♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioЯлқовликadmin·2 views·5 months agoУшбу маъруза ялқовлик иллатининг қораланган хислат эканлиги ва ундан қутулиш йўллари ҳақида сўз юритилади. By: Абу Абдуллоҳ Шоший, Абдуллатиф Қори Source: IslamHouse.com · Абу Абдуллоҳ Шоший, Абдуллатиф Қори#Audio#IslamHouse#Абдуллатиф Қори#Абу Абдуллоҳ ШошийTranscriptionbeta▸Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.0:00Bəgəngi dərsimizdə iman soğlam boladigan bəsə, ona soğlamlıyıgi təsir qiladigan, ya ki bəməsə, quvvətli bolishiygi təsir qiladigan bir əməl haqqıda gəpir bətəmiz. Bu nərsə, hazirgi payitdə, bütün müsulman ümmətini başıga çıxan bir müsibətlik türübdə.0:31O, dengesalik, kesalliga, yoyki, bomasa, laqaytlig, bipervalig digan mavzudar. Albatta, dengesalik, bo, halakqili uchi, bir mikrob kabi boladi ki, bo, qaysi bir ummatga, tushadigan bosa, ushe ummatni, yuganishligini, ruvajdanishligini, tosb qoyadi. Agar shakslarga tushadigan bosa, bo dard,1:08shakhslarina bir ciddi amaldan, samarali bir fikirattan, faydali harekatdan, shunasalardan man qalib tosib qoyadi. Budan qesari qaysi bir ummetgi itken, busa usha ummetini zaiflashdirib, kervanini artige shirib qoygan, hamda barib-barib uni vayran qoygan. Qaysi bir xalqi itken, busa bu xalqini zayi qalib, cahillik derecesi get shirib qoygan.1:40hamda gob ishlarida mafaqatsizlikga, uchirashiga sabab bogan. Bu dard xaysi bir shakhsga itgan bosa, u shakhsini xar qalib, nahaytda bir sharmandalar xalatiga abarib goygan, botulli bir harakattan toqtati, arzimas xalatiga shurib goygan. Dengesalik nima digani oza asilda? Dengesalik bu, din hamda duniya ishlarida,2:18faydalii bogen narsilarini bacarishliiden, otrup qalishlik, tohtab qalishlik digan manadadar. Demek dengesalik ham dini ishlerden, ham duniyawi ishlerde qaysibiri faydalii boli digan bose, manashri narsilarini bacarmastan, ozgi agar alib, otrup qalishlini itilarigan. Dengesalini boleklarini alimlar edisadiki iki qisimdan ibarat didi. Bu iki les ham yaman dert,2:49bularini biri aqildigi bugan dengesalik. Yani bu, bir tamandan Allah Ta'ala'ni mahlukatlari da, nimetlari da, tefakkur qalishlik, ibrat alishlik, manashu baralarda ishtatmi qoyishli buladigan busa. Yani bir baska tamandan isa, insan özini halatiga, halatini tuzatadigan, hamda, shu,3:23xayatu bolmish mene shur duniyadigi ishlarini, silaxilishlikgi, itibarini tarq etshligi, itibar qimiye qoyishligi, shularini oylamiye qoyishligi, bu insandigi akil dengesaligidir. Ummatlar, köpleb xar xalatgi çubqalishligini sebebi, bundigi akilli bogin adamlarini dengesaligi hamdi ulardi4:01ruwaj danishlikke, yangi keshfiyyatlar qilishlikke, itibarini cide kemqaratib qoyiganligi natijisida bogan. Yani bulardigi, aqil dangisaligi vana shu xalatgi alibgigan. Ikinci dangisalig xalati bu, badan dangisaligi bolib, bu, din barasta taat ibadatlarini qilishligden, sayib qalishligi insan, uzgijida agar bolib qalishligi,4:33başqa tomanda nisa, harxil dunyavi bugan, ishlarini, sina atboladimi, zira atboladimi, başqa ishlarida, demek insan, dengesalikke, avarub qayadigan, dengesa bolisikke avarub qayadigan, demek, beden dengesaligi, manashu iki dengesaliden ibarattir indi. Demek dengesali turi, birintisi, akilini islatmaslik, akilini,5:03Qur'an-ı Kerimde5:32dəngəsəliyini qəyirdə zikir qiyan busu, elbəttə, bu nərsəni məzəmmət bilən qorilab zikir qilin qen. Xassətan, Allah Ta'ala zikir qiyan ornida mahlukatlarini en cirkənçligi, en nefretlisi bugen munafiq adamlarını sifatlaridan qilib zikir etdi. Allah Ta'ala etedi ki, inna al-munafiqina yuqadi'una allaha wa huwa qadi'uhum.5:57وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَ يُرَاؤُونَ النَّاسِ وَلَيَذْكِرُونَ اللَّهِ إِلَّا قَلِيلًا6:29Allahna itibar qilib maz, belki adamlarina riya qilib ibadatga turadilar. Hamda bu ibadatlarda Allah ta'alanin judi kam esliyidilardi, bayan qildi. Mana bu oranda ular ibadatga, yaxshlik amallarga turadigan basa dengisa halatda turadlidi. Bu munafqilardiga aciralmaz bugan sifattir. Bularda dengisa bupturishligini sababi qalbidan chikmaydi u ibadatna qilishligi. Hamda6:58Allah uchun qima qenligiden, feqat adamlarini malamatiden, ularini cezasdan, qurqanligiden ibadat qiladi. Mana sun uchunam, Allah ta'alani esligende, juda qami esleshade xalaz, feqat gini su tekbirlerde ber esle qoyshade xalaz. Ikinci orunda ayyibotuli abdiki, bu ham ibadat orundakigen, wa ma man'a'ahu man tuqbala minhum na faqaduhum illa annahum kefaru billahi wa bi rasulihi,7:28وَلَا يَعْتُونَ السَّلَاةَ إِلَّا وَهُمْ كُسَالًا وَلَا يُنْفِقُونَ إِلَّا وَهُمْ كَارِهُونَ Munafqilardan nafqatlarini qabu qilnishligini, bular Allah wa Rasulini inkar itkallari, Allah wa Rasulini kafir buganlilari sabablik man qalint. Demek bular qaladigan ibadatlarini Allah wa Rasulini kafir buganlilari uchun qabul qilinmad. Mabada buran tabriyahti qil muhcibusa ham, demek bulardan qabul qilinmaydi.8:02səbəbə ular Allah və Rasuligə kafir dirlər. Eng amallarini afzali bolimish namazgi dəngesel xalati kiladilardid. Dimək bulardigi uş dəngeselik, yaxşliklərgi nisbetan dəngeselik, yamalliklərgi nisbetan dəngeselik eytirməgin. Bulardigi yamallikki nisbetan cüda faal bogin. Lekin, yaxşlik amallarini qilişlikki nisbetan cüda dəngeselik xalati da bolishgin. Buran tabir infaq qiladigan bu salarxam,8:29ozlari yaxtirmagan halatda infaq qili shard. Edi, macburlangan, bermesa bu midigan orillarda, dimak, yaxtirmagan halatlarda huda uchun qimeyik kalligidan amalda, xu nafaqalarini ozlari istamastan yaman qorib qilardladida. Dimak, Quran-i Karimda budan qesalik sifati munafqlarga qoshib zikir qilingan agan, shundan bilamiz ki, bu, Allah ta'ala qe incir kancli bogan sifatlardan.9:00hindi Peygamber sallallahu alayhi wa sallamna sunnutlariga nazar qaladigan busik, uzad, dengesalikdan, yalqawlikdan daima panax suradilar. Albatta bunarsa, bunu qaralanganlige, mazamatqananganlige dallat qaladi. Aytadilar ki, Allahumma inni a'udhu bika minal adzi wal kesal, barvardigar alam, min sindan, acizlikdan, quwatsizlikdan, hamda,9:31dengisi bu qaliçlikden panax sorimandib eytadilar. Dengisi, acizlik insandi qiliçke ixtiyaqı baru quvvati yok xalatin eytilsa, dengisilik insandi quvvati baru qiliçlikke ixtiyaqı bugan xalatin eytiladi. Manashu, amaldan tosb qaladiyan iki li sifatdan ham Peygamber sallallahu alaihi wa sallam panax soradilar. Indi, baz orinda insange uzbir faal10:05bugan xalatida yursayol ekin, ver dengesalik, ver arzi suratda kirib qala digan busa, buna elbetda ma zammat qalim meydi. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam etkin hadislarda bar, har bitta amalini, özgerse faaliyat bilan qilna digan amalini, suskeslik xalati boladi. Kim ushan digan bugan xalatda, min sunnatimgi ullina digan busa, min gergisha digan busa, demek sunnatimni tafti.10:33Kim başqa yonutsa digan basa, o adam özüna halak qıpta digan mazmunda aytibot kallar. Demek, har bitda amalini öz gerishe suskeslik xalati boladi. Laqaydlik, bipervalik, zayif uqqalishlik xalati boladi. Bu insanda kib sadir bolishi mumkun. Bazan bir iske, bir ishtiyak bilankiratda bir muddat tankinsal pasayib qaladi, soqib qaladi. Manashindi bugan payita peyambasira, minə sünnatimni mahkem tutsan didi.11:02Baygambar sallallahu alayhi wa sallam sunnatlari, mani Ayşo namzay dedilar ki, baygambar sallallahu alayhi wa sallam kece namazini tarqqima astilar, quwati bosalar, tikiturubu qiyadilar, quwati çarçab qoyen payitilari da, otirgan halatda namazu qiyadilar, dibayt qaydilar. Demek, faaliyyati bar payitida, quwati giyarisa, zayiflash qoyen payitida, zayifliyi giyarisa, demek, ibadatini davam ettirishlik, amalini davam ettirishlik, bu, baygambar sallallahu alayhi wa sallam.11:33sünnetlər iken. Şunun için bana başqa hadis-i şerifte hem geledi, Allah Ta'ala ge amallarini enks yumliisi, davami bo gani, gerçi az bosa hem, demek davami suratda bobtur gani, etgenler. Dengeselikni, ölüm bilen barabar kılşadi. Baz alamlar etgen ki, kim bekarci boladigan bosa, bi perva laqayt boladigan bosa, bu adamili giden, belki, hattanki hayvanili giden hem,12:12çıx qitkan adam boladi. U adam huddi öliklar misalibu qoyan bolad dibi itkan ikan. Çünki insan ham harakatta boladi, hayvan ham harakatta boladi. Fakat kini ölik adam gini harakattan toqtashi mümkün. Çini üçün bu ölik adamlarını cinsidan bolad dibi itilgan ikan. Yana birilari itkan ikan ki, ham dengese bolisliyden, ham taqatsiz bolisliyden ihtiyat bugin.12:44chunki dengese busin adamlarini haqlarini, rabbini haqlarini adayitanmaya qalesen, agar taqadsiz boladigan busin, haq ustu da sabir bilan, turalmaysan, deb aytirgan agan. Ab goradigan busik, Allah Ta'ala hatta hayvan uchun hareketlanishlik kuotini qilib verdi. Ana ushi sabablik, una rizqini hareketi bilan qilib verdi.13:17hareketlenclik kuotini qalib ergandankigin, rizqini osh hareketi orqalik qalib berdi. Mena, Ayşe anamiz nab qoradigin busiq, Mariam anamiz nab qoradigin busiq, Allah Ta'ala u kishi ge xitab qalib, Wa huzzi ilayki bidiz'in nakhilati tusaqit alayki rutaben cani ge, yani Mariam anamiz Isa a.s. ge hamiladar bogandankigin farzantni,13:49duqushlik davri etgan paytida, dolgax yigan paytida, bir khurma daraxtini astigi varib qaladda, anay o shiirde, farzant görib turgan paytida, farzant göradigan bub turgan paytida, qarna açqa gyanligidan, Allah ta'ala bu kishige, khurma daraxtini sil kitin, anay sizge, yangi bir khurma, miyvesi tushadi edib et. Qaray edigan busik,14:27hamili dar bolib farzan togu yekken ayal, qanchali kuwati bolishi mumkun. Bob turib, hurma daraxtini, agerchi qat tik qoqiladigan bosaham, onu meyvasa ancha muncegi tushmaydi. Nekin, shun dey zayif guygan, shun dey zayif xalatda turigan ayalga, Allah ta'la, öz hareketi orqalik demek, hareket qalishligini, shubilan rizqi erishligini, bayan qaldi da,14:55özgi khurma daraqtini demek silikitin, shundi sizgi yangi khurmalar tushadidi. Allah Ta'ala qadiridi, u shandi iqmastan turib ham, demek, awal bugendik rizqani berib turisdigi. Insandi badani qancalik bir faravanlik görganib qoyen busi, shunchalik dengesigi adatlanib qalad. Badani dengesi bub qoyenidik, insandi nafs ham, tefakkur qolishliyini,15:32Allah Ta'alanin makhluqatlari nimatlariga nazar qilislikini terkit edigan busa, bu aqli, bu tefakkiri savub qaladi. Hamdi, cida bir cahil bulib ama adamli xalatiget shub qaladi. Hatta inki undanam kore, tasraq bugan hayvallarini derecesi gece shub qaladi. Insan demek bedanini qanchalik,16:07ishki yaxshlik görgetarikan, fikirini, zihnini, ham hud tunindiki yaxshlik emallariga, yaxshlik tefakkirlariga örgachiligi lazim varada. Eks xaldi, insanda demek, aqli ham hud maslanib, bir cahil, zaif bugan adam haladiga chup qaladi. Indi dengesaliini ap koradigan busik, dengesaliini, yukarda itibutti yuqara langan, quranda yu hadisda mazamat qalingan, alimlarini suzlarda ham mazamat qalingan, narsi ikanligini bayan qaldik. Bu,16:38dengisalikke, yalqavlikke niman arsalar sabab boladi. Qayir dengib chikhada bu dengisalik. Buna Qur'an hadisina qalidigan bosik, awwala Qur'an-i Kerimda ay-tibut-tik yuqarada dengisalik munafqlarina ajiralmaz sifati boladi dedik. Bular dini vazifalarini, farz amallarini, bacarishlikden dengisay bolib yalqavlani qalishadi. Chinki munafq adamdi,17:14hoxe ibadatina adayiciliyida bir yaxshi niyati bomaydi. Adayita digan bosa ham, riya qalib, bashkalarini kirk turgalligini itibar qalib, duniya qubatidan korqib adayitat. Shini uchun, agar az gina-gina bir adamlarini itibarsiz qagan halatini siza digan bosa, adamlar karamey turgalligini, itibar qimey turgalligini siza digan bosa, darxal hoxe17:46dini amallaradan yalqavlik qilib adaytmay qoyaydi. Shilin uchun, Peygamber s.s. ayitgallar, munafqlarga en aghar namaz, bamdatlan khutlan namazi, agar undagi azadin ular bilgallar diydi, imakilab bu saham gelishgan bolardi, dibaytgallar. Demek, bular bamdatlan khutlan namazigi barmasi gini sababi, adamlar kormaydi,18:19shunichun qali shaharida. Bu arislik cida agar kila ardi bularga. Adamlar korma galliga, hamda duniya akubatidan xali bu galliga uchi. Dengesalikini kiltirib shikaradigan ikkinti sebab, insan rahat, faragatni, yaxish gorishligi. Elbetta, rahatni, faragatni, yaxish gorishligi bu dengesalini kiltirib shikaradi insandan, yukarda mana Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, kub ayitganligini ayiti buttik,18:53Dua qalib sorardlar ki, Allahumma inni a'udu bika minal hammi wal hazan wal adzi wal kesal, Allahum min dengisalikdan, qaygu alamdan, ojizigu dengisalikdan, panaxsuri iman, deyib peygambarsaslam ki baytardlar. Imam Muslimin hadislarada keladiki, Al-mu'minul qawiyyu khayrum wa ahabbu ila Allahi minal mu'minul da'ifi wa fi kullin khayru.19:30Qushlik mu'min adam, Allah Ta'ala ge zayf bugan, amalsiz bugan, zayf bugan, mu'min adamdan kore, yaxsh raq, hamda Allah ge suyumli raqdir. Diyakin, iqalasda ham yaxshli bar. Mu'min adam qushli busun, zayf busun, bar bir imalli bugallig uchun yaxshligi buladi. Diyakin, taqqasligan da, Allah Ta'ala ge bir faaliyatdigi bugan, hareketçan bugan, din, dunaya işlarda hareketçan bugan musulman adam.20:01Allah Ta'ala qe siyumli ra bulad edib bayan qadlar. Hamda unnankin yollab qoydlar ki, ya hariz ala ma yanfa'u qe, wa sta'in billah, wa la ta'ajiz. Faidali bugen narsalargi hariz bolin. Hamda ushe bu arada Allahdan yardam sorin. Fakat özüsi quwotizgi suyanib qamin, Allahdan yardam sorin. Allahni madadini sorin. Hamda acizlik qilib amallarini qilişliyden oturib qamin. Dib, baygamasi sirmati yani dengesali qamin dedi.20:34Demek, rahat faraqatda, yaxish görüşlik, bu ham insani dengeseligiye, yalqa bolisiygiye sebeb bularaqan. Undanki yen, yeni bir sebebi dengeselike varud sebeb, bikarchilik. Ozu asilda bikarchilik ketta bir nimet. Insan agar, ane ushenden faydalanislikke hareket qalib faydalanib qaladi yambasa, juda ketta nimetdir.21:07Ha bu, duniya ishlerden bosan, ahirat ishlerden bosan. Agar bu, boshligi, bikarchiligi, yalqawligi, sabab boladi gyan bosa, onda Allahini nimetmez belki, bir cezasi azab-i suratdi boladi. Ibn Mas'ud radiyallahu anhaytgani kallar ki, min adamni bikarchi haladda goredi gyan bosa, judaqatdi qazab qalama. Yani, ne bir duniya ishida, ne bir ahirat ishida,21:42Hechbir faydali narsida bulmastan, bi karchi buladiga adam bulsa, lahaytta unu min yaman koraman, dedi. Hamdiyana bashka davam ettirba itdilar ki, aaxirgi zamanda, zaman aaxirlara da, shundiyebir adamlar, yuzegi kelediki adamlar yashidi ki, bularda amallarini en yaxsi, ozora burmanini malamat qalishli boladi. Amallarini en yaxsilari,22:11en yaxsi birbirini qarilashlik boladi. Yamallari birbirini öldirishlik, birbirini tukhmet buxtan qilishlik, shunaghi boladi indi. Demek, amallarini en yafzali, uzara birbirini qarilab, malamatlashlik boladi. Yani, adamlar amalden kyori kipraq, shunaghi birbirini amal qilikke, adamlarini qarilashlikke, birbirini ayiblashlikke utibitadi. Bular antan, yani shunaghi qangi bir parazit bogan adamlar atiladi indi. Yani, parazit, antan, yani bir dard.22:40axir bir dert daytayda, jarahatliy bogyan, yerin, shnaqa, bir fasad toplangan, shnaqa, antandib, shnaqa, kesalmant adamladib, atilad, yani, yi makhur, yi okibu, misa, itilik, bir fayda geldirigan, shnaqangi bir zarari boladigan, parazit bogyan adamladib, ayitiladib, ayitgan. Ibnan basni qeplarib orakgan, agar, laqaytlik, dengesalik bilan turmush koradigan bosa, ortodiyi balasi, kambagalli boladigan okan.23:11Dengese hamde yalqao hamde biyiparwa boladigan bose, bundan kenbaqallik eb shxadi. Ha ummetke bosen, ha shaxske bosen. Bu uchinti sebebiydi. Tortinti sebeb, dengese liyiboloshlikke yalqao boloshliyini sebeblardan yana birisi, mayisadxorlik. Insan albette amallarini uzi adaychikerek, bay boladimi, kenbaqal boladimi, shungi adatlanishlik kerek. Mayisadxor bogan adamlar,23:43azgina bir ishqilisna xam ayibdiyib bilisadi. Bularini usha mayisadlari dengisalik, amantar qilisika barib qayadi. Qalatlari bar gansar yamallaxib, xayaddi bir yaxshi bugan lazdatdana xam mahrum bolisadi. Bolar kanchi-kanchi boyligi busayam, demik özlari itibarda bumagan qiimati yox, qadar qimmati yox bugan adam gailani qalisadi. Demik mayisad xorlik, yaxshi bumagan narsah.24:15Qur'an-ı Kerimde, müşriklerinde dozahke kritikkenligi de, sebebne ayetken ki, innahum kainu qobladalike mutrafiin, gular awal, maqa maishadxur bu gendiler, ve, shirk emallerden cetlenme gendiler, dib ayetü ötede. Demek, maishadxurlik bolishligi hem, yahshim umigen, yaman sifatlerden, belasix soblanadi. Insange bu davami suratte, demek, maishadxur bolishligi bu, qaral nadigan,24:46Amarakan. Dangasaliki sabab boladiyan nasa? Manabi shendisi, yemek itmaydi köp qalishligi. Maishad xorliyida, na faqad yemek itchmak, belki artxisi sarfli. Jüda insan, hayatdi, kenqiligi, hayatdi, kulayligi suyanib qalishligi. Xu, maishad xor mutrafdi iladi. Yemek itchmaydi köp qalishligim, demek bu dangasaliki sabab boladi.25:16ibn-i qayyim r.a.t etkin geblari bar, köb yegan adam köb icadi, köb icgan adam köb uxuliydi, köb uxuligan adam yese, köb yaxshib ugin nasilardan mahrum boladi, hamda qalbi olub baradi. Xu bilan bergelikde, uykunu ham, köb uxulashlik, buyam, dengisallika baradi, ibn-i qayyim ayitgallar, uykunu köb uxulashlik qaldini öldirad, badanda lan chqaladi,25:51hamda vaxtini zayi qiladi. Ghaflat, dengeselik dardini kiltarib shikaradi. Demek, insan ham dengesel, ham ghafil qiladi. Allahdan ghaflatda, amallarini qilisliydan dengesel, vaxtini bikar kitkizgin, zayi uxilab, hamda badallara, demek, lahaslanib, qalbi qilib qiladi bundi adamda. Sunindik, dengeseliki sebeb uladigan amallardan, arzu-umutni qib qilisligamish yuk, cumladan soblanadi.26:22ce arzuman, havasman adam boladi gyan busiyam, bazda dengese bub kitadi. Bir-bir arzulardi qip qoladi, polondi qaqilaman, pustanda qilaman dip, shu azi gizib birib, amal qimastan dim, fakat gina hayalda uzbilan eshebi uradigan adamlari qibroq, dengese boladi. Yana dengese liki sebab boladigan halatladan, ushe yalqaw bu gyan adamlari bulan birgi yurisliyik, elbetda bu narsi yuqadi.26:54Pas ishlar bilan mashgul boladigan, ibadatlardan, yahshamallardan, yavqa boladigan adamlar, yakoshili yurladigan bosay, albatda bu narsani özgiyarishi tasiri boladi. Suni chun, bunday bugan muhiddan, adamladan ozana chetki tartir bir faaliyatka harekat qalish gireyik boladi. Yana dengisalikki sabab boladigan halatladan barisi muhiddiyam fasad bolisdigi.27:25Albatda insanda yashaykka muhitina ona fikiri, nafsi, badani istiyadatladlariga, qabiliyatlariga albatda uzgarasha tasiri bolada. Agar insan shundi bir qizqan bugan, hareketcan bugan ailada usadigan bosa, albatda u farsanta ham, dimi usundi qizqanlik, hareketcanlik yuzey kiladi. Qaysi bir insan shuna qangi pala pardish bugan?27:55qov bugen, itibarsiz bugen ailada osu bulgaya digan bosa, bu balada ham aynan oshe halatda aksis korinad. Bu bala ham oshnaqa dengese, hareket sensiz, bi tartib shundi bolib osa diganda. Albatda dimak muhitna, insanin faal bolishligi, eki dengese bolishligi katta tasiri barakan. Indi, shunche dimak,28:30yal qawlik, dengisalik, xalatlarina, unun kiltir pishkar uch sebaplarina aytib otdik, indi mu'alaca skandi boladi. Elbette dengisalina, mu'alaca qalishlikin awala faydali amalgi alib baradigan haqiqi bir iman bolishkirek. Yani, saqlam iman bolishkirek insanda. Elbette bu iman amal bilan boğlangan bolishkirek. Quran-ı Kerimdi qaridigan busik, qayrini qaramilik, alladina amanu amili salihat,29:02inna alladhina amanu wa amilu salihat, ya yuha alladhina amanu wa amilu salihat, dib ki, up, Allah Ta'ala takrarlaydi. Iman kiltirgan, yahsh amal qigan, iman kiltirgan, amalda bugan, dib, up, orundu takrarlaydi. Albatda, manasha, amalga faydali, amalga barocha, haqiqi bir iman, insanda bolishlik gerek. Hamda, yeni muhalacad turlardan, insanda himmet yuqari bolish gerek. Ciddi cahdina hareket qiladigan, adam bolish gerek.29:33Peygamber Sallallahu alaihi wa sallam hadislarini aytib utkani, sora sinilar Allah Ta'ala dan firdafs cennetini sorinilar, dedi. Yeni, firdafs cenneti, cenneti en merkezi, en yukarisi, en ali derece degizi, dedi. Allah Ta'ala undayib ugani nasilani hammasini, ut kolu bilani itkani, kolu bilani itistirigani. Suni chun, himmeti ilardi, ali qili ilardi, dedi. Demek, himmeti ali qigani adam, hareketini usun gerisi qilishlik kirey boladi, ciddi cahit bilani, ciddilik bilani, hareket qilishlik.30:05Akilli bugen adam ozu biladi, bikardan bikar yaralma ganligini shu duniyagiye. Duniya xutdi, insan gelib bir ishin qilib kitadigan, yotib damaladigan caymaz. Belki, amal hawlisi ikanligini aynabitadi, shungi yarishe amalini qiladi. Yena muhalice yollaridan, amal qigan adamlarina akibatini guzal bugenligi. Bikarci, yalqo bugen adamlarina akibati isa, nahush bugenligi.30:38Nazar qalib ibrat alishlik. Qanchi qanchi adamlar shahid bubkit yapdi. Albatta bular özgi yarasha qayratli bu galli giden, yalqo bu galli gidenmez. Qanchi qanchi dimak adamlar davat yorubdi. Qanchi qanchi adamlar Allah uchun, musulmalar uchun qanchi qanchi ishlar nakilishi yapdi. Mana bularna hamasi dimak faaliyyat31:13igalari ikanligi, hamda aqibat ushilani ikanligini anilatadi. Yalqov bugan adamlarini aqibatini koriyabmiz. Bular öz uchini ishe ikan adamlar boladi. Bularini, nami, ulichi bilani yoxalib itadi. Ne uzlardankini, ne bir yaxshi nami qaldiradi. Yalqov dangisi bugandankini adamlar ona islab ham qoymaydi. Demek, amal kuluci bugan adamlarini aqibatini gozel bolisligi. Aslida bizi dinimiz31:44Amal dini. İslam, demek, taslim qilişlik, boysunuşlik dini, bu, amal dini sablanadi. Ondan ki gen, demek, gena, bel qawliyni davalash sublerden insan vaxtini beyhuda qoymasligi. Elbette bir faydali bogan isbilan mashgul qilişligi. Ha, özüne, ailesine, farizantlarini bosin, qibrak bir faydali bogan. Hatta qoyin isa ham faydali ra bogan qoyin bilan mashgul qilişlikke harikat qilişlik.32:15Ta inki bularda yalqawlik yuzeyikib chikhmasan. Albatta insange beriladigan bosh vaxt bikarlik bu nimet soblanadi. Bundan kulay fursatda fojanam qali shikirik. Aks halda Allah taala insandi isbiran kolini doldurib koyad, hatta basini qashi gani ham vaxt topamaya qaladi. Yani muhaliza qilish yollaridan judo arti darajida mayisat qorlikgi berilmastlik.32:50lazzatlarina talab qirib qit qamaslik. Xa, chunki bun arsa insandi qorin toqiligi qiproq dangisalik qab qiladi. Ozimizda ahma itadiki qorin toydi qam qitdi di ishadi. Xa, demik, yani qorinda silab otor ishadi. Qib bi ishlik demik insandi dangisi buqqali shiygiye, ham fikiri, ham cesadi tomandan dangisi buqli shiygiye sebab boladi. Yani mu alacaqli shiyollardan insandi uzuni hayati mabayinda33:21amalga ashirishligini mumkum boladigan bir rejelanini qoyishligi. Ali bogan rejelanini tuzuk qoyishligi. Demek, bu rejelar albette yaqan, uzaq rejelardan ibarat. Uzaq bogan rejelar, yani musulmalarini adaletli bir hükum hasta bir ilashirishligi boladigan busa, yaqan bogan maksadlar, dini uchun, shukunlardigi dini uchun, harekatik polishligi.33:56ahirat uchun intilib qalishligi manash nasilardan demek ibarattir. Diyani maalic yollaridan, elbette, yemek, ichimek, uykularda insan muotadil bolishligi gereg, gop uxlamasligi, gop yebitismasligi gereg, bu nasilar insandi aqilini, hatirasini zaiflasligan nasilardan sabinladir. Insankin adamlargi arilashligi da hem ortisaligini, muotadilligini lazim tutishgireg,34:28Yalqov boygan adamlar bilanmaz, balki, diddijax bilan amaqlikgan, ish yusta boygan adamlar bilan, demak, hamroh bolishligi, albatta, shunersi insanda hayotige ketli tasir kursisadi. Yana, ortxca, ortx havaslagi birilmaslik, chunki insanda bu, havasman qipqayadi, hayal palas qipqayadi. Alamlar demak atishgan, ilim, cesiz rahat bilan erisilmaydi. O tushundik, cennat ham,35:02dengisali gel xalibinan yarisilmigd. Farqat digan bir, ötmüsdigi adamladinan birisaytgan agan, sizlar, amal qilisdan aldin bekarchilik kiimini kiival digilar. Ixtilasdan aldin, demik, yangi kiimlarini kiival digilar, ish kiimini kiima digilar, yangi kiimini kiivir uslar. Gormagan, misilar, ishleydigan agam, adam, agar ishleydigan busa, qan digibir özini, demik, ish kiimlarini kiival ish digini.35:39Pesra bugen, erzara bugen, ish kimlarini kival ishligini. Ishtan boshigan payetdi yugunib turib, yangi faydali taza bugen, demek, kimlarini kivaladi. Sizlar isa, amal kvistin aldin, bir yoli, bi kerchi, taza kimilerdi, demek, kiva gansilerdi, betkinikan. Demesilar, amalgi kirma gansiler, belki yalqav bu turbsiler, amalgi kirgan ilerdi, silanda hareket ilerdi, sizilgan bularidi. Belki sizlar, amali chunmez, belki,36:10dengisalik uchun dengisalini axtiyar qilk turibsizlar. Harekatiler bugan deyidi, demik uxin gerishe, istilalda ishtiyak, yukimisa ciddi cahd koringen bulardi baytgan iken. Bu mavzoymiz, demik yalqavlik mavzusi, na faqat bugungi günimizgi tegishlik, belki yaxin utmishimizgi hem, biz özümüzgi genemez, belki butun ummetimizgi hem tegishlik bugan mavzuq soblanadi.36:43Səbəbə, adamlar möhtədillikni yuqatishgan. Kimlərdir qarasengiz, dünya ishige müqqestan kitkanda ahirat ishda dengesi buqqagyan, yalqa buqqagyan. Kimlərdir ahirat ishidi məshti kiru aganda dünya ishini tashlap koygan. Kimlərdir ikilisini ham tashlap koygan. Kəm adam demək ikisini məhkem tutgan. Əksər adamda demək, xasadan hazırgi boygan.37:21Halatimizda, köproq adamlarina itibarı, dünya domaniga ağıb, ahirat domanindan uzalaş qaliyyik kənligidir. Mörtadirligini yuqat kənligiden. Hadista həm, aytilgana kən, shindiye bir zaman bolib, dimi adamlar, qiyamati yaqillaşgan saran, adamlar, dünya gibi gen mahabbetleri artib bara uyaradaydi. Hakikatdan, azir gibi ayti adamlar, dinin dünya gibi gen mahabbetleri,37:54artıq itkən din ishige ikinci, üçüncü dərəcdə xaririgən buqqa gən. Xirin üçün asasiyi qami, Allah Ta'ala özünüzün məsigi a gən rizq məsələsi, həm də şungi uxşash, demək, dünya tapıştik məsələsi bu gən də, insanda özünü üstügi yukilatilgən ahirat amalları, din amalları bosa, bunda insan, demək, yalqaulik, dengeselik buqqa gən. Mən ümmet, mənə şun əsrdan demək, çıqqitməsə gən,38:25kervanini ahirida, ummetlini ahirida qalaq buqqali veridi, aldingiye hicam intilib ruajanib gitmiyidindi. Hamma dimik shu uzun halatigi qarasin, mana shu uzun halatdan dimik, bashkilarini qiyaskil basahin buradi, bu derttan halis bu ma günimiz geci, ne uzimiz, ne ailemiz, ne ummetimizni irtaraq qiyatigi irishallimiz. Allah ta'la bercalarimizni38:57xalatimizni yaxsh anilib, dertlarimizi ordani bilib, shunimu alaca qilishlikki Allah ta'lami yasarixsin. Allah ta'la ummetimizni awaldigi bugin, peygamat s.s. daurlardigi, undan kengi daurlardigi bugin, ruvajlanishlik, tarakkiyat daurige, bu ummetimizni ham butun dunyada ornak boladigan, baska ruz orunda boladigan xalatiki Allah ta'la abchixsin. Allah ta'la albette bu dinni,39:28yordam birgan adamlariga yordam qalib birad. Intan surullaha yansurkum, agar islar Allah giyordam biradigan businglar, ana onda Allah islar giyordam birad dedi. Insandan bu orinda albatta harekatdi Allah Ta'ala talab qaldi, ana ondankin uzdan buladigan barakatikini suratana qada qaldi. Allah Ta'ala usunasigi belcalarimizini miyasar qisin. Wa ahiru da'wana anilhamdulillahi rabbil alamin.Afficher toute la transcriptionCommentairesAucun commentaire pour l'instant. Soyez le premier à partager une réflexion utile.