Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 Ve salatu ve selamu ala eşrafil enbiyâi vel mürselîn. Nebînâ Muhammed ve alâ âlihî ve sahbihî ve men tebâhum bihsânîn. İlâ yevmiddîn. Evet arkadaşlar en son geçen haftaki dersimizde Cabir radiyallâhu anh'ın bize aktardığı hadis-i şerifle başlamıştık. O hadis-i şerifte adamın bir tanesi mescide giriyor ve oturuyor idi. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem o sahabeye kum. 0:28 Kalk ve iki rekat namaz kıl diye buyurduğunu söyledik. Bu hadis-i şeriften şu faydayı çıkarmıştık. Demek ki cuma namazında, hutbe esnasında eğer birisi mescide giriyor ise iki rekat tahiyyetül mescidi kılması meşru olduğuna delalet eden bir hadis-i şerif olduğunu söyledik. İlim ehli arasında bu namazın hükmüyle alakalı kavillerin olduğunu söyledik. Bazı ilim ehli 0:57 müekket bir sünnet görer iken bazı ilim ehli tahiyyetül mescidi vacip, farz olarak gördüğünü söyledik. Her iki tarafın delillerinden zikretmiştik. Bir sonraki hadis-i şerifimizde İbni Abbas radiyallahu anhümanın bize aktardığı hadis-i şerifte Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin cuma namazının farzını kıldırırken okuduğu surelerden bahseden hadis-i şerifti. Bu hadis-i şerifte de şöyle buyuruyordu. 1:26 İbn-i Abbas radıyallahu anh. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem Cuma namazının iki rekatlık farzının ilk rekatında Cuma suresini okur. İkinci rekatında Munafikun suresini okurdu. Başka bir rivayette Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem ilk rekatta Sebbi hisme rabbikel a'la. İkinci rekatta da Zâşiye suresini okuduğunu söyledik. Ve yine bir sonraki 1:55 Hadis-i şerifimizde Zeyd İbni Arkam radiyallahu anh'ın bize aktardı hadis-i şerifte. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bayram namazını kıldığını ve yine bayram cuma gününe geldiği zaman cuma namazına gelmeme ruhsatını verdiğinden bahsettik. Bu hadis-i şerifi hatırlarsanız dedik ki eğer kurban veyahut da Ramazan bayramı cuma gününe denk geliyor ise 2:23 senelik bayram ile haftalık bayram bir araya toplanmış oluyor dedik. Her ikisinde de normalde ne gerekiyordu? Cemaate tabi olmak, cemaate gitmek gerekiyordu. Ama aynı güne bu iki bayram toplandığında dedik ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bayram namazında hazır bulunan kimselere cumaya gelmeme ruhsatını verdiğini söyledik. Kim için geçerli dedik? Üzerine vurgu yaparak söylüyoruz. Bayram namazına 2:53 Gelen kimseler için. Yoksa bir kimse bayram namazına gelmedi ise cuma namazındaki ruhsattan ne yapamaz? İstifade edemez. Bu da Allah Azze ve Celle'nin bu ümmete vermiş olduğu bir ruhsat. Çünkü aynı gün içinde iki kez toplanma yerine birincisi yapıldığında ikincisini alıyor. Hafifletilmiş oluyor. Peki gelmeyenler, cumaya gelenler cuma namazını kılacak. İki rekatlık farzı kılacak. Peki gelmeyenler, bu ruhsattan istifade edenler? 3:22 Diyoruz ki öğle namazını ne yapacaklar? Dört rekat olarak evlerinde veyahut da bulundukları mekanda kılmaları gerektiğini söyledik. Ondan sonra bir diğer hadis-i şerifte Ebu Hureyre radiyallahu anhu'nun bize aktardığı hadis-i şerifte Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki sizden birisi cuma namazını kıldığında cumadan sonra dört rekat 3:52 sünnet kılsın diyor. Dedik ki Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin sözü asıl itibariyle neyi içerirdi emri? Vücubiyeti içerirdi. Ama diğer dediler bunu vücubiyetten müstehaplığa ne yapabilirdi? Düşürebilirdi. Yine başka rivayetler üzerine baktığımız zaman sizden birisi kılmak isterse sigasıyla geldiği için burada Allah Resulü Aleyhisselam kişinin 4:18 dilemesine bırakmış, muradına bırakmış. Bu da bize ne olduğunu gösteriyor. Buradan bunun müstahap olduğunu anlıyoruz. Cuma namazının farzından sonra dört rekatlık ratip bir sünnet olduğuna, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin kıldığı bir sünnet olduğuna delalet eden bir hadis-i şerif. Dedik ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in burada bunu zikretmesi, Cuma'dan önce ratip olan bir sünnet olmadığına delalet eden bir hadis-i şerif. 4:47 Yani cumadan sonra dört rekat sünnet kılsın diyor. Eğer cumadan önce de kılınması gereken bir sünnet olsa idi muhakkak ki Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem ya kılar ya da kılınmasını ne yapardı? Tavsiye ederdi. Dedik ki bu rivayetten de biz cumadan sonra kılınması gereken dört rekatlık bir sünnet olduğunu anlıyoruz dedik. Peki bu dört rekatı bir arada mı kılmamız gerekiyordu? Kılabiliyordu. Dedik ki 5:16 evla olan dört rekatın ikişer ikişer kılınması. Çünkü Allah Resulü Aleyhisselam bir hadis-i şerifte gece ve gündüz namazları mesne mesne ikişer ikişerdir diyor. O yüzden bu namazın iki iki bölünün kılınması daha faziletli, daha evla olduğundan bahsetmiştik. Hatta bazı rivayetlerde Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin cumadan sonra iki rekat nafile namaz kıldığı rivayetleri 5:45 vardı sahih olarak gelmekteydi. Dedik ki Şeyh Kulesan bin Teymiye Rahimullah bu iki rivayeti dört rekatlık ve iki rekatlık rivayeti nasıl cem etmişti? Eğer mescitte kılmak istiyor isek dört rekat. Eğer evinde kılmak istiyor isek iki rekat. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin sünneti buna delalet ediyordu. Bugün de kaldığımız yerden sahibi bin Yezid radıyallahu anhu'nun bize aktardığı hadis-i şerif ile 6:14 dersimize başlıyoruz. 6:44 Sahibi bin Yezid Muaviye radiyallahu anh'ın kendisine şöyle dediğini aktarmıştır. Diyor ki cuma namazı kıldığın zaman konuşmadan veya camiden çıkmadan diğer bir namaza başlama. Muaviye radiyallahu anh tabiinden birisine ne yapıyor? Nasihat ediyor. Diyor ki cuma namazını kıldığın zaman konuşmadan veyahut da mescitten çıkmadan başka bir namaza başlama. 7:13 Başlama. Akabinde diyor ki çünkü Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize konuşmadan ya da namaz kıldığımız yerden çıkmadan iki namazı birleştirmememizi emretti. Konuştuğumuz yani namaz kıldığımız yerden konuşmadan veyahut da o mekandan çıkmadan iki namazı birleştirmememizi Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize emretti diyerek tabiinden bu şahsa. 7:43 Muaviye radıyallahu anha radıyallahu anhu ne yapıyor? Nasihat ediyor. Bu rivayette İmam-ı Müslim'in rivayeti olduğunu söylüyor. Diyor ki Diyor ki eğer Cuma'nın farzını kıldıysan bunun akabinde başka bir namaz onun akabinde hemen birleştirme. Bir önceki rivayette dedik ki Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem 8:12 Cumanın farzından sonra bize dört rekatlık ratip olan bir sünnetinden bahsediyor. Burada da Muaviye radıyallahu anh diyor ki eğer bu namazı kılmak istiyorsan Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in bu nasihatini yerine getirmek istiyorsan şu hususa dikkat etmen gerekiyor. Ne o husus? Namazı bitirir bitirmez hemen kalkıp bu sünneti kılma. Buradaki hikmet ne? Yani kalkıp 8:42 bu namazı, farzı bitirip hemen sünnete başlama. Yani birbirinden farklı olan ibadetin arasına bir fasıla koy. Bir ayraç koy. Yani iki ibadet birbirine ne yapmasın? Birleşmesin. Selam verdin hemen ayağa kalktın. Sünnete başlama. Günümüzde bugün insanlar bunu yapıyorlar mı? Yapıyorlar. Muaviye radiyallahu anh'ın nasihat ettiği yapılmaması gerekli olan şeyi günümüzde insanların ne yaptığını görüyoruz? Yaptığını görüyoruz. Peki bunu 9:11 Nasıl yapabiliriz? Bu işin çözümü nedir? Muavi nasihatinde bunu bize haber veriyor. Diyor ki ya araya bir kelam, bir konuşma koy. Burada ilim ehli konuşmayı ikiye ayırıyor. Bir Ademoğlunun güncel hayattaki konuşması. İkinci de burada konuşmadan kasıp Allah Azze ve Celle'nin zikredilmesi, tesbih edilmesi. Mesela Allahümme entesselam ve minkesselam. Tebârek teyazel celal vel ikram diyebilirsin. 9:41 Estağfirullah diyebilirsin. Subhanallah diyebilirsin. Bu sayede bu zikri duyan insan senin namazı bitirdiğini ondan sonra da başka bir namaza başladığını ne yapabilir? Anlayabilir. Veyahut da ihtiyaca binaen eğer yanındakiyle konuşuyor isen selam vermen gerekiyorsa mesela uzun zamandan görmediğin birisi olabilir. Onunla kısa bir selam verip bir halini atını sorup kalkıp ne yapabilirsin? Bu sünnete, cuma namazının sünnetiyle 10:11 başlayabilirsin. Bu arada ne yapmış olursun? Araya bir ayraç koymuş olursun. Birinci olarak dedik ki konuşarak araya bir ayraç koyabilirsin. Veyahut da mescitten ne yapabilirsin? Çıkabilirsin. Bu da neye delalet eder? Bu sünneti iş yerinde veyahut da evde kılmanın faziletli oluşuna delalet eder. Bu sayede etraftaki cahil olan, hükmü bilmeyen insanların 10:41 bu iki namazın birbirinden ayrıldığını ne yaparlar? Anlarlar. Eğer araya bir fasıla koyulmaz ise bu sefer ne olacak? Halk arasında bu böyle peş peşe kılınması gereken birbirine bağlı işte birisini farzı camide kılıp sünneti evde kılınmayacağını ne yapabilir? Zannedebilir ki günümüzdeki insanların birçoğu belki de şu anda bu konumda. Yani birisi cuma namazının farzını camide kılıp sonra eve gelip 11:11 Cuma'nın ratip olan sünnetini kılsa bunu bazı insanlar görse ne yapabilir? Şaşırabilir. Neden? Çünkü hep bu şekilde öğrenmişler. Bu işte Cuma namazının son sünneti ve buna bazı olmayan sünnetleri de ekleyerek hepsini ne yapıyorlar? Mescitte peşi sıra ara vermeden birbirinden ayırmadan kıldıklarını görüyoruz. O yüzden bu hususa dikkat edilmesi gerekiyor. Bu aynı şekilde Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem 11:42 Kabirlere doğru namaz kılmayı da yasaklıyor. Kabirlere doğru namaz kılmayı yasaklıyor. Neden? Yani bir insan kabiri kastetmese dahi kabire doğru yasak yani namaz kılmayı Allah'a s.s. yasaklıyor. Aynı sebepten dolayı. Burada bir namaz diğerine birleştirilmesin. Öbür tarafta da insanlar kabire doğru namaz kılıyor. Zannedilmesin. İleride ne olacak bu husus? Yani eğer bir insan kabire doğru namaz kılıyor ise bunu kastetmese dahi 12:12 etraftaki cahil insanlar bunun meşru olduğunu kabirlere doğru namaz kılabileceğini yarın öbür gün bu husus insan nereye götürebilir? Şirke dahi götürebilir. Din o yüzden dediğimiz yani önüne engel koyma bir şeye önüne bir mani koyuyorsun ki daha sonradan ne yapılmasın ileride? Daha büyük şeylere, zararlara insanlar uğramasın diye dinin önceden tedbir aldığı 12:42 hususlar olarak söyleyebiliyoruz. Ve aynı şekilde Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellemin sünnetine dönüp baktığımızda güneş doğarken ve güneş batarken yine namaz kılınması ne yapılmış? Nafile olarak mutlak sünnetin kılınması diye saklanmış. Yani insan burada Allah Azze ve Celle'nin rızasını murat ederek namaz kılmaya çalışsa diyoruz ki bu vakit ne yapılmış? Nehi vaktine tekabül ediyor. Çünkü niye? 13:12 Bu zaman diliminde mecusiler, müşrikler, güneşe tapanlar ne yapıyorlar? Güneşe ibadet edenlerin ibadet vakti olduğu için Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem onlara benzemememizi bizden istiyor. Tabi dedik ki bunun içine zevatu esbab dediğimiz, sebeplere binaen kılınan abdest namazı gibi, tavaf namazı gibi, tahiyyatül mescid gibi, istikare namazı gibi ve benzeri namazların kılınabileceğini ve aynı zamanda 13:40 farz namazların bu kapsama girmediğini daha önceki derslerimizde ne yapmıştık? Söylemiştik, hatırlatmıştık. Bu hadis-i şerifte de Muaviye radiyallahu anhu diyor ki eğer Cuma'dan sonra namaz kılmak istiyor isen Cuma'nın farzından sonraki namazı direkt o kılacağın namazı ne yapmak? Birleştirme. Araya ya bir kelam fasıla koyuyor Allah azze ve celle zikret ya da Ademoğlunun konuştuğu bir kelamdan konuş. 14:09 Veyahut da mescitten çıkarak ne yapabilirsin? Araya bir fasıla koymuş olabilirsin. Muaviye radıyallahu anhu ve diğer sahabelerin de özelliği bu. Söyledikleri sözü ne yapıyorlar? Delillendiriyorlar. Şimdi böyle yapma dedi. Değil mi? Hemen akabinde ne diyor? Muaviye radıyallahu anhu var. Diyor ki 14:37 Çünkü Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize böyle yapmamızı emretmişti. Çünkü Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize bunu böyle yapmamızı emretmişti. Bu iki namaz arasında konuşmayı veyahut da mescitten çıkmayı Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize 15:07 emretmişti diyerek yasakladığı, nehyettiği şeyi nereye dayandırıyor? Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin onlara emrettiği, uyguladığı hususa dayandırdığını bize gösteriyor. Diyoruz ki daha önceden de söyledik Cuma'ya ait olan dört rekatlık farzından sonra nafile olan bir namaz var. Bu namaz mescitte kılındığında dört rekat. Eğer evde kılmanızı istersek iki rekat olarak 15:36 kılabiliyoruz. Burada dikkat etmemiz gereken husus ne? Farzı. Cuma'nın farzını bu ratip olan sünnete birleştirmiyoruz. Buradan selam verip kalkıp direkt bu nafileyi kılmamamız gerekiyor. Bu diyoruz ki sadece Cuma namazı için sınırlı olan bir şey değil. Diğer farz namazlarda da ne yapmamız gerekiyor? Bu şekilde farzın akabinde kalkıp sünnet namazı 16:03 Kılmamamız gerekiyor. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin sünnetine de dönüp baktığımız zaman Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem farz namazı bitirdikten sonra namazın tesbihatını ne zaman yapıyor? Farz namazı bitirdikten sonra yapıyor. Öğle namazını kılıyor ise öğle namazının farzını kıldıktan sonra tesbihatını yapıyor. Daha sonradan kalkıp sünneti kıldığı bize ne yapılmış? Varil olmuş. Dedik ki burada çıkma ile alakalı 16:33 Ya mescitten çıkılabilir veyahut da namaz kıldığımız yer ne yapılabilir? Değiştirildiğinde de bu araya bir fasıla koyulduğunun manasına gelir. Düşünün bu safta burada namaza durdunuz. Selam verdiniz yan tarafınız boşaldı veyahut da bir arka saf boşaldı. Oraya geçtiğiniz zaman bu neyi gösterir? O namazı bitirip yeni bir namaza başladığınızın göstergesidir. Demek ki mescitten çıkıp eve gidip bu sünneti orada da ihya edebileceğiniz gibi. 17:02 mescitte dururken ne yapabilirsiniz? Herhangi bir tarafına veyahut da arkaya doğru geçerek bu nafile olan namazı kıldığınızda araya bir ayrı aç bir fasıla koymuş olmak için yeterli olan bir husus olduğunu söylüyoruz. Ve yine sünnete dönüp baktığımız zaman Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem aynı husus ile alakalı diyor ki aynı özelliklerle. Ramazan ayında bir gün önce veyahut da iki gün önce oruç tutmayı 17:32 yasaklıyor. Neden? Çünkü tutmuş olacağın bu oruç ile Ramazan orucu birbirine ne yapmasın? Karışmasın. Çünkü Ramazan'da tuttuğun oruç farz olan oruç, buna bağlamış olacağın o bir gün, iki gün önceki oruç farz olan bir oruç değil. Ama burada tabii ki eğer bir insan Pazartesi, Perşembe oruçlarını tutuyor ise, bu da Ramazan'dan bir gün veyahut da iki gün önceye denk geldiyse bu orucun tutulmasında bir sakınca, bir beis söz konusu değil. 18:02 Ama bir gün, iki gün önce kalkayım ben de şimdi nafile bir oruç tutayım. Daha önceden pazartesi, perşembe oruç tutan bir kimse değil isen o zaman ne diyoruz? Ramazan ayındaki bu oruca, farz olan bu oruca nafile olan bir orucu ne yapma? Birleştirme. Aynı maksattan dolayı, ibadetlerin birbirinden ayırt edilebilmesinden dolayı Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Ramazandan önce bir gün veyahut da iki gün önce oruç tutulup Ramazan ayına bağlanmasını 18:32 nehyettiğini, yasakladığını görüyoruz. Ve yine bir fayda olarak şunu da zikredebiliriz. Allah Resulü burada araya bir fasıla koymak için mescitten çıkabileceğini ne yapıyor bize? Söylüyor. Hatta sahabeler bunu bize emrederdi diyor. Bu da bize nafilelerin mescidin dışında kılınmasının daha faziletli olduğuna delalet eden bir hadis-i şerif. Eğer nafileler 18:59 mescitte kılınması daha faziletli olsaydı Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem sahabelerine araya bir fasıla koymak için mescitten çıkmalarını yapmazdı. Emretmezdi. Ve yine hadis-i şeriflerde Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki Eftali salatil mer'i fi beytihi illel mektube. Kişinin evinde kıldığı en faziletli namaz yani evinde kıldığı namazdır. Ancak farz namazlar bundan 19:29 Müstesnadır. Yani kişinin evinde kıldığı namazlar en faziletli olan namazlardır. Ama farz namazların dışındaki nafileler ne yapıyor? Bu kapsama giriyor. Bunun bize kattığı neyler var? Faydalar var. Birinci olarak görürüz ki evinde namaz kılan kimse riyada uzak olur. Çünkü mescitte kıldığın zaman insana riyanın bulaşması daha kolaydır. Bu şu anlama 19:57 geldiği için söylemiyoruz yani mescitte kıldığı zaman insan riyakar olur manasında söylemiyoruz ama riyani için yapılır gösteriş için yapılır mescitte de etrafında bir sürü insan olduğu için gösterişe kapılman nedir daha kolaydır ama evde ev halkı veyahutta başka kimsede senin namaz kıldığının farkında ne yapamaz olamaz ikinci olarak diyoruz ki bu sayede eğer sünnetler evde kılınır ise çocuklara 20:26 evdeki bayanlara bu ne olur? Teşvik olur. Yani onlara nafile namazların kılınması ile ilgili teşvikte bulunmuş oluruz. Üçüncü olarak da diyoruz ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bir adı şerefinde buyuruyor. Diyor ki evlerinizi kabirlere çevirmeyin. Demek ki normalde kabirlerde ne yapılmaz? Namaz kılınmaz. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem de evlerinizi kabirlere çevirmeyin. Yani orada ne yapın? Nafile namazları 20:56 kılın diyor. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin de bu hadisini yerine getirmiş oluruz. Bir sonraki hadis-i şerifimiz Ebu Hureyre radiyallahu anhu'nun bize aktardığı hadis-i şerif. Diyor ki hadis-i şerifte 21:24 Ebu Hureyre radıyallahu anhu anlatıyor. Diyor ki Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu. Kim gusül abdesti alır. Sonra cuma namazına gelir. Allah'ın takdir ettiği kadar. 21:54 nafile namaz kılar, imam hutbesini bitirene kadar susar ve onu dinlerse, sonra onurla birlikte namazı kılar ise, yani cuma namazının farzını kılarsa, bununla diğer cuma namazı arasındaki günahları ile üç günlük fazlası affedilir. Yani kılmış olduğu, bu yapmış olduğu biraz sonra sayacağız. Beş tane husus var. Eğer bir kimse bunları yerine getiriyor ise, kılmış olduğu cuma ile diğer bir cuma arası, 22:24 Yani kaç gün oluyor? 7 gün. Bu hadisin devamı diyor. Bir cuma ile bir cuma arası. Ve bunu 3 gün daha ne yapılır? Ziyade edilerek günahları ne yapılır? Magfiret olunur. Yani bağışlanır diyerek Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bize böyle müjdeli bir haberden bahsediyor. Bu rivayette Sahih-i Müslim'de geçtiğini 22:55 söylüyoruz. Diyor ki Allah Resulü Aleyhisselam kim gusül alır ise daha önceden biz bunu söyledik. Gusül ibaresi geçiyor ise burada şer'i manasını anlamamız gerekiyor. Yani buradan kastımız ne? Kim serinlemek için yıkanırsa değil. Cenab-ı Etten cunupluk halinden kurtulmak için gusül abdesti aldığı gibi 23:23 gusül alır ise buna niyet eder ise sonra da cumaya gelir ise diyor ki sonra kendisine takdir edildiği kadar namaz kılar ise bu hangi husus? Üçüncüsü. Birincisi gusül alır. İkincisi cumaya gelir. Üçüncüsü Allah Azze ve Celle'nin ona takdir ettiği kadar 23:53 namaz kılar ise. Diyoruz ki buradaki bu ibarede bize cuma namazından önce ratip olan Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in kıldığı veya kılınmasını tavsiye ettiği bir sünnetin olmadığını gösteriyor. Neden? Çünkü diyor ki kim kendisine takdir edilen bir nafile namaz kılar ise. Bu 2 olabilir, 4 olabilir, 10 olabilir, 20 olabilir, 30 olabilir, 40 olabilir. 24:25 Bunda bir sınır var mı? Yok. Eğer cumaya ait has bir sünnet olsaydı bunun sınırı ne olurdu? Belirledi. Cumadan sonra Allah'ın sözü kim? Dört rekat kılarsa diğer fiiline bakıyorsun. İki rekat. Ama birisi cumanın sünneti olarak, ratip olarak sünneti olarak altı, sekiz, on, on iki, on dört kılabilir mi? Kılamaz. Ama mutlak bir nafile olarak kılmak istiyor ise bir namaz kerahat vakti olmadığı için kılabilir. Ama bu 24:55 Cuma'nın sünneti olarak, ratip olan sünneti olarak ne yapılamaz? İfade edilemez, kılınamaz. Burada da diyor ki kim kendisine takdir edildiği kadar namaz kılar ise bu da bize Cuma'dan önce ratip olan bir sünnet olmadığını ama mutlak olarak kişinin Cuma namazından önce dilediği kadar namaz kılabileceğine delalet eden bir hadis verir. 25:24 Sonra imam hutbesinden ayrılana dek imamı dinler ise. Nasıl dinlerse? Sessiz bir şekilde konuşmadan imamın anlattığını dinler ise. Bu kaçıncı husus? Dördüncü husus. Sonradan diyor ki Allah-u Teala Sonra diyor o imam ile Cuma'nın farzını kılar ise. Akabinde de Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bu beş şeyi saydıktan sonra 25:54 Akrabin deneyinden bahsediyor. Mükafatından bahsediyor ki. O cuma ile diğer cuma arasındaki günahları ne yapılır? Affolunur. Burada günahları affolunur, mağfiret olunur manası iki şeyi içeriyor. Birincisi Allah Azze ve Celle o kimsenin günahlarını örter. O kimsenin günahlarını örter. Gizler. 26:24 İkincisi de o günahlardan dolayı ne yapmaz? O kulunu hesaba çekmez. Birincisi örter. Allah Azze ve Celle insanlar onun o ayıbını ne yapmaz? Bilmez. Farkında olmaz. Allah Azze ve Celle onu örter. İkinci olarak da aynı zamanda kıyamet gününde de o günahlardan dolayı o kulunu atmaz. Hesaba çekmez. Burada ilim ehli bu kısmı şu şekilde açıklıyor. 26:52 Yani bir cuma ile diğer cuma arası. Bazı ilim ehli diyor ki içinde bulunduğu kılmış olduğu cumadan bir sonraki cumaya kadar. Bazı ilim ehli de diyor ki hayır buradan kasıt bir önceki cuma ile kılmış olduğu bu cuma namazı arasındaki günahlara keffarettir. Fark eden bir şey yok diyor Şakir. Ama ilim ehli şu şekilde açıklıyor. Diyor ki burada Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bize bir mükafattan bahsediyor. 27:22 Eğer bir insan bu cumaya ulaştı ise bu cuma ile geçmiş cuma arasındaki işlemiş olduğu günahları bu nedir? Keffaret olur. Ama diyorlar ki eğer biz bunu bir sonraki cuma olarak anlayacak olur isek bu adam bu cuma gününün namazını kıldıktan sonra o gün ertesi gün ne yapabilir? Vefat edebilir, günah işleyebilir. Günah işleyip vefat edebilir. O zaman vefat ettiği zaman o cuma ile 27:52 bir sonraki cuma ve ona üç gün ilaveten işleyecek olduğu günahlar mağfiret olunur mu? Olmaz. Çünkü amelini atmış olur kimsenin. Defteri kesilmiş, kapanmış olur. O yüzden ilim ehli diyor ki buradaki rivayeti bu şekilde anlamamız gerekiyor. Eğer bir cumaya ulaştıysan bu hadis neyi kapsıyor? Bundan önceki cuma ve ondan önceki üç gün. Yani ulaşmış olduğun cumadan on gün geriye ne yapıyorsun? Gelerek bu zaman diliminde 28:22 işlenmiş olan günahların bağışlanacağını söylüyorlar. Diyoruz ki buradaki günahlardan kasıt hangi günahlar? Diyoruz ki buradaki günahlardan kasıt küçük günahlar. Çünkü ayeti kerimede Allah Azze ve Celle diyor ki size yasaklanan kebairden olan büyük günahlardan sakınırsanız şayet kaçınır iseniz 28:50 Sizin günahlarınızı ne yaparız? Örteriz. Sizi güzel yerlere koyarız diyor. Demek ki burada büyük günahlardan kaçınır iseniz o zaman ne anlıyoruz ayet-i kerimeden? Küçük günahlarınızı örteriz. Demek ki bir cuma ile diğer cuma arasındaki büyük günahlar değil küçük günahlar 29:19 Tevbe etmeden dahi mağfiret olmuyor, af olmuyor. Ama büyük günahlar için ne yapılması gerekiyor? Özel bir tevbe edilmesi gerekiyor. Yine Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem bir hadis-i şerifinde diyor ki 5 vakit namaz. Yani bir namazdan diğer namaza. Bir cumadan diğer cumaya. Ramazandan Ramazana. 29:49 Diyor bunlar birbirleri arasında ne vardır? Kefaret vardır. Günahların bağışlanması vardır. Bir cumadan diğer cumaya. Bir ramazandan diğer ramazana. Beş vakit namaz. İşte öğle ile ikindi arası. İkindi ile akşam arası. Her vakit arasında ne vardır? Kefaret vardır. Diyor ki Allah-u Teala büyük günahlardan sakınıldığı, kaçınıldığı müddetçe. Bu rivayette bize neyi gösteriyor? Demek ki mağfiret olunan af kapsamına büyük günahlar 30:19 Girmiyor. Bu tip yani bu menşeyde gelen hadis-i şeriflerin hepsini nereye hamlediyoruz? Küçük günahlara hamlediyoruz. Diyor ki dedik ki biraz önce bir cuma ile diğer cuma arasında yedi gün var. Hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki buna üç gün daha ne yapılır? İlave edilir. Bu da toplamda on günlük günahlara keffaret olduğunu bize haber veriyor. Demek ki 30:48 O zaman bu hadis-i şeriften şu faydayı çıkartıyoruz. Kim cuma günü gusül abdesti alır ise, cunutluktan, cenabetlik halinden temizlenir gibi gusül abdesti alır ise, birinci şart bu. İkinci olarak evinden çıkar, cumaya doğru gider ise, üçüncü olarak Allah Azze ve Celle'nin kendisine takdir ettiği miktarda nafile namaz kılar ise, 31:17 Dördüncü olarak diyoruz ki imam hutbeye çıktıktan hutbesini bitirene kadar sessizce imaman ne anlattığını dinler ise. Beşinci olarak da ne diyoruz? İmam ile birlikte cuma namazını kılan kimsenin bu on günlük geçmiş olan günahları ne olur? Küçük günahları affedilir. Demek ki bu beş şeyin bir arada olması gerekiyor. Cuma kuslu almadın, cumaya gittin. 31:46 Biraz namaz kıldın. Sonra hutbeyi dinledin. İmamla birlikte farzı kıldın. Olur mu? Olmaz. Dördünü yerine getirdin. İmama Cuma'nın ikinci rakatında yetiştin. Olur mu? Olmaz. Bu beş tane özelliği, beş hususu aynı andan alman gerekiyor. Üzerinde barındırman gerekiyor. Yerine getirmen gerekiyor diyoruz. Cuma günü gusül almanın faziletine delalet eden bir hadis-i şerif. 32:15 Daha önceden gusül ile ilgili, cuma günün gusülü ile ilgili ilim ehlinin ihtilafı olduğunu söylemiştik. Hatırlarsanız bazı ilim ehli vacip olarak görüyor cuma gusülünü. Cumhur ne olarak görüyor? Müekked bir sünnet olarak görüyor. Dedi ki ilim ehli arasında ihtilaflı olan bir mesele. Bu hadis-i şerif de bize cuma günü gusül alınmasının faziletine delalet eden bir hadis-i şerif olarak burada ne yapabiliriz? Zikredebiliriz. 32:44 Bu konu ile alakalı, gusül ile alakalı Şeyh Hulusi A.S. olaya değişik bir yerden yaklaşıyor. Diyor ki yani her halükarda cumanın guslü normal şartlardaki bir insan için hani farz diyenler var, sünnet diyenler var. Ama diyor eğer bir insanın üstü başı terden dolayı, çalıştığı işten dolayı kötü kokuyor ise ve etrafındaki insanlara eziyet ediyor. Yani bulunduğu o ter kokusuyla ve hatta ne bileyim 33:12 işte bulunduğu işten dolayı o koku ile yanındaki insanların huşusunu bozacak kadar onları rahatsız ediyor ise bu kimsenin diyor Cuma'ya gelmeden önce yıkanması her halükarda o kimse için nedir? Vaciptir. Çünkü niye? Artık kendisi üzerindeki bulunan o koku etrafındaki insanlara zarar vermeye başladığı için Şeyh Hüseyin B.T. diyor ki hani Cuma guslü vacip midir? Sünnet midir? 33:41 ilim ehli arasında iftiraflı olmasına rağmen bu hususa sahip olan bu özelliklere sahip olan kimse için diyor ki onun hükmü vacip olduğu kesindir. Neden? Çünkü etrafındakilere rahatsızlık verdiğinde dolayı. Biraz önce söyledik. Cuma'ya ait, has kendisine ait, ratip yani Cuma'nın farzından önce ratip bir sünnet olmadığına delalet eden bir hadis-i şerif olarak burada ne yapabiliriz? Zikredebiliriz. 34:11 Cuma'ya erken gelinmesine teşvik eden bir hadis-i şerif. Çünkü kim gusül abdesti alır, Cuma'ya gelir, sonra kendisine takdir edildiği kadar namaz kılarsa diyor. Bu ibareler bize neyi gösteriyor? Cuma namazına erkenden gidilmesine teşvik eden ibareler olduğunu görüyoruz. Ve yine hutbenin baştan sonuna kadar sessizce dinlenilmesi gerektiğini delalet eden bir hadis-i şerif. 34:41 Bununla ilgili konuyla alakalı daha özel, hususi hadis-i şeriflerini almıştık. Önceki derslerimizde ele almıştık. Peygamber Efendimiz zaten hutbe esnasında konuşan kimseyi kime benzetiyordu? Sırtında kitap taşıyan eşek misalidir diyor. Cuma günü hutbe okunduğu esnada konuşan kimsenin misali. Niye? Eşek sırtında kitap taşıyan eşek 35:10 yorulmuş olmasına rağmen o kitaplardan bir istifade ediyor mu? Etmiyor. Peki cuma namazı oraya gelmiş olan bu zorluklara katlanarak bir sürü fedakarlıklarda bulunarak oraya gelip cuma günü hutbe imam hutbe verdiği esnada konuşan kimse o hutbeden istifade etmiş olabilir mi? Olamaz. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem de bu şekilde benzetme yaptığını görüyoruz. 35:37 Ve yine bir sonraki hadis-i şerifimiz. Ebu Hureyre radıyallahu anh'ın bize aktardığı hadis-i şerif. 36:08 Ebu Hureyre radıyallahu anhu anlatıyor. Diyor ki Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Cuma gününden bahsetti. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Cuma gününden bahsetti. Ve şöyle buyurdu. O gün içinde bir saat vardır. O gün o Cuma günü içinde bir zaman dilimi bir saat vardır. 36:37 Müslüman bir kul bu saatte namaz kılarak Allah Azze ve Celle'den bir şey isterse Allah Azze ve Celle isteğini mutlaka verir. Yani bu zaman diliminde dualara icabet edilen bu zaman diliminde eğer kul namaz kılar ve Allah Azze ve Celle'den bir şey talep eder ise Allah Azze ve Celle o kimsenin o kulun bu talebini ne yapmaz geri çevirmez o kula istediğini verir. 37:03 Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem eliyle bu vaktin kısa olduğunu işaret etmekteydi. Rivayette Rabiler diyor ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem eliyle orta parmağının şu ilk boğumunu işaret ettiği. Bazı rivayetlerde küçük parmağının ilk boğumunu işaret ettiği gözüküyor. Yani öyle kısa bir vakit ki manasında eliyle de ne yapıyor bunu? İşaret ediyor. Sahih Müslüm'deki rivayette ise bu ilk... 37:32 Bu söylediğimiz rivayet Bukhari ve Müslim rivayeti. Müslim'deki rivayette ise az bir vakittir demektedir. Allah Resulü'nün diliyle bu vaktin az bir vakit olduğunu bize ne yapıyor? Haber veriyor. Bu hadis-i şeriflere dönüp baktığımız zaman Cuma günü faziletli bir gün. Bugüne has bazı hususlar olduğunu söyledik. Ve aynı zamanda bugün içinde öyle bir zaman dilimi var ki 38:01 Kul Rabbine dua ettiğinde yalvardığında Allah Azze ve Celle kulun o duasını atmıyor. Geri çevirmiyor. Burada diyor ki o günde öyle bir saat vardır ki buradaki ilim ehli diyor ki buradaki saatten kasıt normal güncel yaşantımızda kullandığımız o bir saatlik 60 dakika diyoruz ya öyle bir zaman dilimi değil bu kastedilmiyor. Yani zaman diliminden bir kısım. 38:32 Bu 15 dakika da olabilir, yarım saat de olabilir, bir saat de olabilir. Ama Allah Resulü'ne bu zaman diliminin kısa bir zaman dilimi olduğundan bize haber veriyor. Diyor ki hangi Müslüman bir kul bu zaman dilimini yakalar, bu zaman diliminde namaz kılarak Allah Azze ve Celle'ye yalvarır ise Allah Azze ve Celle'nin o kulun duasını geri çevirmeyeceğini, kabul olacağını bize haber veriyor. Bilim ehli de... 39:01 bu zaman diliminden bahsederken icabet vakti olarak isimlendiriyor. Yani duaya icabet edilen vakit olarak isimlendirdiğini görüyoruz. Ve yine burada şuna dikkat etmemiz gerekiyor. Ayet-i kerimede Allah Azze ve Celle buyuruyor. Allah Azze ve Celle'ye boyun eğerek onun önünde küçüklüğünüzü 39:30 Hakir olduğunuzu, zelil olduğunuzu bilerek gizli bir şekilde ne yapın Rabbinize? Yavların Allah Azze ve Celle aşırıya gidenleri sevmez diyor ayet-i kerimede. Allah Azze ve Celle aşırıya gidenleri sevmez. İlim ehli burada duada aşırıya gitmek ibaresini diyorlar ki eğer Allah Azze ve Celle'nin haram kıldığı bir şeyi kul istiyor ise Allah Azze ve Celle bu kulun duasına icabet eder mi? 40:00 Etmez. Şer'i veyahut da kaderi bir hususa muhalefet eden bir şey var ise, bir şey isteniyor ise icabet vakti diye onun duasına ne yapılması icabet edilmez. Düşünün mesela adam diyor ki ya Rabbi beni nebilerinden bir nebi eyle. Bu duaya icabet edilir mi? O dua icabet vaktine denk gelse edilmez. Niye? Çünkü bu duada aşırılara gitmek kapsamına gider. Veyahut da 40:28 Adam dua ederken akrabaları ile ilişkisini kesmek için Allah Azze ve Celle'ye yalvarıyor. Allah Azze ve Celle bu duayı kabul eder mi? Etmez çünkü biz dine baktığımız zaman bize sılayı rahimi, akraba bağını sıkı tutmayı emrediyor. Bunun koparılmasını isteyen kimsenin duasını da bulmaz. İcamet edilmez. Veyahut da bir adamın bir adama zulmettiğini düşünün. Mesela adam hak etmediği halde Allah'ım onun belasını ver. 40:58 başına musibetler ver diyerek adama bu şekilde beddua ediyor. İcabet vaktine gelse Allah Azze ve Celle bu kulun duasını kabul eder mi? Diyoruz ki etmez. Allah Azze ve Celle zalimi ne yapmaz? Sevmez. Onun duasına da bu manada eğer zulüm ediyor ise hak etmediği halde beddua edenin duasına ne yapmaz? İcabet etmez. O zaman bu hususlara ne yapılması gerekiyor? Dikkat edilmesi gerekiyor. İcabet vaktinde 41:26 Allah Azze ve Celle'nin dinine şer'i veyahut da kaderi meselelere muhalif olacak, haram olacak hususlarda bir şeylerin istenmesi bu icabet vaktine gelse dahi Allah Azze ve Celle'nin bunu kabul etmeyeceğini söylüyoruz. Ve yine bazı insanların bu konuyla alakalı icabet vaktinde dua ettiklerinin ama dualarına 41:58 icabet etmedikleri edilmediğinden yakındığını görüyoruz. Değil mi? Bazı insanlar diyor ki Allah Azze ve Celle'ye yalvarıyoruz. Hani biraz önceki söylediğimiz hususlarda değil. Dine aykırı olan, ters olan durumlarda değil. Hayır istediğimiz halde Allah Azze ve Celle'nin duamıza icabet etmediğini görüyoruz. Peki bu durumu nasıl açıklarız? Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem diyor ki 42:24 Hadis-i şerifte biraz önce okuduğumuz hadis-i şerifte ne diyor? Cuma gününde öyle bir vakit vardır ki kul Rabbine yalvardığı zaman onun o duasına abulmaz. Geri çevrilmez diyor. Bazı insanlara bakıyorsunuz diyor ki biz Cuma günü dua ediyoruz ama dualarımıza icabet olunmuyor. Bu durumu nasıl açıklarız? Allah Azze ve Celle karşılığını diyorsun ahirette vermek için olabilir. Veyahut da üç şey vardır. 42:56 Ya o istediğini hemen ona verir. Ya da onun başına gelecek bir musibeti ondan geri alır. Ya da ahirette onu eceli verir. İlim ehli diyor ki bu hadis buraya hamledilmez. Bu hadis diyor buraya hamledilmez. Diyor ki ilim ehli şu şekilde açıklıyor. Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve selleme birisi geliyor. Yani bu örnekten yola çıkarak bir yere gelmeye çalışacağım. O gelen kimsenin kardeşinin karnında bir sıkıntısı var. Midesiyle alakalı bir hastalığı var. 43:24 Allah Resulü ona ne diyor? Bal yemesini nasihat ediyor. Diyor ki kardeşine söyle bal yesin. Hatta bal şerbeti içsin. Adam içiyor. Yine kardeşi geliyor diyor ki Peygamber Efendimiz'e düzelmeyin. Allah Resulü bir daha emrediyor. İkinciye, üçüncüye düzelmiyor. En sonunda dördüncüye şifa buluyor. Üçüncüde Allah Resulü diyor ki Sadakallahu ve kezbe batni ahike. Diyor ki Allah Azze ve Celle doğru söyledi. 43:52 Ama kardeşinin midesi bunu yalanladı diyor, inkar etti diyor. Yani Allah Azze ve Celle Kur'an-ı Kerim'de baldan bahsederken şifa diyor mu? Şifa. Yani Allah Azze ve Celle'nin sözü var ise bu muhakkak şifa olan bir ürün. Eğer sen bunu içtiysen ve düzelmiyor isen haşa burada Allah Azze ve Celle'nin sözü yalanlayamayız. Allah Azze ve Celle'nin sözü en doğru sözdür. 44:22 O zaman Allah Resulü Aleyhisselam ne diyor? Kardeşinin midesi ne yaptı bu doğruyu? Yalanladı. Sıkıntı balın şifa verici bir şey olduğunda değil. Sıkıntı kardeşinin midesinde diyor. Sonra Allah Resulü Aleyhisselam dördüncü kez ona bu bal şerbetini içmesini emrettiğinde, nasihat ettiğinde sonradan ne yapıyor? Şifa buluyor. Burada da diyoruz ki demek ki bu duaya yapılacak olan duaya icabet vaktine dahi gelse buna mani olan bazı hususlar 44:52 Olabilir. Bir hadis-i şerifte yine Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem diyor ki kişi uzun bir yolculuğa çıkar. Üstü başı toz içindedir. Ellerini Allah'a kaldırır. Ya Rabbi, Ya Rabbi diye yalvarır. Ama diyor onun duasına ne yapılmaz? İcabet edilmez. Düşünün bu Allah Rasulü sallallahu aleyhi ve sellem'in hadis-i şerifinde saydığı şeyler duaya icabet edilmesini kolaylaştıracak icabeti gerektirecek hususlar. Sefer. 45:21 Değil mi? Kişinin sefer esnasında yorulması, ellerini kaldırıp Allah Azze ve Celle'den bir şey talep etmesi, Ya Rab, Ya Rab diyerek Rabbine nidada bulunması. Bunların hepsi duaya icabet edinilmesine kolaylaştıran hususlar. Ama Allah Resulü zaten diyor ki o kimsenin duasına icabet edilmez. Neden? Çünkü Allah Resulü zaten diyor ki onun yediği haramdır. 45:50 Haramdır. İçtiği haramdır. Onun gıdalandığı şey haramdır. Demek ki bazı hususlar, bazı durumlar vardır ki kişinin yapmış olduğu duaya icabet vaktinde dahi olsa o duanın kabul olmasına mani olan bazı hususlar vardır. O yüzden kendimizden atmamız gerekiyor. Bu hususlarda düzeltmiş olmamız gerekiyor. Bir adam sen faiz yiyor isen. Değil mi? 46:18 ticaretine haram bulaştırdıysan, kazandığın malı helal yoldan kazanmıyorsun, çalarak, çırparak kazanıyor isen, sonra Allah Azze ve Celle'ye yalvarıyorum, benim dualarıma icabet etmiyor diyor isen, burada nedeni ne yapabilirsin? Kolayca sıkıntıyı çözebilip, oraya ne yapman gerekir? Düzeltmen gerekir ki Allah Azze ve Celle senin yapmış olduğun bu dualara ne yapsın? İcabet etsin. Dedik ki, 46:51 Biraz önce Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem eliyle işaret ederek bu zaman diliminin az bir zaman olduğundan bahsediyor. Sahih Müslüm'deki rivayette de bu zaman diliminin hafif az bir zaman olduğundan bahsediyor dedik. Buradaki hikmet ile alakalı ilim ehli diyor ki Allah Azze ve Celle bu anı bu ümmetten ne yapmıştır? Gizlemiştir ki Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in ümmeti 47:20 o vakti arayabilmek için, bulabilmek için daha çok çaba sarf etsin. Şimdi şöyle denseydi hadiste, örnek veriyorum bu zaman dilimi işte cuma gününün şu zamanıdır. Örnek veriyorum ikindi namazından önceki 15 dakikadır. İkindiden sonraki 10 dakikadır. Güneşin batmasına 5 dakika kalıdır deseydi bizler ne yapacaktık? O zaman diliminde dua etmeye çalışacaktık. Geri kalan zaman dilimini bırakacaktık. 47:50 Ama şu anda Allah Azze ve Celle bu zaman dilimini gizlediği için bizler ne yapıyoruz? O zaman dilimini yakalamak için daha hırslı davranıyoruz. Bunun bize neyi var? Bir getirisi var. Yani hem o zaman dilimini aramak için Allah Azze ve Celle'yi dua ediyoruz. Bununla birlikte ecrimiz de ne yapıyor? Artıyor. Yani sadece 5 dakika 10 dakika dua edebilecekken o zaman dilimini nerede olduğunu aradığımızda 48:19 Allah Azze ve Celle'ye etmiş olduğumuz duayı ne yapıyoruz? Daha uzatarak bu da bizim ecrimizi sevabımızı arttırıyor. Aynı şekilde baktığımız zaman Allah Azze ve Celle Ramazan ayında Kadir gecesini ne yapmış? Gizlemiş. Şimdi rivayetlere dönüyoruz. Diyoruz ki Ramazan'ın son on gününde. Ramazan'ın son on günü tek gecelerinde. Ama bize 48:46 21. gece veyahut da 23, 25, 27, 29. gece diye belli bir gece ne yapılmamış? Söylenmemiş ki o yüzden Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Ramazan'ın son 10 günü ne yapıyor? İtikafa giriyor. İbadetle geçirmeye çalışıyor ki Kadir gecesini ne yapsın? Yakalasın, idrak edebilsin. Eğer bu gizlenmemiş olsaydı bizler bunu Ramazan'ın 27, 29, 23. gecesinde olduğunu bilseydik o zaman ne yapacaktık? 49:16 Ramazan'ın o günü herkes iştahat edecekti, çaba sarf edecekti. Geri kalan günleri kimse ne yapmayacaktı? Belki de umursamayacaktı. Nasıl olsa Kadir Gecesi'nin hangi gün olduğunu biliyoruz. Ama Allah Azze ve Celle'nin hikmeti gereği o geceyi gizlemiş, o aynı zamanda Cuma günündeki bu faziletli dualara icabet edilen vakti de Allah Azze ve Celle gizleyerek bizim daha çok çaba sarf etmemizi, duada daha böyle hırslı olmamızı Allah Azze ve Celle'ye 49:46 yalvarmamızı bizden talep ettiği için. Hangi zaman dilimiyle ilgili olduğu ile alakalı ilim ehlinden bu konuyla alakalı birçok rivayet var. Bir sonraki hadis-i şerifte gelecek. İnşallah bir aksilik olmazsa onu haftaya bırakacağım. Hafız-ı İbn-i Acar Rahimolla kitabın müellifi kırktan fazla hangi vakte olduğuna dair ilim ehlinin görüşü var diyor. 50:14 Yani Cuma'nın o faziletli dualara icabet edilen vakti hangidir? Diyor ki ilim ehli bu konu hakkında diyor kırktan fazla görüş beyan etmiş. Diyor ki bunu ne yaptım diyor. Sahih Bukhari şerhinde bu görüşlere yer verdim. Bu görüşler arasında öne çıkan iki tane görüş var. Bir sonraki hadis-i şerifte bunlara değineceğiz hangi şeyler olduğunu. Kısaca burada o iki görüşün ne olduğunu söyleyeceğim. Dersi... 50:43 Bu bilgiyle noktalayacağım. Haftaya da buradan ne yapacağız? Kaldığımız yerden devam edeceğiz. Diyor ki Hafız İbni Hacer ki gelecek olan hadis-i şerif de bundan bize bahsediyor. Diyor ki bu iki vakit birincisi iman hutbeye çıktıktan namaz bitene kadar olan vakit. İman hutbeye çıktı değil mi? Oradan namaz bitene kadar olan vakit icabet vaktinin gizli olduğu vakittir. Diğer bir görüş ikindi namazından sonra 51:13 Güneş batana kadar olan kısım olarak bu iki görüş üzerinde ilim ehlinin neyi var? Ağırlıklı görüşü var. Diyorlar ki bu kırk küsür görüşten bu iki tanesi ne yapıyor? Ön plana çıkıyor. Birinci görüş neydi? İman hutbeye çıktıktan Cuma namazının farzını bitene kadar olan vakit ikinci görüşte aynı gün Cuma günü ikindi namazından sonra güneşin batmasına 51:42 kadar olan zaman dilimi içinde gizlenmiş olduğunu bize aktarıyorlar. Bugünlük bununla yetinelim. Haftaya da kaldığımız yerden devam edelim.