♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوАдолатadmin·4 views·5 months ago1. «Гўзал хулқлар силсиласи» деб номланган дарснинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида сўз юритилади:- Адлнинг луғавий ва истилоҳий маъноси;- Ал-Адл - Аллоҳнинг исмларидан бири;- Адлнинг икки хил тури: яхшилик ва “ёмонлик”;- Адолат шарофати;- Адолат жорий этишнинг бошланиш нуқтаси;- Ўзгага адолат қилишнинг уч кўриниши; 2. «Гўзал хулқлар силсиласи» деб номланган дарснинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида сўз юритилади:- Ичингиз билан ташингиз бир хилми;- Фуқаҳолар таърифида адолат;- Адолат ва одамийлик;- Адиллик текшириладиган ўринлар: Имомлик, гувоҳлик, давлат раҳбарлиги, вазирлик, қозилик… 3. «Гўзал хулқлар силсиласи» деб номланган дарснинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида сўз юритилади:- Ҳамманинг сўзи ҳам сўз эмас;- Адлнинг душмани қаерда;- Тавҳид ва адолат;- Адл ҳаммамизнинг хулқимиз бўлсин;- Адолат нажотдир;- Илм, уламолар, адолат;- Адолат дарсининг хулосалари. 4. «Гўзал хулқлар силсиласи» деб номланган дарснинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида сўз юритилади:- Подшоҳларга Аллоҳнинг насиҳати;- Подшоҳдан - ростгўйлик ва адолат;- Одил давлатга Аллоҳдан нусрат;- Умарнинг халифа бўлишлари;- Фуқаролар ҳаққини риоя қилиш;- Камтарлик, ҳақни тинглаш, танқидга сабр;- Дунёда адолат бўладими? By: Шайх Обидхон Қори, Абу Абдуллоҳ Шоший, Абу Абдуллоҳ Шоший Source: IslamHouse.com · Шайх Обидхон Қори, Абу Абдуллоҳ Шоший, Абу Абдуллоҳ Шоший#Audio#IslamHouse#Абу Абдуллоҳ Шоший#Шайх Обидхон Қориمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00بسم الله الرحمن الرحيم0:28Aslamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.1:04nadrasin na'in mamsu'asiga murajat qil yanimizda, al-adlu wal-musawatu digan tushunchani ikkalasini yanmayan berishkan ikan. Yani, biz ozimiz adalat dig alaqda gapraniz. Al-musawat tinglik diganu. Lekin, mana qamusta bu mavzuna takdim qiganda, al-adlu wal-musawat dig ikkalasini yanmayan zikir qil shkan ikan.1:33Adalat wa tinglik demak ikka wu berberga baliq ala qadar berberna tondrit radigan, daima berberga baliq halda kopincha islatladigan sos. Allah s.w.t. Quran-ı Kerimda Nahl surasda 90-ci ayatta marhamat qigan, A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, Inna Allaha ya'muru bil-adli wal-ihsani wa-ihita'idhi al-qurba wa-yanha'ani al-fahshayi wal-munkari wal-baghi,2:03Ya'izukum la'allakum tadakkarun. Allah shuhasiz adilga, ihsanga, va yakun qarimdaşlar haqqına vada yetişga buyuradi. Fahash yad narsalardan, munkar işlardan, zulumdan qaytaradi. Sizlarga nasihat qiladi. Shayad ki, nasihatni qabul qilçalariniz digan. Bu yarda muracat musulmanlarga.2:30Doğrudan-doğru muamillər, musulmanlargi Allah ta'la adilni və ixsanini buyur yabdi. Bu adil və ixsan şun diyi bir oluq xislat ki, Allah ta'la bunu bərçəgi xitab qo qembeni ço xislatdan. Və İslam dinimiz bərçə talimatlardan, bərçə itfaqu, yushmayu, ya ki kelişulardan, uzib xammadan avval,2:58bu tushunchalarini insaniyatka takdim kulgan. Hakikat va adalatini urnutgan, Allah yeryuzida bunu yubargan, ilchilara arkali, peygambarlara arkali, adamlarga yetkazgan, va buna yeryuzida insan hayat kechirishka basilagan payittan basilab, amal kulishka, harekat kulingan, demak bu adalat tushunchasi, ya ki hakikat tushunchasi,3:24Bu yengi muassasalar, yaki hayatlar tamandan, yaki yakinda tuzulgan tashkilatlar tamandan taqrir qilingan va oylab icad qilingan nasi yemas. Bu qadimi haqiqat, balki azari haqiqat, Allahnin uzi bilan bilgan mawjud qayin bolgan haqiqat, qiragdan ham insha Allah kiladi al-adil Allahnin isimlerdan bira.3:51Allahnin uzu bilan birge mevcud golgan isim sifatlar dan bira. Anayusun arsa, siz bilan bizge, momin musulmanin adamlar sifatida nihayatta muhim, Allah ta'la adalat ve haqiqatini barchiga barabar ikanini marhamat qilgan. Islam dinimiz, adalat ve haqiqat masalasta, musulmanu kafirga, insanu hayvanatu barchiga bu qaydani farz qilgan.4:19Biz yukardagi ayatda muslimanlarga bolgan shtabni kordik. Indi kafiru mushriklarga ham nisbatan muamalada adil bilan turishni Allah biradi. Mu'ahida surasta Allah ayitkan, Ya ayyuha allazina amanu kunu qawwamin lillahi shuhada'a bilqist, wa la yajdimannakum shana'anu qawmin ala adla ta'dilu, i'dilu huwa aqrabu littaqwa. Ey iman kiltirgan zatlar,4:50Allah ta'ala uchun adalat bilan gu ahlikine qayim qiliniz, dit, duyuradi, va bu ayatda yanasizlarina dar qavmga bolgan düşmalliginiz, adalat qilmasliginizga sabab bolmasin. Adalat qiliniz, adalat bu taqwaga yakindir, didi. Bu ayatnin tafsirde man as'ad ahavumat yadarlar, wa kun usuhada abil adil.5:16Adil bilan guvah bolingiz, yani Allah huzurda haqiqatka guvahlik beringiz. Faladlu mizanil hukuk, dunyada hukuklarinin, haqqu hukuklarinin ulchava adalattir. Qachanki agar jawr, yani stam, zulum payda boladigan bosa, adalat chetlashadigan bosa, unday jayda ishanc yokalad. Adamlarini diladan ishanc birbirge bolgan khurmat ketad.5:47qa urtada zulum, buzghum chiliklar, jinajatlar tar qalada. Wa la tahmilannakum adawatukum u shshadid ahli qawm, bir qawmga bugans lardin qattiq adawatin niz, dushman digin niz, adalatsizlikka sabab bolmasan. Dushmangan isbatan ham, adalat bilan muamala qalin niz, digidir. Vahdaru an yujaziyakum bil adil,6:16Alā tarqikum al-qiyāma bil-adil. Sızlar, Allāh nīn sızlarga nisbatan adil bilan muamala qiliştan ihtiyat bulinlar. Allāh sızlarga adalat bilan muamala qiliştan ihtiyat bulinlar. Buna nə digana? Alā tarqikum al-qiyāma bil-adil. Adalatni qayim qiliştindan bi-parabu olub. Adilini tarq qilişsaniz, şinin mukabili də Allāh nīn adlige uçuriz.6:46Adilinan tariqali, adiliga yoluqish bu musibat, yani bu ceza, bu aza wuqubat nan derek. Na'udhu billahi min zalik. Yana baru ayatta Allah peygambaran mizgi biyulgan. Falizalika fad'u vastaqim kama umirt, wala tattabi'a ahwa'ahum, waqul a'mantu bima anzala Allahu min kitabin, wa umirtu li a'dila baynakum, Allahu rabbuna wa rabbukum.7:17لَنَا أَعْمَالُمَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا وَإِلَيْهِ الْمَصِّيرُ7:47və sirlərdin urtəngizdə adalat qilişke buyurliyan mən dib, ayting dib buyuradi Allah Ta'ala payqambaranızna. Yani, nusruqlar və kafirlar gəhəm mənə şu hukumni eylan qilişke buyurdu. Vayn rabbi qadi amarani bil-adli fil-hukmi wal-qadai baynan nas, rabbim yana adamlar urtasda hukum yurguziş, hukum çıqarış və masalar işlərini hal qilişte,8:15adalat bilan turishga buyurdi dip aytingdiydi. Biz yukharda kordik, adalat va tingliknin birgelikte takdim qilingan iken, adalat va tinglik bu basca uchun barabar iken, kafirga ham, musulmanga ham, Allah ta'ala buyurgan iken, sujihatdan ham bizga nihayatda muhim. Nima uchun adalat va tinglik, nima faqibar, inshallah bunga jawabda famiz.8:47qadriyatlarina, toğur angilashimiz və çirayliyi amalqadishimiz uçun uladini ildizgiye qarash nazar salishimiz qerek. Bu ciddiye muhim qaidilarini koramiz biyerdi. Qaidagi asaslani halda, qanungi qaidagi asaslani halda gapirsak və amal qilsak, ninsha Allah maksad giyitimiz və azir sabab olamiz adashmimiz. Amma ildizini bilmese, qaidasini bilmese adam,9:16ozilche gapirishke otibetadi wa xataqiladi. Bala shu adil, adalat wa tinglik haqdagi islami korisatmalarini organa digan borsak, bunda bir narsana aniliyimiz, bir da inhayatda bir kuculi mantiq barligini koramiz. Aqlige muafiq munasib geladigan noktalarini koramiz. Agar bu suzlarini siz, bu adil wa tinglik haqdagi islami korisatmalarini yaxsi organisangiz,9:45Wa bunu siz kafir insanga aichseniz, gapirseniz, u oylanib qoladi. Yani, oylidi ki, bazı adamlar, bunu biz xtira qilgəmiz, bunu biz oylab topkəmiz, vaha qazan. Lakin, Allah va peyganbarımız, bizga bunu qanday orga tishkan, ulardin tarixizda qanday, islam tushinkasda adil va tinglik, niman anilatadi, buna organish nahayatta muhim ikan.10:16Adatki kura kalimana lugavi va islahi manalariga avval nazar salamis. Al-adil lugatan adala ya'dilu adlan. Arabcha kalima, adil, uzbih dildaya mislatlada. Fiyala adala ya'dilu adlan, wa huwa ma'xudun in maddati ayn dallan, allati tadullu kama yaqul ibn Faris ala ma'aniyayni mutaqablayn.10:45bir-biriga tizkarib manalariga dalaladxiladi. Adil. Ahaduhuma yadullu alal istiwa, ularin birincisi tinglikke, torlikke dalaladxilisa, ikincisi un tizkarsiga dalaladxiladi. Adil digani, igirlik digani. Ikinci manas. Birinci manas torlik, ikincisi un tizkars, igirlik. Qayarjihu lafdu l-adil huna ilal manal awal. Hazir biz koriyatka mavzu qayasinasini tanlaydi.11:15Al-ma'na al-awwal, wa iza kan al-adlu masdaran, fa ma'nahu khilafu al-jawr.11:46Lekin aslida dimak uzaqi vaw bilan ikan, jawr, zulm digan, nahaklik, shinin ziddi adil, wa huwa maqama fin nufusi annahu mustaqin. Uzaqisini izahli lugatiga, manashu maddiga, undan ham kura otilik, adil, adalat, adillik, haqqanilik, toqrilik digan manana vergan, izahta, lugatta.12:15Yana misal tarxasta, adil turmaq, xaqiqat tawmanda turmaqdir, tarf biralyan. Wa yurati fil-adil fi mahnil masdari al-adala indi, arab tilda yana adilnin muradifi bar, yani sinonimi bar, sunga uxshigan suzlari bar, bu adalat. Qarayn, buniyan biz al-ishlatamiz uzunuzi agamiz. Yana zulbi tilda bundan basqa suzunuz yok. Adalat, adil.12:44xaqqanilik, adillik hamiz arapchi sozlar. Faqat arasta biti toğrlik bu arapchi imaz. Demek ki, adil, adalat, adillik, bular hammasi bizin ara bu xaziriye adil sozini birinci manasiga toğr geladi, va biz uşa manada islatamiz. Biz heç qaçan adilini egeri manada islatmimiz. Arab luqatda egeri digan manasiyan var, tezgara.13:10Lekin, asasi king tarqalgana, qalib bagana, shul birinchi manasa, torlik digana. Al-adlu, al-hukumu bil-haqqi aydan, yani, toru, haq bilan hukum qulishniyam adil digiladi. Wa qala ibrahimun nakha'i, al-adlu ladzi lam tazhal minhu riba, bram bir shubahaga orun qalbir madigan sozishniyam adil digiladi. Yana, bir manasa, aqil naham,13:38adil deyiladi, aqil geyam ishara. Allah nimi suzuva, ashidu dhawai adlim minkum silardan iki adil sahibi, iki ta adil adamini guvah qil inginiz digan ayatka, Sayyid ibn Musayyib dhawai aqil dhib manabirgini kallar, yani aqili iki ta adam. Adil, bilan aqil, bir-birga ba'luq, yani aqili adamda adil buladi. Qaysi yirda adil bumi etken borsi, ushatta aqilam naqs buladi.14:06Aqli naqs, biligdan keb chqabdi adilatsizlik, zulum. Agar aqli butun bosa, o adam zulumu aqibati, baribur bolishini biladi wa bundan uzintiyadi ku. Demek, adilni manalarda buham bar. Demek, arabdilda kop manalarini bilirali, adil kalimasi. Biz, dekin, hazır, manashi, adalat manasidagi cihatini alib urganamiz.14:30Faqad yusta'amalu hadal mastar isti'amalat sifar, bu adil, yani adalat qilish digan mastar, sifat urundiyan islatiladi. Qubbun chiya, sifat digani bir nasani sifati. Adil bu mastar, yani adalat qilmaq. Sifat bolasa, bolasa, uni misala, rajilun adil diglarkan, yani adil insan. Bu nimi digan adil insan? Adil insan digan, adil bu sifat.14:56Yani, adalat unin sifati boqan adam, daim adillik bilan yuradigan, turadigan, isqiladigan adam digan, adil. Walla adilu minan nas, ar mardiyyi yul mustaqimu tariqa, adamlar ichidagi adil digana, ulman başqalar razi boladigan, adamlar unin isqil-isqil-isqil razi, al mustaqimu tariqa, yuli tohri, boqan adamna adil diglada.15:19Humana qawlihim rajilun adil, bayinu al-adil wal-adala, aciq aydan adalatikani ge ma'alum bubturgan adam, wa muqna'un fis shahada guvahligi qabul qilnadiyan adam. Adil, adil digan irwara kupinche mani shu manlada kiradina. Musummanlar na, amma musummanlar adil lab qabu qilnadi. Yani, ma'adami qulardan, shunga xalal bira digan narsa zahir bumigan busa,15:48muslima adama adil dila da, yani guvahlayu qabul boladiga adam dila. Wa undan bazibir ghayr tabi'i, ghayr shar'i, ghayr insani narsa sadr bosa, kirin hukum uzgarishka yuz tutada. Al-adwa istilahan, istilahi manasa huwa fasl hukumah ala maa fi kitabillahi subhanahu wa ta'ala wa sunnati rasulihi sallallahu alayhi wa sallam. Allahnin kitabida kirgana,16:17wa paygambar sallallahu alaihi wa sallam sunnatlarida kelganiga muafiq rayusda hukum cikarish, hukum yurutishna adil digiladi. Lal hukumu birra'il mucajrat, yalgiz ozinin fikri bilan imas. Yalgiz ozinin fikri bilanam adam sozu eytadir, lekin o, Allah va paygambarinin sozudan, shigaristan chikmagan borsh gerek. Allahu paygambar sozulariga muafiq rayusda hukum yurutish, hukum cikarish, sozulash.16:47adil. Wa qila, yana adilnin tarifda, ulamadara itshada, as-sa'adi, rahimahullah, badlu l-hukuq il-wajiba, wa taswiyat il-musta'haqqina fi hukuqihim. Vsinin zimna'nizda wajib bulgan haqni berishiniz, va ushaq haq igalarna haqta barabar tutushiniz. Ulan barabar qadish. Bu adil. Indi ibn-i hazirnin tarifda, adil nima huwa, an tu'otiya min nafsikal wajib.17:17ozin tamanimda wajib buganini berishin wa alishin yani ozin berishin kirey buganin nasani berishin kirek alishin kirey buganin nasani alishin bu adil yani siz nima qin layiq basiz, haqli basiz alishin qiz bu mudawati nifus digan asrlar da qigan eni gurjaninin tarifida, adil nima uqshay tadiga al-adil, al-amr mutawassid baynan ifrati wa tafrit17:48Adil, ifrat va tafrit ortastagi ish. Ifrat nima, haddan ashish. Tafrit nima, haddan tushish, noqsan qiyol qoyish, sudgashlik. Ifrat, haddan ashish petish. Adil, qini ortas. Harqandi ishni, haddan ashish bar, tashak qoyish bar. Qini ortas noqsis, usha adil bolada. Qal adalatu qis shari'ati, ribaratun, anu istiqamati ala tariqli haqq.18:22shariyatta adalat diyana toh haq yolda tor yurish bil ijtina min ma huwa mahzor dindat taqiqlangan isladan tiliyish bilan tor yurish. Bu dimak kimnim tarifeykan? Girjaniyini. Rahma. Itba biyotkani kensilar. Inda al-adil yuqarad etkani mizdik Allahli isimlardan birah. Al-adil min asmai Allahi Azza wa Jalla. Wa huwa alladzi la yaminu bihli hawa fayajur fi hukum.18:54Adil digana, Allahnin ismiz. O, la yamilu bihra hawa, yani, istak, xahaj ozin, nafsi istagan, tamangia, mail bolib, jabr qila digan emas, digana, jabr qilni digan. Wa huwa fila asliya masdar, aslida bu mastar, yukarda itkanimizdik, adil, adalat qilish digan, lekin bu mastar, Allahke ism bu qogan, ism bugan. Yani, mastar, ism urnida,19:24Manasi nahayat darajda yetuk, tolik, va mukammal kuchili bolad shunda.19:52Yaqul Ghazali rahimahu Allah, man arada an yafhama,20:23qasallahi azzawajalla kimki Allahnin sifatini tohru tushnusunu qahlasa dedilar imam azzali adil sifatini tushnusunu qahlasa yanbagilahu ayyuhita ilman bi'af a'lillah Allah ta'alanin seyillarini bilsin seyillarini idrak qilish kirik Allahnin seyili, yanis san'ati Allahnin qiyan ishlarini yeru asmanlarinin hem-hemmasini idrak qilsin bir20:54Rakhman sifatli izatinin yaradikan narsalarda birar bir orinsiz narsani tapmayda. Birar bir kamchilik nuxsan tapa almayda. Kamchilik deb oyleganyam, kamillik bubchikad, agar yashra oylasa. Yani yaman narsala var, yakhmiy digan narsala var dunyada, khunu narsala var, aha gaza cehlizi chikhad digan narsala var. Agar nuxsan tapa mandisiz, likin tuzora qarasiz, ushe kamil bubchikad.21:23Ushan niyam ornubar legi bilas. Yani, ee, nam bikar yaman kol yurgani kan man binib. Niyam uzo jay ornubara kan biyam kiray kan. Dab qalas. Hatta shaitan niyam ornubar u duniyada. Ham yaram ast yaman niyam, kafir niyam, munafq niyam, ham asan ornubar. Alamgi nazar salsayin didilar imam Ghazali.21:45Asmanları yer, ular ortasdan nasalar, bularinin bu maucudatlar agar nazar salib qay edigan borsan, biraar bir kamçilik tap almaysan. Yana qayta qayta qarashin mumkin. Ahir charchirsan, charchat tam derasan, ahir da subhanallah disan, yani Allah ta'lanı biraar bir ishi nuxsanliy masakan, oransizliy masakan disan.22:10qad baharahu jemalu ma ra'a insankurgan narsasi ona xayrat kisalada wa xayyarahu i'tidaluhu wa intizamuhu bu alamning i'tidali tor turishi, tartibli, intizamni tarzda davam itirt kanligi insanna xayrat kisalada fa inda zalika ya'baku bifahmihi shay'un min ma'ani adli bifahmihi shay'un ana u shafaytta insannin fahmiga22:38farasatiga, aqliga, zagawatiga Allahnin adli dan bir zarra kiladi. Yani Allahnin adli, adalati, na qadar adalatli zat ikanligini insan shi nuktadan basla tishina baslaydi. Allah harbirna sana ozini xalqini, xaqqini bergan ba'lamda. Manashu bilan ucevad Allah, yani nahayatli sakawatli zat. Wa rattabaha fi mawdiha layiqa biha wa ozini layiq orniga,23:08jaylagan, shayni qil tarqib qil qoygan, bu blan u, nima, hammana, haqqana, hammaga, Allah Ta'ala, ozo xoqlagan che ataqilgana bu unin jawad sfatiygan, jawad nima digana? Bizin qilimizda sfatda gina aysa sakhi, likin Allahin sakhi digan sfatibarma? Karim sfatibar, tora, sakhi bu adamzatka sfat, Allahka sfatimas. Allahka,23:40Qarim yana nima dimiz? Jawad dimiz. Indi xar birin arsana jahiga qoyib, orniga qoyib-qoyib yaradkanini qay sifatiga balarkanmiz? Adil sifatiga. Yana misal qil aychadilar ki, qazali faliyan zorun insan, insan oziniq badaniga qarasin. Unin a'zalari, turli tuman a'zalari var, xar qil. Dekun sularin hammasini Allah jahiga qoygan.24:11Insanda suyakilari bar, gojdi bar, terisi bar, vaha qaza, basqa azalari bar. Hemesi odun ornida, ornida, ornida turp. Aldin suyak, ninkin, gojkin, terisi, vaha qaza. Indi faraz qilgin, agar shulardan birini orna almacsa, nima bolardi? Cayi basqa cayga kochsa, nima bolardi? Toğru bolar midi? Yaki burninini deyidilar buqshi, peishanangi yaratip qoyganda nima bolardi? Yaki yanaginge,24:40betingi ot qaziq boykanda, nama bolarda? Bunda ya judiyan xunubub getarda adam ahvali, ya ki, butur lay tartib insan istan chikarda. Yani, go suyela orna arilmasha digan bosa, tartib buzularda. Muqsan, bo en kichkinasi. Insan asmanga kainatka nazar sal. U undan qattiroq, insanin yaratilishi, asmani yerli yaratilisini aldayda bir zarray zarray zarray.25:09Ahamiyati nahayata paslab gitadi, guyagini ki, nahayati yuksay ikan insan koradi. Bu, Allahinin adil sifatini idraqilish uchon beriladigan tavsiya. Insan, Allah Ta'ala nahayati adil, hakim zat ikan digini bilsa, pen unga imani ishanchi kucayadi, va undan ibrat aladi. Fazilatul adil bavda, adalat fazilati haqda,25:38qamati samavatu wal ardi qamati samavatu wal ardi26:09tik turbti, orzini orni turbti digani. Bu maddi cihati bosa, unu mahanavi cihati yami baxali. Yandi biz, adalatin turlari gekelemiz. Anwa'u la'adil wa'anha'u. Bu yam itbari mesele, bradarlan. Mungi ciddi qarash geyik. Yani shunde biz toru dushinemiz. Adilnin ikxil turu baraykan, yaxshilik wa yumanlik. Wa'l-adil wa darban, yaqtadil aqil lo husnahu. Birinci qismi,26:42Aqil, insan aqliga muvafiq kila digan, adil. Ikin si shariatga muvafiq, sharai jahattan adil. Buqandi bulan. Wala yakunu fi shayin min al-azminati mansukhan, aqil, adildi bulan digan narsa, aqil bulan, adalat ikan digi takriqilna digan narsa, rar bur zamanda mansukh bomay digan, amaldan qalmay digan. Hamma vaqt, hamma zamanda, hamma makanda, hamma taifaga,27:12muafiq geladiyan, mutabiq geladiyan, yani kafirgaya, muslimangaya, ham-hammiga tshinarli bogan adil, bu, aqli jihaddan dedilar. Bunin musaali, bu hech qachan i'tida, yani yamanlik sifati bilan, sifati bilanmayda, nahu alihsanu ila man ahsana ilayk, sange yakhshiri qiyanga, yakhshiri qilshin kerek. Bu, adil qaydasa, bu, bu, ozgarmi digan qayda.27:42Bu dindan-dinga, makandan-makanga, zamandan-zamanga, ozgar-mayda birxilda turada. Demek hamad tunadud, doru mu? Yamanam hatta, sange kim yakhshili qilsi, yakhshili qilsin kerek. Senden yamanligini tarqinan, yamanligini tigan adamdan, sen ham yamanligini tiysin kerek. Mashi ikita qayda, demek akilga muafiq, adilning misali burad.28:11Enda adil yu'rafu bikawni hii adilan bi shari'i jihattan adil dittan la digan adalat bar. Wa yumkino ay yakuna mansukhan fi ba'dil azmina. Bu baz zamanlarda mansuk bolshu mumkin. Hukumnan qaldarolshu mumkin. Baz zamanlarda, makonlarda, ozgarishiyan mumkin. Bashqa shakilga otoshu mumkin bogyan. Bu shari'i, ya'ni qanun jihattan, shari'i digan qanuni digan marasiyan.28:39Shariyat bu qanunlar majmua asnan. Qanun, mga kura, adil dili digan, wa u uzgarib tura digan, tshuncha? Kal qisas, qasas, masal asnan, masal asnan, bravdan qasas alish, uldirgan, uldirish, laki i bashqa. Waqzi maalil murtad, murtad bogan adamni maalini musadara qilish. Boni isbati,29:05Bakhara surasi dabri 94-nchi ayatta Allah hidadi, Faman i'tada alaykum fa atadu wa alayhi bimis bima i'tada alaykum. Kim ki silarga dushmanli qilsa, khujum qilsa, tajavuz qilsa, silarham unga ushani tajavuz qilgani maqdarda tajavuz qilingis. Yani unga qaytaring usha qilgani ishina, uziga. Yana bir jayda, wa jaza u sayyatin sayyatun misuha. Kim ki yamanlik qigan mursa, yamanlikning jazasu yamanlik. Yani usha,29:34ishiga uxshigan ishbilan jawab qaytadladad. Yani kim qanqa zarar yed kazigan bosa, uxshinaqa. Yani uldirigan bosa, uldirish, wa haqadad. Inna Allaha ya'muru bil-adli wal-ihsan digan ayatka muafiq shunday. Adil, fa inna al-adil huwa al-musawatu fil-mukafati. Chinki adil, bu shab mukafat birishti, yaw ki jaza birishti, barabarlikni taminlaştir. In khayran fa khayr.30:02Wa in sharran fashar. Agar yaxsiliq qigan bozsa, yaxsiliq bilan jawab qilnada. Yamanlik qigan bozsa, yamanlik bilan. Yani buya da ikinchi orandagi yamanlik bu jaza. Yani asli yamanlik niyasi zaymas, balki uni qigan yamanlikga jaza. Un uchun yamanlik. Yani ushani korvatkan adamin yaxsi dimi iddi, yamandi iddi. Wa ushani shawalad manga yamanlik qaldi iddi. Manga urdi iddi, ya manga qatli qabrdi, manga manakha jaza birdi.30:32maqaludiyin digan sawallik kum tashiydi, unin yuqa uchir ptashiydi, u uzi hishnan sakqima yandidi, biyaza gila yamanlik qalda. Yaman ma hi yaman. San uzi yaman shun, shun sangi yamanlik geldi. Yani qigan qilgiga yarasha, ahidiga yarasha jaza, shun unin nazar da yamanlik. Ihsanu an yuqa bilal xayra bil aksara minhu. Ihsan isa, yaxshilikka, unnan korak kopraq, yaxshilik ulan jawab qaytarash. Allah buyurigan,31:02Inna Allaha ya'muru bil-adli wal-ihsan. Allah islarini adilga wa ihsange buyurad. Adil yuqarda ut. Ihsan isa qilingan yaqshilikdan qora qopraq, yaqshilik bilan jawab qaytarish. Wa sh-sharra bi-aqalla minhu. Yamanlikni isa azraq bilan jawab qaytarish. Yaqshilik qiyambasi qopraq qilb qaytarish iskirik. Yamanlik qiyambasi azraq qaytarish iskirik. Ilajbar isa.31:30Adil barabar qil shiz kirik. Ixsan kamaytir shiz kirik. Ahlasiz kich var shiz mumkin. Agar un zarari atraf qe urmasa. Ixsan shun. Adil blan ixsan ni farqa. Demak adil ni qi davuzi bol nishi, ni kurdik. Indi, adil ni qindi cari qili bol adi digar masalini qoyshadi mualliflar. Imam mavardi, Allah rahmat qilsin, mavardi.32:01Qala al-mawardiyyu inna mimma tasluhu bihi halid duniya qa'idatul adli ash-shamil.32:30adildir. Alladhi yad'u ilal ulfati wa yaba'asa alat ta'ati bu adil inaqlik bulishatilal zambriyam adil. Ta'at, ita'at, haqqa ita'atna ta'man layda adil. Wa ta'muru bihi lbilad mamlakat a'abad bulishan ta'man layda adil. Wa tammu bihi l'amual maal dunyak kupo yad'u usada.32:57wa yaqbur ma'ahun nasil, naslun nasab kopayada, zuryatlar, salax zuryatlari kopayada, wa yaqmanu bihi sultan, sultan omam bolad, yani mamlaka, daulat omam bolad, daulat uzdan qorksa, adil bosan, wala isa shay'un asra'a fi xarabil ardi, wala afsada li dbama'irin xalqi minan jawr, bu alamni yir yuzun xarab, eyn tiz xarab qoladigan, wa xazni,33:26zicdanin, xaxni tabiatin in tez buzadigan narsa, jawurdan kura tezra buzadigan narsa yox. Jawur, zulum, tez xarab qiladi yer gyozini, adam naniyam tez buzadim, naqzudullahi. Yannahu la isa yaqifaa ala harbi, chunki boni txigirasi yox, zulumi txigirasi yox. Rambar txigirada, tukhtami idam, ita ziyada buzgita. Boni ahriyeti baradigan, xayasiyam muncalligan, xayasiyam yox.33:55çünki u zalimla bilmiydi nima qaqa kitvat qanini. Uzi xoqlamagan, uzi uilamagan zulm qiladi. Bugun bir zulm başlasa, irtagi ina u sun davam ettirisi ki, undan battar rana qilishi qerek. Qini qilib, xarabay boqadi. Indi adalat qandi qilib, qari qilinadi digan, masada sudiyani davam etadlar ki, wa nuqili an ba'dil bulagha, qawlahu, inal adil, mizanullahi ladhi waz'ahu lil qalq,34:27adil, allahna xalayiq ustiga qoygan tarazusi bol chobu il-haqq nasabahu il-haqq falatuxalifhu fi mizani unin mizaniga xalaf yol tutma, xalaf ishqilma. wasda'in alal-adli bi xillatayni adalatna cari qilishi chun ikta xislatdan madat az. ikta xislatka siyangin. qillat ittama,34:59wakasratil wara, tamaani yuqqilish, tamaadan za bolish, wa wara taqwa bilan birga bolish. Fa iza kanal adlu min ihda qawa'idil duniya lati lamtizam alaha illa bih, limak imam mawardi itadlar ki, adalat jari bolish satladlan bara, tamaadan halas bolish, wa wara bilan birga bolish. Tamaani madiyan? Tamaagirlik.35:30tekin xorlik. Zulumam suni qey kiradi. Bundan uzaq borishkiri adam zat. Tamadan. Yirag borishkiri. Harkim ozinin quvvati bilan, ozini mihnati bilan, ozini aqili zakawati bilan, yul tutishkiri. Wa wara, taqwa, Allahdan qorqu. Ustum borishkiri. Bu qalanin hayati agar adalatsiz mawucid bomasakan, wajaba an yabdaa biadli insan fi nafsi.36:01xarbi insaan adilini uzden baxlash kirek. Adalat xarbi adamini uzden baxlash kirek. Summa bi adlihi fi ghayrih. Keyin, adalatini baxhaga tatbikilish kirek. Famma adluhu fi nafsihi, fayakunu bi hamliha ala almasalih, mukafiha anil qabayih. Ham uzde adilini tatbikilish dimadigana desa, masalih faida yaxshi ishlarga uzil macbul qilish,36:31dhe qabir xunu yaman nasaladan uzunat tish, toqt atish, uzun majbul qolub toqt atish, shu adil bolada. Wa man zalama nafsahu fa huwa li ghayrihi azlam, kimki uz nafsiga zulm qoga busa, u uzdan baxqoga kopra zulm qolada. Uzga ing aziz kim? Uzu ku? Ing azizi xorlab, ing azizga zulm qolad kanaka, uzdan baxqosa azligi nar rada qo, pas rada qo, unga kopra zulm qolada.37:02Adabu d-dunya wa d-din. Demak, adam uzda adalatnin jahi qilisa, qim basqada jahi qilisi momkini qen. Uzgaga adalat tatbik qilisni uchqli xalati bar. Famm ma adluhu ma'a ghayrihi, faqad panqasimu xala l-insan ma'a ghayrihi ala salatit aqsam, adlu l-insan fi man dunahu, uzdan qi tabakada bogan adamga adalat qilisi. Adlu l-insan ma'a fawqahu.37:35ma'a man fawqah, uzdan yuqarda bugan adamga adalat qilish. Adlul insan ma'a akfaihi, uz blan ting bugan, ting qurlarga adl, blan munasabatda bulish. Buqandi bulad. Alqismul awwal, brins, yani, amal adlul insan fiman dunah, uzdan pastagilarga adalat qilish, bu kimnaga layiq, kimna nisvati? Pon shuala nisvati.38:05qad sultān fi ra'iyyati, sultān yani mamlakat igasi, yani padişah, ozniga xalaiqlari, fuqqaralariga nisbatan adalat qilishi tushinlada. Wa ra'iys ma sahabati, ra'iys bir jani başlog bagandam, ozniga atrafdaiga, odamniga adalat qilishi. Fa'adluhu fihim yakunu bi arba'ati ashiya ularga, ularna adalat qilishi, yani sultānna oz ra'iyyasi qa adalat qilishi torta narsabilan bulada. Yaqi dilik?38:36xodam nana baslun yam, uz nana qol ostada qillaga, tashkilat rahba laki ayla rahba, dha haqaza torta narsawlan, namawu bittiba'i l-maysoor wa xadf l-ma'soor wa tarqit tasallut bil-quwa wabtiga'i l-haqq fis-sira qarayn, acaib narsaladi, biza adalatda blamizda birooraymiz qob qiligimiz39:02Adalatini, adil qilishini, yaqin adilga irishini, adalatini camiyatta cari qilishinin sirlari bar. Ungi itibar bermiyimiz qob qiligimiz, nazarimiz ilmiyiz. Ozimiz bilhimiz hamanasini, kiti uğramiz. Shunaqil hammeyog Allah azrasin. Tezkar bolishimuk. Na'uzumillah. Bittiba'il maysur, yani rahbar adam, adalat cari qilishin amalga aqshish girey bugan, tort danasani bire yengillik yoliga yurish girek.39:31yengil ishqini qidrishkiri, adamla qobchilikgani boganichun, yengil halal pakizi yengilgibol borishkiri. Wa xadfil ma'asur qiyin mashagqat narsilarin dafqilishkiri, abdashashkiri, qiyinchiliyin ilaji barisi bertaraq qilishkiri. Bu usha xukumatdi ishqin. Unu qolzank gelad, addi adamdan qolzank gelad. Yengil latziyam xukumat, ağrilashdarsiyam xukumat. Yani siyasat usha bedgulagandinkin shundi.39:59wa tarqid tasallud bil quva, quch quvat bilan igali qilishni tarq qilishkiri. Subxan Allah, bu nis qizghi va? Qaisi hukumat? Ya razi bolaz gunga? Wa idat uli qolaman deydi. Tarqud tasallud bil quva, quch bilan hukum yuritishni tarq qilsin. Bu digana, butul armiyana hamasga jawabir varsin digana mas, dekin ushanga suyanib qomasin. Palitsyaga, militsyaga suyanib, hama pullu ushanga yedirib.40:30uferana simirtir vurmasin, ulagi kub ishammasin, quvatga suyanmasin, kuchga suyanmasin, adalat cariqimaxsi bosa, tarqib tasallib. Tortuncisi, wabdiqa il-haqq fis-sira, yuris-durisda haqqini qidirsin, daimi raqisda haqqini qidirsin, haqqa is-toman da bosa, ushaqqa ma'il bosa, es qinalmasta ma'il bosa, haqqa tamanga, ozizid bosa yan.41:00demal, mail bolali di. U shirde demak, adalat bolad. Bo, hukumran tayfaga bugan nas. Indi bonin sababini am kitiradilar qarayn. Manashu torta nasana, kichina-kichina, bur aqiz, bur aqiz, jawabiyam vas. Nima u chundusni qalagi? Fa'in natiba al-maysur, adwam. Tunki, yengil nasaga, yengil yol yasab, adamlaran yengil yolga rutish, adwam. Nima digan adwam? Dami bolad.41:29qiyin darsangan buyursan, azgirin digin tashab qaçvar adi. Yaw qi buzub qoyar atey laban busiyan bunu. Yengin raq asan korsetsiz, inshallah davamniy buladi. Bu tarbiye digan, aile digan. Qiyin darsan balagi buyurub, korsan buladi bazadan. Qiyin darsan buyurub qildirdindi. Abu barkin faydasi bardir. Dikin uzaq davam itmidi. Ilaj barci, uzaq raq, ket shukun yengin raq bogani yax. Advan.41:57qiyin narsana yuqqlish xasrqqlish aslam qiyin narsana yuqqlish xasrqqlish aslam qiyin narsana yuqqlish xasrqqlish aslam42:23Asanlikda qiyin qililani bar sara qilixta salamatlik bar. Tinslik, amanlik, insha Allah, xatirjamlik bar. Isla xatirjamlik bilan yaxshi kitkan yaxshi. Wa tarqib tasallut a'atafu alal muhabba. Haligi hukumran kuch bilan, quwat bilan hukumrani qilixtni tarq itixta a'atafu alal muhabba. Muhabbat ki sabab bulad. Yani bir-birini yaxshi korib.42:52bir-birge mihir muhabbat bilan manasabatda bolib, ki mihir muhabbat bilan ishqiladiganlaram. Itaadda boganlayam, fukaralayam, bashqasiyam, kuch bilanmaz, ozini xaxshi bilan, macburlilab, qorktib, qamalasan, atlasan, uldralasan, vahfakaza anum-anumaz, oz iqtiyar bilan xursan bolib. O kucham tururadi, o kushini yokatmagin kerey boladi, turadi, leki orni da ishlaqsi kerek.43:20Amma kubra ilaji barica, kuchinu qollamasa, yerdan muhabbat, mihir, payda bolad, dostlik payda bolad. Wa btighayil haqqi ab'athu ala an-nusra. Inda haqqi ergashish chi? Haqqi ergashish nusrat keltirad. Daim haqqini izlagan, ozga zidbuziyam haqqini torna, haqqini izlagan adamgi yardam kelad. Nusrat kelad, Allahdan. Mana qisqas yasas.43:49Yani bu padişahullarga tahalluqda bugan, koblara amaqmi digan, ula yamankura digan suzlar. Yanda kinsi alqismu sani adlul insan ma'a man fawqahu, uzdan yuqarda bugan odamga nisbatan adalat qilish. Qandayi bular? Karra'iya kim bular? Uzdan yuqarga nisbatan adalat qilirigallar kimlar? Fukara'lar. Hamamiz masjidda gilar. Ma'a sultaniha.44:19wa s-sahabati ma'a ra'isi xa, ya'ni ulal uzning sultani bilan, ya'ni patishasi yaki rah bariga, yaki bir jama'a azalar uzningi ra'isi ga, wa ya'kunu zalika bih s-hlasati ashya. Buna, bo ucita nukta bilan amal yoxshada. Ucita cikhatibat. Barin sida bih ikhlasu ta'a, ya'ni ta'atni, itaatni, ikhlas bilan bacaqilish, ya'ni icda yamankorib, jahl chqib, ghash kilib.44:49xasadi qiradayba xaqata imas, xilas, yan xalis li bilam. Su jamaana azasimamma, yawki shumamnaka tu fuqarasimamma, bu mani wazifam bu ayinda. Mani ishim shunu, mani burqim bu, shunu qilishim qirayma. Ungay ishimna oorinib, nimaga mavshina bu qaldima, nimaga mavshina qa bolishim qiraykana, nimaga uunaka bolish qiraykana, bu itti xilas kitad, xalisli kitad, xillu qashqilad, bu bilan adalat kitad.45:18Demek, xalislik bilan bosin itaat, yani ushe amal qilazigan qayda la bosa, kilişiligan qayda la, uxengi yaxmasiyan xalislik bilan amal qilish kirik. Laki ushe adil bilan çıxaligan qanun la bosa, demek, unga amal qilish kirik. Qabadın nusra, nusratni bagışlaş kirik uzdan, uzdamandan yardam birish kirik. Yani yardamin ayamaslik kirik başlıkka.45:49rakhbarga, yaki davlasga imam mawardi tarifliyatlar, yani fukaralar, ozlarinin sultanlarga, yani rakhbargarga bugayan adalatlaris nivolada, yaki jama azalari ozlarinin rakhbargarga, nusrat, berislari kera, yardan berislari kera, xalisliyibla. Bazilar, yardan beris qollan kilib turgan, botiyam yardan bermi, oti piturada, yani zarormi mangi shart masku, man majbur masman ku.46:17unga yaradan berishkadiydi, likin, ushatta adalat yuq liginni kursataydi, ush adam adil imas dimak, u adam. U adam pashabu qasiyam adil bolamiydi. Uzu pasti turgan da adil bolamadini, wa sidqil wala, yani wala ni sidq bosin, sadaqat bosin, rastlik bilan, dostligi unga bugan, uzunin dostligi sadaqati rast bosin. Bunin sirri nima da, bunin faydasi,46:47çünki dillər, fa inna ixlasat ta'a ajma'u li sh-shaml. Itaatini, ixlas bilani, yani xalisliyi bilani uşa boynsunis, tartib, intizam, qanun, qaidalarga, yakik-gili shularga, çirayli boynsunis, ajma'u li sh-shaml, yani uşa yurtni, yahu uşa cema'ani, kucu quvatini bitti uxab turadi. Ajma'u li sh-shaml, shaml, yani kucu quvat, adamlani,47:16xalati, abrusi, vahaqizi, xamani arsasini shabdurishki sabab bulad. Wa badlum nusrati adifa'il vahin, yani nusrat uzdan yardamin ayamaslik, bu shashish, suskaslik, yemirlish, na aldin alad. Usha xa davlat busun, xa mamlikat, xa jemaat busun, usha yemirlish mumkin, kulashiyan mumkin. Shuna aldin alad, yani,47:44Pas tagi adamlar uzun yardamini ayam asligilar. Basit qul, wala anfa li suiz zan. Walana xalis qilish, yani dostligini xalis tutubbarish, shunga sadaqatini xalis shabbarish, suiz zanini yok qilad. Yani bir-biradan shubha, guman, bir-biragi yok qarash, ikidan nimalazini uylab khawaturlanib, bir-biragi isham maslig, isham sidlig, shundi nasilani kit kazad.48:15in lam tajtami'a fil mar'i tasallata alayhi man kana yadfa'u anhu agar rayyab ulob kimki mana shu ishla qe amal qilmaytgan busa dirlar tasallata alayhi man kana yadfa'u unu mudafaa qil himaya qladgan unu uslan yawuz lik bilan na'uzubillah kuchinu hukmunu ot kazishka obkilada yaani himaya qladgan unu igallab48:43uzu unan himaya qilna digan adamga aynanib qoladi. Wa torra ila tiqayi man kaana yaqihi uni himaya saqlayatkan nan saqlanishka macburib qoladi. Yani dos dushmanga aynanad digan sos. Aldin dos boli bir-birni himaya qovatkan borsay indi, bir-birdan himaya qilnishkariyib qoladi. Uyam-uyam uzu unan bir-birdan himaya qilnishka aynanib qoladi, na'uzubillahi. Uda fawafi istimrari hala agar manushda davam itadigan borsay,49:10ḍḈḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ49:42Adlo l-insan ma'a qifayi wa yuku wa yakunu bi salasat ashya buham ushtu nasib lam bulad. Baradarlar, waziratin, qurlar, barabarlar, adalatli, munasabatda, saklanislari uchun ushtu nasib itibar birislari kirik. Bi tarqil istitala wa mujana batid idilal wa kafs l-azab.50:13Tarkili istitala, istitalatini tarqil ish, istitala digana uzni katta alish, uzni katta ish. Uzni, uzgi bina koyub, qalbida ujib bar, ishida kibir bar, uzni sal tipirada fahim nidi. Hama bilan, birgi yurgan basiyam, ayağım yerdan sal balarra yurtu man haza. Dibu uydid. Maqas mongi sal, yaqra man, basqa daga qargana dibu uydid. Bu adamda adalat bomiydi, utta adalat kitada. Adilmas u adam.50:45Adil tor diganimi, orta diganimi, orta demes fadir. Tarkil istita lakiyarik. Ozunu katta aliysini yok qilsin, bas qilsin. Hama bilan barabar qolsun ozunu. Bradar libosa. Yani tim qorla. Iqqintisi, wa mujaynabatil idilal. Idilal digani bu qiza manayikan. Idilal nisanil arab kisabida adalla alayhi otadalla in basata.51:15qalayym durayyad adalla alayy wasiqa biham mahabbatihi faafratay imbasata digan jaha yu'aylib kitish yu'aylib ya'iqayb kitish ikam yanab unum a'nasta itaytlar ki ili shalamu a'rabda wasiqa bi mahabbatihi faafratay alay unayn muhabbatiga dostigiga qorti qishan warib jaha xaddaqsh kitish wafil masal adalla fa'amalla a'rabda shumdi maqal barakin adalla fa'amalla51:46Yani yayildi, malal kildi. Yani yayilib, janga tegidir. N'azgulla. Buna indi qisqaca qilib tarzima qilisang, echi munkin ki, yani, tar kul idilal, ir kalam maslid, bir-birga. Tal tay maslid. Malal keladin ishniq maslid. Ten qorla, bir-bir, binan ce, hardan ziyada yay qalib, tal tay titish kirey mazakan. Bo qana qadar chigar bolish kirey.52:15barbariga haddan tashqara, shumukhat batgi ishqara, yani kotarada, man haddamsagada, man ikini kotarada didiyo, az adamla. Man ikini kotarada didib, boradara usibiyo qoyurish gireyimas. U adil dan, adil mizanadan chqqita. Wa ka fil-aza, azar yedkaz maslik. Barbariga azar bedin, ishtan saqdanish girek. Adil, shumitak azakudad. Endi buni sirlara,52:44xaqqa rawishta iti ndol, liyanna tarqa li sita ala alaf, chinki uzun katta tutuxtuna tarq qilisa ulfat payda bolad, inaqlik payda bolad, burbur bulan yaqin lik bolad, inaq bolisad, dos bolisad. Uzun katto ra ati turiyan adamga yaqin bara mis, u yam yaqin kimi esizga, u dos bolisi qiyin, u yam dos bolisi qiyin adam, uzun katta tutuxta. Pas asa, krispki torad, krispki toras, inaqlik payda bolad.53:14vabun jana basil idilal, idilalnin tarqili jisi ataf, azalda mihirbanlik payda bolad, jani, che uzun ustuzgi tashevormasi, burburun ustuzgi tashevormasitan uzun sal tiib dursa, ushatta mihirbanlik payda bolad, ozin ekin intilal, vahay, bradar, naga naqvasi, naqvi sindir, otoman naman shum, agar burtoman judi yayilib, qigardan chik kese, otoman malal gelad kin, vahay, bo, buja.53:43alaqay kanku, chigarani bilmisi kanku, jay vaha kazan demak agar idlalini tarqilinsa uriyaxshi xoris mihi hribanik bolada wakafil aza ansaf yani aziyatlar dan tirish insafni bildirad bo insafli o dan demak chigarasini bolada wa hadihi umur illam takhlus fil aqfa asra'u fihim asra'u fihim taqatu'l aqda54:11Asra'un fihim. Manushishlar agar tenkurlar ortasda mawucid bomasakan, amalda bomasakan, ularda khuddi dushumanlarga oxshagan uzunish bolib, fafasadu wa afsadu, ozlariyan buzulib, boshkalaniyan buzushka sabab bolishad. Yani munasabatlar buzulib ki tadir digilar, na'udhu billah. Allah ta'ala dan barchamizga adil sifatini tola tokez qirayli nasib bolishini sorab qalamiz.54:42Subhanaka Allahumma wa bihamdik. Ashhadu an la ilaha illa anta astaghfiruka wa atawubu ilayk. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔