خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم 0:28 وَسَلِّمِ اللَّهُمَّ تَسْلِيمًا كَثِيرًا أَمَّا بَعْدٍ 0:55 isqil isligi, uzibir gelinxe, nimaqsa xoqlasa qilur isligi, bu, Allah subhanahu wa ta'ala yaratgan maqsadki xilaf isbu. Quddiki Allah ta'ala kainatdaki buladigan islarini uzini qanunu bulan qiganiga uqshab, bu dünyada ham adamlarini icida buladikan islarini, mamilalarini faqad wa faqad uzini qanunu bulan bulishligini Allah ta'ala xoqladi. Agir kimdeki manashu qanunge tiskari shqidigin buse, bu, Rabbul alamin, 1:25 Allah subhanahu wa ta'ala qe tezkari shiqqan boladi. Allah subhanahu wa ta'ala bizge hayatta yashashligimiz uchun hududlar, chigarilar tuzu birdi. Va, shun deyibir ciziglar, cizdiyibir tabir ulan etsik, ciziglar cizildi ki, mani shu cizigdan buyaqa utmagen, agar utadigin busay zalim bolasan, va unge cezalar tayinladi. Gani bunu biz ilmi istilaqta hukuqlardib etemiz. Hukuqlar bu, 1:54 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la'nin uzinin haqlari bar, və bəndələrinin bir-birinin üstüdə haqlari bar. Biz kimni haqqi üstümüzdə kup raq, kimni haqqi üstümüzdə kem raq, bunar səni uz bilimizce, uz xayalimizce topolmaymiz bunu. Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la mənə şu haqlarini, bizgi kimni haqqi kup ikenligini, və kimni haqqi qancalik dərəcəde bir-birinin haqqi bar ikenligini bəyan qıldı. Biz yukarıdayt kendimizgi uxşib, Allah Ta-A'la bizi yaratib şun diye teşlib qoymadi. 2:24 Belki bizge buyurdu vaqaytardi. Mene shu buyuruq vaqaytariqlar icide, Allah Ta'ala bizge hukuklarini bayan qildi. Biz azir kuzetigin busik, bizi camiyatimizde, khazirgi khaseten biz azir menishi yeshigin kullarimizde, hukuklar in paymal bulgin vaqt disik, bulsakirik Allah halim. Hame tamandan. Insaniyat hukuklari payman bugan, kushnicilik haqlari paymal buldi, ota ona hukuklari ayagasti buldi. 2:52 Dostlikka raha yaqiliqlik, iriqatinchilik, urtastaki alaqalar, umuma aganda hamma hukuklar zayib oldu. Hechbir adam hukuklarga raha yaqiliqlik, chunki bu nartsa dimadan boldi biz, dinlan uzaqlaqliq bitkaniqimizdan boldi, shariyattan uzaqlaqliq bitkaniqimizdan boldi. Yakinda min bir doktorini bir YouTube-ta bir geplim, hazırasini istib qalim, dunyavi doktor kusi, kusilikin bir kimetli gepli gepliyabdiyken. Xitay divarlari haqida geplib turib, 3:23 Xtay divar qigan, dushmanlarini kirgiz maslig uchun. Yani, duniyada ing uzun divar. Dib turib, bir qancha vaxtlar unga odamlarini jal qolib, qancha mihnat bilan divar qorigan, maksad dushmanini kirgiz maslig uchun. Lekin, manish yuz yildi qida divar qorigan, denkiyin yuz yildi qida dushmanlari, yani mangalar ularga uchum arti hucum qilib, bastir qirgan. Kirgan dayam, aligi divarlarini buzub, ya ustundan sakrib kirmagan ekin, divarlarini ishigiden kirgikin. 3:54 Aliga qara olturgan kisilarga pul bergan, otkiz vargan. O divar qaristi ondagan, adam tarbiyalaşdi, istan çıxargan. Biz hazır, mana şu halat giyib qaldik. Adam tarbiyalaşdi gandarsa, bizden yuqalib getdi. Maçtlar, quruşlik, masalan, hamamiz gözümüzge katta ishbib qurunadi. Madrasa quruşlik, katta ishbib qurunadi. Likin maçt quruşlik, madrasa quruşlik bilan, din ruvazlanmaydi. Din, mana şu maçtda içdagi kisilar bilan ruvazlanaydi. 4:21 Madrasa icidagi taliblari bilin rozlinadi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamni madrasalari qaniqa saraytdaki madrasaydi. Madrasa uzi bar midi? Rasulullahin madrasasi hayat idi. Rasulullahin hayatlari madrasaydi. Sahabalar ilimni Rasulullahdan yashab urgan isdi. Rasulullahin masjidlarda agar yamur yoxsa, loygi sacda qilijardi. Yamur yoxan bedde, sudlarigi sucub, sacda qilidkin joylari loybu qalardi. Likin uje masjiddan chikgan kisilar, 4:51 dunyana qulga alisdi. Butun dunya ularga pul biribi yasadi. Musulmalardan hamma qurqdi. Qiyas, islam ummatiga cikib, islam ummatiga batti. Mani shu halat indi hazirki alatimizda xandi i halatiki kib qaldig. Usha Quran turbti haliyam. Usha hadis haliyam bar. Demek bizda mani shu narsalar yuqalib gittiki camiyatini tarbiyalashdigi narsi yuqalib gittiki. Camiyatini buzulishligini, in buzulishligi camiyatte 5:20 ayla buzuxliki bulan bolarekin. Bunarsani ayla gani yahudlar, din dushmanlari in katta kuchini aylani buzuxliki ki harakat qilip usinarseki qarati. Chunki camiyatte chika digan shakslar aylani icidan. Bu ayla khuddi zawad ki oxseydi. Odam islip chikara digan zawaddi. U zawad kan daya bolsa ushin daya uzun maksulatini chikara. Fabrika kan daya bolsa uzun maksulatini shun daya chikara. Bu irkek bulan ayolun urtasista boladigan bir hukumat. 5:50 Mənə şundan kiyn odam çıqadi. Qanday boysa, şunday çıqadi. Mənə şun arsani, hazir biz vaqiylikke itibar beredigan boysak, tamami 100-100 buzulish arafasiyeyikib qaldi. Uşaq üçün ham faqat aile buzulishligi, aile buzulishligi, sawallar faqat talaqdan, xulu qolishligdan, iri xatini tashab gitgan, qaramey qoygan, xatini irige itaat qemagan, bu bugan, bu bugan, nuhayyat dereceda buzulish çox qisige çiqgan disaygan bolay. 6:18 Men ixsayiyyatlar da bir tiksirib qaradim, Misrda har oltu minutta bitta talag halati bolar ekin. Har oltu minutta bitta talag bolad. Bu, nuhayat derecede, musulmalar sidi bir faciya mundi olganda. Talag digani, bu, irbilan xatinda urtasini acralik getisli gi digani. Talag bolsa, Osman uzurib yirga chumaydi, togri. Likim, bu, nima ge talaglat qiladi? Huquqlar zayib ol etkenli ge talaglat qiladi. 6:46 Unnen ham yamani ayla uzi tamamen yimirilib bitib bugan. Halibu talag buğmagan, ayla larda ahvalgi kirib agar teksirib qariladigan busa, ayla da islam hayatidan hiçner sani kurmayan insan. Ugullar, qizlar, qaygi itkan qizlar, qanday halatda yurbtu yudicida. Otovanalar fakat balasin qarnini tuklaş otovanani vazifasi digan. Ali qigallaram şunu qirayabdi. Hichkim balasini, Allah va rasulini, 7:16 yuliga mas qilib turib, islamga khizmat qilay digan qilib turib, tarbiyalash digan narsayna, u ilay digan kishilar judayam kan boqali. Yani bar, alhamdulillah, lekel nahayat darajada jamiyatta bolar tapol shqiyin boqali. Sufiyani Sauri, masalan imamlardan, islamda in kuzgi korinyan imamlardan, Sufiyani Sauri, Abdullah Numi Mubarak, imam al-Bukhari, imam Shafi, bolarna onalara shu darajaga chayitgizga. Yitimligdan katta bogar. 7:45 imam shafiyi rahimahullahni yasligi de otas duniyadan utibidgin. Onasiz tarbiyaligin shkishini. Lekin shafiyi qilib chikargin. Manashuni dey shafiyi dey kishi qilib chikargin. Abdullahu nubarigan qot shun dey bugin. Vaha gazo, vaha gazo. Imamlargi qaray digin bosek, shun chalik tarbiyada chikgan katta katta imamlar, shularda onalar tarbiyaligin. Bizde manashuna qangi camiyatgi itibar verish digin narsay yuqalb gittin, aksinche bunu buzush. Bunu buzu edigin en... 8:15 vasitalar chuk qisiga chikdi tsikin bolan. Mana bu internet, tarmaqda bol etkin ishlar, kinalar, tili siriyallar. Tili siriyallar ishi, shu oylani buzistan ibarat, boshqa narsamaz. Fakat fokhshalikdur getar. Tili siriyallar kurgan, ayol kurgan irkegde, qalbada fokhshalikden uruk ikilinad. Ukin, boshqa narsalarda kuwata bilan, yana ku karisti boshlayin. Iribar ayollar, bi malol, boshqa irkegdar bilan geplashtik. 8:44 Addi bir halat qib qursat adi tilsiriyallardi. Iribib turib, basqa irqaylar bilan geblash digi, basqasini yaxsh qorib qalib, u bilan turmish qorib gech digi. Cudiyam addi halat. Cudiyam addi halatki, ushe zinaga qalib oretkin yullar hamas acilinadi. Mani bu narsa, bu atey qilinadi, bunya pulsar filinadi. Bu narsan arqasda katta katta kuchlar turadi. Ayni Ramazan aygi toqillib turib, ushe kinalarini qalib kilib, ushenge hadiya qiladi uzlarici. 9:12 Bu aktyorlar digablaribor, min Ramazanda birinbamda xalqa hadiya qalaman kinom didib. Ushe kinolar, bunarsalar orqalik, bizdi camiyatdi musulmalardan buzushlikki ol kilib. Bunarsiga irishi bol didisegen bole. Xo, masalan en din tarqilgen, uca araplar bole digen bose, araplarda ahvaliga qaraseyiz, manishi ahvoldi. Bizi endi uzmizda unlazligimiz ucundi, maqil shimiz kirik, boska gabi yox, dinge qayt shimiz kirik. Iman kiltir shimiz kirik. 9:40 Allah ki qaytchimiz kirik. Agar Allah ki qaytmaysak, hich qachan uynanmaymiz. Bani shu xarlikda, orqayga gitsak kitamiz, hich qachan aldinga chqilinmayd. In katta bizni vacibimiz, vazifamiz, bani shu camiyatta uynayash bolad. Chunki, xilafat bosan, katta camiyatlar bosan, adamdan tashkil tapad. Adam bomasa, askar bomasa, qana qayngi qoshum bolad. Qishlar bomasa, qanda imaratlikke bolad. Bani shu biz kurmaksu bolgan, imaratni qishlari, har bitta shaxs bolad ushu. 10:09 Mani shu shakslar qande ey halatda katta boleyabda azir. Hamasini qoluda telefonlar bor, hamasini qoluda cudayam acinarlik halatlar. Bunar sani agar yaksilab tikshirib qaralinisa, yoshlarini korub yurgan narsalari, ularini qiyaqa kitiyatgarligi, kiyib yurgan kiyimlari, uzini tutusyo. Buzuklik vasitalari, buzulib kitish vasitalari cudayam rozlam kitgen. Mani bu qoludaki telefonlar, butun buzuklikni uyasi. 10:37 Hic yaxshi narsani korat didi istimi shu telefondaki yam oda. Ech tola fasad posa, u yaxshi balani nima qaytaradi. Unu qoli qe albir qoygan na qiyin nima qaytarsim ki ona, qiz balani nima qaytaradi unan. Qaysi atanay shu narsagi balani nima ni kori abtadib turib, shun tikshirib, yakinda min bir kisi bina uchirash qaldim, ayti abti ki balani tarbiya qalisi chun kishqorun qoldan telefondab qoydi. Yani uze unanam kori yaxshi rawa, telefon birmasik kiri gozi. Agar birgam boseyiz, nima gecita tetkarni, kini korish kiri gozi. 11:07 Biz bilmesey gunun dimak ishlet etgenligini. Mani shunarsa, camiyatda bisil ishlikki olib gireyabdi. U shani biz yetishtirib chikargan, mani shu xisilerden, camiyat tashkil topda xazir, shu camiyatda, ane indi talaqqal ishlik, vaha kaza, vaha kaza, ishler shundan chikayabdi ane indi. Uylanadi, uylanganaykin, ushturki yashaganaykin, yokme qaldi min uylaganay basagandi, bi mal ol azirashib gitsib uleyabdi. Hanadisa, yokme qaldi min ediyin. Bu, nimi chun, uylanda uzi bu. 11:38 Quruq shahwat uchun mu bu? Ayla diganlarsa uzi arap dildi usra digiladi. Usra diganligi uzi asara kalimasi, yani quvatdan alinyan. Quvat bilan baglayinyanligi uchun usra digilgan bu. Allah subhana huwa ta'ala ayla haqqida, aynan nikah haqqida, etkin peytta Qur'anda misaqan qalizadi bismiladi bunu. Misaqan qalizadi digani cdiyam qattik va'da digani. Biz va'dagi wafaqilishlikke biyurilinyanmiz. Ya ayyuha alladhina amanu awfu bil'uqudi. 12:08 Ey iman kiltirgallar, aqtlarina wafaa qiyilar digan. Aqtna in qattiga oylaga biriladigan aqt. Ir tamandan qotina, qotin tamandan irga biriladigan aqt. Man uchunarsiga wafaa qiyilar digan, qanim wafaa? Demek biz qaytchimiz kirek, Allahka qaytchimiz kirek. Bu uchun haqlarna bilishligimiz kirek bulan. Irni qotin ustuda haqlari bor. Qotini irni ustuda haqlari bor. Allah subhanahu wa ta'ala dan sorab, man uchua haqta azraq sohbat qimaxchi boldik. 12:38 Bugun sohbatimizde, xatirlarini ustudaki irlarini haqlari torsutayt maqsimin. Cunki bundan basiligandimiz sebabi, Allah subhanahu wa ta'ala itkin Qur'anda, Er-ricalu qawwamuna ala nisa. Erkekler ayollerden ustun digan. Yani, ailede ruzgar basi irbul iskiri digan. Quddush şunu buzush ucun, ailede ayol kisi bilen erkek kisinin hukuku tingdib cikdi birinci. Din dushmalari, unnankiyin hukuk ayol kisige koprak berildi. 13:08 Mani qartta, shunar sani, shahidi bul yapbis, kur yapbis, odamlari yasi yapdi. Birinci urinda ayol turadi. Ikinci muşik, üçüncü küçük, turtinci irkek turadi. Yani bu cüdeye mashhur ular di cide. Muşiklarni va kuçuklarni akram hakumullah, ularini izzet obruyi irkekden kuru aldi üstünde turar eki. Yani bunu muçun qilinge, bir kar gamaz bu. Bu camiyatni buz uçucun. Allah subhanahu wa ta'ala quygan urinden baska irge opquyish bu. 13:38 Allah Ta'ala etdi ki, ar-rijalu qawwamuna ʿalannisa. Irkaqlar ayollarga ustun digan. Ruzgarda, gabd, irkaq kishini gabbi bulish girey. Farzand bircoyga barmaqchi busa, otasdan sura barish girey. On astanamaz. Otasdan sura bishqish girey. Qizbola turmishga chikmaqchi busa, irkaq kishi kimga birisa, shunga tikad qizbola. Agar shu razi bulmasa, unikahu batil digan Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam. Qaysi ki, ayol kishi, agar waliysani raziligi siz, 14:06 nikahlansa, unu nikahu batil, batil, batil, üçmert etkildir. Demi uchun? Chunkki arricalu qawwamuna alannisa. Irkeglar ayollardan ustun, ular basliq. Bu narsani Allah subhanahu wa ta'ala den surasin, kim mündi qildi ditkin bu sayir. Chunkki Allah shundi yer etkin. Allah ayollarini mene shundi halatde yer etti, irkeglarini mene shundi halatde yer etti. Mirosteyem uzu qoghligin dey taksim qildi Allah ta'ala. Va camiyette, 14:35 in islah buladigan, in adalat, in rahmat bugan hukum, Allah subhanahu wa ta'ala'nin hukmi. Wa man ahsanu min Allahi hukman li qawmi yuqinun. Kim Allahdan kura hukumda yehsiroq? Agar Allahdan kura baska hukum bar digan adam, bu imanini engilish girik. Allahni hukmadan kura baska hukum yuk. Bulishi munkun hamimiz. Aynen shunarsega, ular birinci poğanaste, hayatta birinci poğanaste, ayal bilan irkakini hukukutting digan, 15:05 uzlarica rahimlik, adalatlik bir davani kutergen kisilar gobturib kirib gelisdi. Bani su bilan, kin camiyat buzulucligi bocladi. Yani Allah subhalahu wa ta'ala ayollarini, uzi asli ayolini irkakden yaratti. Shunu chunam arab talida mar'atun diiladi, mar'atun, irkak kisi mar'un diiladi, ayol kisi mar'atun. Yani bu ayol irkakden olinyanligi uchun. Bulib ham irkakini qaburgastan, waja'ala minha zawjaha, 15:34 irkeqden, shubidda, irkeqden, unu ayolini yaraddi, liyaskuna ilayha, maksad dima, irkeqke ayol kisi saken bolishlig uchu. Dimak, ayolini yaradili shiligida maksad, ir khotinchiligida khotini maksadi, khotini urni, irkeq kisi ki saken bolishgirik. Nima digani, saken digani? Saken, arap tilda, sukunatdan, yani khotircamlik bolishlig uchu. Irkeq kisi, khotinini aldiga borgen peytta, bir khotircamlik sizishgirik. 16:04 Uyge kirgan peytta xotircamlig sizish kirik. Agar uyge kirgan peytta tashush bolub, xotircamligi kuchada bolub, tashkirgi kirsa, xotircamligi yuqaladigan bosa, bilib qoysin ki, ushe ayol, ushe ayol kishi uzini maksadini qimiyabdi digana, u uchun yaratilingin maksadini turmiyabdi. Yana Allah subhanahu wa ta'ala liyaskuna ilayha dibetti. Liyaskuna ilayha, liyaskuna ma'a hadimadi. Yani ayol bilan birge bubdurub, sukun bolishmaz, liyaskuna ilayha digana, 16:33 Hatta erkek kishi kuçada, tashkarda, dala da yurgan payetlarda ham, xatini uyda turganligida xatircan bolad digan. Uyda xatinin bar, pulizga bosa, pul mablaq bosa, xatiniz barligi chok xatircan bolas. Uyda farzantlarizga, xatiniz qarab turganligi chok xatircan bolas. Qarri ataona izbul etkin bosa, xatinin barkodib, xatircan bolasiz. Mali dunyayiz uchon, xatinizga xatircan bolas. Vaha kaza, xatindan shubhalansa, 17:02 Unu tushakidan shubhalansa kishi, unu amanatidan shubhalansa pulunu ugullab qoysa xatini mesele, ugullab ishlat varsa, undan xatirxan bu meseq adam, ugullab durub uzunukilarga yaqqab yaqqab iri varsa, iridan sora meste, mesele, rimak, unakangi hayatta bir xatircamlik bu meydi? Irkek bilan ayal urtasitaki in bağlab dur etkin riste, bu brinchi urinda shu saken bolishligi. Irkek kishi xatini, 17:32 xatirjan bolish kirek. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamge vahiy kelişinden aldan Rasulullahke xali qalişni gaxsh kursatilingen. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam xira qarige barib turib, oylab ibadat qilardilir. Oylab. Va shu uchun uzlarige ozuqa ovalardilir. Yidigan narsalarini ovalib, qarda bir uzlari qalib turib, faqat Allahke ibadat qigin. Va uylarige qayt qilardilir. Uylarige qiyen payitlardir, xadija onamiz uksunu yana 18:00 qancha vaqt ki kirey buse shunca yitarli ozqalarini tayyarla birib, sharohitlarini qili birib, yana juna taridi. Ma xadija onamiz usho uchun ham shuncalik oqila Rasulullah ki uzini hayatini baxsilaganligi uchun ham uxsun uchni azirini Allah Ta'ala qamil qili biridi. Hatto ki vahiki gen payitda Rasulullah juda qaddi qoqib gittili. Farisda kib turib Rasulullah ki uqo didi, nibani uqibami, uqisi bilmimeyman diganda, 18:28 qarda boyiraga qistilar. Bir qistilar ki, hatta Rasulullahke bir qiyinchilik itib baldi shundan. Ugariga keldilar, qattik bitkandidi Rasulullah. Meni ora boyilar, ora boyilar dibi etkin, etdilar. Rasulullahni ora boydilar. Qiyin uzlariga qiyindan qiyin, anca uzlarini basogallardan qiyin. Bugan vaqiyana eti verdilar. Shundak Hadishev anamiz, judeyam Rasulullahni khatircam qilib boydi. Siz khatircam boydi, sizgi hish nartini yamalik teyime edbigin. 18:56 Wallahi, lan yuxziyaka allahu abadan. Allah ki qasam ki, Allah sizde hiç qachan, sharman da qimaydi, bir yomanlik ki uchiratmaydi digi. Yani ayol ki shalibun ki, vahiy ki genemez. Bir kitabu okub, olum bugan yok. Lekin Rasulullahni, islerden, menisler sani uqshu etdiler ki, chunki siz, nuhayatda yakshi odamsiz digi, Rasulullah ki. Yani umumi qibay etgeni de, shugaflar digi etgeni. Harimdoşlarga bardi kildi qilasiz, qinalgan odamlarga yordan birasiz. 19:25 vahaq yaza, vahaq yaza Rasulullahni khulqlarini sanab durub, bunda ikisi hizqachan xar bumaydi digan. Yani, xatin kisi mani sunay bolishkiri, yani bu saken digan. Ir kuçadan çarçayab giygan peytta, uyda saken bumasa, unu tizkarisi busa, kuçadan yaxsi bir kayfiyat bilan uyga kirgan peytta, kirganinan qawqa basilansa, kuçaga cik gitsa, adam yuregi shot bu yursa da, uyga kirgani bezillab qosa, irkek kisi, demek bu ayol, 19:54 uzini nimi ucun yaradin ingin, sakyan bolishlig ucunmi? Xu ucini qimi yapdi digani, tama? Nimi kira qibar unak ayol digani? Uzini ucini qimi etkin dirse, masalan bir hayvan bulsa sut bir mese, guc bir mese, cun bir mese, masalan, nimi kira qibar u hayvandi? Nimi ucini oqot biriladi ungin, nimi qe ungin mihinat qilinadi? Har bir narsadan maksad buladi. Oddi banshi varak diyan, maksad bur varakdi. Bu, uzini maksadini qimi etkin bulsa nimi kira qibar buni? 20:23 Ayol kishiden maqsat ham shu sakam bolish digi, bunu veqsi chum alish girek. Ayol kishi daim irige sakam bolad. Kirgan petde irige khotircamlik bolish girek, fakat kina tuysaydi yotishmez ayol digi. Butun irini ham mahalatde de khotircamlik bolish girek. Malide ham, onu irzide namusini saklasligi de ham, onu farzantlarini tarbiyalasligi de. Ayol kishi uyda otirpti, dikarci digin gapdi, bu din dushmalari chikirgin. 20:50 Biqarci digiladi, dimish qiladdi isa biqarci. Ayol kishi ishqichin biqarci bu meydi. Ayol kishi madrasa bu. Farzantlar da tarbiye leydi. Bizgi imam-i Shafi'i dey, imam-i Bukhari dey, Abdullah-i Mubarak dey, imam-i Shafi'i dey, imam-i Shafi'i dey, imam-i Shafi'i dey, 21:21 Bizni məş məşələrimiz, kupınca cəncələrimiz oylə xayatıdaki muammalar boli yabdi. Xatınlar iriden şükayət qiladi, irlan xatından şükayət qiladi. Turmuşlar buzulub kiti yabdi. Sababı, hukuklar ada qilinmə gənligi ucun. Uzuna hududu musulmanmən digan kisilar, muhazirman digidi, musulmanmən digidi, iltizamda man, sunnatika amal qilaman digan kisilar, uzu caykigan peytdi, uzuna qilishkiliyibugan narsasini qimaydi. Yo ki, bir kishige yaqsiliq qimaxsi busib, kim nidir husabida yaqsiliq qil 21:51 Bu, zalim bugan halatida yaksil qiladi kisi. Qigan yaksiligi, zulum bilan brogu qilingan zulum iwaziga bumasik kiraydi. Farzantda bogish kiraydi. Haramdan olib kilib bogsaydi, demaygi o kimgadir zulum qilib olibgib, boshka giydir yapdirigan. Allah subhanahu wa ta'ala tuzu birgin shariyatida zulum yox. Uchi uchim biz hududlarina bilişligimiz kiraydi. Mane shulardan bireynkisi, shunchilam min irkaq kishini haqqa da gapirishim tenleganimizam. 22:19 irkek kishilar, yani, ruzgarda, oylada qawwan bulishkirik, yani, ular basliq bulishkirik, albatta irkeklar ustuda ayollarnayim haqqibor, ayollar ustuda irkeklarina haqqibor, likin, irkeklarina ayollar ustuda bir derece yukari haqqibor. Allah ta'ala yata'idi ki, walahunna mithlilladhi alayhinna bilma'ruf, walirrijali alayhinna derece, walahunna mithlilladhi alayhinna bilma'ruf, ayollarini ustuda qanchalik haqbuse, 22:47 irkeklerden sudeyim xut düşünce haqi bar. Yani ir khatini urtasda birbirige shirikicilik haqlari bar. Meselen hurmet, ayol irini hurmet qilish girey bugan ikabi, irem ayolini hurmet qilish girey. Mesele, natoğru camiyette kette bugan kisiler, ir kisi ruzgarda basilig bolish girey digani, ayolini bi hurmet qib yapirish gireydi püsunadi. Bu, qirt natoğru nersi bu? Bu, aynen şu Allah subhanahu wa ta'ala qoqilaygan, hayatdi buzishlikki alib gelitgin nersi. 23:18 Erkekler, ayoller, bilen, ting hukukli joylar bar oylade. Inshallah, ular haqqida kirak yapiramiz. Masalan, tuy qiliş haqqı, tuy qilişte ayol neyim haqqı bar, erkek neyim haqqı bar. Qarın doçlarini hurmat qilişlik, ir kisi kan calig derecede uzun qarın doçlarini khotini tarafiden hurmat qilişligini xoklese, ayol kisi em qarın doçlarini iri tarafiden shunca hurmat qilişligini xoklaydi. Bu, shariyat bani suni hukuklarini sabitgi gen. 23:46 Demek, iri xatın ortasda müşterek bugan haqlar bar, iki tomanan bir-birige ting, ve xas irini haqlari bar, xas xatını uzini haqlari bar. Şundan birincisi, irini haqlarige keledigin busak, birinciden xatınlar irige xizmet qilish gerek, itaat qilish gerek. Itaat qilish, yani itaat qilishlik digende, qençalik derecede itaat qilishlik gerek. Ma'rufte, Allah subhanahu wa ta'ala get, 24:13 Allah nu buyuruklariga tiskaribumay digan ishlarida, hal birida itaat qilish gireyik, ma'ruf bilen. Itaat qilishligi da indi khizmat qilishligi, irini, kirini yuvishligi, iriga uqad qilibirishligi, vahikaza ishlar, ayol kishiga wajib mi, wajib maz mi? Mani bu narsada ixtirafilashgan fukahalar, Abu Hanifa rahimahullah, ve imam Malik bir qawullarida, aksar aimalar, yani xatin iriga khizmat qilishligi wajib maz, mustahabdi ishgin. 24:43 Mustahab deyishgan, walaykin, ibn-i habib, wa abu sawr, wa hana bilalar, abu bakr ibn-i abishayba, wa aksar immalar wajib deyishgan. Yani, ayal kishe iriga khizmat qilishligi wajib. Khizmat qilishligi diganda nima maruf bilan. Masalan, kimini yu berishligi, oqatini qili berishligi, waha kaza, waha kaza. Mana bu ishlar wajib digan. Agar bunu dalillara, ikida tamandiyam dalillarini bir salishtirib korsayk, bu majlisimiz yitmaydi. 25:13 bu utirishimiz, min khilosa qalibayt amen, bu masalada raciha, ayol kishi irige khizmat qilisligi wajib digan mazhab raciha dib bilamiz. Nigi? Chunk ki, ir kishi, hazir Allah ta'ala etki, walahunna misli ladhi alayhinna bil maruf, walir rijali alayhinna daraca didi. Irkekler uchun, ayollarinin üstüde bir derece üstünlik bar didi. Agar qatin irige khizmat qilm etken bosa, nima üstünlik bola. Baz ayimbalar etken ki, irkek kishi, 25:42 xotini ge nafaqa biradi, masalan yidiradi, iciradi, kidiradi, unu cay bilan tamillaydi, xotini icnirsani oylamaydi. Nima yimiz, nima chaymiz digan, bala chagiga nima yidiramiz, iciramiz, ayol kishi oylamaydi unu. O erkek kishige topshirilgan vazipa o. Erkek kishini vazipasi xotini ni yaxsiliq bilan, maruf bilan yidirisligi, icirisligi, kidirisligi. Bunda minnat qilisligi munkummaz, shunki uzun isini qilabdu. Men seni yidirabban, icirabban diyishlikke haqi yok. 26:09 Çünki uzun vacibini qil yapdi. Biz xandeye mesele namazuq yapban, ruzetut yapban diyişki haqqimiz yok ki. Çünki bizde bendaalik haqqimiz bu. Hechkim haqqi yok. Min ruzetut yapban, namazuq yapban deyip duru minnet qiliştik ya. Qut duşun yoxsa genki yapbi ya. Bola çıqasiga, min seni yedirdim, içirdim, kiydirdim diyişki haqqi yok. Çünki yedirish, içirish, kiydirish bu. Uzun yerini Allah tarafiden buyurulunya, buyurugu. Madami ki aqdini qil qildimi, yeri yedirish gerek. 26:38 ma'ruf bilan qeydirish qerek, jay bilan ta'minlash qerek, icara busin, ya ki uzina milki, shaksi milki busin, jay bilan ta'minlashlik qerek buladi ir qatini. Wa buni iwazige qatinden nima qeytadi irge? Buni iwazige qatin tuşagi irkeg uchun halal buldi. Ucho uchunam Rasulullah s.a.v. ayol kishi iri qachan onu tuşakka chakirsi, u yugdumaslik qerek, yugdiyishliki qetta bir günah buladi. 27:05 Allahna qazabi qevchiraydi, dibi etilin ganda, mana dimiq ayol kishi tuşek bul yapdi bunu mukabilige, irkek ayoldan fodelani yapdi, dilinse bunu cavabida etilin adi ki, irkek ayoldan fodelani etkin busa, ayolam fodelani adi ki, bu tuşeydi. Bu haq iqosun urtasdaki ting bugan haq. Yani irkek kishi qancalik fodelansi ayoldan, ayolam irkekden shuncalik fodelani adi. Irkekde ustun bir derece bordi gennarsa qayda qaladi gana, walir ricali aleyhinne derece. 27:34 irkeq kishi uchun ularini ustuda bir daraja bolish kiray digan. Vayana irkeq kishige yidirish, icirish, taminatlar hamasi irkeqdi boydada boletgin bosa. Uchun kunduzumina ishleb yurish kiray, irkeq kishi kochadi yuradi. Yurub yurub ishleb giysayiz, uyda ishlerse yuk, uyikigan naki kiya oqat qilish kiray bosa yana. Meni yidirishin kiray, icirishin kiraydi, khatun yu atibdi, kiya oqat goynab gitsayiz kochadan kib. Kirilardi yub qoydisa, kirilardi yub qoygan bosa ambasani. 28:04 bundaqan ne bula, bu aile hizqachan tatulik alib kimeydi. Yani bir qayda balki, ma la yatimul wajibu illa bihi fa huwa wajib. Yani, usuz bume digan narsalar, ham maslan wajib, usuz ada bumesa, uyan wajib buladi digani. Nima narsa ki wajib qalib kisa, uyan wajib buladi. Ayal kishi uzu irigas hakem bolishligi uchun, unu khatircam qoqo ishkirek. Ing irkaq kishini maslan urftayam, hista hamamiz, tajribamizdan utgen narsa. Irkaq kishini ghazablantir etgen narsa, qarnaashligi maslan. 28:33 Kochadan kirgan payetda uyda ishirirse bomese, okot bomese, u sakenlik digan narsi yogalib gitar. Yaxsigana kayfiyyatta kiigan adamim, okot yogboqanligini ishtigandan kiigin, anchi rozgarda bir kelishma uchigilar kiib chikishlikke sabab bolad. Kerekmi shu kelishma uchigil, xatin kishige? Meni wajib binmaz sunun qilishlik digange. Qisqasi bunu kup damadlardan qaralinganda, ayol kishi erige khizmat qilishligi wajib digan narsi chikar. Uyga mehman ab kisiye mesele, 29:01 mihman apkise xatin choy demle birmese miyni vacib immese. Ude yatibdi xatin kisi, yuzde mihman, birt ude mihman bar, choy diyem demle yapsiz, oqat diyem uzgili yapsiz, hamase qilayib. Xatin ishtirsige, khulsam mese. Uz-uziden, shu xatinin gen nisbetden hurmet, qalbtaki muhabbet yokaladi mi, yok mu? Unu sakenligi qayr da qaladi. Xatin kisin sakenligi qayr da qaladi. Kirekmez bir narsi qeyland qaladi. U faqat kine tuysa qochum bu midi u? Shunu chinam ibn Qayyim rahimahullah nikahlani shlik khutdu bir, 29:32 xulbulushki uxshagan bir tamaani bardib etkellar. Bu, Ibni Qayyim, Ibni Taymiyyah, Rahimahumullah, bu kishlarini ikhtiyar qigan narsasiyam shu, Imam Shawqani, bu kishlari etkellar ki, xizmat qilishligi wajib boladi, ayol kishi. Ma'ruf bugan narsada, urufta, ayol kishi irige, urufta nima qilish girey bosa, u ishanir sardil qilishligi wajib boladi digan. Irini oto anasige xizmat qilishligi mustahab digan, bunu hamalari shugabde etishgin. Irini oto anasige xizmat qilishligi mustahab, wajib omaz. 30:01 Amma yerini uzige xizmet qilişlik, kimlerini yuvişligi, oqit qilişligi, üyide bar darsani ma'ruf bilin. Xizmet qilişligi, yirgi ta'at qilişligi, bu ayol kişini vacibli sublinen. Kup damallardan qaraylin yende, mən üçnerse, vacibligi ustum bulib kurnen. Çünki yukarda et kendimiz kabi, agar ayol kişi mundi xizmetli qimey digen bose, unu saken bulişligini, heçbir manoz qomi qolad. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, üyge kirgenlerde uzlarını, 30:31 xalatlarida, ishlarida, uzlari qilardilardigan, Aishu anamizdi hadiste kilad, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, ugi qirsalar, nima qilardilardisa, uyu ishlari bilan shukullan ardadir. Shunda bir sawal boladida, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamda, uzun nima ishi bolishimumka, uyu da? Uyu da uz ishlarisa, bomagan bosa. Iki ay utardi, uchi ay utardi, qazan qayda maslidib kiqen, mesele. Yu ushka, kiri yu ushka, uzu qiyimda, uzu bomasa. Hamma da uz, bitti qiyim bar ustu de. Unay kiri yu ulubat edigan, xalatdayan bolinm 31:00 Avqat qilib meydi ki, unda qasa taq yux, basqa narsa qilish digan ishlar bo mese. Uy bir targina buse, bittab uyra bar. Basqa bir supurla digan, basqa bir imaqilna digan, cayam yox ozi. Uy ishlar bilan shukullan ardilar Rasulullah s.a.v. Tirmiziyni ruwaytada ki gyan, Rasulullah s.a.v. ayaq qiyimlar uzulgan buse, u shana tuzatishlik. Vaha qaza bir yugadima kirey buse, shunu qilardilar digan. Yani bu, Rasulullah s.a.v. o isha anamiz minan birge shirik bolib durub, qilardilar ki, ayol kishi shu irini, numasini kursa, 31:30 yanida turganligini, manisho ishta shirig bol etgarligini korsan, khotirjan bol ishi, bu husnul muasharadan bu. Buna dalil qilinmidi ki, ir uzi qilishkiri egin, ugin kirgindi, hama ishini digin narsay ki, dalil bol olmidi bugan. Va yana, ayol kishi irini iznisiz kochage chqishligi munkunmaz. Irini khotun ustaki haqladan yana biri, ayol irini iznisiz kochage chqishligi munkunmaz. Bu, yana, yukarda etgarlimizdey, ebdi qayim etgarlardey, aligi nikohlanishligde, 31:58 bir külçülükdə bir təmanı bar, uxşab ki tahti digərlikləri şunlan. Yani ayol kishi kuçaga irini izinsiz çıxalmaydi. Şariyat buna etik qoydi. Xuddu şunu yuqatgan adamlar camiyatda buzucluq uchun, nega xatın irdan sorash gireyik digərlarsa, vana qarb hayata da şunlar sana aldan surdurlar, kinalar, tilsiriyallar, hamaz, xaysini kurgans, irdan sorayganligini, min bir kuçaga çıxik gileyim mi, min bir coki barib gileyim, atay namdiki barib gileyim mi, dib soraygan saval, ular uchun xarlik soplanad ayollargi. 32:26 xatindan sorash kerek. 32:57 shunu korib, judeyam yaxshi iken shunar saddi digan adamlar dinini hidiniyam hidlamagan adamlar bu. Bizi dinimizde hududlar bar. Bizi dinimiz shunar sadni qohladiki, iri xatim bugan payitda bir hukumat tashkil tabdi, u hukumatda rayisi bolaydi, basliqi bolaydi. Basliq, basliqdey bolishkirek, hukumatda, hukumat rayisiga, qolastadakilar agar itaat qemasa, u hukumatda bir tatulik bomaydi ix qachan. Qachan ki hukumatda, menam sengi oxshagan, 33:27 bir shaksman shunda ting bolishim kerey dib turvasa, ikta hukumatda basliq cikdimi, u yirda elbette urush bulaydi. Hech qachan unda tatulik bumaydi. Bunusi uziga tortaydi, bunusi uziga tortaydi. Buni hamamiz bulamiz buni. Xud dushunarsani, musulmalarga ular tatbi qimaxchi boldi. Uno xatin kishini mazlumligi tarakdan kirib geldi ular. Sen mazlumsan, sen haqini bilmaysan, sen mutakallifsan, sen qalaq, uqumagan adamisan. Uqumishlik ayollar erige itaatqa mastik kerek. Uqumishlik, kocha kurgan, 33:56 alim alimatlik ayollar bugandankin, ular tungan ayoll bugandankin irga itaatqimazlik gereg ular. Cunki ular uzunin haqqini, hukukini biladi hum ayakilisligdi. Qislaqda usken, istir, san bilmagi, maktabdi okumagin qislar boletkin bosa, qab shuykendib, yururadidib. Mani bu buzuxligdi bir, katta bir yuli buldi bu. Quddi kinalarini, anosu, shu buzuxligdi masi, shaytanlar, manisi, adamlar, daim manisi, oylani buzuxliggi hareket qildi. 34:24 Biz ularin hamasini iqistirt dashab, Qur'an-u Sunnaga qaytishimiz kerek. Qob qarili Qur'an-u Sunnada haqlar nima uzi? Xatin kishi qani darajada bolish kerek. Demek, xatin kishi erige itaat qalish kerek. Erige khizmat qalish kerek. Va erine iznesiz, kochaga chikishligi munkunmaz. Erine iznesiz, agar kochaga chikib getsa, mani Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bunda azibir hadisler var, inshallah dersimiz davamda min uqibir amen, sunanit termiziyde, 34:54 Hadis qigen, hasan digene keller, Tirmizi rahimahullah, Abu Umamat al-Bahli radiyallahu anhu den, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam haccat al-wada'da itgeni keller, haccat al-wada'da, ayol kishi, irini uydan birar narsani cikar maslik kireydi, irini uydan birar narsani cikar maslik kireydi, hatta, ta'amham mey Rasulullah dib suradlar, hatta ta'amham cikar shumkum, iriden bi surak, bir jagi bir nasi bir var shumkum. 35:22 Hatta taamni hamma diganlarida, bizdi in yaxshi malimiz uzu taam ki, didi Rasulullah. Yani in yaxshi malimiz taam ki, bu digani, in yaxsinistan bir orasanma digani. Demek, ayal kishi irini uydan, otasini ge buladi mi, kush nisi ge buladi mi, baska ge buladi mi, nimani bir varsa, uqrliq sabi da buladi. Mukhalafat bu, bu shar'i xilaf buladi. Agar uzini ki, shaxsi mulki buletgen busa, maharga alninganlarsa busa, ya uzini tijarati busa, 35:53 ya mirosga chukyan bir qandik busa, ya uzun shaksi mulki busa, u xoqlagan narsasiga sarflor orad ono. Ayol kishi uzuniki uzige. U shanda ham, iri bilan husnul muasara, yaxshi yashashligi uchun, irini kunlini xotirjam qalishligi uchun, man sujoge, min shukulumdi sarflom oxchimayan dib, irige aytishligi mustahab narsa u. Chunki bu, irini kunlini sindirib qoyishligi qabibmasig girek. Chunki xotin sakyan bolish girek irige, dedik ki, u ayol irige itaat qalishligi, 36:22 erini buyuruqdan chikhmasligi digan narsalarga tagiga kirgizib qaraseg, agar, hatta uuzini puli bugan narsalarda ham, eridan bir kongilini qatircam qilishligi uchun, masla hat tarzda, men shunu shiqqa biru var maqchimani, biru var yapmandim, ayetik quysa, yaxshi bolan. Dikin, surashligi shartamas unu. Amma, eriga tigishli bugan narsa bosa, hazır uxigan hadisimizde, abu umamanin hadisde, Rasulullah s.a.v. birar narsani ayol kishi chikarishligi, yudan chikarishligi unkummas digi. Amma, 36:52 qayshanamizdan sahihaynda qigan hadiste qaysi qi ayal irini malidan bir jaga bir nafaqa qivarsay iri bilmasta iri bilmasta nafaqa qivarsay irigayam yarim asiri irigay bolayda digan hadis qigan bu ikala hadiste birbirga tiskarchiligi yox bu shundayki urf bu itche ayal bir jaga bir varishligi da iri razi bolaytgan narsalar bosa ish nirsamas digan urf bu itche masalan qoshniga bir aqad qigan paytta ayallar qoshnigan bir toga aqad qigar varaydi masalan 37:21 qoç diga istighnanlan bir iki tabir war cu mkün qoç digan bularga bir war adi, man shiraqangi orofta cari bugan narsalar bol etgen bosa bu narsalarini iridan sohramasdan sohvarsa u boladi ki ayol kishi iri baribir razi bolad iri orofta razi boladigan narsalar bosa ayol kishi sohramasdanam iriga etmay birgan bosa u ish narsamaz irigayam ajaribol urad, bungayam ajaribol urad faqad bu narsa ma'ruf bulan bol ish kirik iri qatin urtastaki muamala ma'rufga qurulga ma'ruf diganligi 37:50 urfda yaxshi dib, aqilli adamlar, urf bu icchi suni qaraganda, yaxshi hayat boli abdiy digan halat bolish kirek. Shariyatka tiskari bolirgi narisa marif bomaydiy shkachan. Yana haqladan azir etkandimiz, demek ayol kishi irige itaat qilishligi, khizmat qilishligi, va uyu dan birar narisani irini iznisiz chikarmasligi kirek, va yana irini iznisiz kochaga chikmasligi kirek. Dashqariga bir joga chikmaksibisi, hatta uzun atanasini uyu ge barmaksibisi yem. 38:20 Rasulla sallallahu alayhi wa sallam haccatil wada'ata itkin qablar, inna hunna awanin indakum digandar. Awanin digandar, yani asira. Ayollar silarini oldilarini da asir digandar. Asir digandar, bu, khud digi, bu qamaqdaq asir bubturgan kishi degi. Demek, ayol kishi omanat. Omanat bubturgan denki, ularini yidirish, icirish, yaxshi momula qalishlik, zulum qabaslik, irkaygini haqqi ustudayki. Lekin, ayolni haqqi ushe asir bubturishlik. 38:49 Asir bu, iri ruqsat birgan cayga baradi, iri ruqsat birmagan cayga barmaydi. Indi bu din dushmallari bunarsani buzushligdi, judayam ishigidan kirpkiygan. Negi ayol kishi bir cayga chiqimaqsi baza iridan sorash keregdiyidi? Bu xarlik bu, ting xoqlilik mas bu. Mani shu, xazir ki camiyatta koruring, bunarsa ularga dinde yurmaydigan, Allah ki iman kiltirmaygan adamlarga umma togur kimaydi bu. Ayollar iridan surab bir cayga barish digi, ularga togur kimaydi. 39:20 Rasulla sallallahu alayhi wa sallam Asma binti Yazid radiyallahu anhani kordilar, shunda, sin turmishin bar mi? dib soradilar. Ha min irge tekkema, irin bar dedi. Shunda, irin bilan sinin xolatin qanday turmishde yashi hapsidlar diganda, u ayol etkeneykenki, min irimgi hic qanday khizmati ge kuchumdan kigenca toqtamasda khizmat qalaman digan. Yani kulumdan kigenca khizmat qalaman. 39:48 diganda Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam mannishun harsega sene juda qattiq itibar vergin xaragin sene irin ya sene dozakhin ya jannatin ditlar. Bo irin sene ya jannatin fa imma inna hu jannatu ki aw naru ki digandar. Yani irin sene ya jannatin ya sene dozakhin. Bo digandar shu ir sababli dozakh ki kirasan ya shu ir sababli jannat ki kirasan digandar. Sahihta Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam hitadlar ki, 40:18 idha solatil mar'atu xamsaha, wa samat shahraha, agar da ayal kishi bish vaq namaz uqidigan bosa, wa rozasini tutidigan bosa, wa namusini saqlidigan bosa, farjini saqlidigan bosa, yani haramdan uzini saqlidigan bosa, wa irige itaat qilidigan bosa, unga jannatda, sakista jannatda, hamme ishqilari ochi boyladiki xoqligandan kirsindir. 40:45 xoqlagan ishiqiginan kirdib ochi qoylad. Manimu sahih qadisi qirib. Demek, buni sharti, bish vaq namaz uqishligi, ruza tutushligi, farcini haramdan saklashligi, ozini irzini, namusini saklashligi, va irigi itaat qilishligi. Va aza'at zavcahi, irigi itaat qisi. Bunarsa, kupchilik qazi camiyattaki ayollardan, unar sani topmaymiz? 41:10 iriga itaat qilib kiyin narsalar, fakat kina iriga uzini shahwati qe tohru kiyigan cayda itaat qiladi, shahwati qe tohru kiyimasa itaat qimaydi, irini qazaplantirishlik, irini nafratlantirishlik ularida qiziktirimaydi u ayaldi, una qangi ayal qazi Rasulillahi teyabdilar, ya sini cennatin ya dozahin deyabdilar, ayal kishi uzini quyib kursin ci min qidi halatda man uzidi, demek mana shi unu razi bulib, Allah razi bulib, naca tapishlikki alib kilaydi gani yul shi uzidi gani, 41:41 Yirige itaat qiliştigi bu namaz uqub, Allahuni haqqini aduqigenden kiyin ki, haqq otasi wa onasidan ham üstün turadi, yirge tikkin ayolni huquqi, yani in katta huquq ayol kisi ucin irini haqqib ulen. Irini nafratlantirgan, irini narazikigan, irini qazablantirgan, ayol nocat topisdigi cüdeyim qiyin. Bu hududlarini aduqilalmese, bu turmişte ayol yasagenden korat, azirilgani yasurab ulen. 42:10 Yaqinda sindan bu acralib bizaldimizgi kilad edirekin. 42:39 i.e. ibn ibn ibn ibn ibn ibn ibn ibn ibn ibn ibn ibn 43:05 agar jannat ungan hasib qigan bosay, xuri illar un kutib olaydi. Mani shundan istidlal qilib ulamalar ya chikiraygan ki, agar ir khotinini shu hayatta yaxshi qorib, khotini bilan yaxshi yashaygan bosay, ahiratdayam shu khotini ungan khotin qilib verilaydi. Agar shu khotinin yaxshi qorimaygan bosay, khotin irin yaxshi qorimad qigan bomasay, ahiratda urtasaj ratilaydi olaydi. Mani shu hadistan istidlal qilish qanaygan. Qaysi ki, ayol kishi agar iriga azal bersay, 43:34 Azar birisiliyi turukubci diyen. Azar birisiliyi turukubci. Yokchilik bilan azar birisiliyi mumkun irige. Unumuz yox, bunumuz yox, falanchiler unde ye shayabdi, pistanchiler unde ye shayabdi, bizde shnirsamiz yox. Biladi ki ayol kishi shugablerden iri azarlanad. Irin tilfanini titkilese, iri azarlanadimi, nima qaladi titkilib? Cancalli kupetirib? Bilibdurib ham shnirsani qawlashdirib, uzgi uzgi cancal arttirvalib, Allahni qazabiga uchilashdik kirekmi shu ayollargi? 44:04 Mənə bu narsam uzuq uzuq qilişdi gani bu. Azor birisliyidi cüdeyim turukub bunu. En katta azor birisliyiklerden irini kemsitiçlik bolan. Unu qadrini irgi orisliyik bolan. Irini orqasistan qibat qalib yorisliyiki bu. Irini azor birisliyidi en katta si bu. Unu yidirse, icirse, kidirse, kin orqadan isse ki uxatin unu qibat qib yurganligini. Meni irin buna qay, meni irin buna qay. Bazı ayollardan ishtasiz irin yoman kinoları kurat edib gapirganligini. 44:34 Nima kerek bu ushti gapirov erini? Birkun Shaykh Mustafa Hafizahullahdan bir ayal suri yabdi, studiyada sawal bir yabdi. Birkun uge kirb qasam, erim buzuq kina koru votirpti ikan, dibi sawal basli yabdi. Keshirde toqtadda da Shaykh etdi ki, sen qanaga ayalisan uze. Uge kirsam, erim buzuq kina koru votirpti dimestan, bir ayal erini shunaqa halatda korisa, dibi sura misan, ma niga uze indi erin, duniyana alda da sharman da qalib san? 45:03 Buldi qebrmasin qe bas qe cawab birmimen, dedi. Yani ali qe ayol qe apriyati, uchir awazin, uchir ila bun awazin, dedi. Min bun qe cawab birmimen, dedi. Bu da qangi ayol qe cawab birmimen, dedi. Haqiqatda, iri qop gunaq qorakan, yamanakan, iri qe azar birib, unu xalti qida, cemaati qida, sharmanda qilisli qe kirek mi sunu? Demek, bu iri qe azar birisli, qetta bir korunislerden bu. Yo ki irini qarindaslarga, irini otanasi qe azar birib. 45:34 Man ahazir biz yasheb durgan camiyatda ahazir, iri xatinini hurmat qalaykan, yimakka qabaraykan, ishimakka qabaraykan, bala qalaykan, battar qalaykan digan adamlardi, ushalardi, onalarini kuciga chikarib qoyyabdi, onasi kise yugi kirgizmasegin. Onasi tukgan, onasi kattakigan, onasi yugi ziyaratigan kise, ahazir vaqtimiz yoxdib ishigdiyab qoyyalarini ishtib, usha bilan khushni chili qalib durib, yaxshi mamla qalib, yaxshi adamlar ushalar digidi, yabdi digidi. Min hayramman bu... 46:05 qalat biz qana qayn ge bir kuz qaraq, qaysi bir kuz ayna qana qaraq yapmiz biz. Yaxsilik bilen yomarlikdi, farqilge borumaganligimiz zan bu. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam atkallar ki, sahih xabarda, agar da min, bir kisi odam, odam ge sacda qalishligini buyurganim degidi, ayol irige sacda qisindi buyurardim digendir. Yani bu irini ayol usta haqqi kupligida. Lekin sacda qalishligi muhkulmaz dediler. Buna atkalliklarinin sababi, 46:35 Mu'azib Nijabal yamandan keyilgen peytde Rasullohke salam birib, Rasulloh beden kurishgen peytde Rasullohke sacda qildi. Rasulloh sacda qimegen negebinde qilibsen bu ish munkum bas digenlerde, ey Rasulloh, mi yamange bor gandimde kordim, uyurdaki adamlar uzlarine ahli ilimlerine, uluqlarine shuna qikib sacda qib luqliyken. Icimne utkizi koy gandimki, bu uluqlaşlikke fakat siz haqlisiz ey Rasulloh. Min madinege borsam, albette Rasulloh kemine uchressem, 47:03 Rasulullah ka sajda qilamandib niyat qoy gandim, shu uchun qildim digan. Shunda Rasulullah itdilar, yox, sajda qimagin, dedila. Demek, muazlin qigan shi haqiki sajda bugan. Fakat kinay inkayib qoy ishligi bumagin. Sajda qimagin, agar odam-odamga sajda qil ishligi mumkun bugandaydi, qotillar irige sajda qil ishligge buyurardim. Numuchun, bu haqlari cidekatda bugandaydi. Shu dereci gece barish gece etkallar da, bu cidekatda haq barligi da. 47:31 Biz yena bu narsana bir qalibke sovalishtiki ucuna iteman, aile masalasi ciddiyem agir masele bu. Yengil tek karaldigi narsama sunucinam Rabbul Alamin bunu mithaqan qalizadib etdi. Bunda ucuna hududlari bar, irini ucuna hududu bar, hatini ucuna hududu bar, mani su hududdan cikdikendanki zulum qiladi, ucigiyem, bashqigiyem zulum qiladi. Hali inshallah bu haqda biz sohbatimiz ucum bu sekirik. Allah halam, birinci başlaya shalikirish qismimiz ge bu. 48:02 Ayollar uzlarini hududini bilvalishliyi kirek. Erkekler tomandagi hududini bilvalishliyi kirek. Erkekden uzini ting qoymasin, yo ki bazi xalatlarda erkekden ustun qoymasik kirek. Erkek kochadan yugi kese taftish boshlammasik kirek yuda. Qayagda ediz. Bayi keme ne geblash etodiz bayi, telifondi geblash ke? Meniski telifon qigandimda, telifoniz zaynit berdi. Kime de ushe? Nime, kanchi oqe geblashdiz uminen? Kime de, nime edi? Takhiq boshlanaydi bayi, ki etkendi... 48:32 Abcad boyce, alif, biti, boyce, boxten ad. Birinciden u, ikinciden budu. Bu azor birmeydi mi erkek kishige? Hakkı barmış nes uraştikke, suruşturuştikke? Nima min haqqım yokmu dik ennarsalar? Bu kino korusdan urganilin ennarsalar. Yok, haqqı yok, ayol kishini irni suruşturuştikke, budaka kiliştikke, haqqı yok onu. Çünki azorlanadi. Azorlandi mi, uzu saken yok oladi. Ayol kishini ergen isbetten saken bomadi mi, u ayol... 49:02 uzun maqsad yuqaldi digani. Ushe turmux buzuladi digani. Yo buzulmaseyam, carligdi ustuge korulib, nimalarda tiraq turuligan, bayiq bir nasiq ok shaydi. U bir kini kip turu buzulib kitkin ok shaydi u. Shakil turgan bilan. Xancha-xancha ailelardi koras, shakili aile buzulgan bulad. Hatta davlat rahbarlarini ailelarni koras. Bir dicha faytdan bir ailesi bilan yajamaydi. Lekin namige, ushe falancho qatini tala quartu diganlarsa, unu aftaritik digimizmi, masiqe togur kimaydi unu. 49:32 Abruige tohru kemeydi. Ushe uchun, u xatini bilen, namige xatini bubturu uradi. Uyan biyada uzini ishini bitirib yuru uradi, bunusoyan biyada uzini ishini bitirib yuru uradi. Namige xatini. Ushalarga havas qili, musulman adamlarga nima boldi ki, biz ushana qangi bir mustahab qili isteyen bilmey digan, taharat dima, iman dima bilmey digan adamlarga taklit qilamiz mi biz yasheginde? Ya Allah ta Allahin qanini bilen yashegimiz mi? Agar musulman bolediken busay, Allahin qanini bilen yashegiken busay, biz uzimizde hududlarimizi bilelik. 50:03 Bizi hududlarimiz bani shu, Allah ta'ala buyurgan narsani qilishligimiz kirik. Bu hayat bir qisqa gini hayat. Hayat hamamizdan utbitadir. Bu hayatda janjal maceralar bilan, qalbimizde hiktge, birbirimizge bugan gini guduratlarga tuldirsek, kiragli narsada masgul bub qalamiz biz. Bu narsani in kattazi irqotun urtastaki shu tort, shu janjallar. 50:28 qatini nidam bizar bubdurib kuciga cqib qitib, irke kisi basqa bir yirlarda uxla biyatib gurganligi, Allahdan qorxmaydimi ushe ayol irini mundi azar birib durib kuciga cqirovarsay, ulib kitmaydimi dipqaydi, agar buradda nasil bersiyem? Shunchalik derecedi Allahga jurat qiladimi bu? Bu, ulib kitmaydimi diganligi Allahga jurat qilis bu? Allah ta'ala ushe halatda bunu qatliq cazali poishligi bumki. 50:54 Nuh aleyhissalamdan soralinganda, bu dunya qandi, tabtiz bu dunyanda diganda, bu dunya huddu bir ishigdan kirib, narik ishigdan chiggan yox shaydi digandlar. Yani, israiliyatlar da gigan xabarlar da. Hayat, hal Nuh aleyhissalam min il yashagan adamlar. Min il yashagan adamlar chiggan yabbo. Bu ishigdan kirib, narik ishigdan chiggan yox shaydi digandlar. Bizi, bizi, hayatimiz qandi? Olmish il, hitmish il yashaymiz mi yovma, uniyan bi, girme il yashni bilan, utkut yapdi. 51:22 qanimat masmi? adamga qanimat masmi? shupeytte Allahke taat qilib bir cennetke krival edigan ishni qalcimiz kerey masmi? nima kerek? birbirini qusgab, birbirini qazablantirib, nafratlantirib, Allahni qazabiga uchira barisligi? irxatan utirgan joyda, yug joydan birbirimina urushib, janjallajib, qayagdaki mazaran ku petir utirad. apkin ikasini utqizib qoyib geblasik urseyiz, birr artta gebti tayinib umeydi. hammasi shu toqchilikden, bikarchilikden gib chikitgin bulad. 51:51 Kino gurgandan kib chqit kim buladi? Asl, yanayim etsik. Chunki kino dakide yeshim yapdi bu. Kino da undiqiladi, kino da mudiqiladi, siyam undiqib isan diyidi. Tili bulan etmeseyam, halati bulan etadi. Manabun arsa bizde camiyatimizde buzulm kitishligi alb giri yapdi. Allah subhanahu wa ta'ala Qur'anda ayal kishi bilan, irkiyat kishinin birbiriga libas digan. Hunna libasun lakum wa antum libasun lahun. Libas adamga nimi chun kilan? Ham chiray bulish digi uchun? 52:24 ham u manfaat bolish digi, chun siqdan saklaydi, soqdan saklaydi. Auratini tost duradi mi? Ayol kishi libas bugandani kin, irkegdi auratini tosish kirey imas mi? Irkekke manfaat bolish kirey imas mi? Irkekke chiroy bolish kirey imas mi? Ali ge etilingendi, uzukke kuz koygendi, bubdi digi, bir narsalar mas chutsa bir-birigi. Xuddu u shendi, ular sizger libas, sizler ularga libas digi. Bazibir ailelardi korayasiz, uzunu uzu sharmanda qalib turib. 52:53 awratin acikalligini koraz. Hattaki iriqatinchilik mamilasini cikib tashkari gaitibir etkin ayollar bar. Rasulullah itdilar ki, islarini islarinda barmi sunak ayollar? Iriqatinchilik mamilasini birbirgi gaitibir etkinlar barmi? Bir ayol turu bar, ey Rasulullah, bularda icide manshirakangi odan bar. Gafriyati birbirgi bularda diganda, bunda qimaylar bilaslar mi? Bunu misalini demek oxseydi. Bir shaytan irkek, shaytan ayol bilan kuca da, birbir bilan yolqib, halkini aldi da, birbir bilan 53:21 qushil qavushken yoxshayt digan. U zini xalatini, irxatinchilik muamilasini kuchege chqib shayyan qaladgin ayollar, khuddu manashu shaytan nishin qaladgin mula. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam addilar ki, menslarini, jannat ahliden bugan ayol kimligin khabarini birayim madadilar. Ala uqbirukum binisaikum min ahlil jannah, alwadudul waludul a'ud, alwadudul waludul a'ud, manashu ayol, yani, jannat ahliden bugan ayol, 53:53 iriga wadud, yani irini yaksik uradigan ayol. Qalbida iriga nafrat saklab uradigan, irini yaman korib uradigan ayol imaz. Vayana wadud, iriga farzant toqib uradigan ayol. Qutdushu farzant toqishliydi, hazir aldini olib durib, kimlarga taklit qiliyabdi, bitte farzant, ikde farzantib. Bolida tamam, quflabdasa, yabdasa digin geplar çikayabdi mesele. Shumilan, yoshkatda ayollar yoshlarga targib qib uradik, hatta cemaatlar dicidi. 54:22 Bol digi ta dushiyem sinye, yob hammasin, dedib. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sunnatlariga tiz karin arsa, kup e ilar, mens larini kupligilarin bilan, fakhirlan aman, dedilar. Rasulullah itayabdilar ki, cannat ahliden bugan ayol, irini yaxshikura digan, kup farzan tugu bira digan, va irige kamchikim bola digan ayol, dedilar. Yani, a'ud diganligi irige fayda geldira digan ayol. Musrif bugan, bar narsani yuqqiptaşi digan, 54:50 ulaci barice, meselen bazbir adamlar ikide yaki kubrak, biteden kub yulengen bose, manisho alatlarida korup qalatisi ki, ayollar birbirige qizgan yanligiden, irini, malini israf qilislikke hareket qiletkerler bo. Yok atiske hareket qiladi sunu. Bu, cennet ahliden buga ayolini khulqumaz bu. A'ud diganligi, Rasulullah atini, bu, irige manfaat kiltiradigan ayol digan. Yani, barake kiltiradi bu. Turmish ishlarida yordan biradi. 55:19 Hic bu mese, yordam biris, koldan ki mese, ziyani tigimaydi. Ziyani tigimasligini uzu bir katta bir yordam bulaydi. Hayal ki, şu ruzgarda cidde katta urnu bar, farzantini terbiye ilesh, cemiyetke, khizmet qiladigan, Allah ta'ala ibadat qiladigan, salih kislarini cikarishlik. Allah subhanahu wa ta'ala hamamizge faydali ilim birsin. Inshallah bu, anca bir kireyvi narsilardir, yazib ki genidim, vaqtimiz tukib qaldi. Inshallah ki narsilardir, turmishke biradigan, 55:48 qiziga vasiyyat qigan anani bir vasiyyati baridi. Qub faydaliqdi bu iladim, suni uqberisliqdi. Inshallah bu haptadak darsimizde, inshallah bunu ishtimiz. Allah ta'ala hamamizgi faydaliq ilim birsin. Allah ta'ala uzi islah xisin, ailelarimizgi islah xisin Allah ta'ala. Hamamizgi tawfiq birsin, irlarga, xatinlarga tawfiq birsin. Allah ta'ala uzi xaklagendi aile bolisligimizni, Allah ta'ala uzi suni tawfiq birsin. Hazir günümüzdagi en katta bizi... 56:16 Kette bir kemçilik tomanımız şu, ayla tomanından kattıq panti yapmız biz. Həməmiz, yani kette yukçik. Ayla tomanından kattıq panti yapmız. İnşallah mən üçün arsani bir yulga qoştik ki hareket qileylik. Bu üçün Allah'tan madad suriyemiz. Allah Ta'ala uzu inşallah yardan vered inşallah. Subhaneke Allahumma bihamdik nashhadu an la ilahe ila anta nastaqfiruq wa natubu ilayk.