Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين الصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين أما بعد 0:30 Ruvayat digan hadisaken, buk shayitgenler ki, Peygamber sallallahu alaihi wa sallamni, shun deyidib etekkenligini istikenmen, kim Allah ta'ala ge, Rabbim deyib razib oladigan bose, Islamge dinim deyib, Muhammes sallallahu alaihi wa sallamge, isa Rasulim, yani Peygamberim deyib razib oladigan bose, ushan deyib ogan adan imanini, ta'mini, 1:00 tatsib tadib Peygamber, sallallahu alayhi wa sallam, adyemdar. Demek, bugungi subatimizde, mene shu hadis, atrafide, geblexi burtamizaken. Awwala, imanli ta'mi haqqada gebir, burtadigan basik. Imanli ham, uzgi yarasha ta'mi bar. Buna, ta'mi nise indi, nimen astatatadi? Ona bir insandi, azalari gebir, muracat, görüşlik bilen. 1:31 Itibar qalib qaridigan busik, insandigi xis azaları bar, bular harbi azayisi uzun ordunda islatiladi. Bulardan, maslan, göz görüşligi üçün busa, kol üçləşligi üçün, ayak görüşligi üçün bugendik, albette qalbini ham özü gerişe xizmati bar. Ani, ushe imanini daminin takdicligi, asasen, insandini qalbigi alakadar buladi. 2:03 Qalb isa, islamda cidakib katta bugan, muhum bugan nasilarini bacaradi. Asosan manabirin ki, iman kiltirislik ham, ala digan busik, iman kiltirislik nima diganda, iman kiltirislik, qalb bilan tasdqilashlik, fil bilan iqrar bolislik, hamda butun azalar bilan amal qilislikdir aytiladi. Demek qalbni, imanini insan uzu da caqilislikdi, cidakib katta muhum bugan. 2:33 Demek qalbini alnir aytishadi ki qalbini ham sozu bar, ham amali bar. Yani iman ilimden hamda amalden ibarat dib aytishadi. Bular qalbini ilmi hamda amali, tini ilmi hamda amali, butun azalarini isa amal edib aytishadi. Qalbini sozu bilan amali torosa itadigan busik, qalbini sozu isa birinci nabibatda tasdqilisdik, hamda ushe torosda malumatini alisdik. 3:03 Hikinciden isa, amala deb ayta digan busik, bu qalb ushe insanli tashqariga amal qob chika digan haman arsalarini, tatbikatini, boshlab gerisligi ushe qalbini amala boladi. Buna ber misalgi, daqqaslar tiyatira digan busik, ber adamda özü ber, ken maqarag boygan adam, lekin unda cide bir, katta gina bir qasarini nimasi bar, plani bar indi. 3:33 Bu adamın özü ce yaşasa bitti, çadırda yaşaydi, bu mese yok. Lekin ket de gene bir kasırlarını yok ki, ket de bir imaratının planı var. Bu adamda recesi var. Eger indi bu adam kuruk u receni götarib üredigam basa, bundan heç xana kangi o adam üçün manfaat bom eydi. Göyanki insandegi imana mut üçün gözügen nersi? Insan iman haqidi. Koydili ket de bir tasavurlarını götarib yursa yok. Lekin bu adamda öşe imandı. 4:04 tasawuru, tashqaliga amal suratda chikhmeydiyan bosa, bu adamda, bu tasawurlarin özün yurisdiygini umcalik faydasi bomaydi. Bar adam bar ki, u adam, ushe imaratdi tasawuru ham bar, imaratdi özü ham bar. Elbette bun debogen adam, ushe tasawuriga binaan, ushe imaratdi deye sheyitka adam boladda, elbette bunu halati, koruk tasawur bulan yurgen, lekin amalda his nesasi bomaygan adamdan koreb, yaxsirak boladda. U shunchun, demek, 4:35 qalbiga alaqadar bolad dedik, qalbini ham uzu gerisi ilmi, suzu amali bolad dedik, qalbini suzu. Ushe insani qalbiga ornasha digan nasan, tasdiklar ushe torsda malimat alisi bolad digan busa, unu amali isa ushe butun azolarga insani da qalbiga ornashgan, uzmi qalbida ornashgan nasanini cikarib berisdigi bolad. 5:02 Qalbdegi amallar indi qaysi amallar bole deyad. Qalb amallara qaysi amallar. Mena cesed azalini amallara bar. Har bitdi masayn ki özni amalli görüşliyi boşka bole digan bosay. Qalbini amallara berin için albette bu Allah Ta'ala'ni yaxş görüşliyik. Bu qalbini özüde şekillena digan amal. Allah Ta'ala'dan korkusilik bosay. Allah Ta'ala'ni uluqlaşliyik bosay. Allah'in huzurdiyi bugen nimetlarini insan çünge rahibat qilişlik bosay. 5:32 taqwa xasil qilisligi bosin, bu narsalarini xammasi qalbini amallari boladindi. Sunindik qalbini xarbir azaani insandigi hiz qiladiyan azalarini ozini duyguosi bogani qabi, beshte insanda xiz qiladiyan aza boladiyan bosa, od sunindik qalbini xam ozini yarisi hiz qilisligi bosa. Masalan, adam ozigi taam oladiyan bosa, onu xiz qiladi, taamini boladi. Od sunindik xam 6:03 Qalb ham buna ham tam bilişlik susiyerdi bar ki, ayna Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam mana bu hadislere de, vše qalbni tamni tatişligi. Bu tam ise insani yedigan, yedigan nasilarini tamini imaz. Belki bu nasi vše insani qalbige ornaşadigan imanini tami boladib, aytu veçkerler. Bu imanini tami bandani qalbide 6:31 agar bandi ushi taamni torta digan busa, bir lazdad, bir biradda, baxshidadda, ana usha narsa insanda qalbini qalbidan chika digan ki, ingi baska azalargi biradgan amallarga cidakadda taasarib oladda. Qalb-hayat hatta da gapri uta digan busik, Quran-i Kerimda qalbini turli suratlarini statla botilgan bulardan qalb ulusligi, mumkunligi. 7:00 Qalb yeses triq qalb bolusligi, afa man kani ala bayyinati min Rabbihi. Demek qalbini yesesligi, olusligi, kasallanisligi, saubolusligi, qutta azali, 7:28 şuna qahalatlarinam başdan kicirishligi mumkun ikan. Badanini, agar indi tasawurxu qoyladigan busik, insanin badanini qolishligi, bu sahada bandani rahati boladi didi. Insandi badani qoyladigan busi, banda qinqiliylerden xalas boladi. Ani muamir adamlar, agar wafat itadigan busi, ushe wafatidan aldingi turlik qinqiliyi busin, kasalliyi busin, balayi wafatlar busin, ushe nasilerden xalas dofadi. 7:58 Amma insandi qalbi öle digan busi, insani gerci özü triktir digan busi aham, qalbi öle digan busi, bu adamni hayati baxtqaralik bilen bole dindir. Demek, yena aciyadi ki, insani qalbini öliştigi, qalbi öliştigi bu nefse, ya kifirdi, ya ki munafqilikni alameti digdi. Allah ta'la bu bilen, qalbi ölgen adam bilen munafqilarni, 8:27 xalatlarini, ya ki kafirlarini xalatlarina sifatla botadi. Suni idi ki, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam ham ayna manashun asani kafirlarga, munaflarga sifatla botgallar, qalbi insaninan olub qalisdi gini. Indi, qesal qalb boladi gyan busa, bu, gunahkar bogan, musulman adamna qalbi diladi. Bumin adamna qalbi isa, soqlan bogan qalb boladi. Lekin sungi qarash girakki, qalbni, 8:58 kəsəllənib qalişligi bədənini kəsəllənib qalişligiden kərə qatlarab oladi. Qalbini kəsəllənib qalişligi, bədənini kəsəllənişligiden qatlarab oladi. Bəzən insani, bədənini kəsəllənişligi bu, Allah dəmanından bir nimet oladi. Dərro insan, mənayetilik insani, bədəni kəsəllənib qalişligi qanbusi, hundi ağıruk sizadi. 9:23 Ağrıq sivrişligi öşe cayini tez də davaləçlikke insanını şaşaltiradi. İnsan barib tabib ki, başkası göçül etdi, öşe cayini tüzətçilikke hərəkat qiladi, kattaraq boladigan başqa kəsərliklərini bu bilan adını həm aladi. Demek, insan bu kəsərlikini başdan kitiradi, ləkin özü əslə də bədəndegi ələmdər Allah ta'mandan rəhmət bolarəkən ki, Allah ta'la öşe insanı bədəndegi ələmdən, öşe insanını 9:51 xalaliyeti iken azasigi isharakilarekende bu azan islaxtir isibla insani saqidi gine ceyge qaytarayken. Lekin indi agar qalbdigi kesallik boladigan bolsa, insan qalbini kesallanaykani gine bu köpünce sezmeydi, insan bilmeydi, etibarkameydi, barib-barib durub huddi aqisadi ki, yoyayn ki insandigi kesallikni qayda bolaykani gine huddi goyabir daraxni, 10:19 Demek, bedda, 10:49 kesellik insani agar badani giyite digan busa, bu Allah Ta'ala tamandan nimet dibaittik. Bundan tashkari, Allah Ta'ala insani gebran bir kesellikne dertti bira digan busa, mushe keselligi sebeplik Allah Ta'alani huzuride derecatlari ham kuterladi. Qayamda As-Sulam buubara dayt, utkallar qays bir mu'min adamgi, qana qabr musibat, bala afat giyite digan busa, qana qabr kincilik ushe cesadlari giyite digan busa, hatta inki badani giyite digan pirtikan. 11:17 shabar qaladigan bulsa, Allah Ta'ala'nin huzuru da, daracadlarini qutabis digi, peynibayas-salam, isharakalib, etkerlar. Insanda qalbi ikgin arsabilan kesalinaldi. Insallarini qalbi ikgin arsabilan kesalinaldi, bu barisi, shubha bilan bulsa, ikginti, shahvad bilan buladi. Shahvad diganda, bu insanda, hawayi nafsi geyirgaqib getishligi. Barisi, dimak shubha bilan, shubha insanini, 11:46 qiladigan ibadatlari busan, qiladigan itqadlari, imallari busan, mana shu nasiblargi shubahlarini kilixtigi busan, albatta bu narsa, insange shaytan damandan akilinadigan narsa, hud shunindik insani nana qalbini kisalliq qalistigi, bu shahvatlan, yani haway nafsigi ergeclik bilan bolada. Insan, ushe shahvatlan kisallingen peytida, Allah ta'ala ge asi bolistigki, qalbi ma'il bu qaladda, insankin ushe, 12:16 qalbidegi muayillikki qarab kulaq qitadi ushange istirb ushe ayitganini qaladigan buqqaladi. Qalbi unu branta kesallan gandankin, branta bir günahli istiqlisikki qalbi unga buyuruk qaladi, insani taat qalib ushinesige qarab kiti viraldigdandi. Yena ushe bu shaytanini, insani qalbige qiradigan, insani adastiradigan, oki bomisi günahlari qirtiqlayadigan ishilerden barisi bose, yena barisine ayitsaliki bu qazab tip ayitladi. Yena barisi ise, 12:46 shaytanini kiradigan, unsalini qalbiyi kirib, barib ona adashtiradigan nishqilardan bitasi, ghaflat boladdiydi. Bu ghaflat isa, köpra, salih boygan adamlarga nisbaten. Ular, ni shaytan kirib, ularini ghaflatda, ushe günahlarga undab koyadib. Bulardan ber nisalini giltir, otadigan bosik, Adem aleyhis salam, Allah ta'ala man qigan, daraqdan yib koygan, isteymal kurib koygan paytida, manashu sebab bilan uksi cannabdan, 13:18 quladi, cennetdan chqaribi bariladi. Bu ette, bu barada Allah Ta'ala itadi ki, fana siya walam najidla hu azma, adam alayhissalam unutub qoyganidi. U kishida atli unasana, gunahini qilisdikke biz qatiyyatin tatma ganidi u kishda. Qatiyyat bu ma ganidi u kishda, ushe gunahini qilisdikke liykin, bu kisha unutub ushe nasana qit qoydiyida, ghafrat basi qit qoydiyida. Ha, yani adam bazda shundi, ghafrat basi qoladi ki, ushe ghafrat basi kanda bazan, 13:48 yunahlarga itibar birmagan halatda yunahlarga chushu qaladi. Wa ham yuxe, shaytanini insange qiradigan, isqilardan sanaladiyandi. Indi, elbetda insan qalbini qesallanib qamasligi uchon, ya ki va mese aqir barib barib olib qamasligi uchon, elbetda qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini 14:19 zikri bilan buladi. Allah Ta'ala'na zikri buladi gyan busa, insan Allah Ta'ala'na zikir qalib, Allah'na uzi haqadi, qiliyatgan qaynattiki ishtari haqadi, Allah'na dini haqadi, tefakkur qala gyan busa, mana bu narsaysa insani qalbini, canban islikke yenaham, soba isliyye, sabab buladi. Qalb, peygamba solosinam habarini aqgallaridik, shunindik, 14:46 yaksilikini ham qabulqiladi, yamallikini ham qabulqiladi. Qalbini yaksilikini qabulqilayib, yamallikini qabulqilisigi torsa, uksibir hadislanini kirtirib aytadilar. Insani qalbigi fitnalar huddi goyire toqilgani qabi, hini insani ali goyire yoki qamisdan toqiladigani lasilarini toqilgani qabi, bir mabir gondalani goyib bara veradi. 15:13 Agar insan ushe fitnalarini qabul qiladi gyan busi, insani qalbida bir qaradak payda buladi. Agar ushe fitnalarini qabul qiladi gyan busi, insani qalbida bir aqdaq payda buladi. Mana shun arsi isi davam eti veridi, qaradak payda bulisdi ki, ham harbitdi insani fitnalarini günahlarini qilabirigyan isari ushe qalbida qara daqlariki payikat dayi bora veridi, hatta inki bayan basiram xabarini ayit gyalardik. 15:43 qumqan yoy ki qazan goq shab falatda qab qaragina boladi. Bu qalb isa, na günahini günah dib biladi, na bir sawabini sawab biladigan halatki barib qaladi. Endi hoshe fitnelerini, günahlerini inkar qalib, ulardan uzun taqiyyikan adamgi isa, harbir qalbige, harbir amalde, hoshe aqdaqlar payda bolib barab iraddiydi. Hatta barib barib turib qalbi qab qaq musafqa bugan shakilgi qeladi ki, 16:08 Bu insan mağdami qiyir, asmallar qanca tur edigan bu saham, bu insan qil edigan harqan dey fitnelerden, bu insan özünen sakilab, qal-qalad edib, s.a.v. habarini aytadilardir. Demek, insanda qaldi, usna qangi ber hassas bugenler seygenki, bu insanda qil edigan gunahlari, yoyki unguci edigan harqil fitneler, qabul qiliçligi insanda qimasligi qarab durub, qaldi rist tasirini qosadaraken, qabul qigensari gunahlargi orilashgensari insanda, 16:39 qoqe gunahlarini, gunahligini bilislik daracasi insanda pasayib bararikin. Mana bu narsan indi, uzmuzi hayatimizdahan bir qarab qoraydiyam bucik. Anca mince gunah bugan nasilar gunah sanalmiye qaladi belizdi uzmuzdahan. Goyanki bu nasilargi hurganib qalamiz, ailemiz sharaytide bulsun, yoyki uzmuzi yuristiriz sharaytlarimizde bulsun, bazen katta katta gunah bugan, hattonki 17:05 Katta aqar haram bugan nartalar, ham baz adamlar diyo ki, hatta uzimiz diyan kucatishimiz munkun, bu narsalarini un cali daracigi insan qisqimastan goyoyan ki, adati, addii bugan narsa suratda qabul qilib qalishligi ham munkun bolaydi. Awalda isa mana peyambar as-salamni davrlarini, sahabalarini davrlarini virt guzdan kechiradigan busik, bular toqristi. 17:26 An Abdullahu nasid, radiyallahu anhu, amayt kallar, munafiq bugan adam bilan, musulman mu'min bugan adamni gunahini qanday tasawur qalisdigi bo arasda itkallar ki, mu'min adam gunahini quttu goyanki ussiye ogana qecdigi mumkum bugan taqdik goyadi. Nusha minihalak tasdiyidi dip, qoydiyidi. Dedi ki, munafiq bugan adam isa, nusha qali qotkan gunahlarini, bur bunnini aldidan, uchi butkita digan pasha kebaxs qiladi ki, goyanki bircay yukana digan busi qolini, 17:56 qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini qalbini 18:24 qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi 18:54 qabol kumasidi. Bundan tashkari, bana ayitilik, yahudlar ham, baygambar s.s. kutdi, ana Allah ta'la Quranda bayankigendik, ballarini tanidiyan derecide, baygambarliginin beli shahridi, lekin bularini qalbi ulgenligi uchun, baygambar deyib, qabol kumasidi. Bunasini, uzarab ugen subadlarida ham ayitishgan ediki, usha ayitilgen baygambar mana shub oladimi, digende, ha shuydi digende, iman keltirmiginizin bolnasa, bun gecisse, yok deyib turib, 19:24 qular shuqayin basam qi hasad qilid qalm biligi bugan marazayi qi qoli uli gani qi sirarti qular qabul qolishmagi. Allah ta Allahan qular haqda itadiki falamma ja'ahum ma'arafu bihi kefaru bihi qulargi, qozlari bilgin narsasi qulargi qigin faytida qular kafir qolishdirigi. Qozlari bilib tanigin narsasi qigin faytida qabul qolishmiya qoydi. Mana bu narsi Allah saklasin, ushe qalbini barib-barib, agar insan bunu islaq qilib uzatmay digan bolsa, 19:54 qalbini aqirgi baradiyan nuktasi o shi insani dininan ciksiliyi yahan sabab boladi. O shini uchina mene shi ozimizda mene kanchi kilikgan musulmallar boladigyan bolsa, ularini xalatidan dindibar adam itibar qalib baradigyan bolsa, awvalki gigan paytida... 20:10 cindi yangi baskic hali, yangi dusha özunu diyariga bugan davri, bugan faytlari bolishi munkun, özunu cindi ek bir yaxsi ali buraddi, bir amallargi itibar biradi, icabiga, boshkan asilargi itibar biradi, bir muddatdankin qarasiz, uttu bulardi, sabub qaladi, yana bir muddat utkandankin, hatta bularam, bir zanab öz kesibdir, yediyan darajiga yetib baradi. Burasini özimizin, musulmalarda, musulmanturlarda, bollarda, ayni menefsiniz, urid sekin-sekin taasir qalib, 20:41 qalbini öldirishligi, yoyki cide kesal xalatga barib qoyisligi da, shu bile insanda akibati, yoy, Allah saklasin, yamini xatima bilan tugasligi salar qoyisligi. En kirti xatarliyi bugen narsasi, insan cesadi kesallansa, bun arsani asaratini biladi, sezadi, ushe argen cayini barib dukturga davalasi iki harigat qiladi, lekin qalbi kesallanishligini bostisda, bu insan qalbini kesallanganini sezmiye qoladi, hatta inki barib barib turun asli insandi xalat qilib ham. Demek, 21:14 Peygamber sallallahu alayhi wa sallam ayitkan bu hadislari, kim ki Allah ta'alani Rabbim dib, hamda Islamini dinin dib, Muhammad sallallahu alayhi wa sallamini Peygamberim dib razib oladigan busa, usha adam imanini, ta'mini totken boladi, imandi, nima ikenligini, qan dimazi ikenligini totken boladib, ayitadilar. Insan Allah ta'alani tanisligi, Allah ta'alani Rabb ikenligini, berin cinawbatti, kim yaratkan ikenligini insan bolisligi. 21:46 Undankigin, insan özüde uzad birgin nimetlarni xsqilish digi. Qandi nimetlarni birgin. Allah Ta'ala ayet ediki, agar Allah Ta'ala birgin nimetni xsabilat xaman disi ilar, salat salagagi itammis ilar. Xüncelik Allah Ta'ala cili qib nimetlarni birgin. Qaddayin ki, qesal boliqdi shikidi yad qoyen adamgihem Allah Ta'ala qanci qanci nimetlarni atayib. Atayib itgin. Birgin usha adamgihem. 22:16 saqlam yurgan adamlarga ki, Allahni birgan nimetlarina xisabi yok. Xu Allah Ta'alan nimetlarina bilishliyik, anan benkiyin isi, ushe nimetlarina shukuranasini qilishliyik, albetta bu nersi harbiti insandan talab qanladi. Bu isi, Allah Ta'ala ushe birgan nimetlarina Allah Ta'ala ge sözbilan shukur etib, ushe nersilerine itiraf etib, usheni Allah Ta'ala etgen urullarda ishtachligi, mana bu nersi ushe Allahka qanladi gyan. 22:46 shkirana boladi. Anamdankin, Allah Ta'alan yaratun ki ikanligini bilgandankin, Allah Ta'ala ibadat qilnadigan zatdib, Allah Ta'alagi ibadat qilisligi. Bu, Allah Ta'alagi qiladigan ibadati insangi, yanaham imanini ziyada qilisligi, Allah Ta'alagi uni yakin qilisligi, Allah Ta'ala nimetlarini barakat bitirib dirisligi, bu nasi tabab boladi. Manasinda, demek, insan qalbidi Allah Ta'alagi bugan yaqinlikini xisqiladi, manabu, adam isa harqani qangi, 23:16 nartab usin, Baygamat sallallahu alayhi wa sallam ayitgallar dik, agar ular ap gelib huyarsin, un tamanimgi, ayni sab tamanimgi qoyadigan busa ham, min ushi ap gigan narsamdan qaytmiman didigan darajiye baradi. Hatta anki insange, butun baslik tilli dira digan taqdari da ham, bar aqiz busa ham, kifri suzum suzlashlikda, miyoki, dindan qaychidikka razi qomaydi. Sababi, bu adam ushi iman taamini tatqoyan adam buladi. Bu hakida, mana hirakil. 23:43 Peygamber s.a.v. nisitatlarina qesikendan qigin, bazi uxi arablardan, qiginlardan sonra mohcib olib, qatirganda Abusfyan uxitda boladi, kervanda baxsalardan bitasi, uxandan soraydi ki, Abusfyan dan soraygan payitda hali musulman buğmaygan payiti boladi. Yani Peygamber s.a.v. ge, ilgeskan adamladdan, 24:07 qayt ekelleri bolu yapdimi, arkasiga, yani dindan murtadab getib, arkasiga qayt ekelleri bolu yapdimi digindi, Abū ṣuqan ay tadiki, una qan arsada bomayyabdi, yukuzatmayyabdi digindi, hāqiqatdan iman insana qalbige barib urnasadigan busi, bu narsadan insana vas kecmeydi, yani qalbige allaskanman kim, nisan bu narsadan, nataq bu narsadan tasda bi varmayyabdiyib, ay tadiki, hāqiqatdan insanda qalbige, Allaha Ta'ala ge bugan ishanci, Allaha Ta'alani tanişlik, Allaha Ta'alani kimi ikanligini bilisdik urna şifala digan busi, 24:36 Insan bu nəsədən xarqana qange berilə digyan nəsə bosun, baylik bosun, boshka nəsə bosun, bu nəsələrdən vazgeçməsligi anıq boladi. Lekin insange, berilə digyan bit də dərt, bit də dərt berilə digyan bosa, agar ra dərt berilə digyan bosa, oxe nəsədan qutulisdik uçun, hama nəsəsin berisdikler aldı bolad. Bit də dərtdan qutulisdik uçun. Bəzdan Allah ta'ala... 25:01 katta bayi boygan, ashaa boygan adamlarga sunca bir dartta beradi ki, ose darttan kutulisligi ucen, butun duniyastan, ban mal duniyastan baligidan kechisigke razib olisadi. Demek, Allah Ta'ala özene tanitik boyisligi, suna kangi derezide katta bir nimet ikenki, insan har sana kangi nersi boyisgan qat'in edar, u nersini, demek, Allah Ta'ala dan qalisligi vizda olisligi razib omasaken. Ikinci isi, Allah Ta'ala islamga, 25:32 din dib, razib ugen, adam didi. Hakikatdan Allah Ta'ala bu islamni, bitir insaniyat uchun dillib dalladi. Sizler uchun, islamni din dib, razib oldum, dib Allah Ta'ala itadi. Bu Allah Ta'ala razib ugen din, hakikatdan, insallar uxangi irgesse, uxani amal gaxirse digan buse, uxangi amal qilse digan buse, duniya ahirat daxtadati irishligi, anad ugen, narsib oladi. Sababi, Allah Ta'ala insaniyat digarabdi, 26:03 bularini qanday hayatlari yaxsi bolis digini, akibatlari ham qanday qaladi yambisi yaxsi bolisgini Allah Ta'ala bilidi, ane ushe narsani hamasini majmunasini cemlastir, Allah Ta'ala ushe islam dinige caylab koyigindir. Islamini indi hakikatini bilmigan adamlar isi, islamdini maligini cismigan adamlar isi, unu baska cizimlar bilan, qeki baska dillar bilan, baraber gorette, manabu narsari isi bularini, 26:31 qalblariga eti utganimizdik, iman halawat kirmagan, belki bular qalblari kasallangan, beki barib-barib isar qalblari qacbhagan, beki olgan, halar keshbhagan, adamlar buladi. Hech qaysi bir islamni, yaxsi bulgan islamdan habaribogan adam, unu mukabili digi, bugan harqan digi tuzun busun, harqan digi din busun, bu nasilarga razibomiydi, chunki Allah ta'ala islamga razibobdi biz ucin, albert da Allah razibogan nasilga. 27:01 Biz razı bolamız, deyib, eyti edib. Melaşın dediyen adam ham, iman bu adamla ham qalbigi ornaşgan boladi. Islam eyti uytganimizdik. Islamni tarq qalislik mukabirinda bu adam is nasige razı bomaydi. Muhammad sallallahu alaihi wasallamni isa baygamber deyib razı bolisdik. Bu ham insange iman taamini birad deyib eytilirdi. Çünki Allah taala dindi, islam dinini yubargan busa, islam dinini 27:30 amali suratini Peygamber Sallallahu alaihi wa sallam korsatib birgallar. Bu kishi Islam kandi amal qilnisligini, Islamini kandi surati bolisligini, kandi istimranlik qilnisligini, nimen asilar Islam iski agenikalligini, Peygamber Sallallahu alaihi wa sallam amallari bilan, hamdi suzlari bilan bayan qilib birgallar. Qinin uchun, Peygamber Sallallahu alaihi wa sallam ila albatta biz yaxshi qoramiz, iman kiltiramiz bu kishi ge. Bu kishi ise, mene Quran-ı Kerimde Allah Ta'ala ayitadi ki, 28:01 Mü'minlərge Peygamber sallallahu alayhi wa sallam ata anasdan kore, hattanki özlerden kore mihribarra. Insan özünü, özü cüdeyir, yaxsi biladi. Cüdey özünü, özü ayaydi. Lekin Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, Mü'minlərge özlerden kore mihribarra bilgiladi. Yeni özden kore mihribarra. Şunun için Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, bütün Peygamberler gelir, bu dünyada kınladigan dua verilgen buse, hama Peygamber duasını icabat kınladigan duasını qılib bugen. Lekin, 28:32 Men ümmetim üçün uşa qiyametki alip koydum digar. Yena qiyametde peygambarlarla harbiri uzum uzum dib qaladigan busi, peygambar s.a.v. isar uşa qiyametde ümmetim dib zankim istiradilar. Hama qiladigan yaxsiliyini peygambar s.a.v. butun ümmetigi baxsili qalad. Mene şu narsilar sababliyham agar peygambar s.a.v. haqqini biladigan busik, mene Allah ta'ala. 29:04 peymesan hadislarda kiltirbaytadi, insanda ishte nasib oladiyan busa, bu insan iman halavatini, rahatini totken boladi. Bunda iman mazasini tamini totken boladiyse, baska bar hadiste, baska nasilani kiltirib turib, iman halavatini, atirjamligini, bir mazasini totadi. Dibishende, Allah wa Rasuli, insange, butun ham manasidan kore, siyim doyla, bu magini gece, demek, insan ishe iman. 29:32 qalawatini taq niyiddi peytadi. Allah ta'ala Peygamber s.a.v.ni butun alamlargi rahmat qilibi wardi. Muminlargi isa bu dunyada ham, ahiratda ham rahmat qilibi wardi. Peygamber s.a.v.ni butun alamlargi shu dunyada rahmat qilibi wardi. Çünki kafir bugan adamlar Peygamber s.a.v.ni rahmatige qiyamati çanakangi miyasar bom idi. Mekin muminlar isa Peygamber s.a.v.ni rahmatige bu dunyada ham erisadi, uqşini rahmatige etibetcik can kiqistirib Allah ta'aladan. 30:03 Bütün ummatdi günahlarini sorasnigi, Peygamber s.a.v.gi ushi aqiratda ham erisidi. Mana shu nasilar tabablik, demayk biz Peygamber s.a.v.ni, albatda biz uzimizni rasyonimiz deddirib iman keltiramiz, hamda mana shu iman keltirisi qalbimizdi mustahkem jay i galli galligi uchun, bu nasilada ta'mini ham, mazasini ham tatamiz. Qut chinindik, demayk Peygamber s.a.v.gi qilinla digan harqan dey haqarat gosin, bu qisini kamsisik gosin, hatta inki, 30:31 Biz özümüzde qalaniyakkan kamsisiylar yoyki qarsiyla busun, yoyki xarlasiyla busun, bu nasillardan gore qattara deyib, qabul qilisiyimiz girak gore deyib. Manasuh, demek, aytyotkan nasillaramiz, bu Peyamber S.a.v.ni bir aytykan hadislari atraf degi, yoni, demi Allah da'alani Rabb deyib, Peygamber S.a.v.ni isa Islamni din deyib, Peyamber S.a.v.ni Rasul deyib, 31:01 razi bugan kimselarga, birra digan imanini, tani ikalligi barasligi yapilarini aqibir. Indi isa, ushe, ayni mana bu hadis. Goki, mana shi surdina, musulman adam aicligi, qais faytda busan, yertalatda busan, qeci faytda busan, goki, butun kulligida busan, qaisi bir faytlarda, razitu billahi rabbani wa bil islami dinan, abi Muhammadin sallallahu alaihi wa sallam rasulina, 31:30 arabce matlinda bulsan, yaki özde ishe matlinda bulsan, ayitib yuradigan adamgan islatan, indi ayni mana shu suzdu özü qancalik insange samarani kiltiradi, buna sana tayyambara soğunu bazda hadislarida ayitib otamiz, bana baygamber sallallahu aleyhi wa sallamdan bir sahih hadiste, imam muslim ruwayat digan hadiste geladi ki, kim muazzin adamna, ashadu an la ilahe illallah, wa ani wahdahu la shabikelehu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu dib, 31:59 Aytaqqani istiqan payitsa, aytaqqani, yani, birinci shahadat, yani, azanla başida, s.a.v. s.a.v. aytaqqani payitlari da, aytaqqani, radhikubillahi rabbani, wa bi muhammadin rasulani, wa bil islami dinan, aytaqqani, bu adamini günahlari kitiriladi, aytaqqani. Yeni bir baska bir hadislari da, peygamber s.a.v. 32:25 Abū Dāwud, Abū Sayyid Qibri r.a. ʿudan ʿuwaid qigana qellar ki, uzat qellar kim ki, rādītu billāhi rabbān, wa bil-islāmī dīnān, wa bil-muhammadīn sallallahu alayhi wa sallam, rāsulandī baytadi qambusā, bu adam üçün cennat vacib buladdir, qellar. Bunu imam ibn-i hibban, hamd-i hākim, zahabīlər ʿuwaid qellar, sahidib qellar. Al-Banihan bunu sahidib qellar. 32:56 Yenə başqa bir hadislere de, sawban radiyallaha anhudan huayt qalingan hadiste peygambar sallallahu alayhi wa sallam etkene gellar, kim ki, keçiktirgen peytide, radiyyutullahi rabben, wabil islami diden, abimahum inshallah sallallahu alayhi wa sallam, nabiyyadi veytadigan busa, Allah ta'ala, unu, undan razi bolishliki, Allah ta'alani zilmestahat boladi, Allah ta'alani zilmestagi buç boladi ki, ushe benden razi bolishlikdir, etkene gellar. Yenə başka bir hadislere de, 33:26 e Munayzir digan Peygamber sallallahu alaihi wa sallam-i sahabalardan ruayatgani geneken, bu qisha etkeni keller ki, min Peygamber sallallahu alaihi wa sallam-i shundiri etkeni genesitgen men, kimki tay akken peytte, n'adaytu billahi rabba wa bil-islami dina wa min muhammadin nabiyy edib ayta digan busa, min u adamni qoludan uflabdirib ta cenneti kiri günizmagi rim gece, bu adamgi kafil mandib, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam etkeni kellerdi. Demek, bu hadisni ayni su, 33:55 qigan ibarasini, aychiliqini, ozi ham insange ahiratida manifadlar getiradigan busa, bu hadisini, ozini, maddini yaxsusunukun ge amal qaladigan busa, unay haqida insani tafakkir qaladigan busa, bu insange haqikatdan imandi taamini berisligi, imanda taami xachaniki insange caylasib qaladigan busa, u insanin imanini taamini bilib qaladigan busa, bu insan 34:22 Haqikatdan Allah Ta'alanin simlik bugan bendesi Allah Ta'alanin cennetige layiq boladigan hamda ushe derecesi Baygamat Sallallahu Alaihi Wasallamini derecelergi yakim bugan derecige yitadigan insan boladi. Ushe amal qittirib bu suzlanla ayitadigan busa, Baygamat Sallallahu Alaihi Wasallamini ham günahlari kitiladi insandi, ham Allah Ta'ala onu razi qiladi, awala cenneti kiradi. 34:47 Cennati kirganda ham derecesi yuqarrak bugan peygamberlan dira dira dira ziyakiradi. Insan agar shungi amal qiladigan busa hamda bu narsalarin aqibatisi Allah ta'ala undan razi bolishdiyiga sebab goradi. Bu, ayatib uskanimizdik. Demek, shul torola hadisini kiltirigan busik. Bu hadis ushe amal qigan, ushe Allah ta'alagi iman kiltirislik, Rabdib, Islamga dindib, Muhammad s.a.v. peygambarda iman kiltirislik. 35:13 mənəş nəsələdnə əməldə, xayatda tatlıq qi gən insandar gən üsvətən verilədiyən mükafatlar boladi ki, bu mükafatlar ahirə insannı minahları keçirilir, cəllati kirişliyge, dərəcəsi yuqarib olib, Allah qala ondan razı bolişliyge səbəb boladi. Subhānika Allāhumma wa biḥannika nashadu al-lāhi l-lāhi illā anta naskāfi nātu bihliq. Allāhumma nifāna bimā ʿallamtana wa ʿallimnā mā yamfaʿunā wa zidnā ʿilmān. Allāhumma zayinā bi-zīnatni im 35:43 Allahumma Rahamna, Allahumma Rahamna, Allahumma Rahamna, Ya Hayy, Ya Qayyum, Ya Dajjal, Al-Ikram. As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh.