi gedib. Burkunu Rasulullahni yana da utirgan payitlarda, banu tamimdan bir vaft didib, delegatsiya ma'azolari, 9:32 Rasulullahın aldı ki gelişken. Rasulullah bilen sohbetləşkellerde, kin Abubakir etki, ey Rasulullah, ularga falancini amir qilin. Digende, umar etki, yok ularga Uyaynat ibni Hisin di qilin, yok ki Akra ibni Habisini qilin, dib umar etken. Boşka kisi ne etken, yani Abubakir etken, kisi den boşka ne etken. Şunde Abubakir etki, ey umar, sin bilip durun, min xilafın da etyep sen digen. Min boşka odam da etsem, sin, ati Rasulullahın aldı di, 10:02 basqa adamni amir qiyin diyab sandiganda, yox, men senge xilaf qiliştikdi qoqilagalim, yox, uzum shunlay diyab bandiganda, yox, sen xilaf qimaxchi boldiyin, ikilasin, awazlari kutarildi. Balant awaz kutariliganda, Allah Ta'ala ayat nazil qildi ki, ey iman kiltirgan bandilar, Rasulullahni aldi edi awazlarini balant qimayladin. Hatta ki, Abu Bakr wa Umar, ummati in abzal kislari bugan kislarga, manashunlay, adab bilan ayat nazil boldi. Sahabalar khuddu shu adab bilan, adab bilangan idi. 10:32 Bu, qiyamat günü geçe hamamiz geti giçti. Agar kimde kim imanini davagli edigin busa, awazini, Rasulullahini, awaziden belanit kutermesin. Rasulullahini, awaziden belanit kutermeslik digani, hadis eytilingin peytte tamam toqtayn. Hadis eytilingin peytte tamam toqtash girayn. Abdullah ibn Zubayr bilan, ibn Abbas, Abdullah ibn Abbas, ikelasini mut'at uğrusda kattabir xalaflari bar. Ikte mut'at uğrusda, bittasi ayollarda mut'aqilişlik, 11:02 yani vaqtin chalikni qoqqa alishlik, va ikinsisi hajdaki mut'aqilishlik toqristi. Ibn Abbas ayollarini mut'aqilishlikdi mansux bu ma gandib itqad qilarekili. Hatta shuni etkende Abdullah ibn Zubayrga juda qatikdiygen, Abdullah ibn Zubayr xalifa bugandankiyn bir günü chqib etdiki bir qavum borki Abdullah ibn Abbas ka tegizib etgen. Allah ta'ala qud du kuzini qorqi gandiki, abi qalbidayim qorqi qoygan onu digen. 11:33 i.e. ibn Abbas di kozlari acizib qogin bogin. Ibn Abbas qeytkinan kan ki, xalifa bogindan qeytkin. Agar da yana shu ishini gapini gapritkin bosayn, agar bu ishtibrar taqilatigan bosayn, seynim uzini toshlari minan, uzini toshboran qalabandiyan. I.e. bu xalifa juda qattig gapriganligi, bu mut'a mansox bogin. Bu ibn Abbas di faqit qilafi bogin, ki yin qeytkin bogishiyan bu ishini gaplaridan. Musulmalar urtasda mut'a na, 12:01 yani mut'ad gani ayyallarini waqtini chaligli qalishlik munkun imas digi bu mujma aleyhi musulmanlar icmaki gani masele boldi. Boxtagi bu xilaflardan bo. Ikinci xilafi hajda mut'a qilishlik torusdi. Tamaddo qilishlik, yani umra bilan hajdi bit tasafarida bacarishlik. Abdullahumni Zubayr bunu munkun imas digi boylagan. Abdullahumni Abbas bose bunu munkundi boylagan. Hatta ki min etmokchi bugan narsam, Abdullahumni Abbas shunda itkanki, 12:32 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam tamatto qildilar dib cabirini muslimdaki hadisina itibir geldilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam Mekkegi geldilar, tawaf qildilar, safa marwani urtas tasayi qildilar, va marwada tugatgan payitlarida itiblar ki, kim agar uzu bilan birga qurbalig alib gelmegen bosa, u umra hajini umraga bussun digan. Haj niyateda kegen boseyem, umra qivarsin da, ihramlan çıxsin. 13:01 ta yawm-u tarwiya kuni ihramgi kiradi. Shunda sahabalar, haj niyatida gigan sahabalar, umrani qilib olib turib ihramdan cikishgan. Rasullahini uzlar ihramdan cikma gallar. Wa sababini ettilar ki, min qurbanlig alib kilgan man. Agar qurbanlig alib kilmagamda, minam cikardimdi gallar. Law istagbaltu minal amri mastad bartu, lama suqtu l-hadiya, wala tahlal tulin lisa. Awka maqalli sallallahu alayhi wa sallam. Agar min shu ishimni qaytattan qiganamdaydi, 13:32 xadi qozum bilamirga qurbanlig alib kelmastim, va umra qilbu gelmanki ihramlan chikardim. Mana bu mutaadi gani. Yani ham umra, ham hach qilishlik, bitti safarda. Buna Abu Bakr va Umar bundan qaytarigan, Kaaba adamlardan boshab qol yapdi. Bir safarda kebtirib, ham umra, ham hach qilib getsa, Kaabaga unchakub adam kemiyakvi yapdi dib, bir hach gaf, Allah da umra ihram bilan keliyish gerekdib, buyur gallarib kushtlarib. Bu, lar tarafadan bugan istiqad bugan. 14:03 Mənə şunde Ibn Abbas ayət gəllər ki, Abū Bakr bilan Umar bundan qaytar ardi Mut'a'dan. Diganda Mut'a diganda, xacdaki tamattu, ham umrani, ham xacdi qilişlik. Şunde Ibn Abbas dək yaplari ki, sizlərga Osmandan taş yağışdan qorkaman, Rasulullah ayət didi yapman min, sizlər Abū Bakr və Umar ayət didi islər digan. Yani bu, sahabalardin kus qaraşdiga şunde bu ben. 14:33 Rasulullah'ni biyurgini aldi da hic kim munkunmez awazini kuter isligi. Hudaybiye sulhide Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam wa ashablarini Mekke müşrikleri Mekkegi kirgiz ismedi. Mekkegi kirgizmeyi urtelerde kin Hudaybiyyede, Tokhtagillerde urtede sulh yazildi. Man ishi sulh yazildi qisbeytlerde ki vaqiyelerde bur uzun hadis Budayli ibn-i Varqa kiladi müşrikler tarafiden Rasulullah bilin gebleşib kitadi. 15:04 kin qomuge barib etkenden kin gaflari maqibli bu meydi? Undan kin Urwat ibn Mas'ud thagafi, Urwat ibn Mas'ud eytadi ki, min baribsilar ucun gaflash bil amen. U shanda Urwa kelib durub, Rasulullah ki kelib durub, eytadi ki, ey Muhammad diydi, sallallahu alayhi wa sallam, seni uzimizde ciyanimiz san digin, bizde icimizden chikan odam san, seni azir keldingden kin, uziyni qarindoshlarin de uldirgani keldin. 15:31 Sini atrafindaki odamlar hamasi qalanin, qasanin qurqog odamlar. Ertagi hamasi tarqab kitib, uzin yalgiz qab kitistan qurqmaysan mi digin? Mani bu cuda qatligyab bugan sahabalar uchun. Mani shub ette sahabalar Rasulullahin qandi hurmat qilishligini kursati berdilar. Wa Rasulullahin bu hurmatlariga quyib erdilar, chunki bu siyasat suni taqazakilardi. Qurp quysin, mushriklar, musulmalar payganbarini 16:01 qanday-i izas-lashligini kursillari uchun Rasullaha qoyi birgirlar. Uzi asli Rasullaha sunnatlari Rasullaha kirib giygan payitlarida agar sahabalar urnilardan turbsalar, Rasullaha yoxtirmasti buni. Shunu bilginliglari uchun sahabalar turgisikip turardi likin turmasti. Rasullaha qayrda urun bush busha ushe bush cayga utirardi. Rasullaha utirgan cay maclisti turib upgalardi qiyin. Rasullaha qayrga utirsalar, ushe cay maclistin turib upgaygin. 16:30 Lekin, mene shuz joyde, Hudaybiyyade, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sahabalard qoyi birdiler, qoldan ki gancay kim? Qancay hurmatqisa, hurmatqisin Rasulullah. Rasulullah ki, shunday kuzlarini tik qaratmasti. Yani, Urvat ibni Mas'ud, irde kup vaqq otirgan, kuzatgan. Macliste otirgan payitlarda, hamalari yirga qarab durar iken. Rasulullah doldi da, khuttu boshlariga kush qunganday otirardi sahabalar. Yuzlarini Rasulullah ki, tik qarachmasti. 16:58 avazlarini picirileb gepirishardi, birbirge gepirgen peytdi. Rasullohke yuzlarini tikhar etmegen, hatta ki, Taharat qiyani turgen peytleride, Taharat sularige talashib gitgen sahabeler. Taharati den qoygen, birar bir tamci sudi girge churmegen, kullarida yulib chuetgen suge, kullarini tutub olib, yuzlarige surtgen. Va burunlariden agar su chikarib, burunlarini tozaleseler, kullarini tutub turib, chuken sudi yuzlarige surtgen egen sahabeler. 17:28 Buna urva korupturu hayran qoygan, bun chalik hurmat, bun chalik daracida izazilashlikni korub qovmiga barib etkene kenki, ey qovmim, men kisrana aldiga borgan ban, farsli pashasyi kisrana aldi da boldim, rum pashasyi qaysarda aldi da boldim, na jashi bilan uchurashgan ban, lekin hiç qaysi qovmni muhammatti, ashabi muhammatti hurmatilagan chalik qormadim digan. Men uyni emen ki, bu qovm hiç qachan sidlarga bunu tapshir qoymedi bu qishin digan. 17:57 Mənə bu, Rasulullahın asxablarına asil korunicligi məsunibigin. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni ular kus qaraçigiden kura avaylashgin. Məsələn, Abubakir raziyallahu anhuni misalida bunu korunicligimiz mümkün. Abu Bukhari rahimahullah ruvayat qigan hadiste, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam hicret qilaman digan peytlerde, Abubakir hicret qimaxchi bugan peytlerde, Rasulullah itlarki, hali şoşmeytiri minge izin berilmadi digan. 18:25 Shunda Abubakir, ey Rasulullah, sizgi otogun amini fidaqilayin, mini uzgi hamraq bulishtigimni xoqilay simi diganda, ha diganda. Keyin kutgallar, ta Allah ta Allah ruxsat birginchi. Ruxsat vaqti qiganda, oysha anamiz edadilar ki, pishin vaqti yidi, kundi isiq peyti, bu peyti Rasulullah kiladigan peytmasti diganda. Rasulullah kirib kilidilardan keyin uga, shunda ey Abubakir, aldindaki kishilardin chikar vargin, alahu degi habimiz bor diganda. 18:52 Shunda Abubakar etdike, Rasulullah, mene ahlim, sizde ahliz, berdi, nime xoqli siz gebrur, ahlim da aldi, digan. Shunda Allah Ta'ala bizge chqishlikke izin berdi, hejirat qib kitishlikke, digan. Shunda Abubakar, Rasulullah, hu anhu, xursan buganliklerden yigladilar. Oysha namaz etadilar ki, odam, xursan buganda yiglasligini shupet kordim, digan. Yani, Abubakar, Rasulullahke hamroh buganligi uchun, shu safarda, bu, mese bu safar, bir damalciki kit etkin safar, maz bu? 19:22 Yuh hajga, umraga, birga kit etkin safar maz bu? Bu safar hijrat. Muxriklar orqadan qatti qugunda bugan bu kuxlar. Lekin Rasulullah bilan hamrah, bulishlik, sharafini u shabayti uzu hisqilgan. Wa khuttu shu sharaf uzu Qur'an dayam nazil gundi. Illa tansuru hu, faqad nasurahu Allah, idh akhraja hu l-ladina kafaru thani yathnayn, idh huma fil ghar, idh yaqulu li sahibihi la tahzan, 19:52 inna Allaha ma'ana. Yani sahabalarga eti yapti ki, Allah-u Ta'ala, agar silar Rasulullah ki yurdan birmey digan bu seylar, Allah unge yurdan birgen, ularini müşrikler iki kisi xolatda qiqar vargan peytta. Ushe iki kisini bittasi Abu Bakr idi. Qur'an da iki kisinin zikri kili yapti. Thaniyatne indib durub. Bani shu hicretki kici peytta da, Abu Bakr raziyallahu anhu bazan Rasulullahni ol didi yurseler, oz roqdanki orqasi qot varardilar. 20:22 yana aldiga taqqa cik bitkala savur taqiga. Shunda Rasulullah kic qurunda cikgan busalar, Rasulullah aldiga utsa yana arkasiga utaragan. Shunda Rasulullah soragan ki, Abubakir, nega dam bir aldimdan bir orqa tomanimdan yuri yapsiz diganda? E, Rasulullah, aldizdan yurisam, orqayizdan, odam kib qalisi digi isimga tushatda orqayizga otu olaman digan. Orqayizda yurisam, aldizdan bir arda pistirma bub qomasin digib, korqanligimdan aldimga otu olaman digan. Yani, 20:51 tamamen uzini fidaqigan. In fidaqiganligini yanibitda daliliq, u kusilar gharga bargan paytda, gharga ishigiga ushiq, gharga kirishgirayi boganda, Rasulullahka toqtaynaya Rasulullahdib, Abubakir basini suqib usha gharga chekir pitgan. Bu digani ulim digani. Gharga icida adatda ilan bogan. Ilan chaka digan hasaratlari bogan. Abubakir kirib Rasulullahdini chakmasindib, kulubilan paypaslib, hamma coydi urib chikgana gengirib. 21:20 Kin kungil qatircen bugandan ki Rasulullahin kirgizgen o shirgen. Mane bunde itramini qilgen, yani bitte Abubakrdi misali dekinirse bu. Hatta ayollarim qut shuney bugan. Yashbollar gelce manin shu ruqta tarbelingen bugan. Uhud jangi buganda hamamizi istiyemiz Rasulullah s.a.v. Uhudda shahid buldilar digan geb chikgan. Rasulullahini uldirildi digan geb chikgan. Shunda jang tukigenden kin, jang tukigenden kin, 21:52 bir ayolni, ansorlardan bir ayolni iri, ugli, va otasi shahid bugan ekin. Yani in kishini, ayol kishini, gani isibatdan in shonshligi odamlar. Uzini iri, va akasi, va otasi shahid bugan. Shunda ukshi, tuğr askarlarga qarib giygin baytta, seni irin, otayin, uglin shahid buldu diganda, rasulloh ci digan ekin. Yog rasulloh yaxshilardisi, qani mingi kursat eyler digan. 22:19 Sini oleyin, oteyin shahid bol dedise, Rasulullah kini mo bol dedib soragani kiyani? Rasulullah soqlar diganda, min Rasulullahini uldiril dedib ishtim. Yo Rasulullah soq, alhamdulillah, Rasulullah yaks digan kursat ilar digani kiyani? Rasulullahini barib kurgandan kiyn, kurib, ey Rasulullah, sizden kiyn, minge baska musibetler hammasi yingil digani kiyani? Yani siz oman boseyiz bol dedigani? Mene bu, ayal kishini Rasulullahke bugan muhabbetini koriyin. Sahabeler mene suni dey halette bugan. 22:49 Abdurrahman ibn Awf aytadlar Bukhari rahimallah ruwayat qigan hadiste, Badr qazati bugan paytta, safta turgan paytimizda, meni yanimda qarasan bu yanimda bir yash uspirin bala turtta, bu yanimda ham yash uspirin bala turgan ekin. Ani qi ikita yash ballar ansarlarda ballar bugan. Ikilasini ismi Mu'az bugan. Shunda buru e amaki digan Abu Jahil kim bizgi kursati qoyin digan. 23:19 çünki bular ansari bugan, ansarilar abu cahildi tanimiydi. Abu cahil kim diganda, nima qilasan abu cahildi digandan, abu cahildi min ulduraman digan. Çünki Rasulullah ke qilgan zulumlarini kub işitgan, ma Rasulullah ke kub zulum qigan agan bu adam. Men şunu ulduramandib, qiqqanmandib, hali ge ikasiyam çugab digapirgan. Kin azraq vaqdi utkandan kin qarasa saftiçida abu cahil gir deyib yurganligini korib, hali ge banlarga, ho, anaw adam silar soragan adam digan agan. 23:49 abu cahil di korsat qoy urush baslandi digandan, xud di ikta lacin uchgan di usha ikta bala hali ki abu cahil ga qarabi gul pitti digan. Barib abu cahil di uldirib gildi digan. Iki lasi barib durib abu cahil di uldirib digan. Rasullahini aldigi kit turib meni uldirdim duse bit tasi, ikkincisi yog meni uldirdim diregin. Rasullah qilicini di korsat digan, bit tasi qilicini korsatsa qilicini da qam baraygin. Ikkincisi ge qorsatgan, unusiyam qilici qam bugan. Iki u laringam uldirib silar digan. 24:18 Yani, Abu Cahil nuhayat darzida pahlavan katta odum bugan. Lekin, usen dey bolishimi qaramey, haliki shicaat Rasulullah ke bolgen muhabbati, Abu Cahilni kimligi ular uchun bertim bugan. Bu, sahabalarini, farzantlarini shuna qodumlar bugan. Ayollarini olasmi, uzlarini olasmi. Rasulullah ularini aldi de, mani shuna itibarda bugan. Hazir biz muminlar, imani dava qilgen kishilar, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, biz uchun qaysi martabada turptilar. 24:48 ḥadīs ḥadīs ḥadīs ḥadīs ḥadīs ḥadīs ḥadīs ḥadīs ḥadīs 25:20 birar tabir fikirini agar undan muqaddam qisa agar kim? Mana shu ayatki tizkaribuladi? La tuqaddimu bayna yadeyillahi wa rasulihi. Diyo ki, la tarfa'u aswatakum fawqa sawti nabiyi. Awazlarini Rasulullahin awazdan yukarik utirmaylar digi. Uchunchisi, yani birinchisi dimek, Rasulullahini aldida awaz wa ishlarini aldini qoymaslik. Ikinchisi, awazni Rasulullahin awazdan pasqilishlik. 25:48 üçüncüsü, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni ihtiram qilişlik, uluqlash. Rasulullahini uluqlashlik, bu, bizdi ummetçelik, üç peygamberini uluqlagan ummetlik olmagans. Hatta ki, beni İsrailini alin Musa alaihi salamdi qavmi, iyin uluq ummetlerden, ya ki, İsa alaihi salamdi qavmini etsizem, hazir beni uxigan ayetlarimizde, beni İsrail, İsa alaihi salamgi etti ki, ey İsa ibn-i Meryem, 26:18 sene rabbin osmandan dastarxan churraladi midib soraygan? Yani Allahdan taqwa qiyilar, buna qi qabdi qabrimaylar disa, yoq biz qalbimiz qotirjan bor ishtig uchun sorayab biz bu qabdi. Likin Rasulullahin ashablari birar bir urin da bu qabdi qabrimaygan. Qiyinchilik alatlari da qoygan, mani kitxar darsimizda itkanimiz, xandal qazatidaki bugan qiyinchiliklarini, yi digan oqati bomaygan. Cudda qattik qiyinchiliklari da qoyb kitkin payitlari bugan. Likin birar oqiz Rasulullah ki, 26:49 bir orta bir maslahat tersizdeyim qarşi qabdi qabirime geldir. Bular quddiki Hasanul Basri rahimahullahi itkin lari qabi, ular Rasullani ashablari shun deyi adamlaridi ki, ular qalblari in pok adamlaridi. Allah ularini Rasullahi ke sahib bolisdik uchini tenlegen adamlaridi. Qalblari pok bugan adamlari, ilimde cula ham chukur bugan adamlaridi, va takellufu oz bugan adamlaridi. Aqalluhum takellufa. 27:17 Takalluf digani, uzi da yuk narsani varq kursasligi yukdi. Var narsani gebrardilar. Cuda ham sadda, addi, vaqi iyi kisilar bugandilar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini hurmatlashlik, uluqlashlik, bana bu narsa, bu, bizni imanimizden kilib chikarigan bu vazife. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini uluqlashlikni in katta korunishligi Rasulullahini ashablarini uluqlashlik bilim bolay. 27:45 Rasulullah'ni ashablariga ta'naqilişlik bu Rasulullah'ki ta'naqilişlik bulad. Çünki Rasulullah şunca yil xizmat qilib, şunca yil davat qilib, bir özden kin qaldiradigan adamlari kana kanga adamlari tashilib gitgendib. Shiyalar, ulariga Allah Ta'ala tarafiden haqli bugan darsasi busin, ular uçun in yaman adamlar Rasulullah'ni ashablari bulad. Mani bu bulan ular Rasulullah'ki bugan muhabbatini dava qimeseyn bulurad. Allah Ta'ala hammamizi hidayatlasin. 28:15 Inshallah bu sohbetimizde hala davamı var. Allah Ta'ala bizge faydali ilimlerde urgatsin. Urgangan ilimlerimizden faydalan islik Allah Ta'ala nasibsin. Subhanakallama bihamdik, nashhadu an la ilahil ant, nasagfiruk wa natubu ilayk. Khulqlarnin in tamamisi, rasulullah, rasulullah. Amallarnin zinatlisi, güzel ahlak, güzel ahlak.