خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamin. Wassalatu wassalamu ala rasulihi muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'd. Allah subhanahu wa ta'ala da madad surat. Bugün gengi mavzuda bir dersimizde başlayamiz inshaAllah. Bu mavzumuz asasan ketta bir mavzu. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ge irgaçlik. Biz bunda uzmuzga asil qilb olgan narsa Allah subhanahu wa ta'ala bitte ayatda. Bunu suta kup tekrarlayamiz inshaAllah. 0:29 لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُ اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرِ وَتَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا 0:53 Allah subhanahu wa ta'ala Rasul-i Muhammad sallallahu alaihi wa sallamini basariyatini davat qilisligi icun, ularini imanga cagirisligi icun, ulariga haqni tahanetisligi icun, zulumattan nurga obciqisligi icun Rasulullahini yubardi. Va u kishige kitab nazil qildi, Quranini. Va bizge mene şu Kuranda bayan qilib qoydi ki, silar uchun mene şu Rasulullahde ketta bir namunalar bari. Rasulullahini namunaligi, uzlarini hayatta yurishlikleri, turishlikleri, 1:23 muamilalari, xatinlari bilan bugan muamilalari, qoşniçilik muamilalari, umuman hayatta buletken, har bir, birar bir jabha, bir hayatta, bir nukhta bumadiki illa ushanda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam uchun bir mawqif, bir urum buldi. Hatta ki Rasulullahni ayallariga zina qaldizib tuhmat qilindi. Ushanda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam qandik uzun tuttular. Farzantlari uldi, ugliyam uldi, qiziyam uldi. 1:53 Hatka ki Rasullahtan farzant qomadi illa bitte Fatima onamiz qaldilar, Fatima. Uyam Rasullahtan ki, Altaydan kin ulusligi xabari berildi. Rasullaht ki. Mani bu musibetlarini har turlusu guldi. Rasullaht ki, sihirgarsan digildi, kezzopsan digildi. Uzlari kemaqal bub yasadilar. Kamaqal kesal ham guldilar, sihir ham qilindilar. Dushmanlari bilan can qildilar, safarga ciktilar, iqamatda turdilar, saugda qaldilar. 2:21 xiyanatda ham kordilar, munafiqlar da icide yashadilar, mushriklar bilan, kafirlar bilan muamela qildilar. Mekkega yubarilgan peytlar da Mekke qana qangi halatdaydi. Biz bunu kub ishtikan biz bunun tarixini. Mekke mushriklari ota qaysar, ota cahil, ota muamelesi yog bugan bir batfil adamlar idi. U shalarini icide turib Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, hali peygambar bulishliklerden aldin, amin dib isim aldilar. 2:49 xarbir oda Muhammad al-Amin dib atardi, xama ishanardi Rasulullah ki, hatta ki Rasulullah xunchalik urunga ciktilar ki ularda, ulardan bir safar qimaxchi bose, agar bir uz unga qurqa digan bir mali bose, usan malini Rasulullah ki ishani bir tashib gitardi, usan aki ukasiga ishanmasti. Xunchalik urunda Rasulullah s.a.v. bizga hayatta qinday bolush kirek ikanligini kursati berdilar. Bu bizdik hatta bir yulumiz inshaAllah. Allah ta'ala. 3:18 umrga qanchalik baqa vergan bolsa, shunda damitamiz, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni yullari bilan qani shishlik, wa harqandi halatda biz Rasulullahke irga shlikke harakat qali shlikimiz bolar. Wa bana shu yuldan, katta bir mavzunu min bugundan baxilab ochmaq ci men, bu narisa bana shu ayatta hazir etiliniyabdi ki, Rasulullahda silar uchun katta bir namunalar bar. Kim uchun? Kim uchun namuna bar? Limankana yarjullaha wal yawmal akhir, 3:48 وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا Allah'nı wa akhirat gününü umut qilgan wa Allah'nı qub isligan adamlar üçün. Mənə şu adamlar üçün ketne bir namuna bardi yaptım. Demek Allah'nı wa akhirat gününü qub umut qilgan wa Allah'nı qub isligan kişilerini in birinci urunda türediganı biz namuna alıştığımız üçün sahabalar bulalım. Biz mənə şu wabdi Rasulullah ki irgeçlikini sahabalardan başlasak inşallah. 4:16 sahabalar toqrisda sohbat qilamizda, vay sohbatimizda davamadan yana, inshallah, agar umrimizda baka bose, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi irgachilik haqida yana sohbatimiz zavmittiramiz, vay manay shu Rasulullahki irgachi uchilarini in ketlalari sahabalar buganligi uchun, biz sahabalar toqrisda sohbatilashmi ilajimiz bomaydi. Sahabalar haqida gapirishlikden aldan, sahabalarini bir tarixini, vay ularini tarixi kilibchikishligini, vay ularini 4:44 maydanlardaki casaratlari, ularinin shaksiyyatlari haqidi yapirishlikden aldin, biz sahabalar toghursidagi akidamizini toghurlava alishligimiz kirey volay. Bu cuda ha muhum harbir muminge, mumin kishige bu muhum bugan narsa. Sahabalar toghursida tarix uqilishligiden aldin, sirat kitaplarini uqilishligiden aldin, ular toghursida biz akidamizini toghurlava alishligimiz kirey. 5:10 çünki sahabalar toğrusda ge bolgan aqida bizde imanimizde bir cüzus soplanadi. Sahabalar toğrusdaki aqida bizde imanimizde bir cüzus soplanadi. Xunu çünam koratsi ki, qaysi ki bir imam aqida toğrusda kitab yassi, albette uxanda sahabalar toğrusda toqtali botadi. Kitabdi hacmikatta bosin, kicik bosin. Hatta ki bir varaglardan tashkil topgan kitab risala bosaya, uxanda sahabalar toğrusda albette bir suz boradi. Ular toğrusda bizde ahli sunna wal jama'a ularaq bizde 5:39 aqidamiz ularda qanday bolish girey sahabalargi? Mana shu narsa, shubungi gunda, shubungi bizda yashay digan wakiyimizda, mana shu aqida shunchalik darajada muhum ikanligi ozunu kuchini korstiyabdi. Biz inshallah bunu oz tarixi misallardan etkandimizda bilamiz ki, sahabalar torusdaki bizda aqidamiz, xuddiki bir aligi, hayatimizda bas lan shigida shu kirib gelish digdagi boli etkani narsaydi. Sahabalar torusdaki qaysi bir notoru shuncha busin? 6:09 ularini ayblegen, yoki sukgen, ularini hakarat qilgen kisiler bosin, yo uzu fasitligi uchun, fasiqligi uchun, qalbida marazi barligi uchun, qigan bu ushti. Yoki bu mese cahilligiden bugan, kup adamlar, ahli sunnaman dib yurgan adamlar, sahabalar toghursda na toghur chuncadi. Mani bu narsa ularini cahilligiden, ve din dushmallarini tasiridan kilib chikani narsa. Usho chunmin, takrar itaman, sahabalar toghursda bir tarixi uqshimizden aldin, ularini, 6:39 qaysi diyarda yashab utgan, kimlar ular deyishligden aldin, ular doğrsta biz aqidamizni toqrlo alisligimiz kireyq boladi. Sahabalarini tarixi khutdiki basqa bir tayifaga uxshab urganmaymiz biz? Yani bir shiyalar tayifasi bugan, maniqa bugan, ular bir tarixda utgan, casaratli, kukh mas bir tuda bugan, gurukh bugan, Rasullahini atrafida yulgan, hish nesindan qaytmagan, digan manada urganmaymiz biz? 7:06 Biz ularda aqidat tutub, chunki bizga kiladigan din ushalardan kilib kildi bizga. Allah Ta'ala Qur'anda al-yawma akmaltu lakum dinekum ayatini nazil qigan peytta ushe sahabalar da ustuki nazil boldi. Aynan sahabalar ushleb turgan din kamil din idi. Uz-uzdan mantiq bilan chikadi ki, biz kamil din na omaqci busik, ushe adamlar da yulin tutmasik, bomasik endi ingab chikadi. Ular bizga hayatta kanday qilib bu dini 7:37 tatbik qiliq kerek ikanligini kursatib berdi sahabalar bizgi. Ahli sunna wal jama'ni asli kilib chukishligi bu sahabalar dostaki akidamiz shundan boshlanadi ki, Usman radiyallahu anhu uldirilgendenki fitne bilan, Usman radiyallahu anhu uldirildilar, va ushanda sahabalar ortasda fitne chigdi. Usmanini aynan uldirigan adamlar, Misirdenki gen, Shomdenki gen, 8:01 buzgunchi adamlar bugan, aslisi bularini bashida Abdullahu nisaba'ul yahudi digan bir yahudi turazdi. Bani shu yahudi uzini islamini zahir qilib, adamlarga uzini musulmandib tanitib, unu ishi islamdi buzushi bugan. Wa uzini makhsaddash bugan, unga makhsaddash bugan adamlar yigilib, Misirdan wa Shamdan borgan adamlar ushe Madinada fitna qilib, Usman radiyallahu anhuni sahabalar icidi turgan halatda uldirib. Usman uldirilişligi bilan katta bir fitna ishigi açildi. 8:30 Ali , khilafat titkiliyimiz, ana ushaninan kim? Biz, Uthmanini uldirigan adamlardan uch alamiz, dediler. Muawiyah , shafaytda Shamda wali bubtirganidi. Muawiyah, Uthmanini, Muawiyah ammaksin oğlu bulad. Ayni Uthmanini khanini, yani khunini alistikke haqlar adam bugan. Muawiyah etkin ki, min Uthmanini uchini alaman digan. 8:57 Nima ge sahabalarini urtasda shirde Usman uldiriladi? Bunga hamalarini qara uldiriladi? Kim uldirdi onu? Ushe uldirigan adamini min uldiri, mingi amirligam, xalifaligam hisyasi kirimiz mingi digan. Ali raziallahu anhu ge qib ayitsalar sunaydi abdadisa qandayqib ucholamiz xalifa bu mastan turib digan. Awal xalifa qililik, ishti tikililik kin ucholamiz hamasini caygi curamiz digan. Manishu bilan ikde taifa urtasda, musulmalar urtasda kafta bir tukdasiv geldi. 9:25 Allahni qadari bilan buldu bun arsa. InshaAllah bu sahabalar urtasdaki bugan xiloftiya alaqda bir toqtalib tarixi cihattan bunlarini inshaAllah bir mabir urganib çiqamiz nasib busa. Qazi biz umumiraq qebrisligimiz qerek vatizraq utbitamiz bun arsadan. Ali bilan Muawiyah r.a. ikil arsi urtasdaki hatta bir toqnasib buldu. Agar haq Ali tarafta busa ham Muawiyah r.a. bu narsaga ta'vil bilan kirib geldi. 9:53 Shuru chunam, Ali raziyallahu anhu, Tawrusda, Tamanida haq, busa ikta ajir aldilar, dib itqad qalamiz. Agar Muawiyy raziyallahu anhu, Xatak ijen busalar, Mujtahid idi. Mujtahid agar Xatak isa, bitta ajir bilan. Shqadi, shu barada ki bizda aqidamiz, sahabalarda hamasiga Allahdan razicilik suremiz, ulardan Allahdan Allahin rahim qalishligini suremiz, va ortalarda bugan xilafke, bizda aqidamiz. 10:23 ular urtastaki bugan xilafke bizda aqidamiz, ular albette bir tawil bilan qigan, bir vaciq bilan qigan, bir sabab bilan qilgan dib aytamiz. Mu'aliyy raziyallahu anhu qigan ishi diyem, uzgayrasha bir vaciq baridi, Adiyy raziyallahu anhu qigan ish diyem, uzgayrasha bir vaciq baridi. Kin ikalasi kilishib, urrish bugani ce bolib, kin bular kilishib, urtada boldi, urrishlikte chilkweylik dib turgan baytda, 10:53 Aligi fitnacilar qarab durgan, agar bular ikalasi kilishi musulmalarini safi bitti bosa, hingi nababat uch alishki otadimi, fitnacilarini aurati otchiladi. Ushanlan qurqani gidan bular, bir tayfasi khawarij bub chuk getti. Gani khawarij sahabalarini kafir dub chuk getti bir tayfa adamlar. Aksar sahabalardi kafir digi. Lekin khawarijlar, shu jamaatdan azirat chukch digi bilan birgi, uzlarini judahim dindar, 11:22 Cudaham namazni birilib uqidigan, Qur'anini cudaham uqidigan ibadatlik odamlar idi ular. Xu cikbitçiligi bilan birgay. Yani, sünnatka yakini de cemaatdan cikbitdi ular. Hatta ki ular di dini de yolgan gapirishlik, günahı kabire, va kufur dinden cikishlik idi. Agar kim ki yolgan gapirse, dinden ciga didib itxot qilardi ular. Sunucun, ularini, pishanilarini yagir buib gitgen. 11:49 sajdani qubli qidan, qullari, manabirlari yaqribib kitgen egin. Qutdi tüyelardi ayaqibibibib. Qub sajda qiganli qidan, qub namazdi qiganli qidan, yalqan qabbir istigan darsay yox ular di. Lekin, u shen di boli istigi bilan, ularini, icida bayagi fitnatilari bugan, icida salix kisilarin bugan, bir taifa adam aciralib chigib, khawarijibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibibib 12:15 Wa yana bir taifa bularini qarşsida Ali r.a. tarafta turub, ular khawarijlar Ali'ni kafr desa, bular Ali'ni peygambarlik dereceyasi gecik utar varidi. Ulariga cevab verislik için. Hatta bazilari Ali'ni sin haqiqi ilah san digi digan dereceyasi baridi. Ruwayatlarda kilisice Ali r.a. ushalarini yok vargin digan. Sin ilah san digan adamlarda Ali r.a. yok vargin digan. Abdullah ibn Sabah-ul Yahudi torsiyem, haqil geplar bar qochi kitkendi digdi. 12:45 Bazlar Ali r.a. u shlo buldirgan onu didi. Likin arqalay manshirde bu Ali r.a. tarafda turgan adamlar Shia bub qaldi, boya qi chiki kitgan taifa khawarij bub qaldi. Islamdayki birin qi aynib chikgan taifalar ikte taifa manshir buldi. Bir tamaani khawarij buldi, bir tamaani Ali r.a. anhu tarafda. Uzlarini Ali faraz, Ali'nin tarafda turub buzdib kursatkan adamlardi. Asli da ushe fitnacilardi bir taifasidi ulardi, aksari. 13:15 ularini aksari, ular nargi tamandayam xutdushunaya adamlar baridi. Xavarizilarin icide ham baygi fitnacilar baridi, shiyalarin icide ham fitnacilar baridi. Ikeli taman ham birbirgi xirt diskari, u xavariz tarab bularini kafir dib qilardi, bular busa ci, alini ular kafir disa, bular alini hatta payganbarlig derecesi geci cikarib, unu Rasulullahdan kin payganbar bulisligi torusda hadislar toq cikardi. Bur qancha alini fazli torusda, 13:45 min min ilaf hadislar toqildi. Rasullaqdan hadis dip durub, yalqandaki hadislar toq cikilindi. Mani shu bilan, shiyalar wa khawarizlar cikdi. Khawarizlar cemaatdan cik gittdi. Lekin shiyalar cemaatda uslub qaldi sunnatdan cik gittdi ular. Yani sunnatdan cikganligi ular yalqan toqidi. Rasullaqda namigi yalqan toqidi. Wa shu peytta khawarizlarda yalqan toqisligdi hukminimaydi. Kafirligidi, dindan cik, ular yalqan yapirmaydi khawarizlar. 14:15 Lekin ular gulu kitib, Ali r.a. huniyyam, aksar sahabalardi kafirga chikarib chik kitken busa, biyaqda shiyyalar busa, yalganchi bub qaldi, sunnatdan chik kitdi, lekin cemaatda qaldi. Khawarizlar cemaatdan chik kitdi, sunnatda turdu, shiyyalar busa, cemaatda turdu danki, sunnatdan chik kitdi. Lekin aksar sahabalar busa, katta cemaat, ular... 14:42 Ahlus sunnati wal jama'a bubturib tughrilikte qaldi ular. Ham jama'atta qaldi, ham sunnatta qaldi. Manishyu peytten boclab, ahlus sunna wal jama'a istilahi peydab oldu. Ahlus sunna digani, Rasulullahni yulidaturgan, yalgan tughumagan, sunnatta uzgartirmagan adamlar digani, wal jama'ati digani, jama'attan chiktitmagan adam digani. Khawarijlar jama'attan chiktitdi, shiyyalarci sunnattan chiktitdi ular. Manishyu bilan, ahlus sunna wal jama'at ismini ogan. 15:12 ahli sunnah wal jama'ani bireynki ushi bashi da tur etkeller sahabalar buladi, biz ahli sunnah wal jama'a mandib dava qil etken odamlar. Harbir odam uzini ahli sunnah wal jama'a mandib dava qiladi, neykin bana shunde ahli sunnah wal jama'ani uzigarisi yuli bar, Allahni madadi bilan biz bana usul-i sunnani shakhladik, usul-i sunnadi ahli sunnah wal jama'atini bireynki asli sahabalarini yulidib unu shakhladik, va ushanda sahabalar torsta anca-mucha, 15:42 Man shu qeblarda etken edik. Sahabalar torusdaki bizde imanimiz qanday bolishlik kirak. Bu aqidani bir cüzü. Leki, hazir, unu yanayam kinraq bir basqaca bir uslubdi. Sahabalar torusda sohbatimizde baslayimiz. Bunda biz sahabalarda shu dinimizdaki urni wa aqidamizde qanday bolishlik kirakligi haqidi kupraq shunya urgu qaratamiz. Bu... 16:06 Sahabalar torusdaki akidani bashi bizgi Allah subhanahu wa ta'ala'ni ayatidan olamiz wa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamina sunnatina olamiz. Bunda etirgen birinci ayatimiz Allah subhanahu wa ta'ala'ni suzi ki, Laqad radiyallahu anil mu'minina iz yubaya'una ka tahtash shajara fa'alima ma fi qulubihim fa'anzalas sakinata alihim wa athabahum fathan qariba Allah ta'ala mu'minlardan razı buldi. 16:33 daraqdi tahqidi bay'at qilay digan mumillardan Allah Ta'ala razi guldi. Wa ularni qalbidagi narsani Allah Ta'ala bildi edi yabdi. Ularni qalbidagi narsani Allah Ta'ala bildi, wa ularga yakinda bulay digan fathni ularga Allah Ta'ala bildi. Bani shiirda hazir, laqad radiyallahu diganda lam, arab tirli bilgallar biladi tahqid manastiki edi yabdi. 16:58 qab tahqiq banasda kiri yapdi, Allah Ta'ala u mumillardan razi buldi dip kiri yapdi. Demek sahabalardan Allah Ta'ala razi bugan adamlar ular. Bunu bizde itqatimiz sunay bolish kiray ki, Allah ulardan razi buldi digan. Allah undan razi bulgan adamga, qazab qigan adamka ni bulad? Allah undan razi bulgan adamna kafir diganlar dimi bulad? Allah ulardan razi buldi dip kiri yapdi. Ular, muslimdir vayetidekigani kafir, kup sunanlardakigani. 17:29 Birmintur yuzdan ziyyat adam bugan. Birmintur yuzdan ziyyat. Mani shu kishilar, insha Allah, Allah Ta'ala hamastan razi buldi. Allah razi bulgan adamlar, insha Allah, cennati bulan. Vayyana, bu birinci tamani. Birinciden ayette hazir, Allah Ta'ala ulardan razi buldi diyabdi. Ikinsi, fa'ali ma ma fi qulubihim. Ularin qalbidagi narsani Allah Ta'ala bildi diyabdi. Allah Ta'alani razi bulishligi, zahirigi qarab bumagan. Allah, 18:01 unu qalbidagi narsani bilib razi boli yabdi. Allah ulardi qalbidagi narsani odamlargi acigayti yabdi ki, boldi, tamam, budi gani. Qalbidagi narsani bildi va razi boldi ulardan. Fa'alima ma fi qulubihim. Ularni qalblardagi ikhlasini Allah Ta'ala bildidi. Odamlarini bir kisiden razi bolisligi, unu zahirdaki bir alamatiki qarab bolad. Shuricinam bir kisini makta maksib ussek, bu, abim yakshi adamdib uyleyman. Allah Ta'ala uzu sisaq kitab qiladi. Lekin, meni bili shimce bu adam, 18:32 yaxshi insandib uleyman dib turib, lan uzakihi ala Allah dib guvahdik biramiz bir kishige. Lekin Allahni guvahdik dirishligi, onu qalbidagi narsadan kilib chigib guldi. Allah ta'ala ularini qalbidagi narsani fa'alima ma fi qulubihim diyabdi. Qalbidagi narsani bildi diyabdi. Bu sahabalar uchun katta bir sharaf bu narsa. Allah ulardan hayatta yurgan peytida uze razi bulgan kishiler. Demek bizdi ahli sunna wal jemaatni sahabalar torustaki 19:03 itqadimiz Allah Ta'ala ulardan razi bulgen kishilardib itqad qilamiz. Wa ularnin qalblari qalb insanlardib itqad qilamiz. Bani shu ayat bilen. Fa'alime ma fi qulubihim. Ularnin qalbdagi narsani Allah Ta'ala bildi diliyabdi. Imam ibn Hazm rahimahullah etkene keller ki, Allah Ta'ala hazır ularnin qalblardaki narsani xaber biryabdi. Qalblardaki itqadini, ikhlasini Allah Ta'ala bildi diliyabdi. Wa ularnin qalbda sakinati diliyabdi. 19:32 qatir camlikni wa ularga yaqinda bola digan bir fathni, yani, Makkani fath qalishlikni birdi, mani shundan kiyn, birar kishiga sahabalar toqrista toqtalib qalishlik munkum bomaydi. Sahabalar toqrista nimadi isan disa, bilmadim ulardiyim xalatini, diyiq munkum bomaydi, mani so ayatdan kiyn digin. Ya ki, ularna xalatida shak qalishlik, ularna adalatida shak qalishlik, hichbir kishiga munkum bomaydi. Agar kimdakim sahabalarna adalatida shak qalitgin bosa, 20:01 bil uren ki, mani shu ayetke u tez kari chigayabdi u adam digani. Chunkki ayette Allah Ta'ala laqadi radiyallahu anil mu'minin digani. Allah Ta'ala mu'minlerden razi buldi. Ularini qalbidagi xilasni, qalbidagi Allahka bulgan ta'atini Allah Ta'ala bildi digabdi. Muslim ruayib qigan hadiste Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ayitadlar, ashabish hecaradan 20:27 Yāni, Rasūllāh sallallahu alayhi wa sallam gāt, daraq taqidat dāwāt qilgān asḥabu sh-shajaradan birār kishi duzaqqi kirmeldi gini qilgāt. Lā yadkhulū n-nārā inshā Allāh min asḥabu sh-shajarati ahadun alladhīna bāya'u tahtash sh-shajarā ay tahtahā. U shi daraq taqidat dāwāt qilgān bay'at qilgān sahabalardan birār taqzi duzaqqi kirmeldi gini qilgāt. Mūslim rū'ayati dā. Wā yana, Allāh Ta'ālā bāshqa bir ayat dītādi ki, 20:55 lil fukara il muhajirina alladhina uxricu min diyarihim wa amwalihim yabitaguna fadlan min allahi wa ridwana wa yansuruna allaha wa rasulah ulaika humus sadiqoon 21:24 bulib turib ayette kiliyabdi ki, bu, birinci bub turib muhacirlerge biriladi. Fakir muhacirlerge biriladi. Ushe muhacirlerde sifatlarine etiyabdi ki, ular diyarlardan cikarilgan, va mallardan, Allahni raziligini istab diyarlardan, va mallardan cikarilgan adamlar. Allahni fazli va raziligini istab cikgan adamlar. Allahni dinige yordan biraman digan adamlar. Allah va rasulige yordan birgan adamlar. An ushe adamlar, ular hakiki kalbide, 21:54 Sıdıqı bar bugün sadıq kişilər ular da yapdi. Bu, sahabalarının sıfatı bu. Allah Ta'ala hazır bir de sahabalarını qarayın, kanca sıfat bilen sıfatlı yapdi? Diyarlardan ve mallardan azirat çıqan, ve ular Allah'ını fazlını istep çıqan adamlar, Allah'ını dinige, Rasulullah'ını dinige yordan bir amandip çıqan adamlar, ve uşalar sadıq kişilər de yapdi. Bu sıfatını kim sıfatlı yapdi sahabalarda bu sıfatlar bilen? 22:22 Rabbul Alamin sifatliyabdi. Shunu uzi yitadi uzi sahabalargi. Mani shunar sani uzi yitadi. Ular Allah uchun diyarlardan wa mollardan acrab chikganligi. Allah wa Rasulini dinini quwatlayman dib chikganligi. Allahni fazlini istab chikganligi. Wa ularini sadiq kisilar ula ika humus sadiqun dib. Ularini sidik bilan uzi Allah ta'ala shahadat biryabdi ki ular sidik haqiqi tohru yuldaki adamlar ulan. Va yana ikkinci tayfa. 22:52 وَالَّذِينَ تَبَوَّأُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ Sahabalar dan aldan iman wa hawliga iqabupturgan adamlar, yani ansarlar. Sahabalar, muhajirlar, barishligi dan aldan ular madinada imanli bulub, hawlilar bilan, jayilar bilan muhajirlar dikutuagan. Yuhibbuna man hajara ilayhim, ularga hijrat qilibkigen kishlarla siwadigan, yahshkuradigan adamlar. Wala yajiduna fi anfusihim hajatam mimma utu. 23:21 Wa uzlarga birilgan, Allah birigan narsalarda uzlarga bir xocat fizbaydi ular. Yani, brotherlarga unarsani biradigan adamlar. Agar uzlarga xocat busiyam, boska brotherlarini, muhacerlarini ular afzal kuradigan adamlar. Wa yu'thiruna ala anfusihim, walaw kana bihim khasasa, wa man yuqashuha nafsihi, fa ulaika humul muflihun. Kimki bahillikdan saklansa, uşa adamna cittafad edib, 23:49 bularini busa naca tabucu dipdurib sifat diyabdi. Nishta sifat geldi hazil ulargi? Ansarlargi? Ular iman wa hawlini aldindan igallab durgan odamlar. Uzlargi hijrat qibkiygan muhacir bradarlarini yaxshi koradigan, Allah ulargi fazil qilib birgan narsani qizqanmay digan, wa uzlarini hacati bubdursa ham mumun bradarini ushallan afzal koradigan kisilar. 24:16 وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَمَنْ يُقَشُحَ نَفْسِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ 24:42 Şanslig adam Yahya'dan hadis olur ilerdise, olamiz mi imam ahmad di geblini? Muhaddislar hamasi oladi bunu. Muhaddislar hamasi bu gebti qabul qiladi birden. Agar da imam ahmad itseki falanchi, kezzab, yalganchi iken unu geblini omeylardise, hama adam u shenle chitlenadi. Hatta ki imam Shafii rahimahullahini bir aqiz geblari bilen. Haddathani fiqatun digan gebti, siqa diganda, minge şanslig adam geblini birdi digan. 25:11 u shanslik adamdan maksad imam ahmad bugan. Butun ummat manashu bilan imam ahmaddi maktaydi, chunki Shafi'i unu siqadib et didib. Shafi'ini bir aqiz gapi bilan, minge bir siqa, ishanslik adam gapiribirdi digan gapi bilan, ummat imam ahmaddi maktaydi digan, bir urunlar da gapir etgin gap qib ushlo baldi buna. Indi Rabbul Alamin ecsa, ular mali canini tashlab giygan adamlar, 25:39 Diyarlarini tashlep giyen, Allahni fazlini isteb, Allahni wa rasulini diniga yardan biraman dib chikan adamlar ular, ana usha adamlar sadiq ular, haqiqi tuğru adamlar ular, dib Rabbul Alamin gaprib otursa, managdan turtas cixsadan ki etsa ki ular hamas kafir disa, kaniq adam bulardib? Kandi qilib turib ular dibiz, Quranya iman kirtirgan adamlar diyişiqiniz munkum bulardib? Va ikinci tayfa ansarlar haqda gapriyabdi. 26:07 ular uzlarini, hawlularini, imanlarini sahabalar kilishligiden aldin ular imanli bubturgan, wa hawlusi bubturgan adamlar. Imanli bubturgan adamlar, ularga kiigan muhacirlarini bular yaxshi koradigan adamlar. Wa uzlarida Allah birgan fazlini ularga qizqanmastan biradigan, agar uzlari muqtaj busiyam, ushalarga biradigan adamlar, ani usha adamlarni naca tapucci muflihun dib sibitliyabdi. Bunca sifa, bitti imam Shafiini, 26:37 ḥaddafani siqatun digan, minge bir ishanslik adam gapir birdi digin gapini, hamma butun ummat, maqtab, Umam Ahmadi siqadib et digan, Shafii shunday digan, Shafii hadisi etkin peytta, minge Umam Ahmadi eti birdi dimastan, ḥaddafani siqatundib gapirarekin, minge ishanslik adam gapirdi, bu ishanslik ishanuriylar digin gapini etkin. Manashu bilan maqtali nadi? Indi Rabbul Alamin shunca sifat bilan sifatlagan busa, 27:04 Shuncha qablar qabrlib durgan halatta, ular hamazi kafir digan adamlar da nima dishmukun indi ular. Wa uchunchu taifa adamlar, wal-ladhina ja'u min ba'dihim, yaquluna rabbana qfir lana, wal-ikhwanina alladhina sabaquna bil-iman, ulardan kiyn kigan adamlar indi, tabi inlar, wa ulardan kiyn qiyamat güniga cebul etgan adamlar. Ular, ularga ihsan bilan, yani yahsilikda ularga irgaşgan adamlar. Muhajir wa ansarlarga, 27:33 Yaxshilik ustuda ularga irgashkan adamlar. Ular uzladan aldingi kishlarga yaxshilik bilan dua qiladi. Ey Rabbim, bizni va bizdan aldingi utkan bradarlarimizda uzin kechirgin, halbimizda ularga nisbattan xilghashlik qoymagindib dua qiladi. Demek, uchunchu taifa mani shu adamlar buladi. Bu ikte taifa utketti. Bilinch taifa muhacirlar idi. Ikinch taifa ansarlar idi. Bilar utketti. 28:02 uchunchu taifa yaxshilik bilan ularga irgashkan odamlar. Biz, manashu uchunchu taifa bolishlik karikab qilishligimiz kirik. Bu uchunchu taifa bolishlik uchun sharta shuki, siz ularga ihsan bilan, yani guzel yul bilan, chirayli yul bilan ularga irgashkan bolishis kirik, va qalbizda ularga nisbattan qilighashlik bulmaslik kirik. Agar kimdakim qalbida ularga nisbattan qilighashlik buldimi, demek uchunchu taifana chigi krimaydi bu adamlar. Imam Malik, rahimahullah, manashu hadistan, 28:31 dalil olib, manishe hadisten dalil olib, sahabalarda sukey digan odamlarga bayt-il-maldan ushe faydan birilmaydi digan. Cunki fay biril etgan odamlar, bayt-il-maldan ulca biril etgan odamlar, üç tane sanadi, Allah ta'ala, belinci muhacirlarini, ikinci ansarlarini, üçüncü manishe yaksilik bilan irgeçgan, dua qil ucu mumillarini, bilir, dua qil isli unniga sukey ebti bilir. Oyshe radiyallahu anha etgellar ki, odamlar sahabalarga dua qil islikke biyurilindi, 29:01 ular busa suktilar digan. Wa mana shu sahabalarda sukkan adamlar, hazir gecha davamit kilib turub bizdi ummatimizga, hazir gecha boska bitgan bala bugan adamlar banshlar bolar. Qachan islam ummatiga bir dushman bastir gigan busa, ushange yorzan bergan, tarix kiqar orin. Qachan bastir gigan busa, ushange joy bergan, ash nam bilan, tuz nam bilan cikgan ular dal digi. Musulmalarda zaif joylarin obar kurs etgan. 29:29 Küçlərin bugan peytdə həmə küçünə ahl-i sunnani qarşisi qeşlətgen odamlar. Demek bu, uz-uzdan musulmallar urtasda kattabir azirali shibub qoli abdi. Hiç qaçan hayatta mumkummas ki, sahabalarda sukup durgen odam bilan, siz birilashdikiz, hayatta mumkummas. Çünki bu, dinini şunla takiden kuparib durgen odam bilan. Bizi dinimizde in asasi sahabalar durgen bulsa, sahabalarda ular kafir didigen bulsa, sahabalarda ateşgen odamlar didigen bulsa, 29:59 Qar bazibir cahil bugan adamlar ushalardi gapini ishtib, tariqdan, qaysi bir kitablardan, kimi ozganliginim, uzu bilmaydi, tariqdi, usha, Ali Buruk Kilman diydi, Bosqa diydi, qaqdaki, Girman da, Girmanlardin vasini, muhaqiqlardin, maqdi digan, bir cahil avam mumillar bar. Ani usha, kitablarda uxturib, sahabalar toqsda natoğru bir cunchalargi kip qalnadi. Usha uchun ham biz sahabalar toqsda tariq uqshimizdan aldin, 30:27 ularni sihiratlarini oxisligimizden aldin, ular togrisli biz aqidamizli togrila varisligimiz kirik ular. Samabalar da ki bizde aqidamiz, ularga rahim surasligimiz kirik Allah Ta'ala dan. Ularga razilik surasligimiz kirik, Allah Ta'ala razi buldi ulardan, Allah razi bulsun ulardan digisimiz kirik. Va ularni birar bir yamallik bilen sifatlamasligimiz kirik. Kamcilik bilen, ayib bilen sifatlamasligimiz kirik. Va ular ortasta bugan, kilishma uciliklerini albette bir ta'vil bilen, 30:57 bir vacihe bilen, bir tamaani bilen zikir qilisligimiz gerek. Basada Mu'awiyy r.a. bilen, Ali r.a. urtasda ki, xilofta ikilasini ham uzigarisiya ujjatlari baridi. Agarchi Ali r.a. haqqaya qiraqbusiyam, lekin Mu'awiyy r.a. ushe joyda mushtahid iddilar. Musulmalarga kupchiliyida icida dars birib yuritgan, bazibir mudarrislarda oqzdan ishtipal yapiz. Yakinda bin... 31:24 bir kisiden ishti ebbenki Muawiyah r.a. hu chikin bu megen uz deyabdi. Rasulullah oxti qarqishige qogen odam u deyabdi. Bir kini Rasulullah chakirgen egen, Muawiyah ne chikmegen, gene chakirse gene chikmegen, oqot ibturgen egerler, kin qanini tuymasin digen. Rasulullah shubilan qanini tuymetgen qogen egen. Jisim qanini tuymese gen. Bu hadis uzu muslimde ki gen. Muslimde hadis ki gen ki, Muawiyah r.a. hu Rasulullah chakirgenlerde oqoti ebdi. 31:56 yana chakirsilar akati yapdi diganda qadni tuymasin diganligi uzilin manasi qasqilinmagan dua bu. Aligi, vay haq diganga uxshash, arab dili da. Va undan kiyingi qushum chahsi, shundan kiying qadni tuymaya qabdi digan gap, u uzu bo kazzabdi, uzu qoshgan gap bu. Shundan kiying qadni tuymaya qabdi digan. Uzi, Muawiyah r.a. hu khassatan sahabalarda icide u te zuhud bilan, zahidlik bilan tanilgan adam. Hatta Rasulullah da uzlari emetgin, Muawiyah u soluk, u yani kambaqal istibasi yogunu digan. 32:27 Bumasa Amir bugan, Maver Rasullahu Anhu, Shomda Amir bugan. Shomda Amir bugan, peytlardiham uksu, cudiham, zahidlik bilan tanilgan kisi bugan. Umar Rasullahu Anhu, Rasullahu Anhu, qarqishiga qogan. Uksu shundaya kasal bugan ki, irgakilarda manisini icmasa bumay digan buqogan egan. Shunu icim yurar egan digan, kitoblariga yozgan, shunu begdaki adamlar uqib, shuna qa bugan egan digan, gapirgan egan, nima diyskirigin? Kanda iqib turib u adamlar bilan, bir-birla shasis? 32:57 Bizi ummat camlandi, Abubakir bizdi in afzalimizdib. Abubakir bizdi in afzalimizdib kilishgan bir urnimizda, ular Abubakir kafir disa. In yoman odam Abubakir disa. U ummat bilan qandi kilishasiyin? Umardi, manishra qangi yoman sifatlar bilan, aligi xayalizgim kimayilgan bir yomanlik bilan sifatlar, shunay bir kasal buganki, u kasalini davasi manishra qangi narsa, uzi asli lud qomudam chqamadamakan bu umardi yabdi. 33:28 Allahum musta'an, yani ular uzlariga asil quygan, ushe asillardan bittasi, turdda asildan in kattasi, ushe ularini, bittda kitabibar kafi digan isimlagan. Ushe kitabda bir 16.000 ca hadis jamlagan. Bittda yarimda tohru su buhmasa, u kitab faqad kizib tokumagabdan ibarat bugan narsi. Ani ushanda Abubakir digam, Umar digam, Usman digam, sahabalarda, hamasini nom ma nom su kilgan hadislar. 33:58 Rasulullah, sallallahu alayhi wa sallamdan giygan hadislar, toqilgan hadislar, bana shun arsani, adamlar ishizde tarqatilingan, bu adamlar ishizde kirib-kirib kitigan kup, adamlar sahabalar toqsida aqidasi toqirmaz. Wuxu uchun biz tarixi uqisdan aldin, ularini siratini uqisligden aldin, awal aqidani bunda toqrila walisligimiz gerekdi. Abu Dardar, radiyallahu anhu, aytardilar ki, min bir nasadan qorqaman, qiyamat günü Allah da Allahini aldiga barsam, ey Umayr, 34:27 sen Qur'an yadladigmi disa, ha yadladim disa, ushe Qur'andaki har bir farz bugan narsa, uzini farzini surasam indan. Namaz uqu digan jayibar, namaz uqu digimi disa, yalqan gapirma digan jayibar, yalqan gapirdigmi yogmi suralisa, har bitta farzdan, bitta bitta bitta suralisi ligdan qurqaman diganla. Manash, xud tushunday sahabalar toqrstakim ayatlarini kiliyabdi. Ula ika humus sadiqondib kiliyabdi. 34:55 Ula ika humul muflihun dibkiliyabdi, ular tughru adamlar, ular naqad tabkani adamlar, Allah ulardan razi buldi dibkiliyabdi. Yana qayn qayn gi sifat kirey bizgi? Qiyinchilik baytta Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam gi irgaqshkani adamlar ular. Laqat taballahu alal nabiyyi walladhina amanu alladhina taba'uhu fi sa'atil usra. Yani Allah ta'ala peygambardan wa uqshiga irgaqshkani mumillerden razi buldi. Ularin taubasini qabul qildi. 35:27 Ular Rasulullahke qiyinchilik peytide irgeshken odamlar ular. Mana bu ayet, Tawba surastaki bu ayet, sababin nuzulini bilasilar Rasulullah s.a.v. cihatke odamlarini chakirgen peytilerde, ushe peytide aynan, ushe tabuk gazati, tabuk bu shom taraftaki Madinage bir aylik masafi yul, in qiyinchilik peytide, istighni ute istiggen peytide, va odamlarini ta'ami tugegen peytide, 35:58 xurmalar indib, pishamandib turgan peytda bugan. Bu qazatini ati qiyinchilik qazatidib isim dengin. An shu peytda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam cihatke boramizdib, odamlarini chakirdilar. Bilar bir qazatke cixxsilar, unu qayqa kit etkanyigini ochqa etmestilar Rasulullah. Agar bir oqqa bormax cibuxsa, bi toman yeqarib cixbitardi. Agar bir oqdan bir cihatke bormax cibuxsilar, nariki tomandaki bir coylarini, isimlarini surardi, falon coyda hazir su qayqdaydi. 36:26 faloncayda adamlar qande ye shaydi, ubudib gapir turib, qud ijtigan adamlar uylaydi ki, shu shaqi kiti yapmiza kendi uylaydi. Leki yigilib, shu tomonya chigib, ayladi Madinan orqasistan utib, byokarib gitgillib. Buna hamasi, munafuqlarini xabar tarqatisligiden ihtiyat bolib qilningan islar. Lekin bana shu qazadda, tabuk qazadda da, ociq etgallar, biz tabukke boramiz tayyarlaniglar, chunki safar olis, bir oylik masafi. Ing istiqbeti da. 36:54 Mani shunday peytda labbaydib Rasulullahini davatiga jawab birib, hamma sahabalar chigdi, taqad 3 taifa oda Madina qabgitdi. Bir taifa munafiqlar, ikkinci taifa Allah Ta'ala ularini uzurini qabul qigan, ayaqi chulaq bulgan, kasal bulgan, safargi yaramay digan, qariyalar va yaslar, uchunchi taifa sadiq mumillardan 3 tas qabgitgin. Kabibni Malik ve 12 sahibi. Mani shular doğrusu da kanca, 37:24 Bizge ibratlar keldi. Ularini tawbasini Allah Ta'ala qabul qildi. Aynan ushe ushtasi qabkit kenligi uchun ham. Ularini tawbasini Allah da Allah Ta'ala qabul qigenligi uchun ham. Ayatda, wa alat thalasatin ladhina khullifu. Dib turib. Uzu ayatka itibar bir etkin bu sez. Laqad taba Allahu anin nabiyi wal ladhina amanu ma'ahu. Dib kilib. Ayat davamit kilib. Kiyin. Wa alat thalasatin ladhina khullifu. Dib turib. 37:55 u ishe ala bilan takrirlanib kiliyabdi, va orqada qogan 3 tane ham Allah Ta'ala kicirdidib kiliyabdi. Bani shu u chalasinam Allah Ta'ala tababasini qabulgigan. Sahabalar shunday kisilerdi ki, Allah Ta'ala ularini tanlabogan odamlardir. Allah Ta'ala risalati uchun Muhammad Sallallahu Alaihi Wasallamini tanlabogan. Rasullahini yubarishlik uchun ularini, bani shunday ummatini Allah Ta'ala tanladi, Arab tilini tanladi, va Arab tili dey til, dunyada yugligini hazır ham etan ogan. 38:25 qalbizdaki harqan dey his tuyguni tarqati oqib tabir qibira olay digan til bu til Arab tili. Fasih luga Arabiyyada cuxtu, va saudiya Arabistanini tenladi, Allah ta'ala duniyani in markazi, va mana shun dey qavmini tenladi, ular musafir qavmidi. Dayim yanida qilici, yanida oqati minan tayyar durardi, safar getsi suni cixbiti urardi birdi. Davatka ota tili utkir, va safarlarda cerchamay digan bir qavmidi bular. 38:56 Mala shun dey qawmni, Allah ta'ala ularini tenladi, davaddi tarqadchidik uchun. Harqan dey peygambarini uzu gerisi ashablari buladi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etkirlar ki, qibrar bir peygambar yukki illa unu sunnatiga irgesha digan atba'lari, unu irgeshgan ashablari bulgandib. Bu ashablar Rasulullahin ashablari. Ashablarga atilingan tohsilar Rasulullah ki bardi digar. Agar da bir ustazli bir shagirdlari bul etkin busa, 39:26 Agar da shu shagirdlari hamasi fasiq biyiteyinlar disa, un ustazgan dib ular. Demek ki, shagirdlari suni bugandan kin, ustazim, ushinga uxshegan bir biyiteyin bub cigadi. Sahabalarda hamasini kafir dib, ular da fasiq dib, ular da tağut dib, sifatlagan adamlar kimge taşat yapdi? Munki ayetlar, Allah ta'ala ular dan razi buldi, ular raskuy adamlar, ular haqda turgan adamlar dib, ayitilingan geplar qayrda qaladi dibdi. 39:56 Allah Ta'ala ayat adhiki, Allah Ta'ala ayat adhiki, Allah Ta'ala ayat adhiki, Allah Ta'ala ayat adhiki, Allah Ta'ala ayat adhiki, Allah Ta'ala ayat adhiki, 40:19 wa ularga yaxsilik bilan irgeshkan odamlarini Allah Ta'ala ana ushalardan razi kuldi diyabdi. Birde ham quttu yukarda etkanimizde üçte tayfan etyabdi. Muhacirler wa ansarlar wa üçüncü tayfa ularga yaxsilik bilan irgeshkan odamlar. Hazir, muhacir wa ansarlarda yaxsilik bilan bugan dimi yabdi ularga? Ularga irgeshkan odamlar diganda yaxsilik bilan irgeshkan digan qaydi giliyabdi. Dimek, ansar wa sahabali, muhacir wa ansarlarga irgeshkanlar 40:48 Yakşilik bilen irgeçken bulsa, bana şu ayatı teyik kiredi. Ama ularden Allah Ta'ala razı buldu, va ularini tegiden anharlar oqa digan cennetlerga kirgizdi digan. Ibn Taymiyyah rahimahullah etkenler ki, Allah Ta'ala aldingi tayfa adamlerden, muhacir va ansarlarden, hiç qende şartsiz razı buldu. Ularga ihsan bilen dimi yabdi? Undan kiyingi tayfalarga tabi inler, va ulardan kiyingilerga yakşilik bilen irgeçken bulis digini şart qiliyabdi. 41:16 Kim bir hayatta yaxshilikke irishken busa, sahabalarga yaxshilik bilan, irishlik bilan irishken. Allah Ta'ala itaydi ki, la yastabi minkum man anfaqa min qablil fathi wa qatal. Silardan, yani sahabalarga itinliyabdi. Mekke fath bulishligiden aldin, nafaqa qilin, malini nafaqa qilgin, vacihad qilgin kishilar, hich qachan, undan kiyn kim, ugan adamlar bilan tiyn bumaydi digin. 41:45 Agar taraziga sohb qarariliganda, birinci boxta uzini molini nafaka qilgan, va Allah yolda urushkan odamlar, bilar bilan fatiqtan kiinkiler tegin bomaydi digan. Albatta har birini uzigarisi aciri bor, wa kulla wa'ada Allahul husna, hamasiga Allah ta'ala yaxsiliygini vaqda qiliyabdi, undan kiinkilerga ham. Lekin, acir sohbda, in katta urunda turetgallar, fatiqtan oldin islamgi kirgan odamlar. 42:15 Fatiqdan aldan ular molini nafaqa qilgan. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bir günü Abubakir bilan Umar raziyallahu anhu urtasda talashmib qoygan. Gabda bir kelishme qoygan ikilasi. Shunda Abubakir xafib qoygan Umardan. Umar meni kechirgan dib Abubakir da orqasdan borggan, Abubakir atchiqlanib kitdib. Uyiga kirib kitkinca orqasdan borggan, shu Umar meni kechir dib turgan joyda Abubakir ishi diyab qoygan. Kin Umar qayt qiygan. 42:44 qayt qitkenden ki, kin Rasulla sallallahu alayhi wa sallamdi aldiga bor ganda, Rasullaq ki ayiti birgan, ey Rasulla, mani shunayi mani shunayi boldi, biz kilishmaya qaldik. Dib ayitkanda Abubakir atchiqlanib, ki ganda Rasulla sallallahu alayhi wa sallam Abubakir di korib, bu sahiblerine birga bugan yoxseydi. Xafibub yurtdu bo digan. Kin umar ayiti birgan, ey Rasulla, min bilan shunayi shunayi qabub qaloodi, kilishmaya qaldik digandan, Rasulla shun cali qazab qaldilar ki, silar bu qoyasilar mi, yog mu digan? 43:14 xamalari meni yalqanchi digan peytlaringda bu meni tasqiladi digan. Mingi wallahi, Abubakrdi mali degi, hic kimdi mali manfatli bu mandi digan. U shannan ki, hatta Umar Rasulullahdi bu geblardan tiz chukub qoygan, ey Rasulullah, min zalim, Abubakrdi uzim yalnib qoygan. Ey Rasulullah, min zalim edin, minna utudu uzi. Digandar Rasulullah toqtamastan gebr urdilar, u shannan kin, Abubakrdi ge, hic kim gebr mey digan bu qol digan. Sahabalarda qida hic kim, Abubakrdi yuziga qarib gebr olmey digan bu qol digan. 43:46 Hattu Abubakir dey kishi, yani birin ki bubturib Rasulullah ki malini, canini, hamin irsasini sertligin odib. Unnanki inki sahabalar. Rasulullah di yani de cihatli meydanlarida turib, malini, canini sertlib, nafaqi qilgin ve urushkin cihat qilgin kisilar. Mani shular bilan unnanki inkilar barvar bu meydi deyabdimi? Indi biz milan ulardi muqarini qilalasimi. Demek, harbin irsasi chun Allah S.A.V. uzi qadir qilgin. Qadji ala Allahu li kulli shayin qadira. 44:16 Siz nima ki bir yaxshilik qilin? Ushe islam gharib bubturgan paytta qilingan isbilan, hamma qilib yurgan paytta qilingan ishda, albatta farki buladi ona. U hammayam qiluradi kin qilin etkin busa. Lekin islam gharib bubturib, islamda yurgan adamlar harqil lakaplarda olgan paytta, u yarga harqil taqani toslar otilingan paytta, bularga khushilma ittaga, bular bulan birga kima chukkan paytta, chuk fitasan, ushe uchun yakini gebor magin, uzora yur. 44:46 urtada distansi saklabiyor digan gabrib yurgan adamlar uzu bilsin ki, kup fazildan, kup yaksiligladan quruq qab kitadi adam. In yudquzgan cayi adam umurunu yudquzboyarekin. In qimatmaha bugan umuriz utkit qoladi. Salih amallardi qimastan, yaksiliglardi qimastan adam hayatta utkisi bu ishligi munkin. Anishu, bu ayette biz uchun katta bir ulicaw bar. Yani, fatihtan aldingi uruxgan, nafaqa qilgan va 45:16 jihad qilgan kisilar bilan, undan kiinkilar, his qacambar var bu meydi, deyildi. Hatta ki, Khalid ibn Walid bilan, Abdurrahman ibn Awf razayallahu anhuma ikilasin urtasda bir kirishma uchirik buk baganda, Khalid Abdurrahmanin qatq suq kin. U shanda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ettilar ki, minne ashablarimni suq meyler digan. Minne ashablarimni diptirib, kim geyti yabdi? Khalid geyti yabdi. Khalidam sahabi. Likin minne ashablarim diptirib, aldindan sahabi bukigan kisilar nazar tutgaylar. 45:46 Meni asxablarimdi sukmeylir, agar di silarini bittilarin, uhud taqchalik tillani nafaqi qilseyem, asxablarimdi bir hauc birgin narsasi gitigurki min. Bu narsa sahabalar uchun cidahem katta bir Rasulullahini shahadati bulan bugan maktabu bu narsa. Rasulullahini indi, yana da turganligi ularini, malini, canini Rasulullahichun sartlaganligi, Allahini shahadati uzi itadirizgi. Shuluchiram, ummet, 46:13 Ahli sunna wal jama'a umma'a icma'a ki gyanlarsa shuki, sahabalar hamaz adalatli digin. Sahabalarda adalatli, yoki carh, bu usi carh tadil ilmi digiladi, bir kishini gapi olinadi mi olinmaydi mi digin gapda, sahabalar torusla bizge isqama gyan. Ularna adalatli digislik Allah va Rasuli tomanna itilgin. Tamam bunda isi yok. Shuu chiram sahabiyi geldi mi buldun tixir utrimayin. U sahabiyi yaxshi mi yaman mi? 46:43 unu gapi olnaydi mi, olinmaydi mi, digin gapi omaydi. Sahabi boldi mi, boldi ushan uzi itaydi. Mu'amiyya r.a. an hu torsa gapirgan shayit yapdi ki, pakat sahabiligiden baska unu fazli yogdi yapdi. Bu sahabiligiden baska fazli yogdi, qod digin ayatilingin gapimas bu, sahabiligini uzi itaydi unu. Rasulullah di vahisini yaz uci katibu bugan e kandisa, yazisti bilganlig ucum bubqagan da vodi yapdi. Yazisti bilganlig ucum bubqagan usha, katibu il vahiy bubqagan. 47:16 Bu qanday itibarsizlik bunarsa, bu sahabalarga xanchalik darajda itibarsizlik budan qarish bulan. U shan uchum bilin ki, bunarsani biz kob takrarlagan bul yapbiz, chunki muhim bu. Hazir ki bizda hayatimizda ahl-i sunna wal jama'atdan acralgan adamlar, sahabalarda suketgan adamlar ular. Sahabalarda suktimi bilin ki, u ahl-i sunnaga dushman haqtan tashqardayka adamlar ular. Vabunu tarix kursatdi. 47:44 Ushe Ali r.a. hunu dauradan baslap, hazir gece, bizze ummetke kigen bala kulfatlarini hamazin basda maslar turpti. Sahabalarga, sahabalarda suk edigan adamlar turpti. Ularini bazibir azanini chroyli etgenligi, Quranini chroyli uqigenligi bilan aldani qaldig biz. Bir peytlar, yahudlar bilan urushgen peytte, yahudlar bilan urushgen peytte, ularini yahudlar bilan urushi yaptidib, hama adam kahraman qalib rasimlarini asit dashi udamacaygi. 48:15 Ani yahutna urushkan busa bu qahraman bu qalurmaydi bu? Ani ushe peyti ushe adam, oyshe radayallahu anhane zani yadidigan adamlar bular. Bular bulan hic qacan ahli sunay wal jama'a bil kimaydi? Biz sunucun, biz uzunuzda akidamizdi, yaxsi bilo alishligimiz girik. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamga irgashkan kishlarini ing namunasi sahabalar bulaydi. Sahabalar torsda, inshallah, kingi derslarimizde sahabalar torsda sohbat qiramiz. 48:45 ularini fazli, ularini manaqiplari, ularini qiyan islarini gapir islikden aldin, biz ular toğristaki akidemizini toğrilaşligimiz kerey boladi. Bugungi darsimizda onlaydigan fayda şu, sahabeler toğristaki bizde akidemiz, ularini hammasi adalatlidi bilamis, ularini hammasi Allah va Rasulini tarafiden maktalingen, Allah ularinden razi bulsin, Allah ularini rahim qisin. 49:11 Diyimiz, ularna hicbir yamallik bilan islamiyimiz, na kamsitishlik bilan, na yamallik bilan ularna islamiyimiz, bir ortasiniyim. Va ular ortasita buladigan kirishma uchiliklerge, albette bir taqiller bilan kirishamiz, uzu asli tilimizdi tiyamiz bunda. Sahabeler icide bulgan kirishma uchilikden uzu asli tildi tijishlik buladi. Ibn-i Kesir, rahimahullah, tafsirlerde etkinikenlergi, Allah Ta'ala ushi awalgi muhacirler ve ansarlar, 49:41 Haqqida makhtawlarini ayitkandan kiyin, qande qilib turub mumin tishiga layiq buladi ki, Allah razi buldi, ulardan Allah tali razi buldi, ular Nacat Tope digan adamlar, dib shahadat birib turseyu, bu Quran uqi digan adam, Quraniga iman kiltirdim digan adam, qande qilib turub sahabala torsta nata oru fikirgi barayib. Ibn Taymiyyah rahimahullah, ayitabdilar ki, bu yukarda etkin gapimiz, 50:09 Allah Ta'ala muhacirlar wa ansarlardan, hic qanday shart qimastan, ulardan razibul dedib ayetilindi, wa undan kiyingi uchunchu taifalde, ulardan razibulishlik sharti dimeyken, sahabalarga yaksilik bilan, irgashlik sharti bilan ulardan razibuldur. Ibn Taymiyyah rahimahullahi itkin iken larki, ushe Rafidiyilardan bulgan, yani Shiyalardan bulgan taifalar, sahabalarini sukadi, bunarsa ularni qalbi teizkaribub, qogan ikanli yedallad qiladi. 50:40 Lekin ahli sunnah wal jama'a aqidasta sahabalarina hamasiga biz razilik sureyimiz. Manashubilan ahli sunnah wal jama'a basqa odamladigan inkatta bir sifati buladi. Inshallah ki ingi derslarimizda sahabalarina fazli haqda, ularinin manakiblari haqda sohbat yurtamiz. Bundan maksadimiz Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga irgeshgan odamlarina inkatta namunalik korunusligi bu sahabalarda korunadi. 51:08 Biz üçün Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamda kattabir namunalar bar. Kim üçün? Allahni wa akhirat gününü umutxiladigan, wa Allahni qub isteydigan adamlar üçün. Allah ta'ala bizni ushalardan qisin, sahabalarga irgaçligden Allah ta'ala uzu nasib qisin. Sahabalarin urtasdaki fitnalarda biz qilicimiz bilan qatnashmadik, telimiz bilan irga qatnash qalishligden Allah ta'ala uzu asilasin. Bunarsada tuğru aqidada bulishligimizde Allah ta'ala uzu nasib qisin. 51:36 Subhanaka Allahumma wa bihamdika nashahadu an la ilaha illa anta nastaghfirika wa natubu ilayk.