خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi Rabbil Alamin. Salatu wassalamu ala ishrafi anbiya'i wal mursalin. Nabiyyina Muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'd. Inshallah buginge sivatimizde baraz imtihansina wa haqqada iskaraq yapilashibitamiz. Awala ayetibitadi yambusik. Imtihankilishlik, sinabkirishlik. Bu nasa, butun. 0:27 Allah Ta'ala'na xamma mahlukatlariga alaqadar bogan Allah'ni qanuni. Xubilan birgalikta, xaq bilan naaxaqlikni ortasitagi bogan uchirashu'lar eski azaldan beri davam itkiliyabdi. Diyaqa, Allah Ta'ala xaqlagan muddetkesi davam itadi. Bu nersi isa, intihan sinab görüşlik, Allah Ta'ala'na bandalariga nisbetan, xaladigan ularini tabirlarini, 0:57 hamda ularini Allahga bugan ishanchi, qat'iyyati, Allah Ta'ala virgan nasidan razilik, razimashlik daracalarini sinab gorusdigi ucin Allah Ta'ala tamandan bandalariga qalnadigan bir isha kanindi. Insandi, ha bir shaxs fatti bosan, ha bir cemaasi fatti bosan, ha bir ummet fatti bosan, bu, qasigi tusadigan imtihand sinalar bilambirgilikte muamala qalisligi, 1:28 Ushe insanni qalbidegi mawjud bugen anaq-ishanch darajasta. Ushe qalbide, harbin insanni qalbidegi bugen, Allahga, Allahni beredigan yordamige, qantalik veri anaq-ishanchgi egi bugen ijanligi, mene shunasage baqliq boladi, hamdi adamlar bu bilan oralarda bir-biridan fark qiladi. 1:52 Bəz adamlərdi görəmiz, Allah ta'la bir anda bir imtihan sına versə, başqa icinde bir musibet berə digan busə, bu adam, mənə şu musibeti onu nahayasi ikalligini, şu cürekatta bir musibet çiçgin ikalligini buldu, bundan kin, onu yolu qorangilashib, hic qana qangi bir kursancilik alamatları görünməyək kendik bulib, hız qiladi, mənə şu narsani özüde tasavvur qiladi. Bona bundan kin, 2:20 hu adamina qalbida sikin-sikin, qazablanislik, Allah Ta'ala'ni bergan, musibatidan, sinaudan, nariza bolislik diganlasa, ona qalbida fayda bolislikni başlaydi. Shaytan isa insanda manashu caydan uslab gitadi. Ibn Qaym, rahimallah, etkin ekan ki, shaytan insanda yengib qaladigan payiti ki, buraq, bir qazablaniganda, atchiqlaniganda payitida buradi. Manashu itta, u shaytan insanda, 2:48 aula-valishtigi, ek egella-valishtigi juda asamboladi. Yani insandi, biz izzimiz ayitamiz, insandi qazaba atchiqi kele diganbosa, oni aqli qocha didigiladi. Yani bu insani uf dairasi parbo galligiden, bu insani izzgi tushiyekken musibetini, ya ki imtihansina oni, manashun arsani simetini bilmegen halette, bu imtihansina bir middat uzaara davamita diganbosa, bu insani... 3:16 qazablari tanayinlashit durub, sikin-sikin qazablanishlikki ototda, manashu qazablanishliqdan shaytan unu asal nikini ozga olcaq oladi. Bu isa insandi aqil yurutmagan xalatda, yude qebleb na orun bugan xat harekatlarini qilishiyiga sebab boladi. Bu, bir tur bugan adamlar indi. Imtihansin aqishqan paytida, demak, bular sikintilik xalatiyat shupalishligi, yude qazab xalatiyat shupalishlik shupala digan adamlar indi. 3:46 Bu etkendi, başqa bir sayfadigi adamlar bar ki, bular, agar mabada ulargi imtihan sınav kusadigan bose, ularna qalbi guse imtihan sınavna veci de yex suratda qabul kuladi. Hamdi, Allah da'alage muhabbat kuladi, Allah da'alani bergen azayi qadariga, yoki bergen nusibetlariga, bular sabir kuladi. Qalbisalik imtihan sınav qatdalaşgan boseyem, bu adamlarini 4:16 O adamlar, onaqa boygan adamlarna mahrum boygan, miskin boygan adam disiyam, lekin bular anak bisilarda qattig bir ishanc bilan turadi ki, Allah ta'ala bandalarini his qachan uzayi xip qoymaydi, bandalarini isyan sarmanda xip qoymaydi. Bu, birgen intukhansina oysa, har qanca bir kornishta bomasin, lekin bu narsi ulargi halavet, hamda bir yaxshi bir tamni ulargi qaldiradi. Xasatan, bular ushe, 4:46 qigan musibatni imtahan sınavni. Agar aqibatida tefakkur fikur ediyon busi, ha bu nesana Allah ta'ala ge, razilik bilan qabulqul isayda, edisaydi ki, ibarverdi yar alam. Niman e beli ediyon busin ham? Min sindan qabulqulaman. Ha mindan niman asda niman qisin sindan razi bolaman? Mingi, ha min öz halimdi qoy ediyon busin, amallikdun sidi bolay ediyon busin ibadatini qalaman? Meni niman asdiga shakir ediyon busin? Qandi amalini qalishlikki, qandi bulshigi shakir ediyon busin? 5:16 icabat qala man, chunki min senge, bende man, qul man, min bilan, neman asana yaxsh gura diyan busin, shun asana qala virgindib, yuenki bende uzun xalatdan Allah ta'ala ge, shundi deyikkan bolay. Demek bu iki xil adamni, ushe intihan sınav basgi tushikkan paytida, kandi qilib ushe intihan sınavla muamala qalistik barastagi bugan xalatikkan. Bir adamni, demek bu adamni Allah ge bugan ishanchi, Allah ta'alani, 5:43 bir yardan berisliyge bugen nishanchi, Allah Ta'ala bir harbir ismi sifatla qilisliygini bilmagan halatda, dimayi xarkana qan yusliyye baxki yushadiyo musibetni, nisan cezabalik bilan, beta qatiliyla qabul qiganlidiyo. Ikinci halat boladi yambisi, bu, mumin bugen adamli halatki, bu adam, Allah Ta'ala bendelerini bi hikmet intihansina bermiydi, shuyishin Allah Ta'ala nomeni bendegi beladi yambisi, albetse bun artiden Allah Ta'aladin yaxsiyini umit qiladi. 6:13 hamda, Allah ta'ala bergan narsasiga razib oladi. Bu bilan isa ular, bir musibatini rahatki aylantiru oladi. Lekin, yukardigi, awvergi adamini itibarga aladiyan busik, bu, bir musibatini, itki musibat qo oladi. Sababi, musibat, unu baski qishekken musibat, unu yam atchi qalamini tatadi. Lekin, bu adam, akibatda, yaxshi narsadan qoruk fa gyalini gibiran, yaxshi narsani qoldan bay berganini gibiran, bu adam, musibatini, itki musibatki aylantiru oladi. Hiz qachan, bu adamni musibati, 6:42 bu bilen ingillanet qami idi. Ind insani intxan sinal cuxgan paytda sabirga undirigan nasilar, nima nasilardi? A intxan sinal cuxgan paytimizda qingraq mi qiyasda ali edik. Bu insani xaxsiga cuxgan musibat bosan, a xarqan qanikasallik bosan, ekgan bogallik bosan, eki bomisa ziniya qaniga cuxgan bir dardo alam bosan, eki bomisa qattaraq qingraq dairida musilman ummetiga cuxgan musibat bosan, eki cuxgan... 7:12 dişməllərdən isi maqlub bu gəndigi boson, xarqana qangi surat boson? Demek, ane isi iki xil adam, iki xil bu suratni qabuq uqlisdi, iki xil bolisdi ki, hamda ulani qanatlarini aytib otdik. Yenim, ane shu nasilarda, insani boxluq suyadigan musibetlarda, albatda insani sabarga undeydigan narsa bolis gerak. Agar, undeydigan narsa bolmasa, insani bazan isi musibetda, agarligidan, qatraligidan, beta qatli qalibda, bundan qib qata nilargi yol qob gaya d. Shunu ki, adamlardi qoramiz ki, 7:41 miy xudage nime yu malli qitqani qilmizdi? Nime yu malli qitqani qilmizdi? Unu jani namastan, mimi jani mami qilmizdi? U qesal omastan, min qesal bumi imami qilmizdi? Qullat qalam, u adamin aqzidan xarqil bugan sozlar qalimdi. Bunarsa, ushe musibat özgersi alam atxigi bar, deykin, xarqani qangi bugan taqdari zaham, bunaka sozlarina ayitib, Allah Ta'ala qazay qadarigi itiraz buldirishdikki, min sallami iz aqzidan haqqa yol. 8:08 insallarini hamat Allah Ta'alanin bandelari, Allah Ta'ala bandelarigi, uzu xaqlajanin narsasini goredi. Lekin, ulargi bereyikgan bu mala musibet, aksinat goredigan musik, bir nisanini azablasdi. Nasiz aslida, belki nisanini alatiye bir davasi uribda Allah Ta'ala beristigini aytibirtamiz, inshaAllah. Demekki, usanide tencilik kishgan payitda, nisanini sabarga ondedigan nasi. Usanisa, demekki, nisanini 8:34 kushe bala langan, musibat langan, yurki sinal, bashi qechishgan adamni tabar klixtiki yardan birarikan hamda uni qatqiyyatini baraz bu saham quwad lab kirarikan, kushe itirib kirarikan. Ber alim bu nas sorsay kanakan ki, demek insandi uchdan arsa barki bu nasa tabar klixtiki ondab kiradi. Bulardan barimsi, u insanni kushe imtuha sinalgi biriladigan nukafatli mullahaza klixtiki. Insan bashi qechishga digan 9:02 sunalga berin Allah qamandan beriladigan nikafad. Mənə shun harsani insana özdehsiz qaliçlige, mənə shun harsani tafakkil qaliçlige. Xayisi bet insan bari ki, bu insan bu subetda, niyo ki, bu sunaldan qalib omaga. Hatta Allah Ta'alanin en yaqan bandasi peygambarlar busun, en uzaq bugan bandasi, baska kafir, baska bugan kibselar busun, xic xayisi beri, dimiq, insana sunaldan qorub qamaya. Ozgi yarasha hamasi nasibasini azab. Belin ik hatta rabir niki ingi rabir nika. 9:32 qizqaraq, qizqaraq. Lekin, hamasi, albatda, musibatdi insallar qatadi. Bu xa, lozani shaxsiyyati da bosin, ya ki, özgi yakin bugan adamlargan ispatdan bosin. Aytibatdi, deyitte, uxe musibatkiya, ya ki, sinagi beriladgan mikafar, bu, hammagi ham berile vermi. Lekin, sabir qilaman digan adam, albatda, uxe mikafatni, xandi bolisdigani, mulaxaza qalib tefakir qiladi. Bu nasi, onu sabir qilisdikga un deyidi. Bu nasi, albatda, 10:03 qum insanda Allah talagi bugan di shanchi bilan boladi, hamda husha baradagi bugan khadishlarina, ayatlarina upxilik bilan boladi. Mena misalab koradigan busik, sahid boladigan adam, suna umitqiladigan adam. Bu adam hushani yolida, demik, harqana qangi itadigan, mikafatini istilasdi bilan harqana qangi itadigan, sınav imtihanini koterisligi bu adamgi anchi asan boladi. Agar insanda, 10:31 Umud degan narsa bomi edigan bossa, Allah Ta'ala'na azirgan umut qilasi degan narsa bomi edigan bossa, bu unsan hic qana qangi demak celi digan musibat uniyin gib qoyadi, bari inti boli digan narsa unsanu nasti zamanidan, manevi zamanidan unsanda irjib qoyadi, unsanda maqlub qoyadi, unsanda chekintirib qoyadi, bu narsa isa insanda demak qaddana kutar masdiyiga sabab qoyadi. Demak, insan ushe veri ledigan, 11:03 intxan sınav busun, shunge beriladigan, mukafatni mulaxaza qalisdigi. Allah ta'ala insallarini taqatli bolisdigi usin. Bularga, ushe har bit peytadigan, qanaqani musibat busun, ushe nasilani azribar digini Allah ta'ala bayangida. Bu isi insani, har qanaqani musibat uskin takdiri digi, Allah ta'ala unu manashuz sınav bilansina gelinligi. Agar tabar qaladigan busa, ushe Allah ta'ala unge. 11:32 azir berisligini insanda salatilin. Bundan insan demek, Allah ta'ala minge bu musibetini berdi, sina'ini berdi, suhanini, qintiliyini berdi. Bu blanmini sabrimini Allah ta'ala sina'ib görmaz. Bu narsan Allah ta'ala minge azablasligi uchun bergani yox. Insan demek, mene shu narsalarini xayaldan otgizadi. Hane ushe narsani, mukafatdi berladigan narsani, mukafatini, lazdati insanda azgina busahem ushe masagat alam atchigini insangi yengirlastirib. 12:03 Xini için, min azdi misal getirilim ayetledi. Insan, agar ticarat maksatda cqadigan bu su yolga, u yoldi qesadigan, har qanakani qinqigar, tapadigan azgina puliga, ushe faydasigi kechirti, itkizi varadi xa mesele. Ushe ketdabir fayda qalamendirtirib, har qanakani qisawqa cidabdirib, ushi ishti davamittira veradi. Demek, insan, ushe beliradigan faydani belisligi, masagqatdi yingira bolisligi sabab varadi. Ikinciden, gena ayetledi ki, 12:33 Bütün akilli bugin kimsilar, na dindarlar, basan, basan, hammas bil ittifa qaytadi ki, albatta nimetki nimetlan irishib qomiydi. Nimet rahatki rahatbilan irishib qomiydi. Rahatki irishlig ucin insan, maraz basan, pensiyini basdan kechirish kirek. U shangi yarisa, hat harekat qilish kirek, anca bir mashagqatilani basdan kechirish kirek, enek ikin u sho rahatki irishadi. Hamma nasi da shu. Bur adam, 13:02 Qinsizgi qiqqan da bir raqat bilan yashaymandisa, un gecib, ishidi anchi bir qinsizdiyan da basdan gecaydiyan da timbi ishleydi. Shumiran, bularam qinsizdigi raqatgi qiqqa denekliyi. Qeyqibumisi qeddi baylik topib, bensat giyirishgallaram, yaxchi gidan qaraydiyomisi qeddi anchi qeddi harakatgi ganyushan asamiyovidi. Duniya barasda shundiyaygan, ahirat barasda hamib shunindik. Nisan cennet raqatgi yirishamandiygan adam elbetda duniyada uzgi yirishama shakqatni. 13:29 Təkçilik gerək, busus insan rahat qeriçligini imqaniyati bu miydi? Insanda qiynçiligini məqdaariga qarab görüb, demək, unu rahatini dərəcəsi shunji qarab belgiyaya. Qattaraqmır, masak qatçikken adam, yahshiraqmır, abruhu hurmatki ege boladi. Qeyki, masak qattaraqmır, masak qatçikken adam Allahini yolda, acizə, dərəcəsi shunji qöb raq boladi indi. Bu birenti dənidi. Demək, mükafatni, 13:55 siroali bolis digini molita, fakir kolisik, molahaza kolisik, insani masagkatini ingirlasdi birada, sabir kolisikke insandi ondaydi. Ikintisi, najat, diyo ki, bomisi, xarazni, musibetdan kutolislikne kucilik. Bu yem insandi sabirgi ondaydi. Man aytilik, qamalgen busi, adam, vey shildanki qoyoramizisi, vey shildanki ingi umitdi alip yasayladik. 14:23 Qeyki 10 yil besin, 10 yildan kin çitamiz. Yini, butun bir umirgiye, sütto qalasladise, bu adamda umit senaci. Suni qun aysadi ki, dozaxtiki bugan adamlargi, agar sizlar milyon yil sütti turaslari keyin chikasladise, ularda umit uchqini payda bulardidi. Agar milyon yil turaslari, ana ondan keyin chikasladise, umit uchqini payda bulardidi. Bulargi ayitlari ki, dozaxtisilar demek, abadi, olum yok, sütto qalaslari. Yani, dozaxti abadi qaladigan adamlargi mislati. Lekin, 14:53 Musibet başqa chukana adam ahuda xalisa yakinda yaxshoq kutadi. Yakinda ham yox ungi chukitadisa bu adam ushe azgina bulutuladigan nasili sabir qalislikke insanda bu nasi hamin diyot. Demek insan ushe ishancitan namit bu nasil kirak. Agar ishancitan umidini uzisligi boladigan bosa bu adamda musibeti, cida agir musibet oladda bu insan bu nasili sabir taqad qilamda. Sinim uchum, hinna maal usri yusra. 15:23 Allah Ta'ala qaysi bir qorinda bir qeynchiliyi bergəməsi albəttəndənke bir müddətdənki farajdini, qutulishlikini, xursanchilikini hamberət. Hayat shundan ibarat. Bir muddat bir qeynchilik boladi, bir muddatdankan xursanchilik, yana bir muddatdankan qeynchilik, xursanchilik, shunu qanasadan ibarat boladi. Daim bir suratda qeynchilik, daim bir suratda xursanchilik bom edi insanda xayatda. Shunu üçün, insan başqa tushkan musibatida qutulishlik 15:51 Mahnaviyyati bolishligi, kutulishligi, ruhi, umudu bolishligi, manasyanisi kutulishligi insandi masagqatini kitarishligini yingillastiroq koyadi. Ana undanki yin uchunchi xalatisi sabirgan dirigan, insandigi cishgan musibat, infans, nabunasirali hamasi ikitan asabilan yingil boladigi. Karintisi, Allah ta'alani insangi bergan nimetlarini xasablat gorisdik. Yani Allah ta'ala insangi qanchi qanchi nimetli bergan. 16:24 Qadi sanab uzmuzda qoradi qanbisik. Qoyenki bizda bolish qiregdi qoyleb, hasan, qozimiz qoriyabdi, qulaqimiz ishtiyabdi, qoyaqimiz yuriyabdi, qolimiz harakadda. Demek, hami azalarimiz yaxsi qonaysalar qolagda alandirgan nimetlari bizdi. Mekki aqlimiz yoyda bolishlidi. Qonaysan, oysan, hasan, yukatgan adamladan bilami. Demek, kumche nimetlarini doldirib geribdi, bazı nimetlardigi boygan kancilik insandi, demek, oysan nimetlardir. 16:52 yoyen kemkeyni erzima sanasniydi, unni sabar qilisniydi, unni deyri. Amma n'aytidi, shunun shun, bazı alimlarini imaqi gen paytidi, bir farzanti wafat etdi digen paytidi, Allah Ta'ala ge hamd etdi. Deme ge hamd etdisi, yoyen Allah Ta'ala shunke farzanti berdi, bittasini abdi. Shunun shunke n'aysan yoyengi bergendi, unna bittasini abdi. Digar hamasini oygandadima qiladi. Shunke Allah Ta'ala ge hamd etdi. Shunke n'aymati bergendi. Goye ki, insange, masan, bran ta musibat veradiyom bosa, 17:22 Usibitdi misibet bolada xalas bitin, masalan kanchi Allah Ta'ala'nin unsange nimetlari bar. Agar insang nimetlarini san edigan bulsa, bu insang usibetlari insange ingi raq utadi. Undan kiyin, undan tashkariyani, otgan nimetlarini xan insang bar sanak qoşliyak. Unsange bir qesaniy bihisi goyanki bir uzaq muddikdan beri qamit bilir kendi isqilatda, yuza bir uzun ahir xalakti qilat asildi. 17:51 shun qeyil insan saqlam yashadi, shun qeyil yaxshi yashadi, boshka boldi, endibir qinkilik geldi, endibir musibat boldi. Demek insan awvaldigi bugan otgan Allah ta'alan nimetlarini emesledigandisi, insange ne faqad buginkun bihi khazir dorotdirgani, belki otgan davardigi bugan nimetlarini emeslesi, bu insange osha qinkiligini sabir qilisligi, musibatlarigiyoki, axir, balay, axir, sabir qilisligi, osha qinkiligini kitarishigini insange. 18:20 eyngellextirib geyradi. Demek, insan, sindan soqardayam aykuloddiki, sahid goladigan adam, mughahid gogan adam, o shani goledi, a harqana tangiboyan qinsiyilarini taqqad qilib gutaradi, o shangi infiladiyan, hatta inki goladigan mukafati, jiday yuqqarib goganlidi. Sunim ikin, hama insan cennati tiradigan bursa, dunayagi qaytikilisiyni irali xoqli edi. Ich qaytibir insan xoqlim edi, lekin, 18:50 uxe shahid bugan adam dunuya qaytib gelishini xoqlaydi. Ich qaytisi dunuyagi qaytishini xoqlamaydi. Fakat sinan, shahid bugan adam dunuyagi qaytib gelishini xoqlaydi. Nama gediyse, bu insan dunuyagi qaytib kisamu, yena Allahani yolda parchi parchi kisam, yena Allahani yolda shahid busam, yena qaytib kisam, yena Allahani yolda shahid busamdir. Uxingi biriladigan mukafatdi. Budi köplü giden, bu adam antokladidir. Dunuya gelib, yena qaytib shahid busamdir. 19:19 Cuncun, insan xar qana qangi Allah Talani yoldi sarif etedi gani narsasi, ona qisqina gini arzim nasi nasi biladi, xalasi Allah Talani yoldi sarif etedi gani. Cuncun, bazilar, etenki bir sahabini, dushman, asir avalatda, deyninik din ona, pot yaxit durib, ona qaych digini talab qaladi, qaych digin, ussini zirik etdi nasi veramandidi, ussini qarixini qisqaraq aytadigan busik, Abdullahin huzasi digin bir sahabi biladi. 19:50 Bu kişi, peyhambet salasindan bunu izin davirladda risaala bilan, bir maktub bilan Farska intikali genetadi. Farska avarib beladi, unan Fars tamsidgan halatda aldi, yirtiktastaydi. Usun, beliz hizlarini okugendan baslab, turib bunu cigib, irani tutkiti, yirtiktastaydi. Usun, da u adam, fagulari uzi bilanzi aurib, turgin gece, cikib, kitib qaladaydi. Keyen, unan arkasitan izlatadi, tapamaya qaladadi. 20:18 Rungi vargen paytida Rum bilan bugan cayinda bular asirgirishq qaladi. Diyan Rum pashuasi istadi ki, Muhammad bulan bugan adamlar, yani, hix qayisi bari dildan qaytmas aqan, ono maqtikam yaxish qorar aqan. Uxta qan aslar, bular qayam xabariki qan, uxani yaqin bugan adamlardan asirgirishqsa min qab geli ilar didi, uxalardan barisi Ashar Abdullah Nuzaf bulad uxna alib barada albi. Uxta qan pashuayi tadi ki, min singe, barin asanata maqalaman, agar, 20:48 tavsiya qalaman, usha nasilarini qabulqisin, azad qalaman, toybi varaman. Aytin diganda, shunaka, u dinini taslap durub, u dinini taslasin, bizi dindi otadigan busin, min sona azad qalamad. O adam digi, mingi, bundiya hayat qeratmaz. Haligi, qosha unbilan, sorab-sorab duru aytadi ki, agar shu dinini taslasin yov, nini dinini otasin, mulqini yarmini biraman sin, digi. 21:14 Bu rim imperatora itir. Nuntun bi yarvani bireman digan, agar hamasini bergan taqdirindayan, bu rimi bir lahdiga tartqa miman digi. Bir lahdiga tartqa miman. Bir umurin boyi ci mas digi. Ken inakigin aqiri bundan namit bogin nakin, qorktisli gustu bilay itadigi, ot yaqiyilar boqita digi. Ot yaqishadi. Ot yaqilib, ikite qazimi musul boyi musulman bogin askerlerden, unu kozun alday itadigi, tashi ilar digi, o shi otki tashi digi, bir pasida yoq. 21:44 qaynay iqqan buladi, etdi qoysa Azraqbi tadaligilardi. Xunday ubturgan paytida, qeyin, ekigin, u adamni, qorksizgi uchun qilisadi, bundan, u adamni qozgiyi oxqiyiladi. Oxqiyilinan ekigin, u adamni apqiti shekgan buladi, oxdi ilad, oxdi ilad, indi, qayti shekili bu adamni, nasi demi oxti shekili. Lib, undan soragan paytida, bu dini in tashlagin indi, an bizi dinini qabul qoygan, oxqirigan du adam, 22:14 Homen, yox digende, ne mege bu maqda kozindan yox geldi, mege xaytni arti ilmakigende? Digende, o adam ay tadiki, ben oylab qaldim digi. Eger mene yusse canim busayu, harbira xud tushunindik, kasha Allahni yolda xalak busaydi. Hatta shuna ham yozmiy kam deb bilardi, debduru shun degib ay tadiki. Yeni bu kita, endi mese mene orta te shishlaregen, bit de canim eken, eger mene yusse canim bugen, nian fid aqigan bulardim Allahni yolda digi. 22:43 Keyn ekin, pasha bundan namit bu geldigin aytadi ki, namit bubtir, aytadi ki, ki bubtir. Bu nasan aytaman didi. O shan iqsin didi, seni azad qilamamishi. Ibtinima bu diganda, gelin meni pishanimla opasan didi. O sahabi aytadi, bittinima, saman azad qilasan didi. Musulmallar di, qasqalar di, azad qilasan didi. Qay bubti dib, u konad. O aytadi ka, bittibir. Qasq bosa, qafir bosa. Ha, bunu pishanasna opadigan bosa, iyni mizarak qishim, qe musulmallar di, azad qiladi. 23:15 Dib durub, geyn eki gen, xalif o shuadi barib Pishanastan opadi, buton asillarini o yan badas durub o azotqaladi. Xumda Umar daqli ge, xalifi Umar boladi, shubayitda ab kitadindi, hana askaldi, ushe asil shusganiladi. Un geci Umar ge, ona xabari yetib boradi. Yetib borgandanki, Umar ayitadi ki, xar bitdi musulmanide, ushe o azotqa gen musulmalarige, albidda Huzaifani, boshiden Pishanastan okishlik ilarga lazum boladi mi? Uzun birinci boshda bedavandik, Umar onu Pishanastan opadi. Sababi? 23:44 bu adam öz canlımaz, belki xünki adamna xustardir. Yani, bular xoşa, xar qana qangi musibet boxgi çixtirib, hatta olum bosin, qozun aldi, qotki tashashli boxka nasib osan, bu nasilardi, mukabildi, bir lahzi bosayan dindan vas qecidi digan nasini bular xayalayib geltirmek. Bu qolqislik, musibet qislik doma ondan, hatta anki mulkimni yarmiga seni bixerik qilaman digan taqtirde, bu qishi ayitadi ki, agar hamasini besinyan, bin bir lahzi xam bu dinimi tarqqimimandir. 24:12 Mada bu adamlada demek iman, halawati, ushe iman, ishanshi digan nasi, idan ustahikam orda gandigi bular, ushe turgan yoldan, tutgan diginini, his narsiga alismas. Sababi, vaxtin caligi boladigan rahat, bu insangi hakiki rahatini doymis. Az dini boladigan pos shaligi, boshka nasisi bularga, aqaristan mahrum koladiganmisa, bunasini iskana kangi nimetdib, sablamasdi. Mucum bular, bu yolda harqana kangi teynsirilagdi uchaygan bomasin, 24:40 Usha Allah Ta'ala ge bugan ishanisi bularini, hamda usha beriladigan nukafatlarini tasawur qalishligi, bularini harqana tangi bugan tenzihi mashagqatlarida, sabir bilan qalishlikke, sabir bilan turishlikke bularini sunaysa unlagandi. Albatta insan, beriladigan uzu aslida, insange beriladigan intihar sinalar, qab qoradigan busik aslida, bular balayi afetmez, belki insange dava bulad. Bu dava insandigi bugan, nama ati qoradigan busik. 25:11 tazalaslig uchin, ona tegi ot yakhturib, qizdiriladi, ana ondanki, nuni, kendimelari, ahilatlari, boshgana sivayi cikib, azirilib, saf qobbaladi. An, bu tushindig insana, boshgi imtikhan sinavlari tushiligi, ushe insana, agar sabir qiladigan bosa, insandigi, hala qilisligi mumkum bugan, binahlarigi keffarat boladi. Harxil nuxsallari boladigan bosa, Allah ta'ala ushe keserligi, sabir qilisligi, misibetigi sabir qilisligi, arkali Allah ta'ala onad, bu adamdan, 25:41 bu nasilani ketiradi. Bu laskalam demek, Allah Ta'ala, musulman adamdi, demek intikam sinaldi, bu insangi bir dava qalib birararkan ki, bu dava insanini yaman akibatli qaliqligi, ya ki Allah Ta'ala mizorgu bir yaman halifular qaliqligini aldini aladigan bu nasili dava qalibirarkan. Halbette, demek, azirki peytta musulman ummetiyan, cidik iplab musibetlani basdan kechiriyabdi. 26:09 Baz adamda qarasez bitirlik namit bugen. Bikirlik, bixmendi qaplava geldigiden, yamanlik kincidilani baslug xor geldigiden, bu adam xomen asadan namit bukbagen. Yenibir, baska bir adamda qaradigan basiz. Bulg bukturgan, hazirgi payittigi misibetlar, vaxtim salibugan xaladlar, yakin qilazayda alibat Allah Ta'ala, bu nisallarga, yani yaxsliqnin nisratini birisizdiye bular. Ixanadi bu. 26:35 Elbette, harba insanliga, basida bu gani tabi, bu demek, ummetne basgirishgan, musibetan ayna shunarsa, ummetne demek, kishancini bu yolda yok, bu maksini diterak boladi. Shunki, Allah da'aladan ki gani ayatlarina qarir digan busik, qayn basam alitgan hadislarina qarir digan busik, elbette, hii shunarsa davam etmeydi. Keyintilik busin davam etmeydi, tolu khursanchili busin davam etmeydi budun yada. Zulum davam etmeydi. Ahud shundik demek, rahatan. 27:05 davam etmi edin sanja. Zulum bir muddat, demek, rahatan insanbi hayatta bir muddat duradi. Tuncin, bu zulumlar yakindi, elbette, hecligi anit tayin bugan nasta, lekin, insan harqani qangi bugan halatta ham, umidini izmasli kerek, sunamitliki, kismasli kerek. Lekin, betti, en muham bugan nasta, Kur'an-ı Kerimde Allah Ta'ala ayatadi ki, Peygamber, hamda uksillan birgi bugan kimselar, 27:31 Yuzda bir qiyin tayin xalat qirxib qoygan, baytisda Allah'nin nusrati qanin qendigan xalatki barishgan. Yani, keçik qenligidan, keçki qenligidan bular, demik zirt qeytaqat qoygan xalati Allah'nin nusrati, qachan bular qendiganda Allah Ta'ala ulaqa jawab qorba etsidi. Allah Ta'ala'nin ala inna nasr Allahi qarib, Allah Ta'ala'nin nusrati yuzda yaqin, agar bil seylar yuzda yaqin. Lekin, Allah Ta'ala'nin nusrati bir muddad insalladi imtihan qilislar. 27:59 ulargi keyni, nekin Allah Ta'alan nusratini yardamini diredi. Nekin Allah Ta'ala, bendelan kacani tunca layiq boli digan busi ularni, e bu nusratdan Allah Ta'ala mahrum kumidi. Qayin ki, bendelar u shahalatse layiq bolisigi gerek boli. Layiq bolisigi qun albertin insan, uzi bilan ham, e nafsi bilan ham, ansi gini ureshdiyi gerek bolidi. Uzini usi Allah Ta'ala nusratini adayi tadigan, atayi tadigan bendelanla qataridi. 28:29 bolishdiyge demek hareket xiladi. Allah ta'ala demek misu eteni hamma kimsigi beri vermeyidi, hamma xalka beri vermeyidi. Lik, Allah ta'ala xachanliki misallar ushengi layib, bugan busa, ushengi Allah ta'ala berisdiyge ular demek, Allah ta'ala ulanmi ushbi yasdiyarta gan busa, hani ushi bendeliriz, dima Allah ta'ala goyiradi. Demek, insan bir samarani, etelik, yaxsi bir xayatda yasashlikni, uruq, orzuq loqsi, 28:57 xaçan də yasarə kəmdə shundiyə həyatda diri verə digəmbusu, bu, bilan, xalat özgarib qamiydi. Hə, usha xalat özgaribtirib, riyaxsh xalat qaydan qamiydi, qorub soru osudan, gebiro osudan, deyikin, insallardan alzat qa Allah Ta'ala haraketini talab qoradi. Bərinci qadami nizlari qoyus digin Allah Ta'ala talab qoradi. Anamun, deyikin, Allah Ta'ala ulalini qalgan haraketigi, agar qazib olay digiyomisa barakat qoradi. Sunimikin, insan, qaqan, yaxshli bubki tarikin digan sawalini qadib nizgi bir 29:27 xandik-sik, demik, xalat-yaxdaniq qitarikaydi. Naman asiq-sik, demik, xalat-yaxdaniq digi alib bararikaydi, digin nasiq-hagqadi, box-qatirish digi, amdatdi qoray-golaydi. Allah Ta'ala vadaqigaydi, yardamini albatda vadaqigaydi. Mena Qur'an diyam ayitaydi ki, wa kani haqqan ayinna nasul-maminin, numinlergi nusrat berisik, yardan berisik, bizi haqqimizde vacib gogaydik, Allah Ta'ala ayitaydi. Bizi haqqin zimmemizgi chishgan, ulargi yardan berisik digi. Allah Ta'ala, demik, izin-izinmes 29:57 yardan berisliyini, leykin, koruk adamlarga emez. Disin sakimdasdan azoq ola diyon, adamlarga emez. Shundan, mana Qur'an-ı Kerimdik eyledi ki, وَإِن تَوَلَّىٰ يَسْتَبْجِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ إِسْتُمْ مَلَيَكُمْ وَأَمْسَارَكُمْ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ 30:25 Ber payitlar, arablarda bihi parvali, bugan payita Turklarga Allah ta'ala nisrat berla. Arablar bihi parva buqqa gan payita da, ular ushungi nalayiq, buqqa gan payita da Allah ta'ala saljukilarga, otobik, boshka nimalarga, atil ahir boli Usmanilarga Allah ta'ala nisratini berdi. Demek, ular nalayiq boli ediyomus, Allah ta'ala boshkalarga berdi. Demek, Allahana nazzida da xalq arab bolusligi, boshka bolusligi ilan sharaflanmaydi, belki Allah ta'alan digin chini harekat kolisligi ilan sharaflanaydi. 30:55 shu yukun arablarga bermaganla man Allah ta'ala bashka turklarga berdi, peki bularga bermaganla bashka millatka berdi. Bu kelecekta hama ayni shu narsa? Qaysi beri musulmanlik niyaxsad ayta digambaysa, bu adamlar Allah ta'ala geyakan bandaxsad lanatta, hani usheylarga beradi, biyadi uzun nasil nasab bilan, fakhirlaniyotkan adamlari geysa Allah ta'ala heys nesani bermaydi. Shundan aydi ki, agar silar qanisiyalar Allah ta'ala saddonilarga bashka adamlarini kiltir atsa, bu bashkalar lekin silar gox shegan bomaydi. 31:24 Demek, musibetgan calig ziyadalassin, insan Allah Ta'ala ge, yaqanligi, Allah Ta'ala din usun bugan harakati, kopa islik kerek, hamdi bu ummati, uzmuzi uzbeklar busin, ya ki, butun islam ummati busin, demek, ushilarini uygachlik, ushilarini bir dardini, ghamini kutarishlik de, demek, insani harakati, yanyayam, kopa aqbul islik kerek. Chinki, 31:55 qancalik musibat qatdaqlaqsa, umbilan quraqlik qatta raq qulaqsi. Musibat yengi raq bosa, umbilan quraqlik yengi raq qulaqsi. Demek, bizi başimizga tushkan musibat qatta raq ikan, demek, indi qarşi qatta raq quraq shikari qulaqdi. Yengil quraqlik demek, is qaçan fesallitni yengilisi, yengilisliyge sabab bu midi. Bu lasalardan bana bir namanı keltir botadi. Salah ad-da ayyubi rahimah Allahı keltir botadi ki, bu qishi, demek, qoşa payitda, qoşa qabda, 32:25 qoşunge qarş Quraşgan, qoluban qoqşunu qolda az askar bogan, qirukatda qoşunge qarş salqçilarini, bitun yigilgan cemaasiye qarş Quraşgan bog qoqshi. Lekin Quraşgan bogan payiti da bog qoqshi xoše sultan bolishigi qaramastan, ad diginabir adamlarini qiyadigan qiimlarini, xalor bogan qiimlarini qizgalligi. Ondan tiskari adamlarini oturadigan mazlislarini xaxil bihuda bihikachi bogan qeblardan qoqli qalligi. Oziyam, 32:54 Misha, yigil isladda hadisladni istirisligi, qalq buganligi, imdaytgani asisi qazablanmastan, yusli qabar ahlaqlargi igi bugandigi, vranti surigan adam busongi radd jawabini vermagan, vranti gebrekgan adam hicalati qoymagan, giza sadakasi gog bugandi, bu kisi doim cemaatdana muzuq digan, halati gorulgan, bani shumni Allah tali ulaqin isratini buyur. 33:17 Ha, baxdux shundik askallaran diyan u shundiye bolishigin talab digan, ana ondar Allah Ta'ala'nin gey aqin buganligida Allah Ta'ala olaygin usratini aqa etadi. Qerchi az bolishigi qaramazda. Demek insan teynchilii bugan baytida beyhuda bugan nasilagi berlisdi bilanmaz, balki beyhuda bugan nasilanin iqistirisli gunasilardan uzaalasdi bilan, demek ushe Allah'nin berladigan usrati gey bolishigdi, veki Allah Ta'ala'ni qaqtinsalii bergan harqana qanyin teynchiliigi bosan, dert bosan, veki musibat bosan. 33:46 Mənə bu nəsələrdən qutur isligi, demək, Allah Ta'ala giyaqin bulishlik bilen həm, naca tapishliyi karak bolarik həm. Demək, getkin kəpimizin xulasasina itibutadi qan bulisik, bu imtihan sınav Allah Ta'ala'ni qanuni. Bu, shaxslar diyan bar, xalklar diyan bar, butun ümmet shakli diyan musibet boladi. Bu nəsələrdə, əlbətti, nisan tuğr qabul qulishligi. 34:12 Sabir qilad digan, sabir qilad digan indamastan otirad digan imaz. Sabir qilad digan da, ushe sabir qilad indaqir ugan nasilarin ayti qotjik. Bu mikafatlar ney? Qitli mikafatla belishligini. Hamda... 34:37 xursanchilik bolisligini, umet u yuqatu qi bugan haditlaram, ayatlaram ane ushuncha, mana kelechakta, mana bugingi kondigi bukturgan payit, quttu goyayn ki, qayn atisidan aldingi, bugan zulmet qarangalik doxsoydi. Qayn atisdan aldin bir asman, bir qarangalash valatda, yadayam qarangalash valatdir, qeyin mekidin naltidan qayn atadi. Demek, mana su azir digi bugan mekidli hareketlari ha, buraz manada ushe, butun zulmetten ki ingi bugan cindi busam. 35:05 son qalqisliygini alamatladdan bazilari boladi. Demek, ushe kursan cilikne, yukibumsa qalibani fitishliyik, manabuhana asaham, ushe insandi sabirga undirgiyan, mashaqqatin yingil nasili belirgin nasilar, undan tashkari Allah Ta'ala vergin niyimatlarini sanaslikan insandi ushi betini yingil otishliygi sabab boladdi, aykildi. Aundan ki, inisa, unsan demek ushe harakat qalishligi, 35:33 Allah Ta'ala biyradigan nusratiga layiq bolisiige, bu Allah Ta'ala biyradigan nusratini uzunayakim bandilargi biyradi, Allah Ta'ala wadaqigan nusrati biyramandi. Lekin Allah wadasiki hic qatan xilafqimi idi, ushengi layiq adamlar biyradigan bulasi, Allah Ta'ala nusratini biyradi. Dayin ki insallar ushe, Allahini biyradigan nusratiga yardamiga layiq bolisiki arikat qimasikan, bular nusrati, Allah Ta'ala nusrati kechke biyradi. Agar bular bulmasi, Allah Ta'ala ular nolmiga baskalarini kiltirib durib, bu baskalargi Allah Ta'ala nusrati biyradi. 36:03 veri veradi. Allah Ta'ala ge nisbetin isa xalq. Bu xalq bolisligi, u xalq bolisligini Allah Ta'ala ge nisbetin qarki yuk. Bu xalq islami yaxshi bomisa, bashkan islami yaxshi bom kilsi, Allah Ta'ala unu dərəcəsini kəti veri veridi. Bu arab bolisligi, bashka bolisligi isqana xangi qisartmaz. Qindan demək, Allah Ta'ala nisab kiye insam layiq bolisligi harikat qizistirik. Musibet, basimizdə cireket də musibet bu gəndan kiye, albət də un görəsi insam... 36:31 musibetli kattaraliga qarishi qarishi qattaraq gula shkirey bolad, ana usan da tassallitniyi yingi olad. Itibarsiz boladigam bosa, butun badaniga ham yogiga, battar yana qassallik qattarashbi tatta, muslahka monlashib, yoyan ki surin kari qassallika elanib qaladigam bosa, unu davalashdi tan chakiyan keshib qaladib. Qaytmit maqsibu gelanima shundan ibaratidi, dar Salahuddin Ayyubi'nin misalini ham qeltir botdik. Bu qishi dimek, usan usatka ilisligi uchun, 37:00 xama tomallama itibar verganligi, hatdanki insan yuristirishi bosin, yigillari bosin, otirishilari bosin, boskilari bosin, shunasilarini biyokida began nasilardan xalax qilisdikki, demek bu ishqat harekatligi, ane ushumla Allah ta'ala goyrigi misalatiga bu kishi erisgin. Bizda xam ushandik, demek bir tomallama bu masdan, xar tomallama xam qarshi harekat qilisdik, xamda uzimizi islaq qilisdik bilin, Allah ta'ala misalatiga layig borisdikki, biz avar bilin. 37:28 Allahumma infa'ana bima'alimtana wa'alimnumma'in ta'aman wa'azim ya'aymina wa'alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu