خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:02 Alhamdulillahi rabbil alamin, wassalatu wassalamu ala sayyidil mursalin, muhammadi wa ala alihi wa ashalihi ajma'in. Amma ba'd, wassalamu alaikum wa rahmatullah. Jum'a kullari degi Qur'an-ı Kerimden davam ediyatgan dersimiz, sureyi Ali Imran tamam bulgan edi. 0:36 Sure-i Nisa'dan inşa'Allah başlayimiz. Sure-i Nisa Rasulullah sallallahu alaihi wasallam Madine-i Munawwara'da Turgallara'da nazil bolgan. Sure-i Nisa'nin ayatlarini sana 176 ayatini tashkil qiladi. Nisa surasi, bunin manasi Ayallar surasi. Ayallar namı bilen, 1:10 Sura-i nisada ayallarga taalluqli bolgan hukumlar ham uz ichiga, kub jaylari uz ichiga algalligi icin bolsa kerek, vallaha a'lan, ayallar namu bilan ataladi. A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim. Ya ayyuhanna suttaqu rabbakum alladhi khalaqatun min nafsin wahidatin wa khalaqan minha zawjaha. 1:42 وَبَسَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامُ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا 2:14 nazar tashlashlikke Allah buyuridi. Ya ayyuhannas kalimasi umum insaniyette xitaqdir. Baz orullarda Qur'an-ı Kerimde, ya ayyuhalladina amanu, yani iman kiltirgan kishilarga xitaq bar, bu iman kiltirgan kishilarga has bolgan xitaplardir. Insan bolgan, uzini, 2:51 aslini insandib atagan harbir kishigi qtabdir. Agar ozini insandigini istan chikargan bolsa, ozini boshka mawjudat, boshka makhluqatgan mansub digan bolsa, bu qtab minge bastib aicligi munkimdini. E, insandlar ozilarini bir kishidan sizlarnin yaratgan, yagana tarbiyat kunandigladan, 3:22 Allah subhanahu wa ta'ala mana bu ayatka insaniyetnin asli bir kishidan yaratilgalligini. Wa bu kishidan unin ciftini yaratgalligini. Wa khalaqa minha zavjaha. Bir kishidan bir shakstan unin ciftini, yani ailesini ham yaratgan. 3:52 وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً اِكَوْلَرِدَنْ كُوبْ كِشِلَرْ وَأَيَالَّرْنِ تَرَتْكَنْ تَرْبِيَةْ كُنَنْدِيلَرْدَنْ قُرْقِيْلَرْ Allah subhanahu wa ta'ala manabu ayatta insallarinin hammalarini özleri qafil bolib izden çıkarib yürgen birlemsi hakikatini oylashlikke buyridi. 4:26 Lekin insallar bu birlamca hakikat bolishningi karamastan, chob vaqtta hayallariga kiltirishmaydi. Insallar agar ozbariga soal qilissalar, bu hakikat ulariga ravshan boladi. Insallar bu alamga avvalda yogida, yog bolishkandan kigin vucudga kilistilar. Kim ularini bu dunyada alip geldi? Ular albatta oz xalqishlariblan, 5:00 kelişgeni yox. Demek, ularinin bir xaxşiden başqa bir xaxhiş irade ularini dünyaya alip geldi. Demek, ularini xaxhişlerden başqa bir xaxhiş ularini dünyaya alip gelgen bolsa, manashi xaxhiş ularini vücudge kelişliyini xaxladi. Manashi xaxhiş ularge şu nimetlerini verdi. Manashi irade ularge özleri degi bütün 5:34 cisimlari degi acaib nimetlarini birdi. Su irabi ularinin atraflari da korib turigan alamini yarabdi. Demek, manashi irabi gini ularinin hayab yolini ham korsatib berisili gi kerek. Su irabi korsatib berigan yolda insallar su yolda yurmali olali kerek. Agar ular su irabi korsatib berigan yolda yurismeseler, özlarinin atraflari da 6:04 bularinin iradasisiz vücud kekelgan alemda, özlarinin iradalarisiz vücud kekelgan nimetlarda, bulan ortada hayatni tuzumini özlari tuzub alisadigan bolsalar, karame karsilik vücud kekeledi. Ana Allah subhanahu wa ta'ala, mana bu ayatta, ey adamlar, sizlarini bir kishidan yaratgan, va u kishidan özinin ciftini yaratgan. 6:33 vabu ika ularidan tub kishilar vabu ayallarini taratkan yegana tarbiyyat kunandigilardan kor kiilar. Bu tarbiyyat kunandinin buyrugini bagar masligdan kor kiilar. Bu tarbiyyat kunanda canatkan yolga kir masligdan kor kiilar. Insallar agar su haqikatini tafakkur kulisselar, hazirgi davirdegi basilerden kicri atkan hama muskilatlar yogib gitkan bolarda. 7:11 Mənə bu ayət bilən, adamlarının həmməsini bir ailegədən təşkil tapkirliklərinə kurset yapca. Demək, insallarının aslını Allah subh'anahu wa ta'ala aileden təşkil tapkirligini irada qılda. Bular yer kurrasıda, yaşaygan və yaşayatgan, bunu biyagda ham yaşaydiyan bütün xalqlar həmməsi bir kätte bir ailegə mensub ikalligini. 7:40 Ve bitti aileden teşkil tapkendigini, tefakkur klişliklergi Allah buyuriyabdi. Demek, bir aileden teşkil tapkendib, bu nerse körsetme, temami iriqçilik, temami milletçilik, temami adamlarınin rengi, bularini rayakilib, qare tenli, ah tenli, bulargi bölüşligini, ve milletlergi bölüşliginin heme, 8:08 bu cahiliyyat ilbizlarni qirq teqliyla. Insallar qaysin bi illetke mansub bulsun, qaysin renge mansub bulsun, ular hammasi bir aile, katta bir ailenin parzantlari ikalligini his qilmaliglariga Allah subhanehu wa ta'ala buyriyat dana. Ikinciden, Qur'an-ı Kerimde qib urullarda, avvelgi darslarimizda ham tafsir qilbuttik, 8:37 Ailani islamdagi juda katta eytibarib barligi, Qur'an-i Kerimdan alishligi bunge dalalat guladi. Aila islamda juda katta bir eytibarligdi. Aila katta bir camiyat ailesinin bir gishtidi. Demek, agar aile butun bolmase, har bir khanadandagi tarbiye butun bolmase, 9:06 qirigan qishladan tashqil tapgan imaratdeydir bu camiyatana. Bu camiyat, butun irib qirib qetadigan camiyat bol orada. Hazirgi davirdegi yasayatgan camiyatlar, bunin qirib gubahidir anay. Chunki, aslib bundan ilgaritda, va bolib gelgan bu falisafalar, aile asasiyya qarishi bolgan falisafada yasayat gelgan. Sunin için, ular ozlarinin acik samarasini bunu terib alisiyatlarina. 9:39 Başka nizamlarda, shundi mal'unna bir felsefalar boldi ki, ular aile insannin fikirini taraytirib koyadi digan fikir bilan yeshagan felsefalar boldi. Ana bu felsefalarini hammasini özleri bir karkilişi yaptilar. Aile İslamda cidekatte itibarini tashkil qiladi. Hatta tamami cemiyetini hazırgi, Allah Subayanahu wa Ta'ala aslini, bitti aileden tashkil tapishligini irada qildi. 10:09 Anabu, bir-birlarga nisbetan, bulgan karama karshiliklar, milletlarinin karama karshiliklarini, Allah subhanahu wa ta'ala, korkilar özilerini tarbiye etsinandilerden ki, yegana kishiden sizlerini yaratkan edi. Ve şu yegana shahsten ciftini yaratkan edi. Ve ikavlariden kub kishiler ve kub ayallarini taratkan edidi. Allah subhanahu wa ta'ala, manabu, birlemci, 10:39 xaqiqatka, birlamca xaqiqatni fikirlashlikka Allah bihriyatana. Wattakullaha alladhi tasa'aluna bihi wal arham. Allahni vasita qilib, ortada sual qilardiylar, yani Huda haqqa, xarizimni birgindi, Huda haqqa, buni rayakilgindi, Allahni vasita qilib, suresizlar muhtac bolgan vaxtiylarda, ane su Allahtan korkiylar. Wal arham, 11:19 qarindaşlar bilen alaqalarini özüçlikden qorqiylar. Allah subhanehu ve ta'ala mene bu ayette qarindaşlar arham kelimesini lefz-i celalegi atifqul yabdi ki, sizler özilerini, müşkilatilerini halkiliçlikde Allahni vasitakilesizler, şu Allahdan qorqiylar. Işiyler qalgan vaktide Allahni vasitakilesizler, Allahdan qorqiylar. 11:49 və qarindaşlardan qorqiylar deyib, laf zilalagi atif qilinişligini, arxam islamdagi qarindaşlar birbirlarini qancara ayaqilişligladi kireyligini. Və hamda, umum insaniyat birbirgi qarindaş ikerligini bildiriyati. Umum insaniyat hammasi bir ailega mensubligini Allah bayan kildi de, manashi arxam qing aile ortasta bolib yaşayatgan insallar qarindaşlar bilan. 12:19 yaman alaqade bolishligden korkiglar digerdir. Innallaha kana alaytum raqiba. Allah sizlarini istiglarida nazaratchidur. Islamda insange Allahning nazaratchiligi ozi, uning hayatu degi kib muskilatlarini halkiladi. Allahni nazarat kili turgalligini bilgenden kigin, insan natogri islarini kili shligden ozini teyishlikke harekat kiladi. 12:58 Amma bashka yollarda ki, ular har bir cahilerde nazarat urmachlari zarur. Har bir memleketlerde, har bir vilayetlerde, har bir hanedallerde, har bir kişinin üstüge, öz bir dana adam geyik ki, nazaratçı qolishlikke muhtaz qolish yapilar. İslamda Allah subhanehu ve ta'alanin nazaratçiligi, mu'min kişi agar iman halavatini tatigen bolsa, şu kifa yakın edildi. 13:28 Allah subhānahu wa ta'ālā ızının buyuruqlarını qilişlikdən, bu qimeslikdən ihtiyat bolişlikke, qimeslikdən qorkişlikke buyurib, Allah sizləri nəzarət qılıb türüq edib, agahlant riyabda. Allah subhānahu wa ta'ālānin nəzarət qılıb türüqi ekelligi bayan qilin gəndən qigin, bu nəzarət insan qalbide urneş gəndən qigin, 14:01 Agar Allahnin nazaratini uilamasa, hech kachan rayakil meydigan zaif yatimlarnin zikri kiliyata. Wa atul yatama amwalahum, wa la tatabaddalul khabisabit tayyib, wa la ta'kulu amwalahum ila amwalikum, innahu kana huban kabira. Yatimlarga, yani sizlar qul aslilerdagi yatimlarga mallarini diriler. 14:34 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, manakub hadislerde, zaib kishilarni rayi qilishligini, ve khsusen yetimlarini tarbiye qilishligke targib kildilar, hatta min bilan, yetimgi karab tarbiye la uci qiyamat günü, yanmayan deyib, korsatkiç barmaqlari bilan, orta barmaqlarini yanmayan kili korsatdilar. Ana şu talimat asaside, mumiller zaman-ı saadatte, 15:05 yetim qalgallarinin özlarini tarbiyalariga aldilar. Zaman-i saadet, alahide yetimhanelar kurishlikke nostajbolmadi. Chunky, zaman-i saadet, insallarinin kalbige nazaretini, Allahinin nazaretini ormetgenidi. Bu nazaret, hayabtegi heme mushkilatini halkilishlikke kifayakildi. Ular yetimlerine hemmesini, alahide yetimhanelar kurishlikke haacetleri chismadi. 15:34 qalblardagi Allahnin qorib turqidigan etqablari, ozlarinin tarzantlarinin safiga yetimlarini alib girislikga macbur kildi. Hane, su yetimlarinin mallarini beriler, qol afilerdagi tarbiye dabyatigan yetimlarinin mallarini beriler, ularinin takiza mallariga napak mallarini aralashdirib koymaylar. Mabada yetimlariga miras bolib qalgan yer bosa, 16:06 Ya inki biradir cihazlardan qalgan bolsa, shu yer ve cihazlar özinin aldida bolsa, shu cihazlarini yetimlerge qalgan qismi yaxshi bolsa, unge almeshtirib qoymeyler. Wa la ta'kulu amwalahum ila amwalikum. Malilerini yetimlerinin maliye koshib yemeyler. Innahu kana huban kabira. Bu yetimlerinin malini yish katte günahdir. Islamda, 16:40 Awal islamda yetimlarini tarbiye kilişken vaqtlarda bu ayat nazil bolgandan kegin afqablar ularinin yedir yetgen vaqtlarda ala hida ulariga avqat hazırlashdilar. Ozlarinin avqatlarini unca koshmazdilar. Agar ki ozlarinin avqatlarini köpraq ulariga beriş ediyan tabiatta bolhissalar, ham ala hida avqat qilib beriştilar, şu ayat nazil bolgandan kegin. 17:09 Bu ayat uzinin ta'sirini hayatta tiz muddadda kursadda. Ana shu vaqtdankigin, yetimlarnin mali alahida qilungandankigin, ularnin avqatlari alahida khazirlangandankigin, ular avqatlari ashq qalgan vaqtda, bular giyishlikdan tartimisdilarda, avqatlar israb bole başlada. Ana shu daradega, yetimlarnin mallarindaga yakin kilmeslik shu daradegada cikta. 17:39 Allah subh'anahu wa ta'ala ayat nazil qildi ki, sizlarga haracini Allah subh'anahu wa ta'ala xakhlahu qe imas, belki yitimlarni malini imaslik, qalibda si niyat bilan turislik, wa amalda imaslik uzi kifaya qilisligini bildiru qe, ayatlar bilan ularini tarbiya qillani. Avqatlarini macbur tashlashlayi ki, macbur bolish qalgallardan ki, 18:03 yetimlerine haqqini yemeslik ki bolgan buyruk ekelligini beyan kuluxu ayetlarini nazo kullana. Bizlerge hem bu ayetlar tasir kilişlik ikerek, biraderler. Biz hali üyimizge birar bir yetimini alip kirib terbiye kiligenimiz yok. Unin malini hali biz özge alahide alqat kilib yedir edigan menzilge çikişlikden biz tiberlashik etdik, biraderler. 18:34 Biz yetimlerinin üyge barib harislik bilen avqatlarini yekili yapsiz. Va bu narsinin islamda sabab boladigan amallerden deyib disini yapsiz. Va çintiriliyab disini yapsiz. Hatta bundan ham tübelleslikde yetimlerinin mallarini üylerige barib harislik bilen yeni ilerdigan ayatlarini çintirilingen vakitte bu narsini belki... 19:04 tuhmatlar bilen shundeyk shilamin shanigay aytilinishlik mutlaq bomeydi. Biraadallar, shunartani chunishimiz gereki, Islamda, Kur'an-ı Kerimda, yetimlarnin haqqini rayakilishlik zarur eykelligin aytilganchi ayetlar yide koptdur. Belki baska ayetlar bundan azraqda baysik, hataqime gen bolamiz. Allah subhanehu ve ta'ala, mana bu ayetlerde, gib bizge bu momillarga, 19:33 Bizlar yeqtab qiliyatibu ayatlar bulan. 20:10 niyyetlarnin özgarib qalisbigi ham tabiidur bu. Undan tashkar uxsusan, tarbiyalen yetkan, farizan, qiz bolsa, maldar bolsa, cemallik bolsa, bu yetimni tarbiya qilib vayigi etkizgenden kigin, insan qalbida, sun bilan özü turmish kilişlik hayaletlade kilişligi tabiidur ola. Allah subhanehu ve teala, ya inki bir, 20:41 Mənə şü yerdə özünün pərzəntləgə bir türmüş qıldırıb qalişləgi, həm niyyəti bolişləgi mümkün, unin malıga haris bol gəlligdən. Malını başkaga çik-geçləginən təşviş qıl gəlligdən. İnsan yetiminin malını bevası yeməsləgi mümkün. Unin qalbida bir taqvanin bir qismunu manqilişləgi mümkün. Lekin terbiyexinin yetkin qız yetime əgər maldar bolsa, 21:08 unin kandidir bir özüge tughri dib algan yol bilan, xini özüge alib qalishligi mumkim buna sahib. Ya inki bir parzantige turmish qildirishligi maksadi bilan, fakat malini saklab qalish niyati da. Lekin, yaxshi niyatda mabada özü turmish qilmachchi bolsa, ya inki parzantige bir turmish qildirilladigan bolsa, yaxshi niyat bilan bolsa, undan mali hamshi qoshilib gilsa, bunarsa bundan mustasna odurmana. 21:40 Allah subhanahu wa ta'ala manabu ayatta shunu bayankul yakti. Urwat ibn Zubay r.a. dan rubayat kum nadi ki, Aisha r.a. dan soradlan ki bukshe, astaidu billah, wa imxiftum alla fiqusitu fil yatama ayat kalimasi haqqida. Hazirgi okulgan ayat haqqida, Aishay siddiqanamizdan, Urwat ibn Zubay r.a. sualkaldila. Shunge jawaban Aishanamizsun dedidila. 22:12 Bun mahaqtadib surigallarda, yabna uqti, hadihi l-yatimatu takunu fi hajri waliyiha, tushrikuhu fi malihi, wa yu'jibuhu maluha, wa jamaluha, fayuridu waliyuha an yatazawajaha, bi ghayri an yuqusita fi sadaqiha, fayu'aqtiha mislama yu'aqtiha ghayruh, fanuhu'an an yankihuhunna illa an yuqusitu ilayhinna, wa yablugu bihinna a'las, 22:45 sanatihinna fis sadaq. Wa umiru an yankihu minan nisa isibahunna. Ayşe anamız bunge cavaban etdilar ki, hazirga etilgan mazmunna, bazı yetime qızlar bolarda, birar kişinin tarbiyasta turarda da, bu, agar kambaqal bolgan bolsam, malıda, özünü malıda, sharik bolib turarda. Yani, devletman bolsa, şu yetime qız, 23:17 haligi hacanin yanida turib, u hacanin malida sharig bolarda. Birdan, buni malini yishlikden Allah subhanehu wa ta'ala man qilgan, digi uchini yemistan turib, vayigi yetkandan kigin, uniga ozi turmish kilmaksi bolarda, maliga haris bolgallik sababla. Ana xu vakitlarda, bu narsani adalatsizlik ikalligini bayankilib Allah subhanehu wa ta'ala, 23:49 bundi tarbiye qilgalligi Allah uchun bole digan bolsa, niyeti sahih bole digan bolsa, turmish qilishlikke ruhsat, ya inki özinin farzantige turmishlantirishlikke ruhsat, golmesan, baska orillardan turmish qilishlikke Allah subhanahu wa ta'ala buyurida. Agar sizlar korksiylar, yitimlar haqqida adalat qilmesten, qalishlikden korka digan bolsiylar, onda, 24:15 ozilarga makul bolgan ayallardan turmish kiliylar, ikta, va üçta, va turtta. Agar adalat kila almastigdan korksaylar, bittadan ki turmish kiliyligda, albatta vücuben bittaga turmish kiliylar shard. Ya inki kol asliylardagi, manab biz cari yadib ayta imiz çori, shulardan turmish kiliyligilarga ruhsat. Zalika adna alla ta'ulud. 24:46 bu, zulum qilmestigilerge, adaletten burulib kitmestigilerge yakirraqda. Bu ayat kelimeni bir azgina izahlab özsizligimiz zarur, çinki biz sungi davirga yasadik ki, islamdigi bazibir hakikatlarini subhalantir uci, özini alimdib paylasub sanagan, islamga hucum qilib yasagan kisilarinin tarbiyalari da özsizligimiz ucin, 25:18 Mənə bu ayetni ham ular İslam şaniga xarxil tuhmatlar uyusdurgan kishilarnin tasibleri bu hazırgi vaxtda yashigan kishilarda yugmaz, biradirlar. Ular, İslamnin özlerinin vilayetlariga muafiq bolusligini, ya inki özlerinin mahallelariga muafiq bolusligini, ya inki özlerinin uyulariga muafiq bolusligini, 25:45 ya inki özlarinin mizaclari yegine muafiq bolisligini xohlasadilar. Go ya inki, tamami alem ularinin mahallaste cayilashkandik, tamami alem ularinin yuyde cayilashkandik, tamami alemli ular tohri tishinishkandik tasavvur kulisadilar. Na, Islamdigi ikte ve üstte totte uylanishlik haqqi digi boliginlarsani, Islamgi tohmet kilib, na ayet derecede shunarse de özlarinin subhalarini koparishadilar. 26:16 Biz İslam digi bu ruqsatni qishinishligimiz uchin, birin qe tarixke bir nadar tashilashligimiz kirayk. Imam-u Bukhari ribayat qiladlar ki, An-na ghaylan ibn salamatat taqafiyya aslam, wa tahtahu asru nisbatin, faqala lahu nabiyi sallallahu alayhi wa sallam, ikhtar min hunna arba'an. Ghaylan ibn salamatat taqafi digin qishya, İslam kiltirdilar. 26:52 Islām çeltirgənlər də onta ayali barida. Şündə Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam eytdilər ki, bulardan tuttasını ixtiyar qolganiga, cavab birgin dedilər. Abū Dāvud rüvayi eytdilər ki, Umayratul Asadi bukşi eydidilər ki, Aslamtu wa indi samani misra, fazakartu zalika linnabiyi sallallahu alaihi wa sallama faqal, ixtar min hunni arba'an. 27:23 Umayratul Asadi ayitadlar ki, min islam keltirdim. Sünde sakkiste ayalim bar edididlar. Bun arsani Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamga ayittim. Sünde edidlar ki, tuttasini talla qoyaniga jawab edidlar. Ibn Abid Ziyabdan ishtigan kishi bizga xabar bir edidlar ki, Akhbar emi Abdilmacid, an ibn Sahri ibn Abdilrahman, an Awfi ibn Harith, an Mawfal ibn Muawiyatad diyalami qal. 27:57 أَسْلَمْتُ وَعِنِّي خَمْصُ نِسْوَةٍ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمْ اِخْتَرْ أَرْبَعًا أَيَّتَهُ أَيَّتُهُ النَّشِئْتَ وَفَارِثِ الْأُخْرَى نَوْفَلُ بْنُ مُعَاوِيَتَتْ دِيَلَمِي أَيْتَدْلَرْ كِي إِسْلَامُ كِيْلْتِرْدِنْ إِسْلَامُ كِيْلْتِرْدِ 28:31 kişilarinin ixtiyarlarida 10-ta, 8-ta, 5-ta, vaha kaza, hech kandi muqayyat bolmagan halatta ayallari baradi. Islam kilib bun arsani gechep koydi. Qigaralaganligini biz yakshi bilo alishimiz kirik. Din düşmallari, Islam kilib, todda gece ayal alishlikke ruhsat verdi deb bizga ixerlar. Islam kiligan vakitte, qigarasi suratda iturmish kili shahadlar. 29:02 islam kelib bunit shigaralab koydi. Lekin, birde, tutta gete ruhsat bergen islam mutlak koyb koymadi, adalatni sharq kildi. Hamme sahadegi adalatni sharq kildi. Lekin, islam haqqidegi oylegen kishilar, nama uchun bu ruhsat buldiikin digen kalblerde shubaha qaladi. Avvala, imanlikshi, Allah subhanehu ve ta'ala tarafiden kelgen buyrugni, 29:35 ruqsatni bunarsa haqqida oylamasdan qabul kuladi. Lekin, islamga zid bolgan palsafalarda ulgaygan kisilar, kub bolganligi ucin bazibir hikmatlarini bayankulib utmasimiz. Kub camiyatlarda, utkan camiyatlarda ham, khazirgi camiyatlarda ham, biz sularga hamma islamning bu ruqsatiga karsi bolib, cunyatgan kisilarga bir sual kulamiz. Utkan camiyatlarda ham, khazirgi camiyatlarda ham, 30:07 Turmiş kilişlikke salahiyetlik bolgen ayallar, bu, agar turmiş kilişlikke salahiyetli bolgen kişilerden sani köp bolgen halat bolse, bundan nima kilişimiz gerek? Turmiş kilişlikke salahiyetli bolgen ayallar sani bilen, turmiş kilişlikke salahiyetli bolgen erkegler sani barabar bolgen hakkıda, bu, ruhsatdan hiçkim özü tabi'atan faydanana almaydi. Çünki, 30:38 xarbir ayal özü türmish qilişlikke salahiyetli bolgan erkeg, bu kisi bilan türmish kurub bolgan boladi. Lekin, ayallar sani köb bolgan vaqtta, adatda cenglerde ishtirak etadi qan, bazibir xawbli işlerini bacar uci kishilar, erkegler bolgan, camiyet xayat xindi bolganligi xin, bundi vaziyetlerde, ayallar sani köb bolganda, bular niman arsa bilan xal qiliş baxsi bolishadi. 31:08 Ularinin karalari 3 dan arsadan tashkar bolisligi munkunmaz. Birinci, ularinin yesimlari si bolisligi munkunki, harbir turmishkili shlikke salahiyatlik, si, ozi turmishkili shlikke salahiyatli boliyan ayalini, bitte ge turmishkladi da, kageni nime bolib yad seyata urad edib, tashla koyadi. Ya inki ikindi yesimi, ularinin si bolisligi munkunki, turmishkili, bitte ge turmishkladi da, 31:40 qoyan ayallarinin fıskı füzur fahişe yollari bilan yurovradi dişadi. Ya inki, üçüncü yetim turmiş qilişlikke salahiyatliyi bolgan kishilar, bitta ge turmiş qiladi da, ve undan başkalarini qe ham turmiş qilişlikke ruqsat birilad ziyladi. Bundan baska qara boliçligi mümkünmez. Birinci ihtimal, yani, bitta ayal ge turmiş qilib, 32:13 başqa turmishlarini hammasini tashlab qoyishlik, bu nerse, özini, hayatnin nizamini, özinin zimmesige yüklegen nizamlerge mümkünmestir. Nizam degenlerse, hayatdey mishkilatnin hammasini halkilmologi kerek. Islam, bittege turmishkilgenden kigen kagan ayallarinin nime halatda bolub qalishligigen hechkan deyir usab vermiydi. Ikinci yechim, Islam, bitte ayalga turmishkilgenden kigengi, 32:45 ayallarinin fahshi yollari bilan qoyib qoyishlikke mutlaqa ruqsat vermeydi. Islam pakize bu baska falsefalar, baska nizamlardegi habislikden paktir Islami. Uchunji ixtiyar, turmish qilgenden kigin bittege, ayallar sanik opeyib getgenden kigin, yena ruqsat veredi ta tottegeti turmish qilishlikke, lekin mutlaq surat deymez, adalat sharda bilan. Agar adalat qila almay digan bulsa, 33:17 vücuban bitkege turmish kilişlikke buyuridi islamana. Ana bu, undan tashkari, biz yana hayattegi shundi yechimlar bar ki, bu nartani ravshan ayitilişlik bilan bayan qilmaligimiz girik, köb kishilar, eri kishilar, parizant kilişlik khususiyatlari, mana tabiblar fikri bilan yetmiş yoshkete davab etadi. Hayallardegi parizant kilişlik khususiyatlari, 33:53 ellik yashgece davam etadi. Insan farizantsiz bolgan vakitte, su yashta farizant korislik, imkaniyati ayol kiside yog bolgandan kigin, bu baska turin kilisligini, kaysi bir kisi adalatsizlikdi ayitaladi. Yo adalatsizlik fakat, ayollarini rayakiligan, erkegladini mutlak rayakilmigan, tuzumli adalatdi bilisadilarini. Undan tashkari, 34:22 yenə turmiş qilişliqni səbəbləri şi boliçligi mümkün ki, özlərinin şari'i vəzifələri də kəsərlik səbəblik, blar bir kəsərlik səbəblik, ayallar özlərinin vəzifələrini öte almagan vaqtda qaysi birkişi edaladi ki, erkek kişilərinin sind, özliğine, şu hayatka razi bolib girişliqin edaladdi. Undan tashkari yenə, bir de şindi xalatlar boliçligi mümkün ki, 34:57 perzant kormegan xalatlar bolusligi munkin. Perzant kormegan xalatlarda ayallar özleri, birar bir perzant kormesligi xalati malum bolugenden kigin, er kishini, baska bir, yena bitse ayalga uylanisligini, hechkin buna adalatsizligi demeydi. Hatta, su ayalni öziden ham soralse, bu ayal perzant bolusligini, baska ailadan bu perzant bolub unin, 35:29 izini turmish ortaqinin parzanti bolgandankigin, shular bilan birge yashashligini izi ham arzoguladi. Sunarsani mustasmal suratda bazay ayallari xakhlamasligi munkin, bu vaqtta shari'ati islami bu hayatke razi bolmagandankigin, judaligini mana tuzib koygandirani. Lekin, er kishinin parzantsiz bolib yashashligige, islam hech qachan macbur qilmidi onasani. Va shundi ikte turmish bilan, 35:57 Yaşayatkan vaqtta ayal çide almasan bunge, ayalga nisbatan sen birge yaşaysan dim macbur kul meydan. Ortada talaq hukmini mene carikili koygan. Hullas, lekin biz sunartani bilişimiz gerekki, islamdagi verilgan bu ruhsat, biznin diyarimizge tohru kemasan, başka diyarige tohru kemasnigi bilan, ya biznin qavrimizge tohru kemasnigi bilan. 36:26 bundi bolib qalmastigi kerek, bu qiyamat gece bolgen ahtamni uziqi qaladi. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam alib gelgen yolni biz kismen bir tarabbi gineni ne cinib qalmastigimiz kerek. Avveldigi islam hukumlarini cinmestigimiz siri shiki, biz islam nizami hayatta bolmegen shakilde yasadigda, shini giciin bazig gelib chikan muskilatlar, ge biz islamdan savalini istegen vaktimizda, 36:56 bunge bir çirayli cevaplarini tapa almayak mizani. Biz evvel adamlarga xitab kilişimiz kereki, evvelde biz islamini hayatka tatbik kiliylar, ve kilit çika digan mishkilatlarini kigin biz kireyliydi. Ana o mishkilatlar kilit çikan vakti da, islam ungi ceva paykadi. Amma, islam nizamini hayattan sürüp peşlangan vakitte, islamini mutlak mashara kilingen nizamda kilit çikan mishkilatlarga, islam cevab dermidi. 37:26 Shuna hamayti otishimiz kerek ki, bu islam bergen ruqsatni bazı kishilar tarafidan sui isteymal kulinsa, özinin shahbani nabsini qandirishlik uchun islamnin ruqsatidan faydalangan bolsa, bundagi adalatsizlik kiliyatgan bolsa, bundagi islam cavab dermeydi. Bu anashi, islam tuzumidan kitki yashagan kishinin hatasi bolub qaloradi. Islam bun ruqsatni adamlar hile kiliyishlik uchun bergen vas bunarsani. 37:55 adalatni qatliq sharf qilgan, hatta adalat qila almasiylar, bitta getturmish qili shiylar wajibdiyat. Av ma melekat aymanukum. Ya inki, ma melekat aymanukumni manasi, bunda biz avvelgi derslarimizde toqtabit qemmiz, Allah subhanahu wa ta'ala, mene islamning ali bolishlik uchim, kufirni maglub bolishlik uchim, islam cihatni parf kildi mene. Cihat, 38:23 fard bol qiyamat günü getse davam etade. Mane bu islam gengleride, mu'mini ayallar, kafirlarinin qoli getisik qase, unu nima qilisse qilade. Ularide insani khususiyati, bol magalligi için ularinin kandi derecede xarlaste xarlashade. Amma kafire, mishrike ayallar islam qoli getisiken vaqtide, ularinin islam ruhsat derdi ki, ghanimetleri getisiken kisiler, 38:53 bular bilan birge turmish kilişlikke, yani nikahsiz bular bilan baglanishlikke ruhsat gerdi. Çünki kafiri ayanlar bularini birar bir kisinin karamağida isyarab turmese, ular dinsiz bolgalligi sebablig, musulmime ayanlar ortasda fahse işlerine tarqatib gibarishligi mümkün. Şinin için İslam bir kisinin karamağiga tapşirdi de, vansiv kisinin bilan birge bu cinsi alakada bolishlikke İslam ruhsat gerdi beli. 39:23 Manabu narsani, lakin dinsiz kishilar fakat bu tarafini gapirisadilar ki, fakat bizlarga tohmet bilan isyadilar ki, saraylarda bolgan kob kyorilarini bizga zikirisadilar. Islam cihadez bilan bolgan kyorilarini Islam mamalakat aymanukumdiydi. O saraylarda bolgan kaniyza kyorilarini ularini Islam tanimiydi. 39:46 ularini qilgan kishilarnin hatasi xeplanadi. Unu islamci hech kanday kishi tuhmat bilan yapishtirishlikke haqqi yodur. Zaliki ebni alla ta'ulu, bu, sizlar zulum qilmastan, zulum qilmastigilerdi yakirraqdir. Hazir, bizim masjidimizga, masjid-i cami madresemizga, bu, shaykh Muhammad Riza Murad hazretleri, tashrib biyurganlar. 40:40 buqshi saudiya mamlakatidan keldilar. Wa shun bulandirga buqshi bizim xayatil iqafana met tarafidan keldilar. Shun bulandirga butun alam suhufi, bizi tili mahali tili ganda karismandindilar buqshi shirdan doz naumalari, butun alam doz naumalari. 41:10 As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Alhamdu lillahi rabbil alamin. As-salatu wa salamu ala sayyidina Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Khayri khalkillahi ajma'in. 41:48 Alhamdulillah, ana sa'idun jiddan jiddan bihuduri waru'yati li jami'ikum al-mubarak. Fa ahlina jami'an, ahluna al-Arab, al-Muslimuna arsaluni niyabatan. 42:20 an jareedata al-Muslimuna al-Alamiyya wa hayyata al-Ighathata al-Islamiyya wa qalu li idhahab wa ati lana bihaqa'iq al-Muslimin hunayk fa antum khasatan lakum makana kabira ndana 42:52 Ve bütün alem ruz nomaları taraf eden sizlerige keldim. Arab biraderinin taraf eden, meni keli etken vaqtinda, sil şu muslimallar cema'afige barib, siyerdegi ahvallarinin hakikatini bizge bilib kelin gecdiler. Meni sizlerin bilan icraşit turisligi bilan, cide bahtli, saadatligi mende bilemen. 43:23 Tahaqa al-iqtihad al-shiyu'i kuna nakli min ajlikum kathiran wa kana ash shay'u al-wahida alladhi nastatiy'u an naf'aluh huwa anna najlisi fi al-ka'abati wa nad'u Allah lakum wa qulubuna takki ma'na. Biz sizlarnin shiyu'i dinsiz bir hukumat astiga turgani ilarna bilardik. Sizlarnin shi ahvalda qandi ahvalda turish ilarna 43:55 qisman bir oğır ahvalda ilerliler bilerdik. Lekin bizdegi imkaniyat bari shuydi ki, Ka'ba-i Mu'azzamanin aldada oturub, sizlarinin haqqi ilerge yiglat dua qilişliyden başka çaremiz yog edem. Ma kunna nastatiya illa an nad'uallaha min ajlikum. Fanahnu naxmilu lakum hubban khassan. 44:26 bi'annakum ahfada l'ulamaa alladhina hafidhu lana s-sunnah. Biz shu yirda du'aqlardik, wa sizlarna biz tanardiki in hadis ilminin ustazları bulgan zaablarınin a'uladlari dib. Wa andama ataytu ila biladikum, sarihtu kafiran andama raytu l-masajidi mumtali abinnaat, wa kana mashayikhana 45:01 Yaquluna lana aksiru fi dduaa, fasa ta'ud hazihil bilad ala xayrin aksar mimman kanat aleyhi awala marra. 45:29 ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ� 46:02 لَأَنَّمَا سَنَدْعُوهُمْ مِنَ الضَّلَالَةِ إِلَى الْهِدَايَةِ 46:33 — — — — — — — — — — — — — 47:05 bu dunyanin tani ikalligida. Va momillar gina ittifaq qilishadlar ahiratnin abadi ikalligida. Bunda parklig bolsayxam, amma dunya ketulce ikalligida, dindaru, dimsiz hammasi bunda shubha qilmayda. Lekin, biznin ahvalimiz, shu otkinci dunya ustida janjal qilmaktamiz, talashi yapmiz. Biz bu janjalni, yani kureş qilmaktamiz. Biz bu kureşni, 47:35 Ahirat amallarida qilmalagimiz geregini. Ad-dunya ahlakat alladhina yuhibbonaha. Wal-akhira ay al-jannah as-saadat alladhina yuhibbonaha. Duniya uzni yakhshkurgallarina halak kildi. Ahirat, yani jannat, uzni yakhshkurgallarina saadatman kildi. Walhamdulillahi rabbil alamin. 48:15 Man farhati ureedu ana atakallama katiran. Walakin, bifadlillahi subhanahu wa ta'ala, sami'na ammadeenatikum fi biladina al-arabiya. Anna hadhihi almadeena talkazimu bi awamirillahi ajzawajal, wa bishaykhihashaykh al-jaleel abdu l-walid. Wa kunna jamee, kulli biladina min almuhtamina bi umuri al-islami jayidan. 48:45 yuriduna an yaraw hazihil madina, bizzat. 49:17 qilayati degi masjidni, Allahni buyurigini ishlaq tura digan masjiddi tanqalish adnir sihirda, demu. 49:50 يقول في القرآن الكريم بعد أعوذ بالله من الشيطان الرجيم بسم الله الرحمن الرحيم طه ما زلنا عليك القرآن لتشقى إلا تذكرة لمن يخشى تنزيلا من 50:19 Al-Fatiha. 50:50 Allāhu lā ilāha illāhu lāha illāhu wa lahul asmā husnā. 51:25 ge rubaru bolishligini isletedi. Akhirat ge barishligini isletedi. Dib Sure-i Taha-nin evelden okuldilar ki, mene bu ayette insallar Quran-i Kerimini, Allah Ta'ala, nazil qilgalligini, nazil qilishligi adamlarini qinalishligi uchunmaz. Sizge Quranini nazil kildik, baxsiz bolishligiz uchun nazil qiganimiz yok. Sizi bax saadetli bolishligiz uchun. 51:55 perverdigarini daim istet turib, shunarsalarini bilib, ahiratke ruba ruba usligini istet usligiz icin nazil kildigdib. Devami ayetlarini, Allahini kudratlarigli dalalat kili usli mazmullar digi bu ayetini okidilar. Mena indi birdin shun malum boladiki buxini maksadlari wallahi alim shubose kireyki, Kur'an bilan baxsiz bolib kalmaktigimiz kirey, braderlar, Kur'anini bizgi Allah ta'ala baxsi arat icin nazil kildi. Ana, 52:24 Qur'anni əgər buyruqlariga buysunsik, bax saadatli bolamiz. Qur'anni buyruqlarini qılmasik, biz üstümüzde hüccat, barpab oldu da, o başka milletler yoxşagan, biz İslamini bilmagan milletler mazmiz biz. Müslimammiz, şinin için, mene şu Qur'anni biz buyruqlariga boysunsik bilen, biz bax saadatli bolamiz. Allah subhanahu wa ta'ala. 52:56 Allahumma ahdina bifadhika fee man hadayt Wa aafina fee man aafayt Wa tawalna fee man tawalayt Wa qina wa srif anna sharra ma qadayt Allahumma jma'a shamla al-muslimin Allahumma allif bayna qulubi al-muwahidin Allahumma kullana wala takun alayna 53:27 اللهم ارم الظالمين بالظالمين. وأخرجنا من بين أيديهم ثالمين. غير خزايا ولا مفتونين. اللهم اغفر لكل المسلمين. اللهم اجعل جمعنا هذا جمعا مرحوما. واجعل تفرقنا من بعده تفرقا معصوما. 53:52 Allahumma la taj'al fina wala baynana wala hawlana shaqiyyan wala mahruma. Wa sallallahu ala Sayyidina Muhammadin wa alayhi wa sahbihi wa sallam. Wa akhir da'wana. Alhamdulillahi Rabbil Alamin. 54:39 ... ... ... ... ... 55:16 أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوَ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ 55:45 كَمَثَلِ غَيْفٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا 56:07 وفي الآخرة عذاب شبيد ومغفرة من الله ورضوا وما الحياة الدنيا إلا متاع الغروب تابقوا إلى مغفرة من ربكم وجنة 56:37 سابقوا إلى مغفرة من ربكم وجنة عرضها كعرض السماء والأرض أعدت للذين آمنوا بالله ورسله ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء 57:06 Allahumma ahdina bishatlika feeman hadayt, wa aafina feeman aafayt, wa tawallana feeman tawalayt. 57:40 qina wafrif anna sharra ma qadayt. Allahumma, arina al-haqqa haqqan warzuqna ittiba'a. Wa arina al-ba'tila ba'tilan warzuqna ijtinaaba. Allahumma, ja'alna ma'a al-fuddiqina wa al-saalixiin. Allahumma, shrah sudurana ya rabba al-aalamin. Allahumma, inna nas'aluka al-huda wa al-tuqa wa al-afafa wa al-ghinaa. Allahumma, inna nas'aluka al-huda wa al-tuqa wa al-afafa wa al-ghinaa. Allahumma, ja'al jam'ana hadha jam'an marhooma. 58:08 Wa tafarruqna min ba'dihi tafarruqan ma'afooma. Allahumma la taj'al feena wa la baynana wa la hawlana shaqiyyan wa la mahruma. Allahumma anzir rahamatika wa barakatika wa khayratika ala ahli hadhihi al-bilaad wa sa'ir bilaad al-muslimin. 58:23 Allahumma habibum fi ba'dihim. Allahumma allif bayna qulubihim. Allahumma nza'al ghilla min qidurihim. Allahumma inna nisa'luka an taj'alna minal mu'minina almu'ahidina Rabbil a'lamin. Sallallahu alayhi wa sallam. 58:51 Sallar, shunayda etkoymoshimiz, mene Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallamne, bo taballi topkan kullari, bazda nimalarda, topkuzunci, rabi'ul a'vvalli, saplanari, bazda unakinci kundi inshallar, irtayi unakinci, rabi'ul a'vvall, inshallah, peşin namazdan kigin, bir yerdadir, hufla, bir cema'a, toplanib, shirde, reyandarim, sallallahu alaihi wa sallamne. 59:17 Hayatlari, dolari, vaxtlari, haqqada bazir bir haviza dolari, dolariye, dolariye, muhammalariye şu kulli kusuntirib, kullarini, kayyambarini suriyin kullaribla tanistirib, urgatmal olimiz girib. Allah subhanehu ve ta'ala hamlamizi, gunahlarimizi makulat kusim, ibadatlarimizi tabir kusim, mihmallarimizi Allah kadambarigi hasanatlar girsin, islam hizmati de yurgen kusilerini Allah ta'ala kusilerige muafakiyye katalsin.