♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوУмар Ибн Абдулазизadmin·4 views·5 months agoУмар ибн Абдулазиз ҳаётидан лавҳалар. By: Шамсуддин Дарғомий, Мунтасир Абдулғаффор Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Мунтасир Абдулғаффор#Audio#IslamHouse#Мунтасир Абдулғаффор#Шамсуддин Дарғомийمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi Rabbil Alamin. Wassalatu wassalamu ala ashrafil anbiya'i wal mursalin. Sayyidina Muhammad wa ala alihi wa sahbihi wa man tabi'ahum bi ihsanin ila yawmiddin. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Harbir qawminin uz uluqları buladı. Bani Umayya qawminin uluğu Umar ibn Abdulazizdir. Uzat qiyamat günü uzları bir ummet halda qeytetirladılar.0:29Muhammad al-Baqir. Bu köhnə yeryüzü, yeryüzü də insanzadı yaralgəndən beri, min-min lərcə padişahlar və sarkardələrini kördi. Padişahlar taxtiga xudaga en yakınzad payğambərlər həm, uzini xuda çağılagən fir'aunlarga uxşash malonlar həm oturdi. Bashariyat tarixi nene razilliklər və nene xunrizliklərini başdan keçirmədi. Taxt yolu də məşq-i razillik,0:58kaspi qatillik bulgan padişahlar, qanchadan qancha bi gunaxlar qanini tukmadilar. Butun yer yuzini zulumat qobleb, yalgiz Allahke sighniyatganlar barmaq bilan sanasa bulgu dik bir davirda, barcha adamlarini shirk zulumatidan islam yarughluyga chikar ucu songi peygambar yubarıldi. Boldi-bolmadi narsalar uchun bi gunax insanlar qani tukilishiga barham berildi. Biri-biri bilan davamni ravishta daxanaki urush alib baruchi arab qabilalari,1:27İslam bayrağı aslida yekdil davlatka eylendi. Songi peygambar Muhammed a.s. ummeti adalatli ummet itibtanlandi. İslam dasturu butun basaryatka haqiqat wa adalatni namayan qildi. Shubayiz, Islam adalatini cari qilgan xalifa wa padişahlar namı tarixnin altin sahifalardan orinaldi.1:51Bunin muqabili da tariqta utkan padişah wa hakimlar arasida, uzlari musulman bolsalar da hakimlikten murad, taci tahtka oturish, nakshinkar saraylarda aishu ishirat surishtir digan tushunchada, bu mansabka uzini urganlari ham seyrab yedi. Ana undaylar namini hatta tariqham cirkani praq o sahifasi ge kritti. Adalat bilan hukum qilmahini yuragiga tukkan padişahlar isa bu yolda bar butini sarfadilar.2:19Bashariyat ki adalat nimaligini hayatta korsatdilar. Adalat parvar padi shahlar xalq arasida yakshi ad chikardilar. Adalat parvarligi bulan dang taratkan, islam tarixida juda qisqa muddat ichida islamnin adilligini korsata algan, wa tarixi manbalarda islam xalifalarinin beşincisi diye nami tilga alinadigan umawi padi shahlardan biri Omar ibn Abdulazizdir. Omar ibn Abdulaziz atatamandan umawi, yani beni umayyalik,2:45Anad amandan isa Umari, yani Umar ibn Khattabnin nivaralaridir. Umar ibn Abdulaziz hicri 61. yili Mısırda dünyaya geldiler. Atasi Abdulaziz ya Shigit Umarini talabiga binaan talim tarbiya alish uchun Madina shahriga jonatadi. Umarinin Madinadagi talim tarbiyasi wa yurish turishi Salih ibn Kaysan nazaratiga tapshirilgandi. Xususan u kishiga Umarinin 5 vaqt namazga uzduksuz qatnashiga itibar berishi qattig tayinlangan idi.3:16Künlərinin biri də Umar cemaat namazinin biri gə ulgirmədi. Saçini tertibləsi üçün tarağını izlədi, lekin tapalmədi. Tarağını tapalməgənligi tüfeyli, bar yuğu bir namazini cemaatda uxuşga ulgirməgənligi, haqqıdagi xəbər, yaşin tezligi də Mısir hakimi Atasi Abdülazizgə yetdi. Atasi kişiyi barib, barib Umarinin saçini üstərə də shilib alasan, deyib buyurdilər. Atasi damanadan Madinəgə kelgan kişi ta Umarinin saçini üstərə də yeltir atib alma günün geçə,3:46unga diyarlı gəb qotmədi. Madinə şəhrinin peşvaları və taqvadarları Ubaidullah ibn-Umar və başqalardan təlim-tərbi algan Umar ibn-Abdil Aziz, Umawi xalifasi Abdülmalik ibn-Umarvan tamanıdan 25 yaşıda Madinə emiri etib tayinləndilər. Umawi padişahı Sulaiman ibn-Abdilmalik 99-ci hicri yili Halab şahrıdan 4 farsak nəridə caylaşgan, Dabıq şahriga salkilinəş üçün çıqqan edilər.4:14Burkun uziga juda yarashadigan yashil libasi wa qabasini kiib, uziga ara bergan xalifa ta shaynaga qarab kerilgancha, min yash padi shahman dedi. Aradan bir xafta utmayi xalifani qattik istima tutti. 99. hijri yenli safar ayida kasalga charingen Sulaiman ibn Abdul Malik, kun sayin bu kasal yastigini qurutishiga anix ishanj hasil qila basladi. Burkun maslahacisi Raja ibn Haywaga,4:40Minden kiyin tahtka uglum Davud utirsin deb vasiyyat qilmaq ciman. Siz nima fikir bildirasiz, deb xaldi. Raca, ey amiral mu'minin, qiyamat günü padişahlari özlerden kiyin kimni tahtka vasiyyat qilgani haqida soraladilar. Uglengiz hali balavatka yetmagan gödek, shubayiz, umarimna Abdilazizga vasiyyat qilganengiz makul mükin, dedi. Bu haqda uylab görüşüm kerak, dedi Suleyman. Aradan iki gün ötti.5:07Sulayman bu iki kül mabaynida özden kiyn kim xalifa bulish haqida bir qararga kilgandi. Nihayat o, Umar ibn Abdul Azizden kiyn xalifalikka Abdul Malik auladdan birini vasiyat qilmasam, katta fitna qozgalishi turganga. Shubayiz, minden kiyn Umar ibn Abdul Aziz, Umardan kiyn Yazid ibn Abdul Malik xalifa buladi digan songi qararini qabul kildi. Sefer ayinin onunchi kunu, Amirul Mu'minin Sulayman ibn Abdul Malik özden kiyn5:35Umar ibn Abdul Aziz, padişahlikka vasiyyat qilingana haqqda bitilgan sahifana, Raja ibn Haywa qa topshirdi. Unin amri bilan mırşab başlığı Ka'b ibn Hamid al-Abasi, amirlar wa wazirlarini xalifa bayati qa chakrdi. Bayatka xazir bolganlarga xalifa, Raja ibn Haywa qolida turgan sahifaga ishara qilib, mana bu sahifada bitilgan amrimga itaat qilingizdi biyurdilar. Padişah ulimi yakin lasa, mansab payida yurganlar qivr lab qalishadi.6:05Kimdir bu menseb uchun canini tikse, yana kimdir bu mesuliyetten oz canini alip qachadi? Fadishah buli ilincide yurgan Yazid ibn Abdilmalik, hali hajdan qaytmaganidi. Qulay Fusatdan faydalanish maksadda Hisham ibn Abdilmalik racani yaniga kilib, Ey raca, aramizdagi dosti-braderlik hurmati, qolindagi sahifada xalifa ozdenkin kimni Fadishah yetib taylinanganini minge aytasan. Agar bu ush minge tapshirligan bolsa, nur ala nur.6:33va illa xalifega eytadigan larin bar dedin. Raja, bu narsa ota makfi. Shubayiz sizga, sahifada bitilgan narsa haqqida buran narsa diyal miyman, miyani mazur tutasiz dedi. Rajadan tayinligab analmagan Hisham, iki kolini birbiriga ulgancha, Raja huzurudan chikib getarikan zarda qilib, Fadishahli qish qilib, Abdilmalik ailastan bashqadarga otib getmasin da dedi. Xalifani vasiyyati Raja kolu da idi. Shubayiz,7:03Omar ibn Abdulaziz Raja aldiga kelib, taksir, meni mazur tutasiz, aramizdagi dosti-braderlik hurmati, mabada xalife minge buran masuryat yukilamedilar mi? Bu barada sizden hali fursatbarligida sorashini makul kordim, yana harxil hayalga barmayin. Gardanimge masuryat alishka taqatim ham, pat shah bolishka ragbadim ham yuk didilar. Raja, uzdari dayam xalife bolish arzular yuk ima shikil didib, kisatti. Rajanin kisatishi Omar yuraygi hancarkabi sanchildi.7:32Qani yer yarul sayu, Umar yerga kirib kese. Umar ibn Abdul Aziz, Raja aldiga kirgan uchun özini qayta qayta qaydi. Musulmanlar baxdiga Khalifa Sulaiman ibn Abdul Malik vasiyyati, Umar oyla gandik bolib chixdi. Khalifa Sulaiman can talvasasida yatarken, Raja unin basini ikki bar qiblege qaratti. Shunda Khalifa, Halimas ey Raja didilar. Burazdan soyn, La ilaha illallah shahadat kalimasini aitib pichirlayatkan Khalifa, Raja ge,8:01Endini mga pingiz bolsa itib alingiz, dedilar. Wa janini rahman zatika tapshirdilar. Yapin chigga yaxchi da buradilar. Xalifa uzulgan payit, malika khizmatkarini, barib xalifa xalidan xaber alib keldib yubargan edi. Xalifani korishka yubargan khizmatkarga raja, malikaga baribayit, amiril mu'minin endigina uykiga getdilar. Xalifani aramini hiçkin buzmasin, dedi. Son xalifa ailasi, va vazirlarini dabig masjidiga yigib, xalifaga bayatini yangilangiz, dibi yurdi.8:31Barca hazir bulgan ayanlar, xalifa Sulaymanga bulgan bayatlarini yangilagandan kiyn, raja xalifa Sulaymanin tamanadan bitilgan ahdnamani qoliga alib, dar hakikat, xalifa hayattan koz yimdilar. Uyuzdan kiyn, xalifa itib isa, Umar ibn Abdulazizini tayinladilar, didi. Bunu ishtigan Umar, zimmasiga yukilatilgan masulyatinin ne kadar agirligini his itikan halda istirca qaytarardi. Patishahlik mansabidan binasib qalgan Hisham isa,8:59tishini qayrib istirca qaytarardi. E, Umar, minbarga chqibotirin, dib buyurdi Raja. Umar ibn Abdulaziz ister-istemaz minbarga barib otirdi. Yendi xalifa Umar ibn Abdulazizga bayat qilin gizdar, didi Raja. Shunda Hisham ibn Abdulmalik urundan turub, Khuda haqqa, Umarga bayat qilmasmiz, didi. Bayattan bashtarsangiz, bashingizna alamiz, didi Raja. Na ilac Hisham ham, hamma qatarı, Umar ibn Abdulazizga bayat verdi. Shunda qilib,9:2899-ci hicri yeninin sefarayidan etibaran, Omar ibn Abdulaziz xalifalik tahtiga oturdilar.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔