خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:01 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. As-salatu wa s-salamu ala Rasulillah. Amma ba'at, muhsalam, jama'at. As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh. Allah ki hamdu sana, Peygamberimizin salamu da'alar bilan sözümüzne başlayimiz. Asasi suhbatka girişimizden aldan yanibar iltimas qalamiz. Halsal surulushib aliylergi yanib biriktiden adam olam aliyler. Uyabi aliyen qarayla yaniylergi. 0:31 Bismillahirrahmanirrahim. Muhtaram bradarlar, sohbatimizin awalini Allah ta'alanin mubarak kalami sharifidan bir suraga bagisliyimiz. Namazlarimizda kupinche uqidigan Fajr surasini awalidan bir neche ayatini Allah ta'ala nasib etkeniche tarjimaları, manalarinin tarjimaları bilan tanishamiz. Bu suraham 1:00 Peygamber sallallahu alaihi wa sallamga Makkada nazib ugan suralardan. Demak biz awaldan bilamiz ki, Makki suralar iman itqadga, tawhidga, wahdaniyatga, ahiratga, jannat doza, qiyamat masalalariga bagashlangan buladi. Chunki insallarinin ruhi tarbiyalara, iman, islam tarbiyalarin awali, manashu isyanchdan, itqaddan bagashlanganan chun, Allah ta'ala awal bagashlab. 1:30 Nazir qigan suralar, Makkada nazir qigan suralarinin mawzusu, shu tawhid masalasi, ima, itqad masalasi, bas oran egallidi. A'unu billahi min ash-shaytani r-rajim. Bismillahi r-Rahmani r-Rahim. Wal-fajri wal-ayalin a'sharin, wal-shaf'i wal-watri wal-laylin. 2:01 Ḇḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ 2:33 Allah Ta'ala kukna suralarda bugani dik, bu suranin awalini ham qasam bilan başlaydi. 3:17 Fajirga qasam dib başlaydi. Fajir tang digana. Walayalin ashir, on kiqiga qasam. Bu on kiqida murad, manashu hadir biz turgan, ustumizga saya salib turgan bu ay, zul hijja ayinin brinchi on kiqasi, brinchi on kuldiga. Fajirna ham, bazibur ulamalarimiz, Fajir bo... 3:48 Allah nasib etse yaqin kullar da buladigan, yawmun nahar, yani qurban haytinin tangi bulan qasam, digan manana bildirishgana kendar. Bazlar isa har kuna otiyatgan tangi qasam. Allah adatda, wazini maqluqatlar bulan qasam yada etgan payzada, adamlarini shunga itibar verishga, akillarini yurgulishga bundan, Allahin qudurahlarini korishga, tamasha qalishga, shunu mulahaza qalishga undaydi. 4:19 Tan her günü oz vaxtıda bilgilengen muddetde atıb, Allah bilgilengen muddetde kum batıb, eylenib turisli gibi Allahin qudrati mu'ajizasi. Tan agar tohtab qaladigan busa alamda, hayat tohtab qaladigan busa, hech birimizin qolimizdan kim asli bunu yurgidish, min deyit tertibde eylentir qoyish. Shun-shun Allah ta'la manashun dey nesadargi qasam bulan başladim. 4:50 walayalin ashirin zilhijja ayinin on kuniga on ta ki chasiga qasam bu hayganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamdan bugan ribayitlarda mana shu hazurda biz turgan kunlar zilhijja ayinin balinchi on kunigda turgmiz bunu fazilatlar haqda hayganbarimiz bukhari kitablarada sahihil bukhari da shunday bir marhamatna etkani karlarki 5:22 mā min ayyāmin al-ʿamalu ṣāliḥu ʿaḥabu ilā llāhi fīhinnā min hāzihi l-ayyāmi yānī ʿaʃrid l-hijjā qālu wala l-jihādu fī sabīli llāh qāla wala l-jihādu fī sabīli llāh illā rājūlan xaraja bi nafsihi wa mālihi thumma lam yarjiʿu min dhāliqa bi shay'in 5:52 yux ki, mela xu, Dhul-Hijja ayinin on kunida bolgan edik. Yani, amallara, Allah ta'ala ga mahvub, syukli raq, yaqin raq, yaqinli raq bola digan, maram bir kun yuxdur, bu Dhul-Hijja ayinin kuniga uxshab. Diganlara da, soragan ikallar ki, walal jihadu fi sabili Allah, Allah ta'ala yulida jihad qidisham, bunga barabar kemidima, disilar, 6:23 Haa, Allah yolda jihad qilish ham bu Dhul-Hijja ayinin brinchi on kunligida qilingan ibadatlar yaxshi amanlarga barabar kemidi. Illa ma garam bir adami ki agar uz janu bilan, malu bilan Allah ta'la yoliga jihadga çıxsayo, hech bram bir narsasas qaytip gelmasa. Uşa bütün alip çıxketgan narsas bilan uşa yolda shahid bolib. 6:50 qaytid uyga kel mey kitkan busa, unun darajasi uzgacha digana karilar. Amma undan basqa, qilingan amallar da, basqa kullarga karaganda, hana shun hazir, biz durgan ay, zulhijya ay, bunin bu kullarda qilingan, amallarinin sababı shu darajda uluq ikan, bunu ghanimat bilishimiz kereyikan, Allah talasiz bilan bizni tarbiyamız uchun, 7:20 ozinin marhamati bilan uroogh, barakatli kichilarini, kunlarini, kukla bizgi nasib etkani, jumladan Ramazan ayi, yaqibu, misalim, Laylatul Qadr kichasi, shungi uxshigan, kunlarini, saatlarini, vaqtlarini, Allah bizgi nasib etkani, shula qatarida, manashu, Dhul-Hijja ayinin, brenchi on kulligi ham, vayana, bundan ki ingi keladigan ay, Muharram ayi, khazur bu Dhul-Hijja, 7:48 islam, musulman hysab kitabı boyca, musulman yilinin ahiri, yilinin ahiri, zuhid ceblan tughidi, bundan ki ingi ay, muharram ayi, o yilinin bashi boladi, ushe muharram ayida ham, ashura kunini, yani, oninci muharramni, oninci kunini, ashura kuni dillan, uni ham, fazilatlari haqda, peygamber aleyhis salamdan sahih hadislar, xabarlar, varid bolgan, ushe kullarida, ibadat. 8:18 aynaqsa ruza tutusligini, sawabini peygambarimiz ulu ula gerdili. Xabarlarga qaraganda kuni kecha, pey shamba kuni, abu havan yaxshi kusadgan, diniga, etxadga, mustahgan, bugan bradarlarini, elchilarga qaraganda kecha ay korungan, dul hujja ayinin birinci kuni, pey shamba edib, an saudi arabistandagilar, usundi qabar qilishgan. Shunga qaraganda, hayit namazı, 8:47 zulhijji ayinin 10.kunu da boladigan bolsak, sab kitab qolb qaladigan bolsak, bu, keryatikan shamba qa toqor kelari. Cuma arafa bolarkan, kitkan haji larimizin arafalarin, manashuyu yenagi cumaga toqor kelarikan. Cuma da arafatda bolusharikan, shamba kunu ayit-hayit namazu qusharikan. Lakin bonarsa, usan hala ayitkanimizdi, dinga, 9:13 muslimanlikka astahni raqd munasabatta bolay etkan caidagi qab. Asli, bana shundi tadbirlarini belgilash, ay yillarini almashinisi, bu muslimanlikda ru'yatka asaslangan bulish qerek, yani kuzatilishi qerek, oturuvali daftar qazi qarab oturuvorish bilan, bu muslimanlikka unchaya muafiq kibidi. Kalimdarini aldindan çikarib qoyib, uxanga mahkam yapishu varish. 9:42 bu cili ham aslida tohru kemidi, kalindarlar ilgari ham itkammiz bu taqriban, taqviinan bir mulcal uchun cikarilgan narsah. Xu kalindarda bolishi shard, kalindarda yazgan farzi turu alish aslida tohru kemidi, u bir mulcal uchun qilinyatikan ish, yani xu kullarda bu qalishi munkin ixtiyati ilani qilip turiylar, ongilar rizni alit, tayargarligilar rizi qilip turiylar, digam manada boladigan narsah. 10:10 Amma asasiyisi bu külatilişi kerek, ay qaçan batib qaçan çikayatgarlin külatilişimiz kerek, lakin bizde hali verib öndi işler tertibke yölde tushkani yok. Bizin beypar valigimiz, dinimizge bolgan ancalar beypar valigimizin akbasi da mene shundeyi bolib qagabimiz. Lakin shundeyi xabarlan issek, ay korilgan iken palancı edilsek, biz önyi kopinche qabul qiligimiz kimiydi, boynimiz yal vermiydi. 10:38 naga biz saudiya qe irgaçtimiz qereykan, naga biz makka qe irgaçtimiz qereykan, ozimiziki bar biziki yan. Ha tori hechkim saudiya qe irgaçim demiydi, hechkim makka qe itaat qili shish shart demiydi, bir davlat ikkinci davlat qe itaat etmiydi, hammasi oz aldiga, lakin hammasi oz aldi da, har bir mamlakatnin musulmanlari oz aldiga, ozini dini uchun ozu braz harakat qili shik kerek, oz uchun braz jonkiyarili qilib shu, 11:07 Boladigan tadbirlarini aldindan belgileske hareket xilib, adam tenginlav ayini koradigan, kuzata digan cahilarini, kisilarini tenginlash kereyda. Anay inaykin, basqalarinin gafiga kulax salmasi boladir. Yani bizda, ay, bana palankini koral digan bu hüccat boladir. Qolumuzdaki kalimdarini hüccat xilib aladigan busak, bu uncilar toru emas. 11:31 chunki hisab kitab ham waqt ham tohru yurmindi. Adashib kitadi hisab kitablar bu insani asbabi uskunasi arkali alina digan malumatlar bu daima qatan 100% tohru digan kafalat gumidi. Agar shu hisab kitab bilan yuritish daima tohrulikni kafalat qigandi edi, masalan shu turqiyani kalendargi qarasi iz, ular da birkun keyin, 12:01 Yaqshanba kuniga belgilash kanakan. Azbar qanman bur adashatkan bulushu mumkin, yani uch xillik barj yurda. Bizda, haza che kalimlarga qaraganda, jum'aga tayin qalingan, jum'a kuni, haid, id, dib birgilangan, payshanba kuni, arafa, dib birgilangan, bashqa tamandan kilatkan, hadirgi xabarlarga qaraganda, demak, haj, arafa, jum'aga tayinlandi yurda. 12:29 Shamba kunu haydi belgilengan, Turkiyada isib unayam tez karisi, bu tullay basqa. Turkiyadigilar buna sab kitab bilan qalishgan. Makgadagilar sab kitab bilanmaz, ro'iyat bilan. Bular ayini kuza tishgan. Yengi ay, zulheci ayini chikarligi anig bogandan qeyim, haji kunu belgilenadi. Hech qachan aldindan palan chislada Arafatka chikiladadi digan qab bomigan, bomigdi. 12:57 Haucilar hamalara dunyanin turli xil chikkalardan barib yigilishib turadilar. Makkada hamalara kutib umralarini, ilbadatlarini qilib. Yengi ay baxlangan ninkiyin nalim boladi. Birinci zülhijja tayin bolsa, ana baxan ninkiyin palan cislada arafa, palan cislada hayit digan narsa qat'i boladi. Uyagda ulaniki demak ro'iyatka asaslangan, baxa ro'iyat bolishi kirik. 13:24 Lakin, baska cehlerde isa, hissab kitab, mana bizde hissab kitab bilan albarliyatiti ishlar, Turkiyada hissab kitab bilan albarliyatiti ishlar, agar hissab kitabnin isi tohru bosa, naga bizdiki bilan Turkiyaniki barabar kini idi? Barabar kili ish qiraydi, agar shu qizatu hissab kitab muafiq qiraydi, yan bu isi. Shunga qaraganda, bu hissab kitablar, bular yuz faiz kafalatlamni idi, amma inqarham itilini idi. 13:52 bu bir tahmin, bu bir mulcal, etibarga alnadi amma asasi diqqatimiz su ru'iyat bolishi kerak edi lakin xila halasi sekin-sekin yana bu ishlara biz deyam ammalashib, bizam shunga adatlanib getsak ajabmaz. Shun-shun, kobchiliklariz balkim haid qachan iken, eid namaz qashan oklar iken digan, albattaha mana dil da hazır otib turganlarsa, biza bana ozimiz qa ish korib, tadbir korib. 14:20 qubqilikki xilaf surasi da birar nasla demimiz. Hazirse demak sun cum'a kuni haydi belgilen geneken, cum'a kuni demax haydi namaz okulu vradi. Demak biz ozimiz hala ru'yatini qidat almadik, bilalmadik. Sun sun, manu sun husab kitab bilan ish alib barishka hazirse macburimiz. Yani su cum'a kilatken cum'a kuni haydi namazdi belgilenib durgeni su. Bu layali ashir, 14:52 Demek, Allah Ta'ala Qur'an-ı Kerim'de vel-Fajr surasıda qasamiyyat etken künlerde turibimiz hadir. Yana bir kere niyatlarimizni torilab, qalbimizni pokilab, Allah Ta'ala huzurdan suri ediyan dualarimiz, ilticalarimizni surab, Allah ki ibadatlarimizni mustahkem qilişge targib boyad etkin kullar. Xini qun, sularini hem, uzimizni hem, sulargi hem, uzimizgi hem, 15:21 nasihat khalamiz, Allah shukullarini sawabidan, barakatlaridan koplab hamamizga nasib etsin. Qaran ki, shunday, Allah ta'ala yu'luda jihad khaladiganilarni ham anchi munchesi tapalmayidigan sawabini, biyuzda oturub, uzizni yurtizda, balaqiqeyiz bilan, tinj asayiqda oturgan caizda tapşeyiz, mumkin bogan saatlar, mana hadirgi saatlar. 15:48 Men shub peygambarimiz ozlar ulu ulagan kun saatlardan izlash girek sababini. Peygambar ayitmagan, buyurmagan, ku bid'at xurafatlarini qilib yuradigan adamlar barlar. Harxin kullarga ozlarica narsalar tokub, afsanalar tokub, bid'atlar tokub, shunga amal qalib ozlarini ozlar avara qalibgin kishilar barlar. Amma bari, mene Allah Kur'anida va peygambar hadislarida ayitganlari. 16:18 Bu. Yana Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Arafa kuni haqda digani kallar. Yani Arafa bizindi shublan, kusilavlan, hudaa xalasa korishchimiz haytda boladi. Arafa kunilarda hamilavlan korishamasak karek. Xun-xunam bu Arafa kunin fazilati haqdagi hadisini xazirdan baxlar, islargi islat maqchimiz. Rasulullah dillarki imam muslim rivayat qilgan hadista. 16:49 Wa siyamu yawmi arafata ahtasibu ala Allahi ay nukaffira s-sanata allati qablahu wa s-sanata allati ba'dahu. Arafakunda tutulgan ruzat fayli Allah ta'ladan umit itaman ki, utkan yildagi gunahlar wa kilesi yildagi gunahlarga kaffarat bulsadib. Yani arafakunda kimki Allahdan sawab umit itib ruda tutadgan busa, 17:18 ma shundi sawabini Rasulla wadiqgan ikalilar. Umit qilamiz digan ikalilar. Bu isa hajga barmagan adamlar uchun xos ikan. Amma hajga bargan adamlarga isa Arafakunda roda tutushdan qaytariligan ikan. Hatta Ivan Bukhari'nin hadislarda Peygamber sallallahu alaihi wa sallam Arafatda turganlarida Peygamberimiz roda ikalilar digan gebtar qadi digdilar. Bazlar yoq. 17:46 yox roza imaslar di isdi. Xinda bir ayal kisi peygambarimizini aniq bilmaq uchun alib bariq kollariga bir qadax, bir ilisda sud tutqazgani qalilar, peygambarimiz sallallahu alaihi wasallam sudni bita qaldirmastan ixtilar, di idilar. Arafa konuda hajiga bargan adamlar roza tutmaydilar. Xunki unida mashagqat bar, u yirda biraz qincilik bar, mihnat bar Arafada hajda. 18:16 Haqda anchi muncha ayallar uyaqda tursun, irkiylaram qalatlari bir yaqlu qaladi. Suncina haqga vargan, arafada turgan adamlarga roda tutush lazimmaz, amma bashqalarga haqga varalmaganlar, biyada ozlarini yurtlarda istiqamat qilatkanlar, arafakunda roda tutsalar, agar demak bu uluq bir savabga, saza var boladigan, savab boladigan, yaxshi amal ekan. Surani, 18:46 yana manalarini angilashda davani itamiz. Demak, Allah fajir bilan, tang bilan qasam yad itti. Zilhijjanin balinchi on kulligi bilan qasam yad itti. Wa shafi'i wal watir, juft wa taq bilan qasam yad itti. Bundagi juftlik wa taqlikni ham manalarida. Baz birlar juftta murad bu. 19:14 oca hayit kuni, nahar kuni, qurban hayiti kuni, chunki u kun, shu ayinin cuft kunlarga tovr kiladi, yani oninci zil hijja bu cuft boladi. Taqi isa bu arafa kuni, chunki arafa, nechinci kuni, toqqizinci kuni boladi, zil hijjarin toqqizinci kuni boladi. Demak har iki kun bulan ham Allah khasamiyat etiyabdi. Demak arafa ham, va nahar kuni, qurbanlik kuni ham, 19:42 Allah nazarda uluqun, shukurlar bilan, Allah ta'la qasamiyyat etiyat. Ya ki bu mesam, cuft rakatlik namaz, bandat, taq rakatlik namaz, sham, lar bilan ham qasamiyyat etilgan digan manalarini beliyat. Umuman aganda masjidda qasamiyyat etilgan narsalarinin hamasi ibadatga taallukli bugan vaqtlar. Tangda ordunimizdan turub, Allah ta'la qes sighinamiz, ibadat qilamiz. 20:11 isan aman allah bizni uldurmestan sagh salamat aza'i bedanlarimiz cayda aklimiz ismiz suschimiz cayda isan amanlik bilan uyu cay bala ceqamiz tani canimiz sagh isan amanlik bilan bir kichkina ulimden qayti tirligandi ibalib uyu quzan uyu qamgarimizgi shkirana qalib tangida namaz uqimiz facir bu ibadat vaqdi allahki sighinish vaqdi qidasini tani gan 20:41 Allah derib koygan bu nazi nimetlarini qadrini biligan, uzini qadrini biligan, uzini kimi ikanligini biligan, Allahin bandasi ikanligini biligan adam için ulu vaxt tang. Tang sahar vaxtıda ibadat qilgan olan yakşı adam. Unkunlik ecedkanımız bu ham ibadat vaxt. Başka qaytlarda, har halatlarda yugan adamlar... 21:06 yana bir islarnin yiga ba'ladigan payit, shu onkunlik biyam ibadat vaqt. Wa sh-shafa' cuft kun ibadat buladigan, musulmanlar tun dunya u boyishi hammalarga khursanlik, hammalarga bayram, hammalarga shadlik, butun alam musulmanlarini bir tanı bir can, birdan ikenlilerini namayis itadigan, o ham ibadat kunu. Allahin shi'aru uluğlanadigan kun. 21:34 islamin shiari uloglana digan kun, bu, hayit, jum'a, ibadatlar, cemaat, bular islamin shiari sablanadi, shiari digani, har bir talimat tuzum, ya ki, dinnin ulogligini kursata digan, sharafini ulogli digan belgilar, muqaddas belgilar, dimak, oninci kun, ya ki, toqqolinci kun, musulmanlikini muqaddas belgilarga dalalat qala digan kullar, bu, 22:03 ibadat vaqdi, Allah qe sganib, Allahni istilatadigan kullar. Xunga Allah tala qasam yad ityabdi, wa layni ida yasr, yana kiqasi tun qa qasam, tun kiladi, tun kitadi, toqta masitan almasibdiradi, tun daham, parvar diyarini istiladi, yad itiladi. Hal fi dalika qasamul lizi hajir. Mana bu narsalarda, aqil igasi uchun, 22:31 Yeterli qasamlar bardir. Manasilarinin ozi yeterdir. Allah ta'la aqilga isharakıldı. Neziye hicir, aqil egesi digani boladi. Yani insanda agar aqil mukammal bosa, aqili yeterlik bosa, a'langani ma uchun kilib, ma uchun kitiyot kirligin anginiydi. Aqili bar adam, isi bar adam, Allah ta'la tigal nasalardan tigiladi. Hicir diganinin manasi, 23:00 Bu, taqiqilangan digan ekim. Yani, Allah bir yurda, aqilna hicir dip eti yapti. Hicir, taqiqilangan narsa, yani, aqil bor adam uchun, taqiqilangan narsa, borligi malum. Aqil, bu, uzda, qigara borligini, biladigan bir lughnumat. Sunucun, Allah hicir kalimasini islatibdi. Yana, aqilnin uzunu, lughavi manasini aladigan busak, bu, boğlaj, 23:29 Bağlab qoyush, aqil insanla bağlaydi. Insandagi baguch, aqil. Insandagi tutquch, aqil. Insandagi tugun, aqil. Tugun yechilib kese, bar butis hamasi sochilib rasvab oladi. Koychada kotarib kitotgan, eynba qimadbaha, yaxshi nazlanib tugini, ipi yechilib kese, nama oladi. Yerga çubçil patsin, bulub sinis munkin, yaqib olmasam. 23:57 bravlar kormasin deb yaxsizak oraq tukib qoygan nasayiz bosay o yechilib hamaga kornib qoqsa uyat boladi, sharman dalib boladi. Yaw ki bur zaror nasayiz qoqib getmasin deb bailab qoygan bosayiz buran bur hayvan yechilib getsa, o se tukilyan caydan yechilib shalib getsa, uzulib getsa, bu demak insanga bir musibat, insanga nakilaylik kiltiradi. Allah ta'la aqildib qoybdi, aqil, 24:27 Aqil bar adam uchun yeterli. Aqil bar adam uchun akli mukammal. Uzgi yeterli akli bar adam uchun Allah Ta'ala'nin sozi. 24:57 fayqambarinin nasihati tasir qiladi unga faydasi boladi. Xun uchun Allah ta'la aqlibar olanlar uchun, bu qab, yetar aqar, aqlibar olanlar uchun chunarlidir, dip, yana uxa qasam yad etibigan narsalar ibadat vaxti ikalligi ve isharat qilniyatib ki, adam zat Allahga ibadat qilish uchun dunyaya kegan. Insan hayatta yashisdan, dunyada umur otkazisdan maksad, 25:25 Murat, hikmat, xayatnin hikmati bu ibadat Allah ta'alaga sighnib otishlik. Alamtara keyfa fa'ala rabbuka bi adin? Bu yaqda Allah ta'ala aqllarini ishletmagan, aqllarini faqadkina pultatish ma'lu dunyaga gina sarflagan, ma'i shatka gina sarflab otgan qawblarinin halidan shkaya qiladi. 25:52 Alamtara kayfa fa'la rabbuka bi adin i ramadatil imad. Farwardigariniz, ad qawmiga qandayi muamala qizganini kordizmi? Ad qawmiga Allah ta'alanin qigan qandayi muamalasini billinizmi? Bu ad qawmi tariqta otkan, Allah ta'alani mustahkam kushi quwatli qalib, qovib cildan ustun qalib yaratkan, 26:22 qabila qawmlardan biriyyikyan. Ular Allah Ta'ala'na yoyluqa yurmadilar. Allah ularga yubargan, peygambara Hud aleyhis salamni suzilarga kirmadilar, bashtarttilar. Asilda, uzlar ham shu Nuh peygambarini auladlardan bolishgayikyan. Allah Nuh aleyhis salam zamanlarda bir merti a'lanini yerini tazalab, yakshi adamlarga dünyanı 26:50 Tutqaz gandin ki, yana oxe yaxxilarinin farzanlari balalarini orta arastan, tarbiyalar yaxxibumastan, iman, etqad, islamdan, yuz ugorib barib-barib, yana buzgunchi, yaramaz, yoman adamlar kupayib kitgani karlilar. Kin barib, Allah ta'la ulariga ilchilar, peygambarlar yubardi, peygambarlarini suzga qilaf salishmadi, Allah ularini bir qattix shamali barib, hamalarini... 27:20 halakatka ducxilli. Iramadatini ina addib, Allah ularina sifatlarini bayan qilgan ikan, balan balan ustunlardan cuda bir haybatli, dahshatli, mustahkam imaratlarini qulushka ular ustasi falan ikanlar, cunki cuda quvatli, qudratli, usta adamlar bulushkan ikan, vuhamma kushilari, quvatlari dunyaga isliyurgan ikan. Allah ta'ala tamanga islatishmagan ikan. 27:51 Allah atayla ushalani quvatlarga, kuxlarga ishara qildi bu yarda. Allati lam yukhlaq misluha fil bilad. Ular sunday kux quvatli qilib Allah tamandan yaratilgan idlar ki, ularga ushigan kuxlilar, baska qabilalarda, baska qavumlarda yaratilmagan idlar. Ular usha xudabir qiyan, Allah ta'la atakilgan kux quvatka mutakabirli qilisdi. Ular uzlarina... 28:20 biz yaxshi adamlarimiz, biz uzimizin aqlimiz bilan, uzimizin kucumiz bilan bu nasilarga erisiyatimizdir, oylabdilar. Allahdan bulayat kalligini, Allah ularga intuhan qilib bergalligini, ular eslarga almadilar. Yana shundi qavmlardan Allah ta'ala Samud qavmuna ham hikaya qildi. Qattikan tashlardan, harsanilerden yonub ular imaratlar qorub. 28:51 yurgan shunday umru ot kazib ozlarini korsatib otgan Samud qavmi wa Fir'ahuna zil awtad adamlarini turliqil yollar bilan azabli edigan harkil uslublar bilan masalan qirqtadan qazuq qaqib ozlariga yollariga yurmagan adamlarini ayak qollarini usha qazuqlariga baylab qattik azab berib adamlarini oldirgan qidalik dava qilgan 29:24 Firaun, alladhina taqam fil bilad, ular mamlakatta zoravanli qalib, ozlarini katta alib, mutakabirli qalib, Allahin bandalarga zulum otgazib, ularida fusqu fasad, yaramaz islarini koplab tarqatgan kislarga, wa ahirda Allah ta'la ularga azabu ukubatini baslariga yaqlarib, ularini halak qilgan kislarga Allahini manashundin muamalarini, 29:55 Körmədiñizmə dib, Allah aqrıda ibrat namunu alıçka çaqiradi ki, inna rabbaka labil nirsadi. Allah ta'la, pervazdiyariniz, hemma alamni dünyanı küzatit turgan, hemmanı uzunu nazaratlı saklat turgan zattır. Hazratı Hud peygambar, uzlarını qavmlarga kelib nasihat kılgan vaxtlarda etkani keller ki, 30:25 qalimalarini qalimalarini qalimalarini qalimalarini qalimalarini qalimalarini qalimalarini qalimalarini qalimalarini 30:53 sizlarini xilqatta, mali dunyada, davlatta, kucli, qudratli qilb qoyganligini eslin, digan. Yani Nuh paygamber zamanlardagi qavmlarga Allah ta'la bala yubarib, afat yubarudi. Sizlar ushe bala afatlardan kustolib, bana saqi salamat bolib, dunyada yangi bir xalq bolib, yasiyab sizlar. Bunu xuda berdi sizlarga. 31:23 Allah ta'ala sizlarni azabu uqubattan qutqardi. Usho vaqtdagi zoravanlik yaramaz islardan sizlarni Allah qutqarib, sizlargi bu uluğun nimetini berganiga, shukur qimi sizlarni, digan nasihatlarini qilgandilaru, ular nasihatini qabul qilishmadi. Qudayini bir balasi, afati, quda bergan nazi nimetka, imkaniyatka, shukur qilmistan, 31:53 nashkurlik, nankurlik qigan vaqtida ham kirliq qal rakan, awalda Nuh paygambar zamallarda bir tufan boldi, bala boldi, iman etxadli kishlar qutuldilar, imansizlar halaket qinqiladilar. Lakin, ushe kengi davrda yana yoldan qigallar su imansiz adamlarini, imanli kishlarini qaumlarindan payda boldilar. Ularini Allah ta'ala awalda bergan nimatlarini esilab, ibrat alishki chakar vodu. Lakin, awaldagi, 32:25 Muqtala bugan yaramaslik, yamanlik, işlerden, zoramanliklerden xuda qutqarganini, avvalgi bir baladan qutulganini, qular qadrigi yetmaganini uchun, Allah ta'la ikginci bir balani vardı. Demek, xudani qanuni, Allah ta'lanı intiqani muraqabası, hamamızın üstümüzde turubdu. Agar biz bir baladan qutulgani busak, unga bir iman etxaddan shukurana qalib, Allahna etkani qilmidgani busak, 32:55 ikkinci bir balaniyana yubarib qoyishi, Allah ta'alaga hichqanday qiyin imaz huda asrasin. Sozimizin, sohbatimizin ahirada, Allah ta'aladan hamimizga insaf tawfiq dilaganimiz halda, anabu, keliyatkan uluq ayyan bilan yanaslarina qutliyimiz, mubarak batxalamiz, va bu kullarini uzga khas hurmatlarini cayga koyib, shukurlarida Allah ta'ala, 33:24 kuplar sevab vada qilgan amallarini uz vaqidi bacarib qalishga taragib qilamiz. Cimladan qadur bugan adamlar bu ayda, mene shukurlarida, uzlarini, islanlarini, murubatlarini, bashkalariga, muhtac kishlariga, layiz kishlariga, yegalariga yetkadadilar. Uzlariga toq adamlar kurbanliglar qilshadi. Kurbanlig bu, mali, zakatga yetgan, nisabga yetgan adam, 33:53 qilishi qiribigan wajib, yaqib bol mese bazilar sunnat diganlar sunnat amallardan qoldankigan adamlar bu narstana adaqlar dilar. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam bar hadislarada kimki agar sizlerden man daha minkum falayusbihanna ba'da salasatin wa baqya fi baytihi minhu shay'un digan ekerlar, yani kimki qurbanlikigan busa 34:24 üç gününün içi də heç nersin qaldırmadsin, həmmasini tarqatit igalargi yed kastin, digan iqadilar bu qurbanligin başda caribigan vaqtada. Yanagi yilkili qoşsi yilkigan nankigin, sorashkin ikan ki, ya Rasulullah, na fa'alu kama fa'alna al-a'am al-madi, otikan yiliqiganimizdik, qurbanligin qoştini üç gününün içi də tarqatit tamam qalishimiz kireymi, digan soriganlarida peygambarimiz eddilar ki, kulu, at'inu, maddakhiru, fa'inna dhalika al-a'am, 34:55 kanabin nasi cahidun, fa araddu an tu'inu fiha. Indi buyil, islar, qurbanliklarinizdan uzlariz yenlar, va başkalariham berinlar, va uzilar, keyingi kullaridi yeşiqin alip sakla qoyinlar. Otkan yeliyese, adamlarda açarçilik, xahadçilik, muhtajlik, kubboqan uchun, men shilchunga buyurgan edim. Birbirlarizga yardan berinlar, yoxsillarini yoxlanlar, 35:24 digan manada hameylaga bu hayid-eyid barabar bosun digan maksad bulan, uch gun icide qaldirmestan taqadib yubarishka buyurgandim digan ekerlar. Limak bundan korunadi ki, adamlarina hala, adamlarina iqtisadi sharaitlaridan kilib chikib, boladigan ish bu, qurbanini qiladigan adamlar, atrafdagilarini, yanverdagilarini halalardan xabar alishki cun bolcalilangan, eyid, bayram, xursanchilik hamega barabar bosun usun, 35:54 shu qurbanini qilingan hayvanin qoshlarini tezraq tezraq egalariga tarqatish yaxshim olarikan. Amma uch kundan utkistiham caiz, lakin ushe sharaid takazasi bulan tezraq caiga itkazilishi bu afzal. Ki ingi kullaridaham istima qilishchun uzlariga alib, tuzlab, mibasha qilibni saklab qoysidalar, caiz buladib. Bundan kor nadi musulma adanlar manashu hayit kullari, bayram kullarini 36:24 qanchalik ulu ulaqsa, din, shunqi ulu ulaqgan boladi, baska adamlarina, baska din vakillerini aldi da, musulmanligini mustahkamlaj, aynasa hadurgi kunda, baska kullarga, baska maklarga qaragadini ham ciddilaxib bar yapdi. Dunadan, xristiyanlar, arzigan, arzimegan narsalarini bahana qalib, adamlarga savga salamlar, kitablar ulaxib, kasalxana qalmastan, doktorxana yu, kamaxxana qalmastan, 36:51 mazaru hech qayr qalmasdan hamme yirgi tqilib-sqolib, hamme yirgi uzlarini usha yaman niyatlarini targib qilib, utgazib adamlarini yoldan urbi urbtilar. Mana bu kullar da ham, agar musulmanlar bi parva bolisda, imda Qudadan gücu lakatda bir gunax atdirvalsa qirey Qudayim asrasin, mana shu bayram, bu uluq kullarini sharafatidan, shu kullarini barakatidan, hammamiz barabar faydanan ishimiz uchun, 37:19 bu kullarini ilan qirish kireg, mana shu kullarini adamlarga tanishtirish kireg, shu kullarda, diliq, mayla usha qoroda ushtur samu bugan, azgin daramati bugan adamlar bayram munasabati bilan, diliq, mayla qayasidir bir baxchiga desizmi, ya ki bran bir maktabga desizmi, ya ki bran bir shunday bir jemaat joylarga desizmi, barib bu hayitlik, mana bu palan tashkilatdan bir qurban hayiti munasabati bilan savga, mana bu qurbanlik. 37:48 digan tarzda islarini, amallarini yolgi qoyish, biyan musulmanligini, islamini, sharafini uluqlaq buladi. Hama uzu bilan uzu avara bolib oturvursa, fakat uyida uzu tapgani uziyib, uzu bilan uzu mashnul bolib oturvurish, biyan musulmanligini tabiatiga tohru kemi diganlarsa. Allah tala bu kullani hamamizga barabar khursanchilik, sawabu, barakatlik kullardan bolishini nasibir oza ilasin. 38:17 Allah Ta'ala barakat, rahmat, hidayat nasib etsin. Bir de sawallariga, khuda khalas ki ingi jumalarda jawab biraniz. Subhanaka Allahumma wa bihamdika, ashhadu an la ilahi illa anta astaghfiruku wa atubu ilayk. Allahumma salli ala Muhammad wa ala alihi wa ashabihi ajma'in. Rahmatika ya Alhamdulillah. Allah, Allah, ashhadu an la...