Building Madinah · Hikâye 48 / 70
Kardeşlik
Peygamber ﷺ her muhaciri bir yardımcıyla kardeş yaptı ve bir ev sahibi sahip olduğu her şeyin yarısını vermeyi teklif etti.
4 dk okuma
Muhacirler, göçmenler, Mekke'de evleri, malları ve işleri geride bırakıp Medine'ye neredeyse hiçbir şeysiz geldi. Bu yüzden Peygamber ﷺ hiçbir şehrin görmediği bir şey yaptı: resmî bir kardeşlik bağı, muâhât, kurdu; her muhaciri Medine'nin yardımcıları olan Ensar'dan bir müminle kardeş yaparak, onları paylaşacak, destekleyecek ve başlangıçta birbirine varis bile olacak kardeşler kıldı.
Açtığı cömertlik asla aşılmadı. Ensar'dan Sa'd ibn er-Rebî (radıyallahu anh) yeni kardeşi Abdurrahman ibn Avf'a (radıyallahu anh) dedi ki: kardeşim, ben Ensar'ın en zenginiyim; malımın yarısını al. İki eşim var; hangisi hoşuna giderse bak, onu boşayayım da onunla evlenebilesin. Abdurrahman'ın (radıyallahu anh) cevabı, teklif kadar soyluydu: Allah ailene ve malına bereket versin; bana yalnızca çarşının yolunu göster. Gitti ve ticaret yaptı ve kendi çabasıyla Sahabe'nin en zenginlerinden biri olacak kadar yükseldi; o ki kelak Allah için büyük sadakalar verecekti.
Ensar ağırlamakta, doyurmakta, vermekte yarıştı. Sonra ganimetler geldiğinde, Peygamber ﷺ Ensar razı olursa onları yalnız muhacirler arasında bölmeyi önerdi ve onlar seve seve razı oldu. Kur'an onları ölümsüzleştirdi: onlardan önce o yurda yerleşip imana sarılanlar, kendilerine hicret edenleri sever, onlara verilenden ötürü içlerinde bir ihtiyaç duymaz ve kendileri muhtaç olsalar bile başkalarını kendilerine tercih ederler.
Bu, en yüksek düzeyde sosyal mühendislikti, ama hukuk üzerine değil, sevgi üzerine kuruluydu. Tek bir hamleyle, Peygamber ﷺ iki şehir halkı arasındaki rekabeti çözdü, yoksullara bir aile verdi ve bir ümmeti öyle sıkı bağladı ki Kur'an sonsuza dek Ensar'ı özveri ölçütü olarak yükseltti: kim nefsinin cimriliğinden korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerdir.
Bu hikâyenin taşıdığı
İslam'da kardeşlik bir duygu değil, malda ve evde taşınan bir sorumluluktur. Ensar'ın muhtaç olsalar bile başkalarını kendilerine tercih etmesi, cömertliğin zirvesidir, ve Kur'an'ın ümmetleri yıkan hastalığa koyduğu çaredir: nefsin cimriliği.
Kaynaklar
- · Sahih al-Bukhari (the brotherhood; Sa'd ibn ar-Rabi (ra) and Abdur-Rahman ibn Awf (ra))
- · Surah al-Hashr 59:9 with its tafsir
- · Ibn Hisham, As-Sirah an-Nabawiyyah