♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوМусибат тушганда ёқа йиртиб йиғлашнинг баёниadmin·2 views·5 months agoУшбу марўзада шайх мусибат тушганда ёқа йиртиб йиғлаб, дод-вой солишнинг ҳукмини баён қилади, бу борада ворид бўлган оят ва ҳадисларни баён қиладилар. By: Абдуррофеъ Абдулкофеъ Source: IslamHouse.com · Абдуррофеъ Абдулкофеъ#Audio#IslamHouse#Абдуррофеъ Абдулкофеъمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Alhamdulillahi na'maduhu wa nasta'iluhu wa nastawfiruhu wa na'udhubillahi min shururi anfusina wa musayyaati a'malina. Man yahdihi allahu fa la mudhilla lah wa man yudhulil fa la hadiya lah. Wa ishadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah. Wa ishadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu. Summa amma ba'd. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.0:27Növbətdəgi sohbətimizni başlayışdan əvvəl min Allah Subh'anahu wa ta'la'nin gözəl büsümləri və ali isfətləri bilən uçbu məcinsimizni mubarətli məcislərdən qılışdiyini və tarqalşiyimizdə bizlərgi Allah Subh'anahu wa ta'la'nin ilim halaqalarına qıdırib yuru ki, fəriştələri, bizlərgi qarata'i Allah'nin bəndələri, indi sizlər orneylərdən turoriyinlar o halen ki, sizlərinin günahiyinlər indi kisirilindi digən.0:55Allah subhanahu wa ta'ala qe bi adat hanflar bolsin. Biz imam zahabi rahimahullahnin gunahi kabiralardan qil yapgan darsligimiz. Qirq tukuzinci gunahi kabira. Al-latmu wa niyahatu wa shafu sobi wa halku raqsi wa dua'u bilwayli wa suburi indan musibah.1:33Musibet chuken vaqtta imsan qatdiq ahu vah qilishligi, awazini kotarib cahili dualarini, vaylarini eytishligi, kimlarini yirtishligi, hatta bazilari sacini yulub, yoyinki sacini qirdirvalishligi, vay badanini, yoyinki yuzini trinashligi gunahi kabirishligi.2:04Allah subhanahu wa ta'ala bu dünyada insan pərzəntini yaratar iken və ulərge ıslām dinini Allah subhanahu wa ta'ala insanlarının özü hərxin yollər bilən imtifanləşliyi haqıda bizlərge xabər verib şimdə idibir.2:31وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْسٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالْثَّمَرَاتِ Biz sizlerne bazı bir narsalar bilen imtihan qılb göremiz. Imtihan nime uçum boladi? Imtihan, ushe imtihan qılnayasyan adam imtihandan qanday halaste çıxşligini bayan qılb beriçlig uçun,3:02xah bu dünyada bolayatgan imtihanlar ham, ve ahirette Allah subhanahu wa ta'alanin adil tarazusi aldada boladigan imtihan ham, mene sunum sunum boladi. Bu dünyada boladigan imtihanlarine, bittesini Allah subhanahu wa ta'ala bu ayeti kerimede bizlerge beyan qalib eyti yabdi ki, sizlerini bazin narsalar bilen imtihan qalib goremiz. Ular,3:31Korku, yani insan korkan halatida qaysa halat getshadi? Allah min öziyadan gina tanah soraydi mi? Ya inki awliyalar, tağutashlar, azizler dib tanah soraydi getadi mi? Walju, yani acilik bilan ham imtihan qalib goremiz. Bu acilik...3:57Agar ki axilik laxsi islatilsa ham, lekin har bir zamanda uzenin yangi-langi istiraflari, atamalari cikadi. Zi, vaqtda axilik ham, wa ham bankrot disak ham, bola ursakiray. Wa naqsim minal anwal, mallardagi bazibir narsalardan naqis qilib qoyishlik bilan. Qah bu, miyvalarda bosin, wa halanki miyvalar yanakiladi. Ya inki,4:27aldi-saddi da bankrotka uchirashlii bosin, va halenki manashunday hayvanlar da bosin, manashi urnlar da naqis xalib qoyib, bazilarini kesalman, bazilarini ultirib qoyishlii bilan imtihan qilamiz. Val-anfus, kesallik bilan, nafsilarini, insanlarini kesal borishligi bilan, qarib qalishligi bilan, ultirib qoyishlii bilan, ya inki,4:56Allah subhanahu wa ta'alanin yubargan acali bilan, öylishliyi bilan imtikhan qalib goremiz. Watsamarat, miyvelerde hem biz imtikhan qalib goremiz diyabdi insanlarini. Yani, bazen kuruqchilik bolib, bazen miyvelerge afetler kilib, afetlerinin turli haq shammal bosin, haq boska keserlikler sebeplik insanlarini bundayib.5:25imtiqanlar bilan imtiqanlib goremiz. Demak, en asasi bugungi mozovimiz boligan, musibat waqtida insanini ozin u tushlikni en birinci bilsin ki, qaisi insange biran bir musibat geladigan bonsa, bilsin ki, bu Allah subhanahu wa ta'alani bizlar yeqliyatgan imtiqanidir. Dekin, bu imtiqanda insanlar harxil xalatda boladi.5:55hudd dunyawi imtxanlardaham, imsanlar bazilari ali bahalarga, bazilari ortaxa, bazilari isa, amallab utuagengi uxshash, bazilari yigilgengi uxshash, manabu imtxanda imsanlar harxil bolisligini Allah subhanahu wa ta'ala bilib, imtxandan ali bahalar bilen cikadiganlarini maktab turub sindaydiydi.6:25Wa bashiris sabirin. Al-ladhina idha asabathum musibatun qalu inna lillahi wa inna ilayhi raji'un. Mana bunday ibtiralar, imtihanlar gelgan waqtda sabir qulguqilarga basharatlar birin. Ularinin sabir qalishligi nimadan edi. Ularinin alamatlari. Ularin birinci inna lillahi.6:54albette biznin həmməmiz yalgız Allah nikidirmiz, və həmməmiz həm uzadga qaytbuçimiz. Yani, ulardarro, özlərinin Rabbisi Turucu kim ikənliklərini bilib, aslida özlərinin hacalari, Rabbilari kim ikənlikini bilib turib?7:21ḍḈḍḍḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍ�7:49Bu hadiste paygamber sallallahu alayhi wa sallam eytdilar ki, mümin kishige yetken musibetlarnin hammasi da Allah subhanahu wa ta'ala unin gunahlarini kafarat qaladi. Qachan sabir qaladigan bosa, hatta kirigan iynada ham, ushe çöpekden boladigan iynada ham,8:15tikan kirsaham, ushe tikan sabaflikham, Allah subhanahu wa ta'ala unin gunahlarini kiciradi, didilar. Imam Bukhari ruwayat qil yan hadiste, an Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam qal, yaqulu Allah ta'ala, ma li abdi indi jazahun ida qabattu, saffaituhu min ahli d-dunya, thimmahtasaba illal janna. Allah subhanahu wa ta'ala ay tadiki, didi Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam,8:44qaysi bir bandamni, agar biran bir musibat bilan, musibatlandira digan bosam, qiyin u uşa musibatka sabir qilib, bir sabirnin uzeymas, belki ihtisab, Allah subhana wa ta'ladan uşa sabiri arkasidan ajir wa sawabni umit qila digan bosa, ona jannat bilan mukafatlay mandib.9:11Insan aldi da nusibat boyan vaqtta ikita halat boladi. Birinci halati, mana Allah subhanahu wa ta'ala maqtaganlarni halati. Ular sabir qilisadi. Va hacalariga qaitisadi. Undan ajir va sawabni umit qilisadi. Ikinci halat, Allah subhanahu wa ta'alanin takdiriga razi bolishmaydi. Hatta shundayi vaqtlar utgan iken,9:41bazilari kollariga fassani ushlasi olib, billariga mahkam tugu alisib, Allahin goyayinti takdiriga razi bolmay otiradiganlar ham bolishgan iken. Bazibir biziga koshni boygan davlatilarinin bazibirlarini urnlarida hatta shuvahkeche bu adetlar qalganligini xabarini bizlariga birisadib. Bu elbetta Allah subhanahu wa ta'ala yaman gure digan,10:10və İslamda qaralengan amallarinin bittisidir. Musibat yetgan vaqtta, payğambarimiz sallallahu aleyhi və sallam qanday halatda bugenlar. Payğambarimiz sallallahu aleyhi və sallamga xabar keldi, dedi, imam Bukhari ruwayat qilgan manabu hadista, qizlaridan. Qizlaridan kelib, aytigi, nivaralarinin,10:42Ağır xalatda turyanini xabari keganda, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, elchiga etdiyi ki, qaytim, va, etim ki, Allah subhanahu wa ta'ala dan, ajir wa sawabini umid qilip, pitsinlar, umid qilip, sabir qilsinlar. Elchi qaytti, va, bunun xabarini yetkenden keyin, baribir yana elchi gyonatdiyi ki,11:14xallari ağır bolub qaldi, kimesengiz bu maydi digan el chikigandan geyin, payganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam orunladan turub, qizilarini xanadan tamaan yurdilar. Biz ham irgeçtik, digdi. Bu, macizda oturganlar, nahayitdi katta sahabalardan ibarat idi. Geyin, payganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam xanadan ge kirdi, wa nivaralarini kullariga aldi.11:41nivrələri nuhayətdə ağır və ağırige nəfəslərini alıb turelidi. Peygamberimiz sallallahu aleyhi və sallam, Allah subhanahu wa ta'ala xabar birməkci, وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ Biz süznə fəqat aləngar rahmət qılıbginə cünətdi. Dimahci, haqiqatdan həm, rahimdirlərinin ustazi idi Peygamberimiz sallallahu aleyhi və sallam. Küzləri yaşləndi.12:11hüzləridən yaş aqqanəni kürüb, atrafta duygan sahabələr, acaplanişib, həlissiz həm, şun dəyiqiləsizmi, ya Rasulullah, digəndə itbilərdi, hə, bu, rəhmət, yaşlərididi. Tingi rüvayeti də isə, bu, rəhmət, yaşləridir, dipkilədi. Dimək, təziye vaxtıda, insanliki, ağır və qatlık avazlərini çikarməstən,12:42və tipətə ziki qılb ütkəndaqa qiyimlərini yirtməsdən, yüzünü və bədənini tırnəməsdən hatırcan halətdə, bu təziye boliyatkan adamdan aciraliyatkanligi güçün, qalbi xafa boliyanadan yığlaşligi bu caiz bugan amallarinin bittesidir. Təziye vaxtıda təziye quluqi adamlargi həm payğambarimiz sallallahu aleyhi və sallam,13:13təziyə qilnə digən, yəni, kəlimələrini ürgetkən. Təziyə digənə nəmə? Təziyə digənə, əşə, meyit çıqqan hanadanın yakınları, bu meyitnin çıqqanligi səbəblik, qalibləri qamgin bolub qalganligi təsalli bir qoyşlik. Ularini səbirge şakırib, əşə,13:40qinqiligina qalbidagi qamgilinikna kitkazishlikka harakat qalishligidir. Bunga ham bayqabarimiz sallallahu alayhi wa sallamnin taziya babidagi inq afizal lafizlarina mana bu lafizi diganlikanlar. Inna lillahi ma akhada wa lahu ma a'ta wa kullu shay'in indahu bi'ajalim musamma. Albatta hamman arsa Allah nikidir.14:10algan narsalar ham 12-dir, wa birgan narsalar ham 12-dir. Yani, Allah birgan narsasana albatta aladi diishligidir. Wa unnin geratgan narsalarinin hammasi, uzenin takdiri da malum kun gece yazilib koyilingendir. Imam Nawawi itadi ki, bu hadis, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallaminin bu hadisleri,14:39İslam dinidagi en katta qaidalarinin bittisidir. Cunki bu hadis en kirayli lafiz bilan taziye bildirishlikdirdir. Biznin diyarlarimizda taziye bildirigan waktida Allah imanini salamat kilsin diganligi, vallaha alam, payganbarimiz sallallahu aleyhi ve sellemnin muttafaqin aleyh bolgan hadisida,15:08is'alullaha li ahikumus sabata fa'inna hul an sayus'al diyanlar. Yani, qabirga mayyid dafin qilingan vaqtida, tayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam bizlar ularga dua qilishligimizga buyurigan. Etganlar ki, darro uzinlarnin bradarinlarga dua qilinladi. Çünki u hazır soranladi. Çünki həm mayyid dafin qilingandan diyan,15:38Allah Ta'ala buni sawal jawablarini sabit qadam qilsin, dip sorab turisik bu sunnattir. Hadisda ham ungi sabit qadamlitni soraynlar dipkiliyabdi. Chunki, paygamberimiz sallallahu alaihi wasallam xabar bermaxchi, insannin qiyamattan awal, qiyamattan kengi halatini bildirib hal qilib qoyinladigan en awalgi orin,16:07bu qabirdagi sawal jawabdir. Kim qabirdagi sawal jawabdan sabit qadamlik bilan, çıxa alsa, unin cayi, haq qabirday bosin, haq qiyamettin, sab kitabdan keyin bosin, unin orni cennet boladi. Amma Allah hammamizda ham saklasan, agar u sawal jawabdan uta almasa, qabrihan cehannamni çukurçalardan bir çukurçaya,16:37Amma qiyamatdagi sawal jawabdanki gi halati ham cehannamnin bitta orunlarini ala digan orundir. Xinin uchun ham, bosa kerek, bu, bizi yurtlarida imanin salamat qolsun deyishlikten murad, agar qoşa sawal jawabini yengil va sabit turusini qasqala digan bosa, bu, xalqimizda yurgan lafizlarinin bittasi bolad. Amma hadistagi lafizige qayta digan bosa,17:07Allah subhanahu wa ta'ala sawal jawablarda sabit qilib tursun desek, hadistayi lafsiga yakin Rab bulgan bolaridi. Demek, musibat yetkan waqtida insanlar en birinci qiladigan amallari sabir qilib tursliklardir. Bazibir ulamalar etkan agenki, cahil kishi, alim kishi musibat yetkan waqtida,17:37cahil kishi bish kün keyin qiladiyan awa amalina birinchi kunu qilip qoyadi digan iken. Yani, har qanaka insange musibet yetkan waqtida uqatdi gham tashvishki qishadi. Bish kundan geyin, albette bu gham tashvishi anchi tarqalib qoladi. Likin, akil kishilar bu ushi bish kün keyin qiligan amalina birinchi kunu dagina qilip qoyar iken. Tayganbarimiz sallallahu alaihi wa sallam,18:06As-sabru, inda sadmatil ula dedilar. Sabr, musibat kiyan vaxti dagi, ayni musibat yetkan vaxti dagi sabr, bu haqiqi sabr dedi. Insanlarnin köpçiligi, ha sabr qila olaman, deyishligi munkin. Zekin musibat tushkan vaxtinin özüda, agar özünü qanday halatda ikanligini bir xisab kitab qilip görse, ana undan kiyn biladi haqiqi.18:35Sabirlardan ma, ya inki sabirlardan imas ma? Sahabalar musibat yetgan waqtada qanday amal qilishgan. Imam Muslim ruwayat qiligan mana bu asarda eytadi ki, Ma'ta li abi salxata min ummi sulaym. Ma'ta dni li abi salxata min ummi sulaym. Abi salxani ki, ummi sulaymdan bugan farizantlani bit.19:07sahabeler hiyatida bolgan bu amalini eytib berisligimiz, bizmin analarimiz uchun ham, nahayetda katta bir dars bolsiyikerek. Nimukin, chunki erkeklarga nispetan ayallar zaifiroq bolsiyadi. Ular musibet gelgan vaqtada sabirina erkeklarga uxshesh qila almaydi. Uchun ham Islam,19:37Taziyyana, madami ki özinin iri gulmay digan bosa, ayallarga üç gün gina taziyya qilishlikka ruqsat bergan. Erkeklarga isa taziyyaga ruqsat bergan imaz. Yani, bu yerdagi taziyya musibetli yetkarsan Murad, öziga zebu zinat bermay turishlik. Madami ki vran bir ayallin, akasi, ukasi, amakisi wafat etadigan bosa, üç gün gece bu ayalliga taziyya.20:05qit tur shiyi ruqsat madami ki, irkegi ayal iriq olmay diyan bosaya wafat itgan mayid. Sahabiye ayalinin bu amali hamma analarimizgi ham bolub ham taziye vakti da özgiye sabir qilalmay diyan analarimiz uchun nahayette qatdiq, katta bir dars bol shiyi qerek. Eytadi ki, Unnu Suleyiminin parjanti wafat etdi. Uyidagilarga etdi ki,20:37Aba Talha agar kelib qala digan bosa, yani özlarinin erlari kelib qala digan bosa, bunu heç kim eytib qoymasin, özüm eyteman, heç kim gafirmasin, uyda bu haqida, dedi. Abu Talha keldi, keçkurun keganligini, keçki avqatini takdim qilganligini bildiradi. Keçki avqatini hoddi heç narsa bomaganday, alib keldi. Birge yedilar ve içdilar.21:07Söngre, kishkurin alahıda yata digan urnlariga borgandi, özini unning aldida ziynetladi. Vee, erkek kishi, ayol kishinin aldida qandayi boladigan bose, uxanaqa addi halatda bolib turib, ular hatta koshilishtiham. Qarayn, bu, irtik kitaplarda yazilin qalingan bir uzaq, bir21:36hayalga kelmey digan wakiyy emas, bu suzu bizga madrasalarinin damlasi bolagala digan sahabiya erkek wa ayallarinin hakiki tarix wakiyyasi. Farzanti bolub hem ayal kishinin bu kishinin farzanti olub qaldiyo, qafaditiyo, lekin, hech narsa bolmagani degi, erkegiga bu yaksili qilishligi edi bu ayalliki. Husnu camalini togurlab,22:07qiliq qiliq qiliq qiliq qiliq22:37Uşa amanatin gizni ular, amansiz algan amanatini qaytarib berishlikni agar ular soraganda, siz qaytarmay truvalar midiz, yani bermay truvalar midiz, diganda, yogi qaytarib berartim, didi. Shunda, unmusilayim eytidi ki, bahtasib ibnak. Endi, Allah subhanahu wa ta'ala dan ajir wa sovabni umitqila ureyn.23:07oğlingiz wafat etdi, dedi. Subhanallah. Eytedi ki, rabi faqadi bi Abu Talha. Abu Talha nin qazabi çıxp getdi. Eytidi ki, hatta şu halat kece minge etmey turdi mi hali? Hatta şu halat kece sabir qılıb turdi mi? Dedi. Kin, payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamge barib bu xabarini etdiler. Şu orinda bir nukta tuxtalib ötemiz,23:40qalbi qalbi qalbi24:10Yoyin ki, undan bashkara daccalçalarinin kichigiraq, kattaraq, bashkalarigi yugurisha digan bogan. Bu han bizlarinin sahabalar amaladan, sahabalar hayatadan uzaqlashib qalganizla alamatlarinin bittesidir. Paygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam ki, Abu Talha gelib, bu kicada bolgan vaqini eytib birid. Sinda paygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam, Barakallahu lakuma fi leylatikuma.24:41Allah subh'anahu wa ta'ala sizlərinin mənə şu keçinlərgə Allah bərəkatını birsin, dibi. Bəgəmbərlərinin duası icabət bulə digən dualəridir. Allah subh'anahu wa ta'ala bulərgə deyidi, ravi, toqqısta uğul balani birdi. Kitməkid, toqqısta uğul balani birdi. Həmmələri həm hafizi Qur'an, Qur'anini yafləb.25:10unga emal qilabigan adamlar bub yetishib qanligini kordimdiydi. Ana qarayin, bu kishi ahirattagi ajir va sovabni ham toluq alubboldi. Dunyadagi derekatini alganligi, ushebitte farzantinin wafat etishligi sebabliyi qiligan sabir taqatiga, va uzinin hojainiga,25:38tulmux ortağı qiligan manabu yaxshiligi da, Allah subhanahu wa ta'ala manabundi muqafat bilan muqafatlab qoydu. Bu babda sahabalar nahayetda tıq amal qilishib, bizlargi qib urunlarda tarsibir gitganlar. Lekin vaqtimiz tamam bol qalganli sababli biz uni hammasi ham toqtaya qalmayimiz. Hatta yinki, ular da shumchaliki wakiyalar bolgenki,26:09buran bir musibet yetib, shu musibetke bular qatliq, bakir, cagir bilan, muamile qilib kutuvali etkaniyin bilisse, darro barib inkarkilishgan. Mu'ta qazatide, Ja'far radiyallahu anhu shahid boldilar. Paygamberimiz sallallahu alaihi wasallam, uzilarinin paygamberligini, mu'ijizisini yena bir bar kursatib, Mu'ta bir netce min,26:40qaqrimlik uzaqcayda turgan, muatabilan, madinada turgan payganbarim s.a.v. uksinin shahid bulganligini madinada oturuq, xabarini belirlar. Shunda xabar geldi ki, Ja'far radiyallahu anhonin ailasi, awazini kutarib qattik yigliyabdi, dedi. Shunda, payganbarim s.a.v. adam jonatti, tinclanisin, wa sabir qilsinlar, wa Allah subhanahu wa ta'ala dan ajir wa sawafni,27:11Ümid qılsın, dedi. Xabar yenə keldi ki, ulər şu halatca bulayat diganda, üçüncü mertesde iti ki, ağızlariga tupuraq saçinlar, dedi. Mənə, şünçəlik, payğambarımız sallallahu aleyhi wa sallam, nusibet vaqtida qattıq bu amallarini qilayatganini qaytarigandan kin qilgan sahabalar, həm, bunday amallariga razi bulmay digan sahabalar yetişmişdi. Inşallah, kutbada, bazı bir payğambarımız saytikan bu ayitlarını,27:42Bayan qilb birimiz.28:11toluq baturvalib qivin alib tashlanib, bimalar qeyin faydalanilavrid. Payqambarim saytkan ki, qivinin bir qanatida dard bosay, ikinci qanatida usha dardga kesivib varovchi davasy bar. Agar biran tengiznin edishingizga qivin qishqala digan bosay, unu toluq soguya baturvalib qeyin istimal qilavirsin. Digan bu mucizavi hadislarini, bugungi kunda,28:39Asli halari en ruajlayngan ham bunu endi ispatlib giliyib. O shakur kumrskayim adami ki, chingi oxshash qanib bulaygan, mayda kumrskalar bolay digan bosa, bu kishinin taharat alishliyiga zarar bermay digan sularinin bittasiga aylanadi. Bir da bizdan dua sorabdi. Sunnatullahinin sağlığı uchun dua qulub koyindib. Bizi awal ham uchiraganti.29:11Tol yandan byon anca bu ukemiz dertmant ikanlar, acap imaz ki bu cemaatimizde kullarini acib dua qilisa, Allah subhanahu wa ta'ala qulini quruk qaytara digan can, qaytarishlikten hayaqla digan adamlar bolsiye minkin. Shuni chunam ikhlas bilan, hamam sam dua qilib surayi ki, Elhamdulillahi Rabbil Alamin, Ar-Rahman Ar-Rahim Maliki Ummuddin, Ustalati Ustalam ala Nabina Muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in,29:40Allāhumma taqabbal minnā innak anta as-samīn al-alīm wa tub'alīnā innak anta at-tawāb al-raḥīm Allāhumma arīna l-ḥaqqa ḥaqqana wa rizuqna itta'ah wa arīna l-bātila bātina wa rizuqna ijtina ba'ah Allāhumma shri marḍāna wa marḍa al-mūslimīn Allāhumma shri marḍāna wa marḍa al-mūslimīn Allāhumma shri marḍāna wa marḍa al-mūslimīn Allāhumma shri marḍāna wa marḍa al-mūslimīn Allāhumma shri marḍāna wa marḍa al-mūslim30:09hurafatlardan bolgan haqiqi illatlardan Allah subhanahu wa ta'ala özü shufa berib popilesin. Allah subhanahu wa ta'ala bimarlarimizga özü shufa bersin. Ey Rabbim, dert birgul ki özinsen, dertnin davasini ham bergin. Ey Rabbim, agar biz saq bolib turib seni tani almayatgan bosayk, dertman bolgan vaqtimizda seni tani diganlardan qilb. Dertman bolib ham seni tani almayatgan bosayk,30:38sağlımızda seni tani diyenlerden qil. Ey Rabbim, bu, bu kemiz sünnetillagi hem özin dertlerini yengen qil, özin şifa bir, ona hem özinge gene ibadat qiladigan, ve Peygamberimiz Aleyhisselam'ın sünnetige yergeşadigan, hakiki, senin sünnetinde yuradigan, ismige manen sünnetillahlerden qil. Allah Subhanahu wa Ta'ala, hememize hem, beymarlarga şifa birsin, ve hememize hem, haqni haqlib kura oladigan kişilerden qilsin.31:07Sallallahu aleykum wa rahmatullahi wa barakatuh.31:37Abu Hanifa imam azam rahmatullah aleyh mazhabidir. Şunun üçün həm biz yaşlarimizden yenə bir bar təkrarən təhqidiləb eytər edik ki, ortada ixtilaf və fitnə çıxadigan işlərinə təşləb ulərdən kitraqda bolşitni. Bu amini eytislik, əgər sünnət deyidigan bolsak, ortada cemaatçilikli yığışlik, musulmanlar bir bolşligi,32:06va ixtilafladan chitlanishligi bu fariz amaldir. Indi yashlar bolub ham, sizlar islamnin va bu ummatnin indigi kelecegi bolgan yashlarga itardi ki, siz farizni tanlayisiz mi, ya iki sunnatni mi? Albatta imanimiz kamil ki, har bir musulman birinci tanlay digan narsasi bu farizdir. Sunnat amallar bir amin imaz.32:35Raful yadeynnin uzi imaz, sünnet amallar nahayetdi qybtir. Agar biz camiyatta baz bir sünnetlarni bacar almay digan bosay, bashqalarini bacaraylik. Darro, branlarin qizni qoryan waqtida tabassum bilan qorishligin qiz ham sünnet amaldir. Bran bir kishi sizni xafaqinib rancitib qoygan bosa, onu darro kichirib yubarishligin qiz ham sünnet amaldir. Kichqorin yatiyatgan waqtin qizda,33:05minge bugun kim azar yetkizgan bolsa, mini qibat qilgan bolsa, min buranin hammasini kicirib yubardim diishligingiz ham sunnat amaldir. Ata anayngizgiye yaksiliq qoychliginiz, qoyinki sunnat amallar nahayet tukub, bu amin bilan raf'ul yadeyn, va bazibir mas'alalargiye sunnat duqtab qalgan imas. Sahabalar ham bu, agarci Abdullah ibn Mas'udnin ruwayatu boyiche,33:36Aminna, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallamdan ruayat qilmaganligi qarab durub, bu mazhabda bu masala bulmaganligi uchun biz yana taqidlab eytarlik ki, ixtilafli masalalardan chitlanilar. Qulpam mana, yashlar tup oturganli uchun biz yashlarga bu masalani qayta qayta tekrar eytab. Ki, ingi masala bu ayaqni kirib uxushlik.34:05Ayaqni bir-birge tegdirib oxishlik bu sunnat, deykin kirib oxishlik bu bidiat. Hadis bar bu sahabelerden bugan asar. Yelkelarimiz, yelkelarimizga, ayaqlarimiz, ayaqlarimizga tegib turarti digan. Deykin, bunu akil bilaminday kursak, yaxshi yechiladi. Qachan biz, qatimizni kubrak kira digan busak, yanimizdagi namazhanin yelkesi bizdan uzaqlashib getidi. Toğru mu?34:37Demek, bun bilan biz bid'at amalini qilib qoygan bolamiz. Shuni uchun ham, bilmayan bosak bugun biluvaraylik ki, qatini jelikadan katta qilib, kirib yuvarib oxishik bu bid'at amallardan. Amma, birinci saflarni toldirishlik, va yakin-yakin kilib oxishlik, va bir-birga cift bolib oxishlik, bu sunnat amallardan bittasidir. Bazı qorunlarda sunnat amallarini35:08bəzən xalqlar kötar almay digan busa, ixtilaf, kötarilməslik üçün bu sünnetlarni kötarməsliknin özü sünnet ekənliginə, biz nə faqat bu yerdagi ulamalar, bəlki Ərəbistandagi kättə-kättə shaykhlardan, qayta-qayta savallar bilan, biz ketiyatgan ümmet aldıda, mənə bunda yaşlar bar sünnetki hariz, lekin sünnet səbəbliyidib durub, kättə farizlar buzulup qalayabdi diganda, bular tic.35:36Altyazı M.K.35:59Sünnat bilan tiri ilisliyimiz ya, wa sünnat bilan ilisliyimiz ya, wa qiyamata ham sünnat bilan tiri ilisliyimiz ya.36:32Qaygambarimiz sallallahu aleyhi wa sallam musibat yetkan vaqtda bu imtikandan ali dereceda çukucularinin sifatlarini tepeda biz zikir qiligan ayat wa hadislar bilan bayan qilani birdi wa u kici ham bayan qilani birganlar. Amma musibat yetkan vaqtda boladigan ikinci taifa, bu taifa Allah subhanahu wa ta'alanin37:02Taqdir wa qazasiyy sabir qilmay digyanlar ta'ifasidir. Bular haqda, hayganbarmiz sallallahu alayhi wa sallam gunday digyanlar. Imam Bukhari Abdullah ibn Mas'ud radiyallahu anhu dan ruwayat khuliyyan hadista qala qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam laysa minna manlatamal khudud wa shaqqal jiyub wa da'a bi da'wal jahiliya. Hayganbarmiz sallallahu alayhi wa sallam aytyatiki.37:32Musibet yetken vaqtida özinin yüzlərini tırnagan, və kimlərini yirtgan, və cahili dava, dualar bilan, yani, va cigarim, va kuyganim, dib dua qilişlik, ya inki Allah subhanahu wa ta'alanin raziliyini alip kelme edigan cahili,38:01dualar bilan dua qilishli bu bizdan imas didilar. Haqiqattan ham bu hadis muttafaqun alih bolishligi bilan ikkinci tomanidan bizlar uçun nuhayatta qattik bulgan hadislardandir. Asabro inda sadmatil ula. Haqiqi sabar birinci musibat yetkan vaqtda didi. Usha vaqtda birinci musibat yetkan vaqtda da38:31Biz, Allah Ta'alanin taqbiriga razi bolib, razi bolib turubmizmə? Ya inki, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam itmahchi, bizdənməslər, bizdənməslər, bizdənməslər diyişligi nəmə bu? Bu, bu ummətdən iməz, ya inki, bu ummətnin eməlidən iməz diyişligidir. Həmməmiz həm, musibet yetməgen vaqtıda, əgər solaməndigen bosək,39:00Alhamdulillah mu'minman, alhamdulillah musulmanman, alhamdulillah min Allahna wa unin Rasulana sallallahu alayhi wa sallam, yakshi kureman dibdawaklamiz. Lekin, mana bu amallar bolib qalgan, musibat yetib qalgan vaqtta ham, haqiqattan, hayganbarimiz aleyhis salam neki, bizdan imas degan amallari vaqtada usha amalini qilalemiz mi? Hayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam,39:30Yana mutafakun alin bulgan hadista, an abi Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu, anna Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam, bari'a minas saliqati, walhaliqati, wa shaqqa. Abu Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu ayit yabdiyi ki, hayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, uch taifa kishidan uzunu pakladilar. Yani, min ulardan parkman dedilar. Birincisi, musibet yetkin waktida, awazini kutarib, ahuvah saladiganlar.40:00ikincisi isi, musibet yetken vaqtida saqini qirdirvala digan, ya inki saq saqalini yura digan adamlar, uchincisi isi, musibet yetken vaqtida kimini girta digan adamlar didib. Unnu Atiyya radiyallahu anha aytadi ki, payganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, bizdan beyat, yani ahdu payman aliyatgan vaqtda, awazimizni kotarib,40:30Ahu vah salishlikten qaytardilardiyad. Un mu'atiyye kimidi? Bu sahabiye ayallaridi. Ayallarimizgi ham bu ehdidi. Çünki ularni algan öşe vaxtiragi ehdu peymani, Muhammad a.s.nin ümmeti bolgan, ahiret keçi bolgan, ümmetinin har bir şahsige talukli bolgan, amallarinin bittesidi. Analarimiz ham, ayallarimiz ham bu hadislarini eshtib.41:00Musibet geliyan vaqtida, nuhayatda ibratlanib bu hadislar bilan amal qilishlari yaxshidi. Amma unga amal qilmay, ahu vah salib musibetlanishlikna, taygambarimiz sallallahu alayhi wa sallam, almayitu, yuazzabu fi qabrihi bima niha ilayhi, o nuha ilayhi dedi. Yani bu hadis, ham mustafakun alayhi buliya hadis, mayyit qabrida,41:30Demek, birinciden, kariyatimizgi xilaf bolgan amal bola digan bosa, ikinciden, payganbarimiz a.s.nin amallaridan bolmay digan bosa, uchinciden, uze yaksikoriyatkan ushan mayyitini qabirda azaplanshidir. Kim endi?41:58Asamga, ya anam, yan ki ushe mayyiti qaysibir yakini bolishi gidan qat i nazar, hayatta kub yamanliklarini u kishige qildim. Indi qabirde ham u kishini cinch koymay dey digan bosa, wafat ikgani denkigin, bayagi, oa cigarim, oa ufgan, oa polancham, dib bakirib turib qilgan taziyalarini indi qilavirsin. Amma,42:27Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, uriyatkan amal, mayyitnin xabari kiligan waqtida darro istirca, yani inna lillahi wa inna ilayhi raji'un, dek turub sabir qilib turislik. Dafin qiligandan kiin isa, darro pul ocip dua, sabit qadam qilislikni dua qilislikdir. Dar haqiqat biz bilib bilmestan bu amallarinin kub kiligini qilib koydik.42:58Mənə bu büyük saatlərinin bittesi də, bunday mubarəkli Allah'nin uylərinin bittesi də, bu əməllərimizdə tawba qılıb, Allah subh'anahu wa ta'ala günahlarimizin keçiricliyi üçün istighfarlar sorayliyik. Alhamdu lillahi wa salatu wa salamu ala rasulillahi wa ala alihi wa sahbihi wa man ixtada bihadihi ila yawmiddin.43:31vabiz sababli baradigan zararlarini, hayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam xabarini birdilar. Dar haqiqat, bu xabarlar, wa ma yantiqu anil hawa, in huwa illa wahiyyu haydi. Hayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, hawadan xabar birmasidi. Belki xabar biriyatgan amallarinin hamasi, wahiyyidi. Hayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, agar mayyid,44:00Vafat ete digan bosa, ida ma tabna adem inqata anhu amaluhu illa min salat, agar insan adem farjante ola digan bosa, unga bora digan sovab ishqilarnin hammasi bekinladi, fakat kina uxta orindan sovab yetib turad edidi. Suanlin birinsi, agar ilmi bola digan bosa, o ilmini hem atrafga tarqatib gelib, ilmi bilan halayib faydalanib turigan bosa. Ikinsi, yurub turigan sadaqani,44:29kimlərdir yol, kimlərdir məscid, kimlərdir qabristan, kimlərdir köpriklər, kimlərdir qabristan, qoyun ki, mənə bunday musulmanlar faydalanib tura digan sadaqalarini, yurib turgan sadaqani teşrib gitgan busa. Üçüncüsü, salih, fərzand, uni arkasidan dua qala digan salih, fərzand teşrib gitgan busa, dedilar. Həni, indi, biz özümüzge özümüz bir sual berib görəylik.44:58Biz özümüznin ailemizden, xah yakınlarimizden ötkenler üçün muhaddislar eytmaksı salih farizant, beş vaxt namazıda ata anesiye yanki yakınlarige dua fila digan farizant diganlar, biz ata anemizge yanki yakınlarimizge dua fila digan salih farizant bola alayaq biz mi? Bazı bir musibet yetken vaxtıda,45:23çitkən, yigitlərni körgən vaqtimizda, bir iki kün ötkənden keyn, əşe yigitni çakırvalib, siz ata anayngizni köb, yaxshi körartingiz. Şünday mi desek? Ha, şünday iti. Əgərçi malu dəvletingiz, caningizni berib bolsa həm, ata anayngizni alıb qalışirika təyar etingiz. Şünday yemes mi desek? Əlbətti şünday uni həm ziyadasi digənda, unday bosa, indi siznin ularye berədiyam mənfaatingiz.45:49namazini boshilak turib, namaz ingizde dua qilishligingiz diganda, namaz indi hazir bahar bokhaldi, hazir ishkoku kuzda boshilayiman digan jawablarini ham ishken kulimiz boldi. Bularinin qilayatgan ahu vah datlari, bular kuruq, haqiqi emaz. Sunim için ham biz, ve siz ham, harbir ushe ahu vah tartayatgan adamlarga, ularga indi baradigan haqiqi manfaat nima ekelnigini,46:18bayan qilib birin, ajebmez ki, suzu biz sebeblik, Allah subhanahu wa ta'ala, köbçilik köçürlerde yürgen, hali namazu mescitini bilmeyatgen, braderlerimizdiki hidayetige sebeb bolub qalisay. Bel haqiqat, bizlerinin ustazimiz ve muallimimiz bolmasci, ve yoldaşımız, yoldaşımız, yolbaşımız, Muhammed sallallahu aleyhi ve sellemge, u kişinin vefatiden qiyen,46:47yetadigan amallari, u kishigi yetgizadigan amallarimiznin, sawaflarimiznin bittesi, u kishigi köpürak salatu salamlar eyçiliktir. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem, özigi salatu salamlar eyçilikte buyurub, cüm'a künüdü köpürak salatu salamlar eyçilikte buyurganlar. Ulamalar ekin ki, cüm'a künü Kur'an u kishilikten köre, köpürak salatu salamlar eyçilik efzaldir. Çünki bu buyurulingen orun diganlar.47:14Allahumma salli ala Muhammadu wa ala Ali Muhammadu. Allahumma salli ala Ibrahimu wa ala Ali Ibrahimu. Allahumma bariki ala Muhammadu wa ala Ali Muhammadu. Allahumma bariki ala Ibrahimu wa ala Ali Ibrahimu. Allahumma inna ala zikrika wa shukrika wa husni ibadati.47:36Allahumma aizzal islamu wal muslimin wa adillash shirka wal mushrikin. Allahumma asturna bisitrikal jamilu fid duniya wal akhirah. Allahumma asturna bisitrikal jamilu fid duniya wal akhirah. Allahumma asturna bisitrikal jamilu fid duniya wal akhirah. Allahumma nshur sunnatak. Allahumma arinal haqqa haqqan warzuqna ittiba'ah. Wa arinal batila batilan warzuqna ijtina'bah.48:00رَبَّنَا لَا تُزِهْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَذَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَذُنكَ رَحْمًا إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ رَبَّنَا اغْتِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَ بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلَّ لِلَّذِينَ آمَنَا رَبَّنَا إِنَّكَ رَوْفٌ رَّحِيمٌ رَبمکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔