Transcription automatique : elle peut contenir des erreurs, vérifiez l'enregistrement pour la formulation exacte.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات أعمالنا من يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له وأشهد أن لا إله إلا الله واخده لا شريك له وأشهد أن محمدا عبده ورسوله أما بعد 0:28 Muhtarama apasinillar, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Allah ta'ala qehamda sanalar bilan ahlak mavzusu dali sohbatimizin davam ettiramiz. Bugun sizler bilan inshaAllah tavadu mavzusu da iplijamiz. Biz alhamdulillah har bir khultini islam dinimiz tarifile gelen, Quran ve hadislerde uluğlangan musulmanlarınin khultları, 0:53 Herbur insanda mevcud bolus kerey bugan sifatlar, xislatlarini, ilmi tariflarini orgini yapmiz. Bu cidiyan muhimlarsa, inshallah, biz Kelgosu'da hayatimiz davamida bundan kub faydalarini koramiz. Wa hadiram kor yapmiz, inshallah, alhamdulillah. Çünki bu Allah ve Rasulullah'nin yollara. Allah ve Rasulullah'dan kelgen ilim. Ular ne uslubları bilen orgini etken ilimimiz bu. 1:22 Va ular bizgi bunu kanday tushunturishgan bursa, shunday tushunush, yani salaflar, sahabilar, bunga kanday tarif verishgan, bunu kanday tushunushgan, amal qilishgan bursa, biz shulargi evga shayabimiz. Shunun için ham bu işte baraka var, nisha Allah. Agar biz bunga ciddi ahamiyyat birsek, bu Allahnin nimetiga shukrana bacag qilib, bundan insha Allah kup faydalarini alamizdib, umit qilamiz. 1:49 Biz bugun silar ilan tawazu haqda geplasharkamiz, unun ozbihçada kamtarligda bitiladi. Gun arsani kopçiligida istikan silar. Lekin bugun insha Allah yangi sudlan istasila, huda xalasi. Umit qalaman ki, bugungi suhbatimizdan silar, ala su tawazu mavzusdan yani, mana suzum dalimaz, tawazu mavzusdan, bugungi ulamalarini virgen tariflerden insha Allah sila tasirlanasilar. 2:16 Çünki mən uzun bu mavzu bulan tanişganımda, awalam tanişmis kus, layam tanişsi la awaldan, bizam tanişmiş. Laykin, qaytadan tanişganımızda, mənim nazratın na'in mavzu asasıda, vurganganımızda, insan alvatda bundan tasirlanada. Har safarga adatımız kabir, biz tawazona, uzbeçede tawazey, logatte tawazeydir yazgan, arabçede at-tawado. 2:44 Uzbekciyda asli sof uzbekciyda ish qiyam adam oynanib qolanda kamtarlik, qiyam farsciy asus kamtarliya. Uzbekciylda tawaze kamtarlikdi faydalanamiz, shunu loqavi manasini koririk awal, yani loqatta tawazo kalimasi. Vav, zat, ahinden tashkil top qiyam, bunin maddasa. Allati tadullu alal xafdi rishayi vahattihi. Bu, wada'a kalimasi. 3:14 Bunin manasa, bir narsana qoyish, paska tushurish digan mananu bildiradi, loqabi icatdan. Yuqalu bil ardi wada'an, wada'a bil ardi, yerga qoyish digana. Bir narsana yerga qoyish bosa, wada'a bil ardi digan ibarani islatarekan. Yaqi wada'atil mar'atu wala daha, ayal balasini qoydi desa, tuqgan manasini bildiradi digana. Wada'a qoyish digana. 3:42 tuğuş manası deyam işletlərkən, bir narsan yirgi xoğish manası deyam işletlər, farzan yirgi tuşa deyam, ana qarindan yirgi tuşa da. Wa minhul mawzi'i, mawzi'i deyam kalimim shunna alingan, buniyamiz qocbisi işletemiz, mawzi'i deyam kalimibar, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, mawzi'i deyam, 4:12 يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَوَاضِعِهِ ۖ يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَن مَوَاضِعِهِ 4:39 Azharal ghaflata wa in lam yakun ghafilan. Indi tawadu kalimasa kilad naubat bu tafa'ul waznida. Arab tizdan ozmaz khawar bugan, manas harf uqganlar, yoki uqyatganlar, yaxshi tushinuslar, tafa'ul wazni, tawadu kalimasa tafa'ul wazniga tushada. Hama Arab kalimalarini wazni bar, ulchabu bar, qalubu bar. 5:04 harxil qalibta ishlikladi, tafa'ala qalibi, shu tawaza'a gatushadim. Tadakhala, takabara, tawaza'a digan kalimalar, shu tafa'ala vazni gatushadim. Bu niv marasi, harbir qalibni ozini bar khususiyati bar. Yani, bu qalibtagi sudlarin umumi marasi bar. 5:24 Manu qalibdagi sudadan umumi manasi bar. Shun, umumi manalardan, umumi khususiyatlardan bar shul ki, uzda yuq narsani kursatish digan manasi bar. Tafa'ala vazniga tushgani kalimelarda. Mazalan, tajahala desa, uzni gollika salish digana bar. Cahilda aningen. Cahil, cahalat bilmaslik, nadanlik, ilimsizlik. Tajahala bosa, uzni ilimsiz qalib kursatdi digana bar. Tafa'ala vazni khususiyatlardan bar. Indi shu, 5:54 Tawada'a sodiyan shu qalibga tushadda, shu wazinga tushadda. Buna shi wazin umumi khususiyatlarga bunima alaqasibar. Yannik buni narsana korsatish, ozda yuk narsana korsatish digan manasibara kan, tawadona qanakish yunga alaqasibar digan sawal togladda. Masalan, tagafala kalimasyam gelada, ozina gaflatka salish. Hiz nasada ahamiyati yuk, unga parvasi yuk, qilib korsatishni tagafala didi. 6:24 Lekin, tawadu'a da buqan da chunlada, yana başqa misallar yan baraka, masan tabaka, hadislar diyam ki, ozun yiqlaganga salish, buka yiqa, baka yiqlada, tabaka yiqga salda, yiqla misalab qafirish bohar, ozun yiqlaganga salish bohar. Endi tawadu' liman azharad da'ata, yaki adzi'ata qil lu'at, liman azharad da'ata wadzulla, 6:54 bu tawada'a digana ozu waz'u unna alimgan pas yirga qoyish digana, ozini pas qilib korsatish. Ozida su paslikni korsatish digana manalini bildiradi. Ab dhulla, xarlik dhull, illahi wa rasulihi wal mu'minin, Allah uchun, rasul uchun, mu'minlar uchun, ozini pas qilib korsatish. Wa inkan al mar'u azizan fi nafsihi. 7:22 agarchi ushe adam, ushe aziz boseyem. Usde yox nar san korsatish digan xsosiyyati baroda kush olv azindish, balog jayish yoyka. Yali ushne pas qilib korsatish, ushne nazarida pasmaz, hechkim ushne nazarida pasmaz. Hamma ushge aziz, hamma ushge hurmatli, ushne ushge qadrni bilada harkim. 7:45 Shinaqa ibararayam, ba ma uzum urbatim, uzum bileman, uzum qadrim, uzum bilemandib qoyad. Baz kik geygan adamda shugab ishlatad. Yani ma uzum qadrimi shug qoymimandiydi. Lekin oq baxsha qarab kit qavatgan bilmiydi. Demak ulamalar ayat shabdi ki, insan uzu da yox narsani korsati shaykan, unungi luga vijighati. Lekin bu orindagi baaliliq tamani shundan. Agar o adam uzu aziz busiyam, 8:14 Ozyn aqsida izzatliyi, hurmatliyi busiyam, ozyn Allah uchun, peygambar uchun, mumillar uchun pas qilib kursa tishkiri. Indi istilahi manasi kilamiz, hini luaghi tamallarini qorib, ma'idil, ipi dha'iqinasi qechir, tiskilab, tishirib, qilini qirq yarib digandik, ulamalarini, shuqqigan isilarini qorib tanish kilamizdanki, bunu davamda istilahi manasi kilab, izaharib, danazul. 8:43 anil martabati liman yiradu ta'zimuhu. Istilahsa shuki, insan uzning martabastan taski tushganini izhar qilish, korsatish, uning ta'zimi, hurmati, irada qilingen zat uchun. Yani kimnidir hurmati, uning izzatu ikrami maksad qilingen bosa, uxangan isbatan uz marstabastan tushganini korsatish. Uzning martabasi bar. 9:10 xarki martaba bolishmukin duniyada, xassi martaba bolishmukin, maanaghi martaba bolishmukin. Xassi martaba digana amaldar, rahbar, patishah, wazir, vaha kazan. Maanaghi martaba, hechqan da martabas yogbosiyam, lekin adamlar nazarda u ghrumat li. U patishah amas, lekin adamlar u patishadanam kora artarakor shada. Basadan, paygamberlar, avliyalar, vaha kazan. 9:39 Insan uze martabasi boseyam, rubarasta turgan unu hurmati qilinishi kiraya bogan adami huzurda, hama martabastan tushganini korsatish. Bu, demak istilahta, tawazon bolada. Wa qila, yana bir tarifta, huwa ta'azimu man fawqahu li fadlihi. Busad diraq, qad diraqı, uzdan yukara bogan martabayli adamini hurmat qilish, unga izzat ikram bacaq qilish. 10:08 Wa fir risalatil qushayriyyah at-tawad'u huwa al-istislamu lil-haqq. Ar-risalatil qushayriyyahda kiradi tawad'unu tarifida bu, haqqa taslim bulish. Wa tarqul i'tiraz fil-hukmi wa hukumda itirazni tarqilish. Yani, burar hukum, yani, haqq domandan hukum sadir bugadnikin itirazni tarqilish. Bu, bana biriyan tariflarini qulasasi qisqasa. 10:36 Yendibiz hal yukarda etkenimizdik Uzbek tillini izdahli logatidan bir istadik, hazur sunu muayyen misallarini koribotilik. Bu, hama tamandama ishimiz pishiq boladi, yani tushinkimiz tolog bolishkirik. Ham islami ilimi tamandan, ham biz ozimizi milli tillimizde bunarisa qancharik aks itadir. Bilo qay darajida bizi bozdashdirigamiz. 11:00 Biz bunu toluq ozlashdirgan bolishimiz mumkin, chala chilpu ozlashdirgan bolishimiz mumkin, deyikin biz bunu toluq deyib yururgan bolishimiz mumkin. Uzbek telenin izahli luqatida tawazi digan maddasta mani shunday tarif bergan. Barinci manasi, uzin haqisar tush, haqisarlik, kamtarlik. Ikinci manasi, hurmat, izzat, ikran. Uchunchu manasi, kuchma manada itaat goylik. Uchda manasini bergan. 11:30 Wa yana bashqa maddada kemtar digan soz digan ukharayimiz, fars-tacik dilna alingan, maqtan istani istamay digan, uzini bashqa ardan pas ala digan, mağrulanmay digan digan manası bar. Yana kemtarin, kemtarinlik, kemtarlik, kemtarana digan sozlayan bar. Yani shu uzbek dilini lugatida, shu bar, man shu baylik. Viz ishqata digan sozlarimiz, shu lugatiga maskirsa biz toğru gapirgan bolamiz, adabi cihattan. 11:59 Luqatda yux sozladan gapirsak, biza adabi toqr birgan bomimizdi. Deman ki, ozbextilimizda mana bu sozlar var. Kamtar, kamtarana, kamtarin, vaha kazan. Bu, tepadagini vanasida. Yani, tawaze arapche namalingan, ozbexte tawaze bolib islatla. Arapche da tawado. Lekin biz ozbexte gapirsak, ozbexte gapirshimiz kiri. Tawaze dib gapirshimiz kiri. Tawazo... 12:26 Яки тавази узбечасы, бұны даражалар хақды муалифа беришкан. Яни, Nazratun Nu'in mu'aliflari tawaziyini darajalarini berishkani. Bu, üçxil darajada kiladi, dirlar. Li tawazu'i salasu darajatin. Uchxil darajada kiladi, bunin brinsi al-ula at-tavazu'u li din. Brinsi din uchun tawazu'u li bulish. Qarim. Acaib. Masha'Allah, disiz bular. 12:55 Din uchun kamtar bolish. Bu cidiyan muhim nukta iti. Mawiliyman ki, kamtarlik dibgab bashaganimda, biza tawazih haqda, kamtarlik haqda gaflashamazdi. Gam paytimizda, islam ilimden xabardar bomayan adamlar, yani alimlerden baska adamlar nazar nasut yapman, ilimden cidiyan chukurkub xabar bomayan adi muslimanlar. Kamtarlik dibgab bashaganimizda, 13:25 diliqe kemtarligini asli-asasi va avvali baslarist nuktasi din uchun kemtar bolish deyib, hichkim ma xayaldan otmigan bosa keregdiyib, oyliyim man. Chinki biz kemtarlig diganda ozora muamalan tushunamiz. Kemtar boldi isa, adam ila bena addi-saddi bolib, birxilda xayad kechirginin diganda tarzda tushunamiz. Haqqatan shunaka. 13:51 Lekin bu anchiya beri dagi bizgi yakim bogan tushunchiya. Lekin usha asli mambadan anchiya uzaqdagi tushunchiya ikan. Yani biz bunu saa ishgargiya xazinasi kirib barsak koramiz. Biz haza xazinan tashqaristamiz. Tashqaristab turub, haman arsi uzumizgi dayi fahamliyimiz. Hama xazinadagin arsi bizda bardib oyliyimiz, uzaqdamiz. Kamtarlik diganda, uzaqda burmiz bambolayin maamalan tushunamiz. 14:17 Wallah halam man kemtarlik digamda suni silahim suni sunigam bu silik kerekirik. Ya ki man hadir basini ayit qoyganim digi tusundigil ama din uchun kemtar bolish. Bar inci darajali kemtarlik. Endi, malan su din uchun kemtar bolishni vucudiga keleshi uchda narsa bilan bolarkan. Uch narsa bilan su payda bolazi vucudiga kela. Bar insi, alla yu'arida shay'an mimma ja'abihi bishay'in. 14:45 minal muaradatil arba'ati sariyati fil alam. Insan dunyada cari golgan torxil amil bar, oshi torxil amilnin bran tasa bilan, Islamda kilgan dalillarini bran tasa narad itmaslige. Islamda kilgan dalillar diganda, Quran, hadislar, icma, asasilara, shulardan bran tasa, 15:14 inkar it masligi kirik bo din uchun, islam uchun kamtar boloshning barinchi sharti. Yani usha torta narsani meykan disiz bil maqol, wal qiyas, wal zawq, wal siyasa. Maqol, qiyas, zawq, siyasat bilan qarshi chikh maslig. Maqol digana aqilga tushadigan narsa. Aqil bilan bilnadigan narsa. 15:40 ma'aqul bar, man'aqul bar, ma'aqul, harbir insanda aqil bar, usha aqiliga sabkur ada, aqil tarazosu qo tushkan narsan ma'aqul digilada, uzmizdiyam isratamizda, ha bu gafin ma'aqul dib qoyamaz, asla ma'aqul, aqiliga toru keladigan narsa, uzun aqiliga mas narsa, usha aqiliga mas narsa bilan, naqiliga mas narsan inka aqilish kiremaz, man'aqul, naqil bu pkiyawatgan narsa, ajdaddan, ajdadka, avvalgiladan, Allahdan, 16:09 Jabrayil a.s. uxshidan faygambarga kin, biyaqqa naqil bolib kegan narsa. Uxshan naqil bolib kegan narsaga, aqil bilan bilganana tezkar qoş kereymez. Ikinsi, qiyas, taqqaslash, uzu hukumlari na malum bogan narsana, hukumu malum bogan narsaga qiyaslap durub, hukumini chikarvalish. Birin narsana, birin narsaga uxshatib durub, taqqaslap durub, iniki hukulasa chikarvalish. Aslida uxshanga togur aciqdan aciq hukum yok. 16:38 Qiyas shilaydi biyerda. Zawq, ozun adam, zawqa diydi, adam tabi'ati, insana ozun tushunqyasi bolayda. Haribar adam, bu aqildan alaqda narsa. Man tabi'atin, man haraktirim, man tushunqyam, ushanga maski miyidi baz narsa. Aqil umumi raq, zawq khas raq. Siyasat, siyasatin ham meyri tushunasim. Hama tushunasim. Maju torta narsa bilan, insan inkar qilishi, rad etishi mumkin. 17:09 yani dindagi nasilarini, manashundan iqtiyad bolish kerek, din uchini kamtar bolish digani manashunini taqhazakilada. Indi qarhsangiz dinge, islamga qarshi qafradigani adamlada manashun nasilarini kozga tashklanada. Ula bi malal qarali digani adamlada, demek, hazir manashun biligani mizdangin, tor, baha, birish, bizgi nasib bolada. 17:33 Tushunamizmiz, insan hayatta buletken huaqiyalarini anilashimizgi bu yardan biladi. Yani, ushi adamlarida nima bardib edishimiz munkin, nima yugdib edishimiz munkin. Islamda kilgan dalillarini radit edikan adamlar, aqligi suyanib radit adi, qiyasilab, ushi taqqasilab radit adi, ungi-ungi salishtiradi, va uz ingi zaqqiga yokmagan uchun, tabiyatiki yokmagan uchun radit adi, yaki siyasatiki toru kimagan uchun radit adi, inkar qiladi. 18:02 Bu nimaga ziddikan shu, bir futabla itsek, islami kamtarliki yawki tawazuqi zid, tawazuni ziddi nima bu? Kibir. Noqta shu, qisqa jawabi shu, kibir. O shi, ishni qaliyatkan adamlar, shundi manqiftat ulogan adamlar, islamini dalillarini radiyat ediyan adamlar da, demek, kibir bolada. 18:25 Ikinsi, an layat tahima daliyyan min adillati din, din dalillarini vrantasini ayiblamaslik, inkaretish basqan asa, ayiblash birda. Bihaysu yazunuhu fasidat dalala, bunarsana yaragli imasbo. 18:40 biləmiz, Allahdən kigan, ləkin, xadir qi yaraqliyməz, bunar si tor qi midi, zamangi mas qi midi, tuxu midi, bunu qabli qibbu midi, bu dəlil fasid, fasad bugan, yaraqsiz xalgi qigan xadir, digan gumangi barish, aw naqisat dalala, yaki nuqsanli budish, aw anna ghayrahu kana awla minhubunan bashqasi awlara dish, wa mata aradilahu shay'u min zalika, faliyatahim, 19:06 Fahmahu, kimga ki mani shunna narsa kisa diliga ozinin fahmin ayblasin, yani tushuncasini dan qedirsin bunu sababina. O dalildan, dinden qedirmasin, ozini fahmidan qedirsin, wal ya'lam annal afata minhu, bilsin ki afat bala'unda, uyaqdamas, tashqardamas, ickarida, ozida, ozinin fahmi farasatida, ozinin aqlida, zihnida, nuxsanbar, afat ushiyarida. 19:32 wahakaza fil waaqiya xaqiqatan, waaqiya liqa qarasangiz, xaqiqatan shunasana qorasiz, annahu mat-tahama ahadun dalilan li din qaysibin urinda kim aga dinnin dalillarana, hujjatlarana, shular dan brandasana aga aib sanab unum kamchiligini tapayatgan busa. 19:51 illa wakan al-muttahima huwa al-fasida al-zihni usho adam fasidu zihni bubchi qada qarasangiz, yaqshiratik qarasangiz al-mafuna fi aqlihi wa zihni aqlida nuqsan bar, aqliga zararyetka adam bola tushun chasa aqlida kasallik barona fal-afatu minal-zihni insan zihni daga afat dirlar wa iza ra'ita min adillatil din ma yushkilu alayka agar ozinga 20:19 din dalillardan, hujjatlaradan, yan dinde asas bogan usha, dinning dalillara nima zisa ayat, hadis, ijma, qiyas, asasis torta. Ushandan baran tasa senda agar shubha toghdoriyatkan bosa, senge qin boliyatkan bosa, tusnishin, wayan bu fahmuka anhu, fa'alam anhu li azamatihi, bilgin ki usha dinning byukligdan bo, wa uning ulogligdan senge tusnishi qin boliyatdi dib. 20:49 shuni qabul qigin. Yani, bu mukammallarsa, kamillarsa, likin manda naqislik bar. Man shuni tord shunamiyaf man, yakshi anilamiyaf mandib oylagin, digdilar. Wa anna tahtahu kafi kanzan min kunuzil ilim, shuni zamirda ilim kanlardan kan bar. Misha kanna alishka qurbim yitmiyab digin. Falam tu'ta mafatihahu ba'ad. Hazaci singi shuni kalitli birilmagan bolad. 21:19 Agar sin shunday mawqifda turusayn, shunday chunchayda bosayn, adashib kitmetkan bodasayn, vasayn chunasayn xodo xalasayn, digan maalaj qadab. O zingan zibatansho, agar o zingdan bashqa da shunarsayn qorayatkan bosayn, uniyam gafbada jambardar, deyishka shashlima geynay. Buna qalgi yuragi kin qalb qorsat maqib uladdi, xata qafratkan bosayan, tiz karitilba qafratkan bosayan, shashmeylay, uniyam gafbada qalaxsalaylik, uniyam gafbada jambardar. 21:50 San uzin shashmagi muna qadi ishtan. Yani muallifar itxadi ki, fa innahum, fatta him ara'ar rijal, adamlani shkirlarini ayib nisanagin. Bashqaladan shundi ki etkan bursa, ala nusosil vahiy, vahiy hujjatlari, vahiynin dalillari, qenis batan shundi ish sadar bo etkan bursa, wal yakin radduha ayis rasha. San tez da unu rad etkin. Brinchi qilnadini ish rad etshi bo ushkiray, chunki dinnin hujjatlari, bo ayat. 22:17 sahih hadislar ijma tangqiddan xali. Musulman adam uchun, mamin adam uchun, bo hech qanday mahaqama qalimmay digan narsa. O ozgar miydi, hech qachan. Ozgar miygan, ozgar miydi, bundan kinam. Ozgar taraman digan narsa kup, yitarri bar dunyada. Musulman lan ichi dayam, ozgar taray islaq qilish kiriye bogan, tutaq qilish kiriye bogan narsa, rasayam kup, ozimizde o, o dindamaz. 22:43 Kimdaki agab shu dinning asaslarga nisbatan shuna qa shubxa ozingda payda vaso, shashumagin diyabdila. Ozing aqlinga qayt. Aqlingda nuxsan ba. Aga bura shunu zahar qil aqizdan chikar yadikan bosa, onu tez da rad yedish gevek. Barayn qi jawab shu, rad. Qabul qilim yed hizqa shan. Va unasah, uningham ozing aqliga, rad. 23:06 qalat shafi'iyyu ajima'al muslimuna ala anna man istabanat lahu sunnatu rasulillahi sallallahu alaihi wa sallam lam yahilla lahu an yada'aha li qawli ahad imam-i shafi'i ayitkan larki butun muslimanlar ijima' qalishkan, yani bahce ulamalar ijima' qalishkan larsa shuki kimga ki rasulillahi sallallahu alaihi wa sallamnin sunnatlardan ber aciq aydin namayan bugandan kiyin 23:34 Bırar-bırar adamın sözü üçün, bırar-bırar adamın sözünü hujyat qılıb, unu tarq qılıb halal buğmaydı. Gurin bu çıxır geyib. Bu, mazhabdan tashqardiga adam maz imamın Shafi'i. Tort da ahlusunda wal jema'a mazhabinin birinin yitakçisi. Bu küsünü sözlülar. Hama mazhab ulemalar yamaya çıxaydı, shu manada geyib. Yani bu, islam asasları, islam dalillarını, bırar-bırar narsaga suyanib durub, shubha astiga almazlik haqda ketyabdi geyib. 24:03 Bu, nimaqa baqlanada bu qanarsa? Kamtarrikka baqlanada. Qoşa adam kamtaramaz demak. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam sunnatlardan aciq, aydin, ayan bubturgan bosa, sahih hadis bilan, sahih hujjatla bilan, bunu shubha astiga alish mukin emaz. Bu, Allah uchun tawazuqa zid. Din uchun, biza demak, tawazuqa dinden başladik. 24:31 din uchun aldin adam kemtar bulvashi kiri, Allah uchun din uchun tawazili bulvashi kiri, qagan tawazi kin kiradi, usha asasti kiradi. Uchuntisi, Allah yajida ila khilafin nafsi sabilan albattata la bi batinihi wala bi lisanihi. Uchuntisi, sharti insan u zinin icide bosun ya ki tilede bosun ushanga khilaf boladi yoli qidirmasin. Yoli qidirmasin. 24:59 wala bi fi'lihi wala bi xalihi na tili da, na ichi da, na dili da, na xarikatlari da, na xalati da, yol qadr ishka xarikat qil maslib kiri. Bal iza axassa bi shayin minal xilaf, qimki agar shundi qa uzi ichi da bir xilaf, shunga xilaf yol tutushka bir ihtiyac fayda bugan bu sadidla, fa huwa ka xilaf il-mukdim ala zina, 25:26 qamr, qatlin nafs, bu adam xuddi zina qilishka intil yadkandi, na'uzubillah, zinaga, aragishka, adam uldurishka, xezlani yadkani, yol qidr yadkani adamga xoshayib kitada. Bila da aragana xaram ligini, bila da adam uldurishka xaram ligini, bila da zinana xaram ligini, na'uzubillah, min zali kulli, bila da gunah ma'asiyat ligini, lekin, u shangi yol qidr adib, bilib turib, xilafiga, tez kariziga, yol qidr ish. 25:56 Ha bu qirish mumkin, adan nana qirish, na'udhu billah. Bal haza l-khilafu a'zamu nda Allahi min zalik. Wa huwa da'in ilan nifaq. Yani yuqarda qi khilaf, o sha dinna asasladan ma'ulun bugan narsaga qilafiga tez karsiga yol qadarish, mana wa aytirgan narsaladlan kuru yaman raq. 26:15 ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ� 26:45 qalqın qiliş. Allah asasın. Bu narsı insannin yaman xalatki oboradi, lindan çıqıçki sabag vuruşki bu mümkini. Auzubillah. Bu biz birinci daracası haqda gafirdi. Yigindi ikinci daracası bu insallarini ozora munasabatlarida aks itishi desagani boladi. Cimladan, wa an la tarudda ala aduvika haqqan, wa an taqbala minal mu'atazi ma'azirahu. Dushmaninge haqna 27:13 rat it masligin, va uzur aytochilarinin uzurini qabulqilishin. Yani, tawazini ikinci darajasan. Allah tarudni ala adubiki haqq. 27:24 dushmaninga xaqnara itmasliyin digan manrasi la tasih u laka darajatu ttavadu hatta taqbalal xaqqa minman tuhibbu wa minman tu bqad. Yani xaqna san yaxsh koradigan va yaman koradigan adamigdan barobar qabol qoradigan bomangunin cha sen ttavazuli bogan sablanmay san. Sho, nolondas. Dostingdan san xaqn qandi qabol qorsin, dushmaningdan lam ushandi qabol qoradigan bogin. Hech faqlam mastan. Ekin, buyan. 27:54 Həməcəyde birxil böyledi mi? Xarqil. Kimdir ozun dostini fəqat ayitganini qabul qiladi? Kimdir fəqat ozun balasini qafini qabul qiliski organi? Kimdir fəqat ozun otasini qafini qidini qabul qiliski organi? Kimdir fəqat ozun ustazini qafini qabul qiliski organi? Ayni birxili qab, birxili haqiqat, dekin ozun bittasini yaxch qorub qoygani. Xöngi maqqan bağdan qoygani. Fəqat ozun arqali qirisa qabul qiladi. 28:22 Azginiz naradan aynan otsa, yox depdur uradi. Bu adamda kamtarlik yox. Nime barun urdi da? Kibir bar. Kibir, uxani bitti adamga, ozga bağlap qoyadi, bozdi. Undan bashkasini kormiyidi, qabulqimiydi. Demek ki, tavazun ikkinci darajasi bu. Dostin daram, dushmanin daram, yattaram, bigana daram, san yoman qorgan adamdaram, yashqorgan adamdaram, bir xilda qabulqil ursin kerek. 28:50 Ad-darajatu salisatu an tat-tad-i ali-l-haqi fa-tan-zil-i an ra-i-ka wa-a-wa-i-di-ka fil-xidmati itin-chi darajasu sin haqqi ir-gashishinda, ozing-ni ra-i-ndan, shikir-indan, vaz-ke-cha-la-diyan bor-shin, a-dat-lari-ndan, va-ozing-i, yan-i, or-gan-i, li-qa-gan nas-a-la-dan, bi-i-mal-al ozing-ni a-zad-ir-kin xisq-la-ali-shinda. 29:16 la ala ma tara hu min ra'i ka sen ra'i nga mas ki pqogani uchni mas 29:39 Slede azad bogan chun arsir, namaz u qish, ruzan tutush, vaha qaza, bas qisla azad bob kigan, usho azad qe mas bogan u chun emas. Yaki, hava, muhabbat, vaha qaza narsalarga, mas kigan u chun emas. Uladan ham astan azad boligan halinda, Allah ki ibadat qilishin. Yana, an layara li nafsihi haqqan ala Allahi, insan qigan amali uchun, Allah ta'lada haqqan bardib, oyli masligi. 30:06 Navabatdaki mavzu, yani muhaliflarinin bu tertiblarida haqisarlik ve xarlik ortastaki farkini getirishkani. Yani haqisarlik bilan xarlik ortastaki farki bar. Tavazu, Allah ta'alanı biliş, onu taniş, onu isimleri, sıfatları bilan taniş, və unga muhabbaz bağlaş, onu xurmetlaş, unga tazim bazaqiliş, və şubilan birgi ozinin nafsini həm biliş, taniş, ozinin ayiblerini ozi tapış. 30:36 iqrar bolish, manashunu ortasta wujriyo kilada. Xafzi jenahi dhulli war rahmati li ibadih, bunin davamida Allah Ta'alanin bandalarga rahmat, mihribanlik qanatlani yayish, ulagi nisbatan mihriban bolish, ulalini aldida uzini past tutush, haqsar bolish, Allahnin bandalarini huzurda. Fala yara lahu ala ahadin fadlan, hechbir adam ustuda uzini haqqi bardib. 31:06 sabqa maslik. Subhanallah. Wa la yara lahu nda hadin haqqan, balla yara al-fadla linnasi alayhi. Balki, adamlar da haqq bar. Adamlarinin haqqları bar, unim üstüda. Adamlarinin man üstümda haqqları bar, dib sabqlish. Wal-hukuku lahum qablahu. Haqqu hukuklar isa undan azdin adamlarniki, dib sablish. Lahum qablahum. 31:33 ulani ki, ozdan avval, mandan avval, adamdan haqq bar, ushu adamdan haqq qaym bolish kirik, usha haqq ulagi berlish kirik, deyish. Wa hadha khuluqun innama yu'atihillahu, Azza wa Jalla, man yuhibbuhu, wa yukurimuhu, wa yuqarribuhu. Bu sun dey khuluqi, Allah bunu faqqat, oz yashkurgan, oz ikram qigan, ozgi yaqlilashtirgan bandasiga berad. Xalas. Hamagi ber midi. Çünki hamagi naqlami idi. 32:03 xamaga bu tushnarli imas iya bu qana qasi bol dekin digan sawalat uqlada biz kobchirigimiz haqqatan ozimiza xaqqimiza juda yaxshik koramiz brinchi darra koramiz bradarlar nikidan korabizikini usturada blamiz ozimiza ki ustundi blamiz xaqqimizda bizdibu muamalarimiza kor nipturadim xaqqimizdan maayi deb xursan bol kishki tamimiz talashmastan bashqimi ham maayili xob allah razibosin siz shungi xursanmisti bradar 32:34 shingi raz boseyiz, xursan boseyiz, sisi xursan ligiz, manga sabab bolad, insha Allah, sisi ge marxamat, man xafamas man, Allah uchun, sisi ge bostan, ali marxamat, dit kitishimiz asana bas, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, qiyin, 33:09 Allah uzgi yakinlashdiri warsa u shu adamina. Yana, üçda sifati baradi. Biriniz, Allah onu yashkurib qolsa. Ikinsini veydi, Allah onu hurmat qolib qolisa, hurmat qoliski başlasa, izzat, ikram qoliski başlasa. Üçüncini veydi, uzgi yakinlashdiri warsa. Demen, biz Allah kiya yakinlashmagan borsak, Allah bizni astaghfirullah, na'uzbillah, izzat, ikram qimi etgan borsak, 33:36 ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ ḍḈḍ 34:03 Biruvarish bagishlab yatuvalish dimizmiz, tashawalish vaha gaza, fi nayli huduziha nafs oznim nasibasi gi irishish yulida. Wa jahawatiha katawadur is safal fi nayli shahawatihim. Paskash adamda oznim nafs, shahwatlari, koyni tusagan narsali gi irishisda oznim, unuti putullay tashawaladiku, oznim istan qarib qayadiku, ushanga uxshaf. 34:34 nafs xursan boladiga, nafs arzu qiladiga, nafs istadiga, narsaga irishish yolida oznay yirga urush. Bu xarlik, paslik bolad. Na'uzubillah. Fa hadha kulluhu zi'atun. Wa tawa adu'i tali bi kulli hazzin liman yaruju nayli hazzihimin hu. Qaysidir manbadan, qaysidir shakstan, uning istagan narsasa xasol bolishini bilsa, ushanga... 35:03 Tawazu korsatib, u shange odun pas tutub, odun xar tutushib, u xarlik boladi. Yani, xarlikdi, beti kamtarlikdan basqan asla, chunki uxshab kitadi buru-buriga, chunichi nam yanmayan zikir qilinadi, fat lavalish chun. Kamtarlikdiyam, odun pas tutushib bar, xar tutushib bar, lekin u tawazu, u kamtarlik, nimeykan, kimi chunakan, dini chunakan, Allah chunakan, Allah chun, peygambar chun, mominlar chun. 35:34 Moominladan bir nasi kelish uchunmaz. Moominla yardan terebdi bular. Unukamaz. Moomin bular. Allah ki iman kitirgan adan. Allahnin dostlari bular. Bularda nur bar. Bularda baraka bar. Bularda Allahnin muhabbati bar. Ded, ulaga ozini pat tutush. Lekin nafiz basqa chaxsab kulad. 35:57 Nafiz rahatlanish istiydi, toyish istiydi, yiyish istiydi, kiyish istiydi, yiyish istiydi, chapish istiydi. Va u shayin uchun vasitda boladiga narsan qidiradi. U vasitda qaha muminda qaha kafrda boladiga. U xo vasitdaki irishish uchun odunu har koyga saladiga. Yirgiyam chuyadi, yaki kyradi, asumongiyam chigadi, dumal ediyam, sakir ediyam, vaha qaza u shayin narsan. 36:22 Undurishkiya harakat qilib, har xalatlarini bashtan utgazishi bu xarlik bolarki. Nafsi uxshin bosim, na'udhu billahi. Endi Peygamber sallallahu alaihi wa sallamini bir nechi hadislarini uqimiz. Bu hadislinin umumi sarlaqasini agar eytadigan bosak, biz ozbiktilimizde bir qirali maqal bar. Uxshan maqalini sarlaqa qib qoyseg bol adam. Qarani shu kamtarli haqda bir maqal eytila qiya. 36:52 Kamtarga kamal, manmanga zawal. Buna uzmizam isla ballarimizga yashla urgat qoqshimiz kirik farzanlarimizga. Kamtarga kamal, manmanga zawal. Chunarligan ima digan? Digan ballat shum masligi munkin? Kamal, kamalat, yetuklik. Kamtar adam yetuklikka nasib bolad, muyasar bolad. Manman adamga zawal. Zawal digan zahid bolish, yog bolish, barbat bolish, mahrum bolish. Ondan hamalasi kitad. 37:21 hādisladan shu mānā çıqadi, shunqun shu hādislar majmūrasiga, mān shu maqālana sarrafaq qulsa, dimak shu hādislarna mānāsi buladi. An Abī Hurayrat, radiyallāhu, anhu, an Rasūli Llahi, sallallahu alaihi wa sallam, qāla, mānā qasad, sadaqatun min mālin, Peygamber, alaihi salam, ayatlar ki, hic qaçan māl, sadaqa bilan nuxsan, libumidi kamaymidi. 37:46 Wa ma zayda Allahu abdan bi affin illa izzan, Allah hech qachan bandasini kechirim bilan kam qimaydi illa aziz qilada. Allah daima bandasini kechirimliy bolsa, usha bandan aziz qib qoyada. Amin. Wa ma tawada ahadun lillah illa rafa'ahullah. Qachan ki bandasini Allah uchun tawazili bolsa, un albatta Allah kutarada. Tavajasini yuqar qilada. Amin. 38:16 Al-Misriy, radiyallahu anhu, bu kishidan riwayat edadlar, paygammar edadlar, tawba liman tawada'a fi ghayri man qasatin, uzun xar lap qoy midigan darajada, tawazuli bugan adamga tawba bosan, jannatda qi daraht, ya ki jannat bosan. Wa dhalla fi nafsihi fi ghayri masalatin, bravdan nasa sura midigan xalatta, uzun xar tutgan adam bosa. 38:42 wa anfaqa malan jama'ahu fi ghayri ma'asiyatin gnagh maz paqizi yu'llaylu lan tapgan malani infaq qigan busa. Wa rahima ahla dhulli wal masganati xar bugan, yani qinal qaga miskin adamlarga ra ham shafqat qorsat qigan busa. Ahlu fiqh hu hikmat igalar bulan birga bardi qilda u qalb aralash qigan bulan ahli ilimlar bulan. Wa hakaza bur qanchi sifatlarna aittib Rasulullah maqtadla, shunda dimak manashu. 39:11 tawazuli adamga jannat tiladlar. Yana bir xadista. Ma min imri'in illa wa fi ra'asi haqamatun. Barar bir adam yok ki, uning bashida jilaw bulmasa. Wal haqamatu biyadi malik. Usha jilaw yakin nokta dimis. Bu, bir faristanin qolada bolad. Har bir adamot bashida bir noktasi bolad. Noktana bilaslan, jilaw. Ustiga minladigan, hayvanna, agziga. 39:40 tumchiqiga, bazisini burniga utkazi qoyladi. Shundayibir, yasalgan cihaz, arqandan yasalgan nokta. Shundayibir, tortadi, qoya qoy varadi, tezlashtirish, sekinlashtirish, toqtatish, yuzutish, shundayibir qolda boladi. Shundayibir, jilaw nokta diladi. Har adamnin jilaw bar. Yani kozi korum meydi o. O jilaw farishtanin qolida diladi. 40:07 qila lil malak agar usha adam tawazuli bose kamtar bose farishtaga itladiki irfa'al hakama yani jilaona kotar, ab qoy, yani jilaona boshashtar qoy, tasha varmayla, us xalga qob qoy, dilal wa in arada an irfa'a qila lil malak ba'al hakamatahu agar usan sal kotar maqchi bose usha banda jilaona tart dilal jilaona tart qoy dilal 40:38 Tanabini tartdi ilizki, tanabini tartdi ish barish, haddan ashkan adamiga. Har bir adamda bunalisa bupturada ozi sizladi ya sizbi. Hadrat Umar radiyallahu anhu etkani kirlilar. Yaqulu Allahu ta'ala wa tabarak Allah ta'ala itadiki, man tawadi ali hakaza. Dib kullarini mundi qildilar Hadrat Umar. Qemki minga manabindi qilisa, manabindi bolib tawazu qilisadib. 41:05 qullarini, mana bu, kaftlarini, qarnini yergi qilir, yergi yakillashtirib bardila. Yergi yakillashtirib bardila. Kim ki, Allah hitati didilar. Mana qun, mana mundi busa didi, pasilati bardila qullarini. Man tawadi ali haqiza, mana qundi tawaduli busa, rafa'tuhu haqiza didilar. Mana onu, mana mundi qilib kotara man digan didilar. 41:31 waj'a'la batina kafayhi ila s-sama wa rafa'uhuma nahwa s-sama ikita kaflarini dillaka ikita kaflarini yirga mdi qilab kimki u zini pas asa aksar bosa yirga ma unu mdi qilaban kotaraman qasman barabara dillara rawahu ahmad wal bazar wal bayhaqi wal haysami wal munziri 41:58 İndi kəmtərlik şunde inə yaxşı nərsəykən, zarur nərsəykən, kerey nərsəykən, bunun bradarlıq organishimiz kerek. Və organishimiz kerek. Kəmtərliqni organishimiz, organishimiz. Avvala organishimiz, kin organishimiz kerek. Çünki ozimiz gel kerek, muhtacimiz Allahni rahmatiga, kin ballarimizi canna artı yaxşı qoramaz. Uleyam Allahni rahmatidan uzaq qalishmasin. 42:24 wa ulirgayam Allahnin iki duniya yaxshiglari nasib bosin. Bunin vasitasi yuli mana shur. Zarur yullarizan barak. Quydagi hadislar bana shungi bagishlanad. Kamtarlikini organish ve orgatish uslublari korinad bu hadislara. An-ni'yadibni himalil-mucashi'i. Bu qidan rivayat Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam birkun khutbalarida qafirdilar. 42:50 وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعْهُ حَتَّى لَا يَفْخَرْ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ 43:21 barawga zulum qimasam, dedilar. Rawaha muslim. Manashu uston qoyishtan zulum keb chikadi. Ozinin haqqin uston qoyadi. O zulumu faqad patishala, prezidentla, bilib qaginamish, mentla, ushala qiladi maz. Zulumu hama qiladi. Zulum har bir trik jan barki, har bir qalb egasi barki, har bir nafs egasi barki, ushalda zulum boladi. Hech omrsi ozige zulum qipturadi. Aga aldi da aldan bomisi, atraf da aldan bomisi. 43:50 zulum qimi edigan adam yox, shu zulum qatdan keb chikadi, man shu kibirdan, tavaziyini yox ligdan keb chikadi. Allah hamimizgi tavafiq dersin, qalbimizni tavaziyili qip qoysin, kamtar qip qoysin. Shunda insha Allah zulumdan tiil amiz. Fakirlanmaymiz, odumizi qatda amaymiz. Qab qatta adamdan maqtan ishadi. Qaray, hal maqsadgi yetmastan turub, azgin ishiq qoy maqtana digarili var. Hal aldada kanchi ishiqli turgan bosa, 44:20 Hali ishin qimastan tur bazla maqtanadi, kekkayadi, keriladi, fakhirlanadi, uzun ustun qoyadi başqadan. Lekin ula maqsat ki yetmiydi, irtakun da yetmiydi. Ula başdanaq hammasin dabdali qaladi ula. Aqilli bosa kamtar boladi, aqma bosa mutakabbur boladi, maqtanadi hammanin uzun-uzun ayaqi balta vuradi. Yullarini uzun tosib tashi. Uzun ishin qol bilan qorub turub, uzun qol bilan buzadi. Xunimazan, maqtan qalagidan, qibirdan. 44:50 Manu ba hadisini qarayn. An Aishat radiyallahu anha qalat qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam tayyagambar alayhis salam qayshu anamiz qaytdilar. Ya Aisha, law shi'itu lasarat ma'iyat jibalun yizdahat agar ma xoqlaganamda dillar ta'glar tillaga ilangan bolarda. Farishta kilib mangi shunarsan taklif qalda. Yana farishta kilib menda suradiki in shi'ita nabiyyan abdan wa in shi'ita nabiyyan... 45:20 Maliqan. Farishtak gelib, Allah Ta'ala sizge salam ayitadi. Agar haqlasengiz, payganbar kul bolasiz. Allah sizge tishini taklif qil yapti. Haqlasengiz kul payganbar bolim. Haqlasengiz padişah payganbar bolim. Qitasdan bitasim tan layarindib, Allah vahiy qildi. Sunda, fanazartu ila Jibreel alayhis salam. Jibreel alayhis salamga qaradim dedilar. Yani cevab birisdan aldan. 45:50 Tal nashtan aldan, Jabrayil alaihissalamga nazar saldam dibilar. Yani, nima qilsam, nima disam, digan mana. Yani, mas rahat. Faashara ilayya an za' nafsak. Mangar, u shundi ishala qildilarki, u zizni pas alin. Palam nasan tal nangimadla, da' nafsak, nafsi zi pas qilin. U zizi pas qilin. Pas alin. Faqultu naviyyan abdan. 46:21 qul peygambar bolemendirli. Subhanallah. Bunda cidiyam kop mana var, bradarlil. Iki dunya, iki alamga tatilgan mana var. Har ikisiyam halal. Allah ixtiyar tanlin gebti. Padişah bolish harammas. Dunyanı soragan Suleyman alayhis salam. Allah dergan. Padişah peygambar bogerli. Qahlasangiz shundey boling. Qahlasangiz qul peygambar boling diganda qul peygambar boli dirla. 46:49 Lekin shunay, shunday maslahat soray bilabar, nimi qilisandi. Enda har eksiyam halal, odlari falan-falan deyib, yuwarishtinam tiildila. Odlari aqil bilan gafra vursalib olarda, yani sibilamiz qob qiligimiz zing sifatimiz, dago? Aqilimiz bilan, ozimiz ishlan xalq tashi olamiz qob. Maslahatam soray bilamiz, maslahat qabulam qibilamiz. Ozim aqillim amma, ozim bilam amma. Man kishkini masman ozim. Haman hasay aqilim izad. 47:19 Lekin Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, qarab turdu la, isharaga, ula ishara quldu la. Subhanallah. Bu demak, tawazena, organish, keyini orga chkilat. Organish, dan keyin. Organisa keyin orga talimiz. Allah ta'ala hamamizgi tawafiq, hidavet biyashni surab qalamiz. Subhanaka Allahumma wa bihamdik. Ashhadu an la ilaha illa anta astaghfiruka wa atubu ilayk. As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh.