خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Wa nastaqfiru wa na'udu billahi min shururi anfusina wa min sayyia'ati a'malina. Man yahdihi allahu falamu dhillalahu wa man yudhili falahadi alahu. Wa ash'hadu an la ilaha inna allahu wahdahu la sharika lah. Wa ash'hadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh. Thumma amma ba'at. As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh. 0:25 Nubat dayi, sohbetimizin başliçten awal, adat dayi dayi biz, Allah subhanahu wa ta'alanin gözel isimleri ve ali isbetleri bilen uçbu mecinsimizin mubaraki mecinslerden kılşıgini. Ve tarqalışımızda Allah subhanahu wa ta'alanin ilim halaqalarini qıdır bir ucu perişteleri bizleri yukaratı, ey Allah'nin bendeleri, sizleri indi, ordi nerden tura urimi, o halenki sizleri indi. 0:52 günahınlar keçirilindi digan meclislerden krisin surat sohbetimizin başlayimiz. Allah subhanahu wa ta'ala ge bi adad hamdlar bulsin. Iman Zahabi rahimahullahni kitabul kabair günahı kabireler dip etelmiş sadenin ahirgi günahı kabiresi ge bugun kiribdukdaymiz. Bugun 1:21 yitmishinci günahi kabira, yani imam zahabi rahimahullah tertiblagan tertibi boyiça, yitmishinci günahi kabira, sabbu ashabin nabi sallallahu alaihi wa sallam, yani rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni branbir sahabalarinin hakaretlislik, yainki sukslik günahi kabirasi haqda. Allahga bi adat hantlar bursin bana, 1:52 salkam, bir yil mabeynida, biz boshlagan kitabni, agadchi arada, bazibir günahi kabiralarini, bu xalqni hazirgi halatiga, bayaqilishlikin munasib dipotmagaligimiz uchun, tashilat gitgan bolsaykan, likin kitabni aksarini, mana uqub bitirdik. Allah nasib etse, qingi cumada, bu günahlariga, 2:23 qula digan tovbe haqqa dhe mozu sohbet yurtamaz. Ana undan ki, insha Allah, bu yerdda kukciliknin talebiga muafib bu shariflariga bixda fariz. Yani, Allah Ta'ala na yurda diga gina ibadat qarishli, namaz, zakat, roza, haqq. Ana bu amallar yazilmayanliga, kukcilik bu... 2:51 amallarini tarq qiganlar, gunah ka birisi da bolmaganligi uchun ulanin talabiga tarabdirib. Insha Allah manashum biste amalini, biste, yaniki unjan kubrah cumadi tekrarlayimiz. Ana ondanki insha Allah, Allah nasib isibir iman haqadaygi, iman uslunlargi insha Allah tuqbash niyatimiz yuganiz. Madami ki, bugun... 3:26 Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamni ashablari haqida bular iken mauzumiz, awalan bar, Peygamberimiz aleyhis salam ashablari kim, sahabalar diganda kimi cunamiz, bu haqida agar biz yaxshi malumaki ige bular digan gusay, mauzumiz davamiham insanlar cunge halatda cunarli rawisda davam itibkita uradi. 3:55 Köpçilik xalklar içide sahabalar, Peygamberimiz aleyhis salam ishablar diyen geplar yuradi. Ya inki Kur'an-ı Kerim ayetleride, tefsirlerde, hadislerde bu haqida zikir qilnadi. Sahabalar kimlardir? Sahabalar kimlardir? Cavabige ulamalar bir kanca atamalarini dirishgan. Kusalarinin in qisqa uvalonda atamaga, 4:29 tohtab dayanqilib birimiz. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamni pörgen, va u kishige iman kiltirgen, va öse imani bilen wafat etgen kişi sahabe deyiledi. U kishi bilen pörk sohbet korib yurisliyi isartemez. Bir merte pörgen bu sahem kifaya qiladi. Şunari bol gendire? 4:58 Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallamni kurgyan, wa iman kiltirgan, wa ushir imani bilan, wafat etkin kishi sahaba degiladi. Tabi in ise, bu Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallamni kormagyan, lekin Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallamni kurgyan, sahabalarini kurgyan, ha, awal iman kiltirsin, ha, keyin iman kiltirsin, sahabalarin ham hukusundaydi. 5:30 Qiyan, ushe imani bilan wafat itgan zatlar tabi'inlar diiladi. Atiba tabi'inlar, yani tabi'inlardan qiyangi qiyan adamlar han, bular sahabalarini korusmigan, lekin sahabalarini korusgan tabi'inlarini korigan kisilar atiba tabi'inlar diiladi. Biz manasho atama bilan ucda, 6:02 asrini bayan itdik. Birinci asr, sahabalar asr, yani sahabalar haqadayi ma'rumat. Ikinci asr, tabi'inlar asr, tabi'inlar haqadayi, kimni haqadayi ma'rumat. Uchinci asr, atba tabi'in, yani tabi'inlarini kurgyan wa ular bilan birgabogan, haq uzaq birgaborsi sohbette bosin, haq qisba kelte bosin. Mena bu, uchinci asr. 6:32 Nima uchun bu uchawinin biz bayan qilishlikka bu yirda qas qildik. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam imam buqari wa misni wa tirmizi ruwayat qiligan hadista ayitilar ki, xayrul quruni qarni, thumma alladhina yalunahum, thumma alladhina yalunahum. Asarlarinin iyi yaxsi, 7:03 Menin asrim, dedilər Peygamberimiz Aleyhis Salam. Demek, yeryüzü boyi ki, bu ötüb geliyatgan tarix karuvanidagi en yaxshi karuvan, bu Peygamberimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem başqarib geliyan karuvandır. Və bu karuvanki irgeşkənlərinin karuvanıdır. Bu karuvanı başqarigan Peygamberimiz Aleyhis Salam busa, 7:32 Qarwani arqasda qilar, sahabalar, summalladina yalunahum, undan kiinki yaxshi adamlar, ulardan kiinki genlardidi. Ulardan kiinki genlardan murad tabiinlar idi. Summalladina yalunahum, ana ulardan undan kiinki yaxshi asir, atba tabiinlar. Yani tabiinlar bilan, ham suhbat bolgan, tabiinlargi yeri geçgen adamlar didilar. 8:03 Biz bu mavzunu beyaqını birçden asasi murad musulmanlar özlerindiki hayatu üçün ala digan mənbe bar. Bu mənbe, mester, bulak, Qur'an-ı Kerim, qiyin sayganbarimiz aleyhis salamni hadislari, qiyin sahabelerinin emelleri, qiyin tabi'inlerinin emelleri. 8:34 hana undan kin həm əgər u sul tepede zikir qilin gənlərdən buran bir taful meqasa, atba tabi'inlər, tabi'inlərgi irgeç gənlərinin əsrləridir. Bular xaqiqatdan həm, ulargi irgeçlikke, ular xaqiba yapirishlikke, ular ya taqlid qilishlikke, koyin ki, ular bilan faqirlanab, ular bilan yeseshlikke, ularınin isimləri bilan namlamishlikke, 9:03 xaqli bolyan zatlar mene bulardir. Bu karuanin en aldida toryan karuan isyadeyi adamlar, bular sahabalardir. Şunu için həm bugün mavzuumuz sahabalar haqda buladir. Sahabalarinin həm dereceleri harqildir. Honi inşallah sohbetimizin mabeynide dayan qalib utamiz. Ibn Mas'ud radiyallahu anhu 9:34 imam ahmad buzinin musnadada mawqufan wa isnaduhu sahih qolub ruwayat qalyamana bu asabda abdullahi ibn mas'ud radiyallahu anhu shundaydi yanakan inna allahan nazara fi qulubil ibad fawajada qalba muhammadin sallallahu alaihi wa sallam khayraqu qulubil ibad allah subhanahu wa ta'ala bandalarini qalablariya berqarada 10:04 Bendalarinin qaliblari ikide Muhammet sallallahu alaihi wasallaminin qalbini in pakize vat yaxshi qalib diffabdi. Va uni uzi ukin tenladi. Yani ilchiliyini, tayganbarligini adar qilishligi ukin. Va tayganbar qilib jonabdi. Summa nazara fi qilubil ibad. Sunri yana bendalarinin qaliblari yakaradi. 10:34 فَوَجَدَ قُلُوبَ اَصْحَابِهِ خَيْرُ قُلُوبُ الْعِبَادِ فَجَعَلَهُمْ وُزَرَاءَ نَبِيهِ 11:06 Allah Subh'anahu wa ta'ala xünçəlikkin kudurət və mərhəmətki iyi bolgən zatki, əgər biz sahabi boliçlikki haqli zat bolgənimizde idi, bizlərinin əşi əsirde yerətçilikki haqli, yerətçilikki qadir idi Allah Subh'anahu wa ta'ala. Lekin biz bu zatki sahabi boliçlikki yerəməyənliyimizini biligən Allah Subh'anahu wa ta'ala, 11:36 u zat ki haqli bolgan sahabalarini ushe asirde yaratibirdi. Suni ham biz ayitamiz ki, bugun sahabalar kimlar? Sahabalar, paygambarimiz sallallahu alaihi wasallamini puribla iman kiltirgan kisilar. Sahabalar kimlar? Sahabalar, hamma yeryuzi paygambarimiz sallallahu alaihi wasallam alib gelgan dinge karsib olib turigan waktida, 12:07 bu dinini qabul qiliganlar, sahabalar. Sahabalar kimlar? Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam ki, yetiyatgan aziyyat, kim bu kisi abdigan dinge, dinini qabul qiligan bosa, bu kisiye hem, yetabigan aziyyatini koterigan kisilar, sahabalar. Sahabalar kimlar? Sahabalar, ahiratini ozilariga lazim tutib, dünyanı talak qiligan kisilar, sahabalar. 12:36 Sahabeler kimler? Sahabeler dinni yetkezislik mesheqatide, karinlarige, ashilikden, bitteden, tas bağlovalib ashilige, özine autib yurgen adamlar, sahabeler. Sahabeler kimler? Özlerinin mallariyu, canlarini teşler, Allah ve Resulü için hicret kılgenler, sahabeler. Sahabeler kimler? Özlerige muhacir bolib gelgen, 13:07 Ademlerine, qalbine, belki uyinin torine ve qalbine acib turib pitivalgan ademler vise sahabeler. Sahabeler kimler? Sahabeler Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellemne, ahlu ayaleden, bala shaqasiden, ata anesiden, hatta iki özinin nefsiden hem artura purgenler. Bular sahabeler. Sahabeler kimler? 13:37 Sahabalar Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamna, haa, özinin aldıda, haa, arkadan turib, uqşını, qalqan bolub kökregini tosib, qalqan bolub birgen kişiler, sahabalar, şunin için həm payğambarımız sallallahu alayhi wa sallam etgenler ki, la tasubbu ashabi, minin sahabalarına sökmeynler, hakaret qilmeynler, lav anfaqa ahadukum, 14:07 zahaban misli uhudin, ma anfaqan mislahin wala nasifah. Agar sizlarnin brant ingiz, uhud tagi chalik, hillani infaq qiladigan bus ingiz, hularnin birhawic qilgan infaqini, yanki unin yarima ham qilagalmi sizlardigan. Sahabalar kimlar? Sahabalar, 14:36 Bütün hayatlarine din bilan utkizgan ademlar. Sahabalar kimlar? Sahabalar bir masjidnin özüde musulman bolib. Bazarda, kökede, baska adem gogan imaz. Hayatini, oyini, turus, yurus, hamahdamanini. Bular din qilgan ademlar sahabalar. Sahabalar kimlar? Sahabalar bular Allahnin raziligi yitgan ademlar. 15:04 رَضِيَ اللَّهُ أَنْهُمْ وَرَضُواْ أَنْهُمْ لِيْدَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أُولَرْدَنْ رَاضِي بُلْدِ وَأُولَرْهَمْ اللَّهُ سَبْحَانَهُ وَتَعَالَى رَاضِي بُلْدِ 15:30 Sahabalar kimlar? Sahabalar, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, pürüp türüp, bran bir emel qiladigan, bu se emelini toğrula koyub, ötkan adamlar. Sahabalar kimlar? Ular dar haqiqat, haq giygan waqtida haqna qabul qilgan, wa haqqa irgeşgan, batil gelgan waqtida bu batil dip türüp, batilni itarib, batildan kitlenishgan adamlar. Sahabalar kimlar? 16:01 Sahabalar, Allah maqtayyan shilar. Allah subhanahu wa ta'ala ullar haqtay tadiki, Muhammadun rasulullah, wal-ladhina ma'ahu ashidda'u ala al-tuffar, ruhama'u baynahum, farahum rukka'an sujjadan, yabtaguna sallan min Allahi waridwana, sima'uhu fi wujuhihim min asari sujud, zalika masaluhum fit taura. Yani, Muhammad sallallahu alaihi wa sallam, Allahning il sidr. 16:31 U kishi bilan, birge bolgen kishilar, kafirlarga nahayetde qatboldir. Amma u zara birbirlarga rahimdir, rahim qilgu cizaflardir. Ularine daim ya sacda qilgan, ya inki rukuda turgan halafide korasiz. Ular Allahnin fazlana wa unin razaligana istashib amal qilshadi. 16:58 Sīmāhū fī wujūhihim min əsari s-sucūd. Ularinin yana alamatlarınin bitkesi, yüzləridə, secdəni təqqil gənlikləridən, dişanələridə, secdənin alamatları vardır. Bu, ularinin Tauratda gelgən məsəlidir. Başka uğrunda, Allāh Subhānahu wa Ta'ālā sahabələri mahtabdurub, wa s-sabiqun al-awwalūna min al-muhājidīna wal-ansār, wal-ladhīna s-tabā'uhum bi-ihsān. 17:27 radiyallahu anhum wa radu'an, wa adda lahum jannatin tashri min tahdiyal anhar, qalidina fiha abada, zalikal fawdul azim. Yani, muhacir wa ansarlardan ibarat, yaxshilikke pishqadan bulub, awal shashilgan sahabalar, wa ulardan kilim kilib, yaxshilikke iryashib, ularga iryashigan kilar, radiyallahu anhum. 17:59 Allah ulardan razi boldi. Wa ular ham Allahdan razi boldi. Allah ularga tagidan anharlar akib tira digan jannat imas jannatlarini wadi birdi. Ular ushe jannatse abadi qalajaktir. Bu isa nahayette kette yutuqdir. Dar haqiqat sahabalar kimlar? Disay, eyta alamis ki sahabalar 18:29 özülərinin həyaflik dövrüdə, özüləri cənnəti ikənlikdən xabar tapkən adəmlər, bulər sahabələrdir. Sahabələr kimlər? Sahabələr Allah bulərdən razi bolgən va razi qilgən zatlər sahabələrdir. Demək, sahabələrinin mənziləti finçəlik kətse büyük bolar iken, əlbəttə bu babda mü'min qişinin həm 19:00 ularga chitkan muamilasi da orunu bolchikikirik. Biz su orunda islatib usaylik ki, har bir masalada insanlar uch tayfagi bölunishkan. Tekrar itamaz, insanlar har bir masalada uch tayfagi bölunishkan. Ularnin iktasi adashkan, bittasi isa tohri yolda davam itib gidiyabdi. Bittasi, 19:30 ushe məsələlgə nuhayətdə çukur qetgən. Ikintisi isə, bu məsələni huddi pideyi alməgən dəqa kuruq, buş qetgən. Üçintisi isə, çukur həm qetməgən, buş həm alməgənlər, bulər, va orta miyarda alqbar yetgənlər, bulər, toğru yolda kit yetgənləri. Buna hazır sahabələrgə, 19:59 ulardan kiinki kilgan adamlarinin qilgan muamilasi haqda bayan qilganimizda, bu uxta taifa darro bayan bolub qaladir. Sahabalarga insanlarınin, kiinki insanlarınin muamilasi harqil boldi. Rafiziler, yani bizikunda shiyalar dip atalmish taifa, sahabalarga bolub ham sahabalarinin hammasi gemaz. 20:29 Ahli Baytga, Peygamberimi sallallahu alaihi wa sallamni ahligga nuhayatda chukur getisdi. Har bir amalda chukur getislik insanini adashtirib koyadigingi o shash, Allah subhanahu wa ta'ala bularini su orinda adashtirdi. Bular su orinda hatta Ali radiyallahu anhuge qilgan chukurligi su dereceyi bardigi, u kishini ilax dedi. Hazir gece, mani hajge, aftobuzda varigan haci dadalarimiz, 20:58 Ikinci tayfa sahabalarga nahayiti yingil teklik wa quruklik bilan muamala qiligan tayfa, 21:29 bular xawarijlar, yani uxe vaqtayi bazibir sahabalar urtasdan utkan bazibir istihadatlargi aralashib, Ali radiyallahu anhuya qarishi chikanlar. Bular mutlak sahabalarini hammasini, ya inki taqriban hammasini kafriye chikarishib, bular ham edeshikic. Demek, urtada uchimci tayfa qaldi. 21:58 Qiyamat qeche qaladigan taifa. Bular sahabalarinin hammasini birxili yexshi koradi. Bazisini yexshi korib, bazisini yaman turmaydi. Belki hammasini birxili yexshi koradi. Ularine insandi yexshi koradi. Ularine biz tepede sahabalarinin bashqalardan bogin farklidi yexshi koradi. Wa qachan ularinin namini zikir qilisalar, radiyallahu anhum. 22:28 Allah ulazdan rabi bolsin, dib dua ham qilisadi. Mena bu ukinci tayfi hakikatdan ham bu babda najat tapkan tayfadir. Hama masalada, insanlar tartishib qalayakkan bugun-gukundagi masaladanin hammasigi ham qarayin, insanlar uchi turye bolilisadi. Birinci turi chukur kitadi. Ikinci turi mutlak ushanin tiskarisi boladi. Uchinci turi isa unin ortasida yoradi. 22:57 Dinlar icidegi, in orta din, islam dinidir. Islam dini icidegi, in orta firqa, bu, najat tatgan firqa, ahli sunnat wal jama'at. Qaysi bir masalani qaramayn, ahli sunnat wal jama'at, unin ortasini algandir. Wa, Quran wa hadis kursat bergandayi amal qilgandir. Takbir masalasi da ham, insanlar is taytagi bölunisdi. 23:26 Bəzilər taqdir insandan iradani yuk diktirib, həmən həsli taqdirdi. Dib, cibriye buladiyan busa, ki, ilar qadariye. Urtada busa, ahli sünnet yena urtada həm taqdirini, həm insanlardagi iradani ispatlaşib bular, nacaftatgan firqalarga yena eylendi. Sahabalarga həm biznin buladiyan muamilamiz və adablarimiz. 23:55 En birinci, ularye qiladiyan adab, ularyini daim ihtiran qilisliyimiz. Kim qilisliyden qat'i nizar? Ha, Mu'awiyya radiyallahu anhu qilsin. Ha, Ali radiyallahu anhu qilsin. Ha, cahiliyat davridi, paygamberim sallallahu alayhi wa sallam, taqalari bulmish, Hamza radiyallahu anhu nushayib qiligyan, vahshi qilsin. 24:28 waxshi ham islamgi kirib sahabalik derecesi yetkin. Bularinin hammasini biz bir xil rawisda yaxshi koramiz. Qashan ular zikir qilingan waktida ularini yaxshi koriftirib, radiyallahu anhum, deb arkalardan doa koramiz. Ikinci ulargi boladigan adab, ularinin brandasini haqqarat qilmaslik. Wa brandasdan otgan kamchilikni, 24:58 bugungi mauzu qilib durub, kattayib, hingitirib, gefrir məslik. Ular həm bizgi oxşesh insan idi. Ular həm Peygamberimiz sallallahu aleyhi və sallam dəvrədə bəzi bir günah əməllərini qilib qoyishkensi bəziləri. Nime uçun? Bunda həm nahayetlikatda xifvət bar. Əgər uşa vaxtlarda günah qilinməgenədi idi, bizgi... 25:23 günah qilingan orinda qanday amal qilinishlik kerek ikanligi bizga bilgilab birilinmasidi bu hadlad. Ularda ham Allah subhanahu wa ta'ala bu dinni qiyamatkeche boladigan din bolishligini irada qildi. Va qiyamatke yakin bizlarga oxshash, sawab amalimizden kori günah amalimiz kib bolub qaladigan bosa qanday qili bu günahlarimizni 25:49 tovga bilan qanday qilib yub alish yollarini urgetchiliy usun ham, ushe vaqtdagi nahayetda falkiza qalibli, bazibir sahabalarini gunah qilib qoyusdiki, ular gunah qilib qoyusdi. Shubilan, ta qiyamat gece, ushe gunahini qilib qoyigan adam, qanday qilib, ahiretdan awel dünyanın özüde, kutulub alishlik yolini ham, urgetchiliy uslarga. 26:20 Təgəmbərimiz, sallallahu alayhi wa sallam, la tasubbu asxabi, falaw, anna ahadan anfaqa misli uhudin zahaban, ma balaqa muddi ahadihim wala nasifan, dedilər sukslik babida. Yani, minin asxablariminin brantasini suknaylar, haqaratlamaylar. Agar, suzlarnin brantengiz uhud taqichalik, katta muqtardegi antinni infaq qilgana daxan, 26:51 Allah subhanahu wa ta'ala la yastabi minkum man anfaqa min qablil fathi faqatala ulahika a'zamu darajatan min alladhina anfaqu min ba'di wa qatalu. Makka fatiqqan nishidan awwalda idha Allah subhanahu wa ta'ala. 27:20 Peygamberimiz aleyhis salam bilan mujahada qilgan, wa qib infaq qilgan zatlar bilan, qatqdan qiyin mujahada qilip infaq qilgan zatlar barawar bola qalmayti deydi. Wa halanki iki ular ham sahaba, iki u vaqtan, qatqdan awal iman kiltirganlar ham sahaba, qatqdan qiyin ham iman kiltirganlar sahaba, lekin biz halikifada ishara qilganimizda qa, 27:48 sahabalar arasida ham kancha farqlar bogyan. Demak, usha vasitdagi sahabalarinin darijalari turliyiki bolarikan, biz bilan indi sahabalar arasida kanchalik dariji barikin. Biz Allahi qasam qibaytamiz ki, agar ki, qichalari turib namazda, kunduzlari turib rozada, va infakta bolayan bu sekam, 28:17 ular qilgan amallarda, ular qilgan amallarinin kendiyahan erzimeyimiz. Xoş, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin ashablarina söhkenler haqda ulamalar nahayete qattik yapirishgan. Imam-ı Azam rahmatullahi aleyhinin shagirlari bulmish, Abu Yusuf, Abu Bakir, 28:50 nə söbkən kisi nəmə bolad digəndə, kafir bolad digən ikənlər. Xündə itibdigi, xündə adamni, eger wafat itadigan bosa, arqasidan canaza namazını okub yuramizmə, disa, yuk, canaza namazı bunaka adamgi okulunmaydibdi. Qila wa kayfa yusna'u bihi, wa huwa yakul la ilaha illallah, iya imam, 29:19 Quliyylar bilan ham bundiyy adamni usliy oturmayylar, uylgany dankiyin. Bitti oturni alip turib, yagasini alip turib. Unu özü yota digan, texrana digan. 29:45 uxi chukurliki olub qorub, otun bilan kutarib olub qorub, yagaç bilan texla varim derdiygan ikan. Bu, Muhammadi ibn Yusufdan boygan bu ruwayat, As-sarumul maslul ala shahatimul rasul shayhul islamni kitaplarda zikir qilgan. Azhabimiz imamı bolmash, Abu Hanifa rahimahullah, sahabalar haqda gapirgan bazibir gapilarini ham olub qizdiyginiz qerek ki, 30:17 Çünki İmam-ı Azam Rahmatullah aleyh sahabalarını sünçelik yaxşı qorub, Peygamberimiz aleyhissalam va u kishi qiligyan amallarını sünçelik qiligyanı denkiyin, İmam-ı Azam Rahmatullah aleyh deyendaka menzilatkil yetişinin asasi sebebi, u kishi Peygamberimiz aleyhissalam ki erigeçgenligi ve sahabalarga erigeçgenligidir. Biz fiqhul asbar, fiqhul abusar, 30:45 qala alimama abu hanifa la nadhkuru ahada min ashabi rasul sallallahu alaihi wasallam illa bikhairin diganikanlar, yani, fayganbarmik sallallahu alaihi wasallamni ashablarinin hammasina faqat yakhshilik bilangina zikir qalamiz. maqamu ahadihim maa rasul sallallahu alaihi wasallam saatun wahida 31:15 Khayrun min amali ahadina jami umrihi wa inta. Ularnin, yani sahabalarnin, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bilan birga bir saat turusligi biznin. Agarci umrimiz uzaq bolsa ham, umrimiznin ahriyisi qilgan amalimizdan yaxshi amaldir. Ularnin, faydanbarim sallallahu alaihi wa sallam bilan bir saat turgani digan ekanlar. Wa ekan ekanlar ki, 31:45 afdalun nasi ba'da Rasululayh sallallahu alayhi wa sallam Abubakar wa Umar wa Uthman wa Ali, thumma nakufu a'an jamii ashabi Rasululayh sallallahu alayhi wa sallam illa bi zikrin jamiil. Taygambarimiz sallallahu alayhi wa sallamdanki yingi yih afzal insallar Abubakar, Umar, Uthman wa Ali radiyallahu anhum. Undanki yingi sahabalar ham ular haqda biz gafirmaymiz digan. Yani, gafira digan bu say, 32:16 faqad kinay yaxshilik haqaday yapramiz. Albatta sahabalar içdegi iyn afzallari bu cannat bilan basharat birilingan onta sahaba. Xu onta sahabanin iyn aldada pishwa bubtura digan adamlar, bular halikibada imam azam rahmatullah aleyh zikir qilgan, abu bakir, umar, usman, wa ali radiyallahu anhum ajma'in. 32:47 Bu yerdda fukahalar nahayizda qattib sahabalarini sufganlar harkadaygi fikirlarini, istihadlarini bildirishgan, vaqtimiz kin bolmiganligi uchun ularinin bazilarigigina toqtadig halas. Uchinci ular bilan boladigan muamila, bu, ularinin arasidan qitbayan buran bir husumat, ya inki buran bir kilişmucilik boladigan bosa, bunga toqtamazliktir. Turinci, 33:17 sahaba ilar bilan boladigan muamila. Ular zikir qalingan vaxta daim radiyallahu anhum deyishlik. Yangi radiyallahu anhu deyishlik. Ha sahaba erkeklar bosan, ha sahabiye ayallar bosan. Tabi'inlar, atba tabi'inlar, wa bugungi bizi hayatimizdan otay etkan mumin kishilarga bugan tarahum, bu rahimahumullah deyishlik. Ya rahimahumullah deyishlik. 33:48 Amma sahabalarga bosa, radiyallahu anhu deyishligimiz. Farq künalli bolgandira, qaysi bir sahaba zikir qilansa, radiyallahu anhu deyiladi zikir qilgan kishi, amma tabiil, va tabiillarga erishganlar, va bugun bitinda wafat itiyan kislarga ham, rahimahumullah deyiladi. Bizi macitda acaib acaib sagallar boladir, lekin bunga acaib acaib kitablarina tipkileshgerek, shu sagallardan mittesi, ilim derejjasi, 34:22 shaykh, yani ilm zarici shaykh kishi, farishtalar bilan gebleşe aladimi. Biz bilgen narsı şu ki, farishtalar bilan buladigan ahirgi mulaqat, payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamni wafat etisligidir. Payganbarimiz aleyhis salamgi keladigan vahiy tugasligi bilan, farishtalar bilan bugan mulaqat ushiyyatda tukdigan. 34:52 Namazda, alhamdulillahdan ki, jamsuradan aldan, bismillah, eytiladima, albeta bu, eytilnadi. Imam Azam rahmatullah aleyh etken ver ki, ma bayna dafbateyni fahuwa mushaf. Ikte mukawa, yani cilf arasidagi, narsani hammasi Quran digan. Demek, bismillah ham, madami ki, ushe ikte cilf arasida bolarikan, bu ham Quran, 35:23 xur uxul shik yahi bugan suralani, ayetlani, kisi ayetlinadi. Allah ta'ala ge bi adab hamdlar boysin, bizi yurtimizdagi, mana bu halk barlayatgan dinge bugan kumaklar, dinge bugan kinciliklar. Allah subhanahu wa ta'ala bu yurtbaşlarimizne, dinge bugan kumaklarine, dinge bugan yardamlarine, yanada ham kin raqqilsin. Bu yerda, mana, yashlarimiz, maktablar tugab, 35:52 hər yerlerde qalib ata'anelari hem bu qarausiz qab gitmesin digan maksadda imamimiz Rahmatullah Haceke ilankili yabdi, Diyushanba kuni Tatsay madresesiden ustazlar kilib Kur'andan dersi beridi. Demek, bizni ortalik madcidda insha'allah Diyushanba kuniden farizanlarimizga Kur'andan talim beris dersi insha'allah boshlanidi. 36:21 Çünçün eylan qırhəmiz ki, birinci, məncid yüksənbi künüdən Kur'an okşilikni tarzatlar ilergin, inşahallah, örgət ediyem, tuğk shiyadan istazlar kereleyken, payğambarımız sallallahu aleyhi ve sellemnin, xayru kum, xayru kum men ta'allama al-Qur'ana wa'allama, sizlərinin in yaxşinlər, deyabdi sallallahu aleyhi ve sellem, Kur'anını özü talim olganu, o Kur'andan örgətgenlər, digəm. 36:50 Biz həm, əlhamdülillah, atahanəmiz, azm-i qöbn-i fərzəntimiz var. Özümüz bilməsək həm, deyik ki, fərzəntlərimiz nə okşi cönətib Qur'andan öryət ediyen busək, biz həm, mənə şu savabka, şirik bulub qaləmiz. Peyğəmbərimiz sallallahu alaihi və sallam, Qur'an həriflərinin hər biri də, kəmədə on fədən hasanat var digiyenlər. 37:19 beriga o anxilib satiliyabdiysa, əvələn bar özimiz kiyn həm-həmiz həm kuxiyerdi bolardik. Kiliynar, dushanba kundan mənabu yaxshilikka, özimiz qerik bolaylik, əgər özimiz qerik olalmaydiyan bosayk, tarzantlarimizni cunataylik. Allah subhanehu vata'alanin gozal isimlari və ali isifatlari bilan həm-həmizli həm bu bugungi eytilinigyan, ma'izigyan, amal xuradigyan sahabalarinin həmmasini yaxshi qorub, ularyga, 37:48 Altyazı M.K. Altyazı M.K. Altyazı M.K. 38:17 Qub Qiliq, Qumajqishqishqidan qirib qelirkan waqtida qab ayaqo bilan qirib qeladi. Payqambarimiz sallallahu alayhi wa sallaminin sunnatlari, maqqiki qirisda on ayaqo bilan qirib, qab ayaqo bilan chiqishliq. Qajifana ye qirisda qab ayaqo bilan qirib, on ayaqo bilan chiqishliq edir. 38:48 Man yahdihillahu falamu dhillalahu wa man yudhulil falahadiyalahu wa ash'hadu an la ilaha illallahu wahdahu la sharikalahu wa ash'hadu anna muhammadan abduhu rasuluhu summa amma ba'ad. Har binnarsa mada miki boshlanarikan uning nihayasi bardir. Mada miki chakalakhturarikan uning ham berkun umrlarini utkazib ushabbaradigan urni nihayasi bardir. 39:22 Madami ki, bu dunya başlangan iken, dunyanin ham nahayesi bardir. Allah subhanahu wa ta'ala ge, bi adat hamdlar borsin, bugün imam-ı zahabi rahimahullahnin, günah-ı kabireler digen kitabini yekunladik. Bu kitabda nima fayda aldik? Övlen bar, bu kitabni yapgan, muallif zahabi rahimahullahnin, Allah subhanahu wa ta'ala ginin rahmeti ge alsin. 39:52 Siz o bizne üçünçəlik faydalandiristikke sabaq qilgan ikan, biz o shange yarashakilgan amallarimizdan o un kicini ham sobaplari da shereq qilsin. Biz o siz bu kitabdan nime fayda aldik? Bu sobal, madami ki, bugun berlar ikan, anıq çu yerdə eyti alamiz ki, er sami keç bu qabrda ham. 40:20 Allah, Subhānahu wa Ta'alani, adıda məhşargahta tur gəmdə həm, birilə digən sawal, məzə acabtumul mursalin? Sizlər ilçilərigə qanday jawab bira aldinlər? Madami ki, bu yirdegi ilçilər, payğambərlər qasqilin təhəm, lekin payğambərlərdən ki, digən sahabələr, tabi'inlər, asba tabi'inlər, ənə undan ki, ahli ilimlər, 40:50 və bilib mi bilməy bəzi bir əhqamlərni yetkizgən adamlar. Mə dəyacib təmul mursalin? Elçilərigə nima covab bira aldingiz? Məscitki keligən adamlar həm bir neçə qısimga bölünşədi. Ularni bəzləri uşa məscit yakın bol gəndiyusun kiristələr, bəzləri uşa cayda yaxşı mev'izə bol edib kirishədi. Bəzləri işə... 41:18 ose yerdda eytilin eytgan ma'ruza yaxshi wa ungi amal qila alaylik wa qilishlikke hareket qilishadi. Harbirimiz ham, özimizgi özimiz endi bir sawal verib qorayni. Tepada zikir qilingan yetmishdi gunahi kabira, lekin biz yetmishdi gunahi kabiranin hammasiyi ham toqtay almadik. Mana bu gunahi kabiralar zikir qilingan vaqta biznin urnimiz nima buldi? 41:48 Biz bu orinda qaisi orinda ikanmiz? Haqni haq deb bilib, haqqe ergeskenlar qataridami? Ya inki batilni, batil deb undan chetkazliyanlar, ya inki batil bilan haqni eraleshtirib koyiganlar qataridamizmi? Töpçilikke bu geflar eytilingen vaxtida özlerinin uzurlarini eytiboshleshadi. Bazilerinin uzurlari zaman qiyan. Bazilerinin uzurlari ishqan. 42:18 Alhamdulillah. Alhamdulillah. 42:47 bu targibat vasiteleri, suzu bizge, mene bunday avad yetkezgij, yetkezgij, asbab bilen Allahnin kalame, wa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni sinnetini yetkezib turgen ge oxshash, yetkezib turun yabdi. Sindigi saval, ularga cevab golgen emel qanim. 43:09 Qayqambarimiz sallallahu alayhi wa sallamga, ham namizga ham ma'lum ki, nazil bolgan Qur'an, yigirma uch yilma bayninan nazil bolgan. Nima uchun? Astasi ikin tushkan ayetlar, namayish itilib amalda bacaririgandan kiyn, kiyngi ayetlar tusha boshlaygan. Wa qaliblar bunga saskin tapganadan kiyn, kiyngi hukumlar tusha boshlaygan. Biz, 43:38 Bir otur ganda, bir qancha hadislarini okub yubar yapmiz, bir qancha ayetlarni silawat kiliyapmiz. Ayishe, rabiallahu anhani aldiga, daim özini ciyani kilib, bir giganda, bish alsa, sovalni sorab irtasiga, yena su hala tekrarlanardi. Sinda ciyanin toqtasi, beyi ciyan, siz kici soragan narsalanin gizga amal qildin gizmi? Diganti yuk. 44:09 Agar emal qilal mey digan bu sengiz, barib emal qilin. Ana undayn digan, kilib sorayn digan akanlar. Chunki fayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, Al-Qur'anu hüccatun laka wa alayka diganlar. Qur'an, qiyamat günüde, ya sizni qaydengizga hüccat boladi, ya inki sizni zararingizga hüccat boladi. Kibada zikir qilingan, zinahi kabirelerga, kim? 44:39 günah-ı kəbirəyikən də bu məsciddə, köçədə bu başqa məs'ələ deyidigən busa, eytilingen mu'izələrinin həmməsi qiyamət günü də bu qişinin ziyaniga hüccet boladi. Amma məsciddə həm, üyidə həm, bazarda həm, iş ornida həm, bu günah-ı kəbirə bolub undan qitlingen adamlar için, bu mu'izələrinin həmməsi unin faidasiya qiyamət günü də hüccet barbaqiladi. 45:08 Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam bu emallarini huddi bir yakshi emal boladigan bosa, qirayni, yigit boluk gelisligini, yaman emal boladigan bosa, huddi dunyada biz yuzi nihayeti hunik, qabih bolgan, üstideyi boyi hem badboy bolgan adamdan korbkanimiz geva, undan qachganimiz yokses qiyamat günüde hem qachligimizde xabar bergan. Qachan. 45:39 salih emellarimiz köpəyerekən, bu salih emellarimiz qiyamat günüde bizde çırayli yigit suretide gelədi. Yaman, günah emellarimiz esayen ma'asiyyatlar, nuhayetde, boyu bad boy, hidi bad boy, suretide isa funik haletde gelədi. Başqalar tibir özümüz perinci ulerken qacemiz. Şinin için həm, şu meqamda, şu saatte turub, awwelen bar özümge, ane unden keyin, 46:10 sizləriyə qilədiyən vəsiyyətimiz, tibədə zikir qilinqənləriyə, zibədə zikir qilinqən, Allah və Rasulinin kalamləriyə, amal qilişlikni vəsiyyət qiləmiz. Dər haqiqat, biz ulərinin bəzləriyə amal qilə aldik, və bəzləriyə amal qilə almadik. Mənə bu saatte, mənə bu mekanda, Allah subhanahu wa ta'ala adan tübd, istighfarun, maghfiratu, tawbalat, talakul edik. 46:35 shayet ki Allah subhanahu wa ta'ala qawbalarimizni qabul edib, gunahlarimizni maqfirat qaliyyan bolsa. Astaghfirullah. Astaghfirullah. Alhamdulillah, wa salatu wa salamu ala Rasulillah, wa ala alihi wa sahbihi, wa man iqtada bihadihi ilayum iddin. Insan salih amal wa yakshi amal qalishligi uchun, wa yaman amallerden qitlanishligi uchun, unin atraftaygi adamlari ham, 47:12 yeşeyətgən cəmiyyəti həm qungi təsrib təsir qürsətədi. Şüni üçün həm Qur'an-ı Kerimdə Allah subh'anahu wa ta'ala bu hálətni bizlərgə namayan itib, وَتَوَاسَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاسَوْا بِالصَّبِرِ حَقِّيَ شَقِرْيَنْلَرْ سَبِرِيَ شَقِرْيَنْلَرْ وَبِرْبِرْلَرِنْ سَبِرْدَ وَسِيَطْقِلْيَنْلَرْ يِنَا نَجَبْطَ بَدْدِيَ 47:39 Özümüzgə şun dəyibir dostlərini harbtıraylik ki, bulər brandır günah işini qilişlik uyadatırsın. Günah işini qilişlikini həyalimizdik yeltirib tırgan vaktida, bizlərini özünü, Allah razi buladigan özünü emeligə tartsın. Brandır salih emel qilib tıradigan busay, uşi salih emelimizgə yardan bersin. 48:07 Dayim birbirimizdi kurgan waktida, yakshi amallarga gina vasiyyat qilaylik. Yaman amallardan keflanishlikke vasiyyat qilaylik. Tayganbarimiz sallallahu alaihi wa sallam, qiyamet günüde, yissi taifa kişi bar ki, bu taifani hamma, nuhayyata istiqta qinalib turgan waktida, özinin arshinin sayasi bilan sayalantirib turadidir. Özse taifalarinin bittesi, 48:34 Allah uchun dostlashgan, wa Allah uchun bir-biridan ajiralishgandir. Demayk, bizlar ham Allah uchun salih amallarda dostlashib, Allah uchun qazablanib, Allah uchun bir-birimiz bilan muhabbatlashib, Allah uchun bir-birimizdan ajiralishligimiz ham, manasul yetli tayfani gittasiga alib kirib koyisligi munkindir. Ana undan keyim, 49:02 Bu, günah-ı kebirələrdən saqlanişliqnin asasi səbəblərinin bittesi, taqwa bulədiyən hosə, undan ki, ingisi, uşa amalini qilişlikten əvvəl, uşa amalinin aqibətini huylişlikdir. Allah subh'anahu wa ta'alani, qayğambəri sallallahu alaihi wa sallam ki, bu məkanda və bu saatte ki, salatu salamlar eyt eyley. Qayğambərimiz sallallahu alaihi wa sallam, 49:30 Man salli aleyhi wa ahidatan salli allahi aleyhi ashran dedilar. Kim minge bir merte salawat eytadiyan buse, Allah subhanahu wa ta'ala u kishige on merte salawat eytadi. Bolub hem cum'a günüde u kishige qibrak salawatlar eytishlikke mamur bugammiz. Ah kutbada basin, ah kutbadan keyin basin, faa bu gün kuyash bat günüke u kishige salawat eytib yurishligimizni ulamalar. 49:57 Qur'an u qishniktan ham afdalbu yan ibadat digan. Allahumma salli ala Muhammad wa ala ali Muhammad kama salli ta ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim inna qamidun majid. Allahumma bariki ala Muhammad wa ala ali Muhammad kama bariki ala Ibrahim wa ala ali Ibrahim inna qamidun majid. Allahumma arinal haqqa haqqan warzuqna iktiba'a wa arinal batila batilan warzuqna istina'ba. Allahumma ya muqallibal qulub sabbit qulubana ala dinik. 50:24 اللَّهُمَّ يَا مُسَرِّفَ الْقُلُوبِ سَرِّفْ قُلُوبَنَا عَلَىٰ طَاعَتِكِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الْمِحَنَ وَالْفِتَنِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الْفِتَنَ وَالْمِحَنِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الْفِتَنَ وَالْمِحَنِ اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْعَلُكَ رِضَاكَ اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْعَلُكَ رِضَاكَ وَالْعَمَلَ الَّذِ 50:50 wa sallallahu ta'ala khairu khalki Muhammadu wa ala alihi wa sahbihi ajma'in wa rahmatullahi wa barakatuhu