نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على سيد المرسلين محمد وعلى آله وأصحابه أجمعين اللهم أعلمنا ما ينفعنا وانفعنا بما علمتنا وزدنا علما يا عليم 0:31 Buna Shaykh Huseymin Rahimahullah, Shaykh birgerlak, va kitabda kirishdan aldan muhim bir qaydalar birger uqsh. Kitabda tushinishlik asan bölishi uqshun, ben ushta qaydalarini acikdayendam. Xu qaydalarini qorub utamiz. Bu qaydalar aynisi nima da utken, qama'ilin mislada utken asrda, dekin, yana qorub utsak zarar qimaydi insha'Allah. 1:04 qawa'id ahamma fil asma'i wa s-sifat. Allah'na ism wa s-sifatlar dha muhim qa'idalar. Qabla dhukhuli fi samimil kitabi uhibbu anuqaddim qawa'ida ahamma fima yata'allaku bil asma'i Allahi wa s-sifatihi. Samim, dhib, bernasana asnana itada. Butun, masalan, itaylik, 1:40 azalarini tuttura digan asasi insanini skilet digimiz, azalarini tuttura digan insanini, cesedini asli samim digilen. Bu kitabini asliye kirishdan aldim. Allahnin isim ve sifatlariga ta'alluqli bugan muhim qaidalarini takdim kirishni afzal digibildim, digibdi Sheikh Rahim Allah. 2:10 Belinchi qayda. Al-qaidatu al-ula fil wajibi nahma nususi il-kitabi wa sunna fi asma'i Allahi wa s-sifati. Belinchi qayda. Allah Ta'ala isim wa s-sifatlarada, isim wa s-sifatla khususta, Qur'an wa s-sunnatdagi naslarga nisbatan bugan wajib. Bizne zimmamizdagi wajib. Bizgen nima wajib bolada? 2:43 qur'anda wa sunnatta qiyan, ism, Allah'na ism wa sfatlar qiyan isbatan qanda ya qarashimiz wa qanda ya itqad qarashimiz wajib burad. Al-wajibu fi nusus il-kitabi wa sunna ibqa'u dalalatiha ala zahiriha min ghayri taghirin li'anna Allaha anzala al-Qur'ana bilisanin arabiyin mubin wal-nabiyi sallallahu alayhi wa sallam yatakallamu bilisanin arabi 3:13 فَوَجَبَ اِبْقَاءُ دَلَالَةِ كِرَامِ اللَّهِ وَكِرَامِ رَسُولِهِ عَلَى مَا هِيَ عَلَيْهِ فِي ذَلِكَ الْلِسَانِ 3:46 Wājib, özgər tiriçliksiz, yadullahi fawqa edihim, qudratullahi ya quvatullahi fawqa edihim demeyimiz. Lima khalaqtu bi yadayyya, qudratim bilan yarattim, qul imasu, tabir qiliçke kiriçmeyimiz. Zahirada qaldiramiz. 4:23 Allah Ta'ala Qur'an-ı acik Arab tilda nazil qilda. Wa Peygamber sallallahu alaihi wa sallam Arab tilda gebrarda. Hadisilar Arab tilda. Demek, Allahna wa Rasulina karamana qais tilda gebrganbisa, shu tilda qaldirish girak. Wa li'anna taghiruha an zahiriha qawlun ala Allahi bila ilmin. Wa huwa haramun li qawlihi ta'ala. 4:58 قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْحُوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَلْ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ 5:32 Demek, ilimsiz geberiyat, siz bilmiyiziz Allah'ın sıfatlarını. Allah Ta'ala Qur'an'da iti yabdi, Qul innama harrama rabbiyan fawahishim. Ayetini el-Muhammad a.s. Rabbim fahişalarını haram qıldı. Ma zahara minha wa ma batan. Açıqınıyam, yapıqınıyam. Yani, yaşırın qınladigan fahişalarını həm, açıqınladiganını həm. Wal-ismi, günahlarını, wal-baghi, tajavuz, haddina uçligni. 6:03 bi ghayri haq haqsiz. Wa an tushrikubillahi ma lam yunadzilbihi sultana. Allah Ta'ala bir dalil nazil qimagyan. Haldi Allah ka shirik qirishna. Allah Ta'ala dalil nazil qigyan busa, basraya buda. Allah Ta'ala inkar qildi shirikna. Unu dalil nazil qirishna yuadatursun. Allah Ta'ala shirigi bölishini inkar qildi. Wa an taqulu ala Allahi ma la ta'lamun. 6:35 wa Allahka nisbatan bilmagan narsalarina gapirishini haram qilda. Belki shayq Allahna sifatlarina tafsir qirishki bachlasa. Demek, Allahka nisbatan ilimsizlik bilan gapiriyat. Çünki Allahna sifatlarini bilmeyli. Misali zalika qoluhu ta'ala, bal yadahu mabsutatani, yunfiqu kayfa yasha. Belki Allahna ikala quluham açiq, istaganilik infaq qilada. 7:08 ḍḍḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍ� 7:40 Allah Ta'ala da haqiqi iqtaqul bar ikanligga daraqa. Çünki, bal yadaahu ika laqulu ham mabushu tatani. Şun da ilkan, bunu Allah ki ispat qırışligi vacib bulad. Bunu keyfiyatiye kirishmagan halda. Fakat, zahirini Allah Ta'ala iqtaqul özüde ispat qirayabdimi, Qur'anda, bal yadaahu mabushu tatani diyabdi. Biz bunu, 8:11 Enkar qilişke hakkimiz yok. Allah Ta'ala ikela qolu açıq dedi mi? Demek, ikela qol bar iken Kur'an da geldi. Agar bir kişi eytse, bundan murad, qoldan murad behirde quvat nazarda sütuniyat didise, eytemiz ki, bu kalamni zahirden burushlik, zahira, qol, zahirden burushlik caiz bu miydi? 8:45 Allah ka nisbatan ilimsizlik bilan yapirishlik bulad. Demak, birinci qayda, Qur'anda wa sunnattaki gen naslarini, dalillarini, zahirida qaldirishlik. Dalilsiz unu ta'wiliyiga kilmaslik. Manasini baska tarabka bulmaslik yani. Ikinci qayda, Allahni isim wa sifatlarida, bu qaydanin astada bir nishte fara'lar, 9:20 جَمْلَنَا بَرَيْنْجِسَ أَثْمَاءُ اللَّهِ كُلُّهَا حُسْنًا أَلْبَالِغَةٌ فِي الْحُسْنِ غَايَتَهُ لِأَنَّهَا مَتَضَمِّنَةٌ لِسِفَاتٍ كَامِلًا لَا نَقْصَ فِيهَا بِوَجِهٍ مِنَ الْوُجُوحِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَلِلَّهِ الْأَثْمَاءُ الْحُسْنَى بَرِيْنْجِ فَرَعْ اللَّهُنَا إِسْمْلَ 9:54 Allah Ta'ala Allah'ın güzəl isimləri bar diyyat Kur'anlar. 10:29 Ar-Rahmanu fahuwa ismun min asma'i Allahi ta'ala. Dalla ala sifatin azeematin hiya ar-Rahmatu al-wasi'a. Buni misala, Ar-Rahmanu, Allahini ismun, fahuwa ismun min asma'i Allahi ta'ala. Bu, Allahini ismun, dada, dada ismun. Bu, bu, buyuk, buyuk sifatka, dada, dada, dada. Wa usfat, king, lugan, rahmat. 11:03 чэксэз бэгэн рахмэд. وَمِن ثَمَّ نَعْلِفُ أَنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ الْدَّهِرِ لِيَأَنَّهُ لَا يَتَضَمَّنُ مَعْنَا يَبْلُغُ غَايَةً حُسْنِ شُئِرْدًا بِلَمْنِسْ كِي يُقَارِدَ يُقَايْدَدًا يَعْنِي جُزَلِّلِكْتَ أَخَرِلِكَ يَتْكَانُ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ 11:39 Allahın isimlerden imas iken nıbrams. Nama uçun? Çünki bu güzellikte xayesiga im ahirigi yitmaga. Dahr diganda wa zaman şunlar. Fa amma qawduhu sallallahu alaihi sallam la tasubbu d-dahra fa inna allaha huwa d-dahru fa ma'nahu ma'liku d-dahri al-mutasarriti tihi bi dalili 12:15 قَوْلِهِ تِنْ رِوَايَةَ ثَانِيَ أَنِ اللَّهِ تَعَالَى بِيَدِيَ الْأَمْرُ أُقَلِّبُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارُ 12:50 kainatni, barliqni, barliqtagi, həmər arsani yaradkani maaliki, al-mutasarrifi tihi, shu zamanda tasarruf quruci zat Allah Ta'ala. Allahini izni bilan biladi hər birin arsani. Allahini yaradkani qanuni qi asasan kitadi həmər arsani. Dalil izni maddisi, bashka rivayeti ki, Allah Ta'ala, hadisi qudisi da itiyati, 13:28 shu hadisin dawamda biya diyal amru uqallibu l-layli wa n-nahar amr meni qulumda diyakta allatana qiçay kunduzna almishtiraman zamanini sükmeynal men zamanman diyan hadis quddisi bar shuni dawamibu biya diyal amru uqallibu l-layli wa n-nahar biya diyal amru uqallibu l-layli wa n-nahar daralat qiladi 14:05 dhahir Allahna ismi imas, balki ushaz zamanini maliki, wa ushaz zamanda Allah Ta'ala ishlarini tadbir qiladi, ki qay kunduzini uzgarib, uzgaritarib turusini bildirdi. Bobirinci fara, ikkinci fara, asma'u Allahi ghayru maqsura, bi'adadin mu'ayyanin, li qawlihi sallallahu alaihi wasallam fil hadith, il mashhur, 14:39 أَسْأَرُكَ اللَّهُمَّ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكِ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكِ أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكِ أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِّنْ خَلْقِكِ أَوْ إِسْتَأْفَرْتَ بِهِ فِي عِلْمٍ غَيْبِ عِنْدَكِ 15:13 har bir isim biran. Yaw xalqinan birartasiga ta'lim birgan, har bir isim biran. Yaw uziyni huzurindagi xayb ilmida saklagan, har bir isim biran. Demek, Allah Ta'ala Qur'anda, kitabda nazil qigandan tashqara, o xalqdan bazlariga ta'lim birgan isimlerdan tashqara, 15:44 qayb ilmda saqlagan isimlarahan barakan. Agar qayb ilmda saqlagan buysa, demay kunu hic qanday qalqa bilmay digan isimlaru. Na payganbarlar, na farishtalar. Wa mastaqsarallahu bihi fi ilmin qaybi indahu la yumkinu hasruhu walal-ihaatatu bihihi. Allah taqra qayb ilmda saqlagan narsalarna. 16:17 ḥisabiki yitibumayda wa un ixata qlibamhubumayda. Waljam'u bayna hada wa bayna qawrihi fil hadithi sahih. Inna lillahi tisa'atun wa tisa'ina isman. Man ahsaha dikhil aljanna. Yuqaridawitkan hadisna, yuqaridagi hadis bildiradiki, dimak Allah Ta'alana ghayb ilmida saqlayan isimlar hanba, un hiskim bilmayda. 16:49 Wa unu hesabiham ma'lum imas. Ekamni bildiradi yuqardagi hadis. Enda bu hadis, qorunishta qarama qarşiga oxshab qorunad. Shunu qun, shaykh etiyatdi, bu hadis bilan yuqardagi hadisina ortasini canlashlik. Allah Ta'ala'nin toqqista, e, toqsan toqqista ismiba, kim shunu hesablisa, axsaha, yani, orjansa, ta'lim olib, 17:25 jannatka qiradi. Bi'irda, Rasulullah ﷺ, 99-qistadi sanaghina ektila, bildirdilar. Wa hadith sahih. Inna ma'na hadil hadith, inna min asma'illahi tisa'atun wa tisa'in asman. Hadith-i ma'na shunday ki, Allah Ta'ala isimlaridandir 99-qista isimi. Allah Ta'ala isimlaridan 99-qistasi bar, 18:02 shunikim ihsaqsa jannat yikirada. Waleysa almiradu hasru asma'ihi ta'ala bihada al-adad. Hadista al-mirad, Allah Ta'ala isimna al-adad bilan chikilashli imas. Wala dhiru hada an takula indi mi'atu dhirham a'dadtuha li sadaka. Fala yunafi an yiknuna indaka dharaahim ukra a'dadtuha li ghayri sadaka. 18:37 Xungi ox shash bashqa misalini sheikh getir etdi, agar siz etseiz, yuz dirhamni, mende yuz dirham bar, onu sadaqa uchun hazırladim, deseyiz, sizdi yanizda başqa narsa, sadaqadan başqa narsa uchun hazırlagan, bashqa dirhamlarini bar ikanini nafiqimi edibim. Toxsan toqqistasini var yukarda hadisi utdi, 19:13 yəni, başqa yox digən manuanı bildirməydimə. Şü isimlərini Allah Ta'ala bildirdi xalkıga. Ularını ihsaq kilişlik mümkən digən nukum, Allah Ta'ala şü isimlərini Qur'anda, sunnatta bildirdi. Rasulullah s.a.v. etdilər, kim şularını ihsaqsa, hesab nasabı, örgensa, talim alsa, şü isimlərini cennetke kiradi. Al-Fara'u s.a.v. 19:53 أسماء الله لا تثبت بالعقل وإنما تثبت بالشرع فهي توقيفية يتوقف إثباتها على ما جاء عن الشرع فلا يزاد فيها ولا ينقص 20:30 Üçüncüsü, Allah Ta'alanı isimleri aqil bilan sabit bu miydi? Shari'at bilan gina sabit bulad. Demek bu, Allah'ın isimleri, tawqifi, tohtalinad, shari'at, ketirgen narsadi tohtalinad. Unlan uyagi otilmaydi, uyagim otilmaydi. Kup etirilmaydiyam, oza etirilmaydiyam. Nemani ketirgen buysa, shunu alinaddi, shunu etilinad, shunu etifatlinad. 21:05 لِأَنَّ الْأَقْلَ لَا يُمْكِنُهُ إِدْرَاكُ مَا يَسْتَهِقُهُ تَعَالَى مِنَ الْأَسْمَاءِ فَوَجَبَ الْوُقُوفُ فِي ذَلِكَ عَلَى الشَّرْفِ 21:36 Rāsūru qanday ism sifatlāna xabār nibirigam būsā, shulārna ār shrik, khamaytir maslik wa kupaytir maslik ham. Wa li'anna tasmiyatahu bima lam yusamma bihi nafsahu, bima lam yusammi bihi nafsahu, aw inkāru ma samma bihi nafsahu, jināyatun fī haqqihi ta'ālā, fa wajab suluqu l-ādabi fī dhalib. Tumki Allāh tā rā'u zanā, ism l-amagān, ism l-albulān, ism l-ashrik. 22:13 Ya'in ki, Allah üzene isimlagan isimlarina inkar qirishlik, bu, Allah'la haqqa da cinayat bu. Sunucun, bu babda, isimli sifatlar babda, adab, suluki vacib bulala. Aqilini isyatmasik. Allah'la sifatlarina insan bilmeydi, cunmeydi, keyfiyatini, vaqanda iligini. Demek, demek, 22:51 كِي جَنْبُسَ كِي جَنْ لِجَعَلْنَ ذَا وِزْغِرْتِ الْمَسْطَانِ الفرع الرابع 13 فرع كُلِّس مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَدُلُّ عَلَى ذَاتِ اللَّهِ وَعَلَى السِّفَةِ الَّذِي تَضَمَّلَهَا وَعَلَى الْأَثَلِ الْمُتَرَطَّبِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مُتَعَدِّيًّا وَلَا يَتِمُّ الْإِيمَانُ بِالْإِسْمِ 23:26 hamza qata'iyaymaz illa bi itba'ati zaliki kulli. Allah'ın isimlerden harbir isim Allah'ın zatiga dalalat qiladi. Wa, shu isim özünü içiga ogan sifatiga dalalat qiladi. Wa, shunu taqaza qiladigan, shunu arkastan kiladigan asariga dalalat qiladi, agar muta'addiyibisa isimladi. Allah'ın isimlerigi gogan iman tamil bu miydi? Magar, 24:08 ḍḁ ḍḁ ḍḁ ḍḁ ḍḁ ḍḁ ḍḁ ḍḁ 24:45 Al-azim, buyuk, buyuklik bu. Bu isfatka, bu isimga iman kamil bu meyde, tayin ki biz iman kitirmagimizca isfat qirish bilan. Buna Allah'ın isimlerden bir isimdiyimiz, Allah'ın zatiga daralat qiladigan isimdiyimiz, buyuk zatka, 25:19 ḍḍḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍ� 25:52 وَهُوَ أَنَّهُ يَرْحَمُ مَنْ يَشَعُ إِنَّ مُتَعَبْدِيكَ مِثَالٍ أَرْرَحْمَٰن إيمان فَامِلْ بُو مَيْدِ بُو إِسْمٍ يَبُو يَنْ حَبْطَا بِذْمُنُوا أَللَّهِنِ إِسْمْلَرِدَنْ بِالْإِسْمْدِكْ إِسْبَطْقُمَ يَجْرِمِسْجَ وَبُو إِسْمْ أَللَّهِنِ زَاطِيكَ دَلَارَضْ قِرَضَ أَرْ 26:30 Arqastan kiladiga mun asara jaham iman kitramiz. U gusa, Allah Ta'ala istaganiga rahim qirana. Istagan bandasana rahim qirana. Al-qa'idatu thalifa fi sifatillahi. Allah'na sifatlar daga. Inda bu uchunj qayda. Buna ham asrda bir nishta far'lar bar. Bir nishta, sifatillahu kulluha uliya. 27:03 Allah'na sifatlarini hamasa a'liyidir. Sifati kamalin wa madhihin laysatiya naqsun bi wajihin minal wujuh. Kamil sifatlar wa madhihlar. Wa bra bir wajihtan naqs bumagan sifatlar. Hayat, ilm, qudrat, sama, basar, hikmat, rahmat, uluh, a'lilik. Shulal guhshayyan. Wa lillahi l-mathalu l-a'la. 27:38 allahna guzal, buyuk, aali sifatlar bar. Walianna rabba kamilun, fawajaba kamal sifatihi. Chunki rabba kamil zat, kamil zat, bugan uchun sifatlar ham, kamaligayitkan, kamil sifatlar burishliya. Uwajib bulada. Wa idha kanat sifatu naqsan la kamala fiyha, 28:13 fahiya mumtani'atun fii haqqihi ka'l-mawti wa'l-jahli wa'l-'ajzi wa'l-samami wa'l-'ama wa'nahu dharik. Agar sifat naqis sifat bisa, undak qomillik bu maqan naqis sifat bisa, bu Allah na'i qadha mumtani'abilad, mumkummas. Ulim, jahil bilmaslik, wa'ajizlik, wa'kar ishtmaslik, wa'l-'ama kurmaslik. 28:50 bu sifatlar harasa naqis sifatlar li'annahu subhanahu aqabal wasifina lagu bin naqsi wa nazzaha nafsahu amma yasifunahu bihi minal naqais chunki Allah Ta'ala uzna nuqsan bilan sifatlagallarna azabna shrikna itta wa uzna bu nuqsan sifatlardan paklala 29:25 wa li'anna al-Rabba la'yumkinu an yikuna naqisan li'munafati al-naqsi li'rububiyyya Allah Ta'ala naqis bulishqigi mumkummas. Rab Ta'ala naqis bulishi mumkummas. Namawchun, chunki naqis rububiyyatna nafiqilada. Qandi nafiqilada? Naqis buliyan kishi Rabbalar mayda? Sifatlada naqis buliyan narsa? 30:01 رَبُّ لِشْمُنْ كُمَّسْ وَإِذَا كَانَتُ الصِّفَةُ كَمَالًا مِنْ وَجِهٍ وَنَقْصًا مِنْ وَجِهٍ لَمْ تَكُنْ ثَابِتَةً لِلَّهِ وَلَا مُمْتَنِعَةً عَلَيْهِ عَلَى سَبِيلِ إِطْلَاقٍ بَلَّا بُدَّ مِنَ التَّفْصِيلِ 30:39 ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ� 31:22 bar orinda kamil buysa, basqa orinda naqis buladima. Fahadihi sifatu takunu kemalan ida kanati beti muqabalati misiha. Bu sifatlar yukarda, sana otirigan usli sifat, uzige uxshagan, yan shu sifatlarga uxshagan, makir, hila qilingan waqtada, unu muqabulada, aynan shu ularna makirigi yarisha, makir bulan jawab qaytarishlik, bu kamillik buladima. 32:00 çünki ular bir makirni başladı, məsələn, Allah'ın düşmənləri, shu makirni Allah Ta'ala ular sezməgen haldə makirni başqa bir yöllərbine ya buzadı, ya özünü zarariga qrib çıqarişi mumkün. Yəni, ular nə makirlərigi yarışa, jawab qaytışi mumkün. Li'annaha tadullu ala 32:34 Anna fa'ilaha laysa bi a'jizin an muqabirati aduwihi bi mitli fi'alihi. Kunki bu urinda, bu sfatlar makir, kayd, xida'ni nazar dastuni yaptir. Dushmanlara, Allah'na dushmanlara, makir, kayd, wa xida' bilan mu'amlaqiyanda, Allah'ka nisbatan. Allah Ta'ala ulanu muqabilida, a'inan ulanu fili bilan jawab birishligi. 33:16 naqis sablanmayda, agar shunday jawab berilmasa, acizlikki uxshak bolad. Wa taqmunu naqsan fi qayri hadiyil hal. Bu urinlardan basqa urinda, naqis sablanad. Allah ta'na bir taqvali bandasini, makir, qaid, qida' bilan, jawab bermayda. Ibadatgi nini muqabiligi masanam, ya sadiqlik, samimiligini muqabilida, 33:49 makr, kayd, xida qilim meydi. Bu, naqis bugan sifatlar bu orinda. Bu, makhruqlarga, bu, yani, makhruqlarna hayatada buladigan narsavun. Çünki, makhruqlan aslan naqis. Xida işlatişi mulkun, özünə bir faydası uçun. Yani, bir xida'ni muqabiri deymez, heç bir salatsiz xida, kayd, makr işlatişi mulkun. 34:24 Lekin, Allah Ta'ala qina haqqada bunarsa, muntami' diilada. Allah Ta'ala makir qigan dushmanlariga qarsha, makirna shadsha mumkun. Wa takunu naqsan fi ghayri hadhi il-hal, fatasbutu lillahi fil-hali il-ula duna thaniya. Bel inchi halda Allah ka sabit buradil, ik inchi halda sabit bumina. Allah Ta'ala itiyatu wa yamkuru na, wa yamkuru Allah, 34:57 Wallahu xayrul maqiriyin. Ular maqir qiladlar. Maqir isyatadda. Ular, Allah ta'ra, ular ya qarshi ham maqir isyatadda. Allah ta'ra, maqir qilucilarini afizalidir. Yani, maqar düşmanlariya qarshi maqir qilucilarini, ushalarini maqirigi yarasha, maqir qilucilarini afizalidir Allah ta'ra. 35:30 إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا وَأَكِيدُ كَيْدًا أُولَهُمْ هِيْرَشْلَتَدَ وَمِنْهَمْ هِيْرَشْلَتَمَا يَبْدَ اللَّهُ تَعَالَىٰ أُولَهُمْ هِيْرَشْلَتَدَ وَمِنْهَمْ هِيْرَشْلَتَمَا يَبْدَ اللَّهُ تَعَالَىٰ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَاضِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَاضِعُهُمْ 36:02 Munafiqlar Allahni alda mahcibu ilishadi. Xida' bu aldash ki uxshagan sifat bur. Allah uzlarini aldaf qoyadi. Bu ham munafiqlarini shu naqis sifatlariga, buzguncilik nimalariga yarasha, uzlarini amallariga, uxshagan amal bulan Allah ta'ala ularini maqlub qoladi. 36:48 Fa ida qila, hal yusafu allahu bilmakri masalan, Allah Ta'ala makir bilan sifatlana dhimna dhib surasa bir kisha, fa la taqul na'am, ha dhimni, wa la taqul la, yuqham dhimni. Allah Ta'ala makir bilan sifatlana dhimna dhib surasa, ha yam dhimnisis, yuqham dhimnis. Wa laqin qul, huwa makirun biman yishtihi qudarik. 37:20 Lakin, qindadiyisiz, Makirga haqli buganlarga nisbatan Allah Ta'ala Makirna ishqatada. Wallahu a'lam. Makkar qawmlar, Allah ka qarsha diniga qarsha Makir ishqatadiganlar, ya qarsha Allah Ta'ala Makirna ishqatada. Ikinchi farq, sifatullahi tan qismi ila qismin subutiya wa salbiya. Allahin sifatlara subuti wa salbi sifatlarga bunnara. 37:57 ḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ� 38:32 qudrat yox shay'an. Bu sifatlarina Allah ka ispat qilisik, wajib biladi. Allah ka layiq bugan halda. Çünki Allah ta'la uzi ger şunası, şu isim sifatlarina ispat qildi. Allah ta'la uzi sifatlarina bil yuca. Endi salbiyya, sifatı bu subutiyyaydi yuqardukkan, endi salbiyya, hiyallati nafahallahu an nafsihim, kad zulmim. 39:08 فَيَجِبُ نَفْيُهَا عَنِ اللَّهِ لِأَنَّ اللَّهَ نَفَاهَا عَنْ نَفْسِهِ 39:47 u adalatu. Allah Ta'ala u zidan nafi qildi bu sifatna, zulum sifatna. Bizni ham nafi qilishimiz wajib bilan. Lakin yajibu itiqadu thubuti dhiddiha lillahi alal wajihil akmal. Qobbir, naqis sifatna Allah Ta'ala dan inkar qildik, nafi qildik. Shubilan bittima, isa yodiyat sheikh. Nafi qilishil bilan bitmayda, unu ziddini, 40:28 eytqat qinişlik bilan bitada. Ziddini eytqat qinişlik vacib bilada. Zulumni, ziddini ma, adalat. Allah Ta'ala dan zulumni biz nafi qilarkanmiz, adalatni ispat qigan halda nafi qilarmiz, zulumni. Allah Ta'ala zalim imas, Allah Ta'ala adil dimiz. Li'annan nafya la yikunu kemalan, hatta yatadammanu thubutan. Chumki nafi, kemalatni, 41:10 qadr qadr qadr 41:53 As-sifāt al-thubūtiyyatān qasimu ilā qismayni dhātiyyat wa fi'aliyyat. Subūtī sifatlar, yalā ik qismiyabu n-nadhi, zātī sifatlar wa fi'aliyyat sifatlar. Fa'l-dhātiyyatu hiyallati lam yazal wa lā yazālu mat-tasifan bihā qas-sam'i wa l-basar. Zātī sifatlar, Allāh-Tā'rā, shu sifatlar blān, sifatlan yan-idhā wa sifatlan adhā. 42:30 Sifatla njan xalda qaladiyan. Abadiy. Azali edi bu sifat Allah Ta'ala. Boshka ibara bilan ikinda. Allah Ta'ala bu sifati azali edi wa abadiy qalad. Ejtishi, qorishi. Allahna, ejtisi, qorishi, har bir narsani. Wa har bir narsani qorishi bu azali edi wa abadiy qalad digano. Bu zati sifata. 42:59 fī ʿįlīs fattar būsā ḥiyyallatī tat'aʿlaq bimashīʿatī ʿīnshāʿ bimashīʿatihī bīl-ʿīshbirīshū ʿīnshāʿa faʿlaha wa ʿīnshāʿa lam yifaʿalhā ka li istiwaʿ ala l-ʿārshī wa l-majī' fī ʿīlīs fattar la taʿlanam mashīʿatiga baʿlaq istasaqla wa istagan waqtaqla azali wa abadi dī l-mayda 43:37 istagan waqtta qilad dilan. Mars, masalan, arsh ka aani bolish. Bo, istagan waqtta aani bolish munkun. Wal maji qilishe, Allah Ta'ala, istagan waqtta. Dawamli azalish qil turardi abadi qiladi dilmaydi. Wa rubba ma takunu sifatu zatiyatan fi'aliyatan bi'atibarayn. Iki itibardan, iki taraf laman. 44:15 Bir taraf zatiyya wa mashqa tarabtan fi'liyya ham boyli qe mumkun. Qal kiram, qalam yaqshigan. Fa'innahu bi'atibari asli sifati sifatin zatiyya. Qalam, bu gepirish. Gepirish sifati, bunu sifatin aslini alqara digan busak, bu zatiy sifat. Qalam sifatini, aslini, busak zatiy sifat. Çünki zatida bar gepirishlik. 44:55 لِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَزَلْ وَلَا يَزَلْ مُتَكَّلِّمًا اللَّهُ تَعْرَى أَزَلْدًا أَزَلِي صِفَةَ بُهُ يَبْرِشْ صِفَةَ وَأَبَدِي قَلَضَ اللَّهُ بُلَانِ وَبِأَتِبَارِ أَعْحَاضِ الْكَلَامِ صِفَةٌ فِعْلِيَّ كَلَامنا أَعْحَاضِ لَرَى جُزْلَرِ اَيْتَبَارِ بُلَانِ بُهُ فِعْلِي صِفَةِ إِسْ 45:30 يَتَكَلَّمُ بِمَا شَاءَ مَتَى شَاءَ چُنكِ كَلَامُ مَشِي أَبْبِلًا مُتَعَلِّقْ بُغَمْ بِرْنَصَّوهِ إِسْتَقَالْنَّا إِسْتَقَالْ وَقْتَقَبْ رَضَى تُورْتٍ شِفَعْ كُلِّ صِفَةٍ مِن صِفَاتِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَتَوَجَّهُ عَلَيْهَا ثَلَاثُ تَأْسِلَهَا اللَّهُ نَعَلُ بِالصِّفَاتِ لَرَضَى 46:07 Allah'ni sfatlari haqiqi mi? Wa namawchun haqiqi? Ekinci sawal. Har yajuzu takiyifu ha? Wa limada? Bu sfatlarna kaifiyatana bayan qalishli munkum mi? Ja'izna? Wa ha disayiz namawchun? Yor disayizam namawchun yor? Uchinci sawal. Har tumafilu sifatu lmakhluqina? Wa limada? 46:44 Allahna sifatlara, makhluqlarna sifatiga, tamsil qilnadima, wa nima uqun. Haa, tamsil qilnada diganlarga ham shu sawal, nima uqun tamsil qilnada. Qilnmayda diganlarga ham, nima uqun qilnmayda. Dalilizda itin, chunki dalil kirik. Allahna sifatlara khususta, dalilsiz gapiribumayda. Fa jawabu sual awal, birin sawalni jawabu, naam, haqiqiyyatun. 47:25 لِأَنَّ الْأَصْلَ فِي الْكَلَامِ الْحَقِيقَةِ ḍḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ ḍḍ 48:00 Ushan mumkyn imas liyiga dalil kirak, shar'i dalil kirak. Mutafalsiflarna, mantqchilarna, falsafachilarna dalili imas. Dalil basa, ta'wil qilna, dalil bomasa, ta'wil qilam meyda. Fa la yu'dalu anha illa bi dalilin sahihin yamna'u minha. U haqiqatan majazga utrim meyda, magar sahih dalil bilan. 48:43 sahih dhib muqayyib qilniyat. Chunki dhalil falisafachilarna ham dhalili bar. Biz dhalilsiz tawil qimiyat miz diduna. Dhalili miz bar, didan. Lekin dhalilara sahih imas. Sahih gugan dhalil kirak, yamnau minha haqiqattan manqiladigan dhalil burish kirak. Hakiqatna manqiladigan bursa, demak imkansiz 49:20 ḍḈḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍḍ� 49:57 wa la yuḥaytūna bihī ʿilmā Allāhna ḥic kam ʿilm jahabtān ʿiḥāt aqlān maynā. Waliyānna al-aqla la yumkinuhu idrāq qayfiyyat sifatilā. Chunki Allāh Ta'rā na sifatilārna qayfiyyatana bilishlig nukummas. Aqlamana bilal maynā. U chinch jawab, la tumāthilu sifatil makhluqīn. Allāh Ta'rā na sifatilārna makhluqilārna 50:35 sifatlariga uxshi midi, wa mumasil bu midi. Kunki Allah Ta'ala laysa ke mitnihi shi'i undiyat, onu uxshashi, yuqullama. Wa li'anna Allahu mustahiqqu l-kemal ladhi la ghayata fawqahu. Fala yimkun ayyumati l-makhluq li'annuhu naqsi. Allah Ta'ala tamir sifatlariga mustahiqdir, haqlidir. Ghayasi bumagan, chiki bumagan tamir sifatlariga, 51:16 Allah Ta'ala ḥaqliy dhɨr ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy ḥaqliy 52:00 Sifatni kayfiyyatini zikir qirishlik, misal kitirish bilan, tamsil qirishli bilan, wa takiyif kayfiyyatini bayan qirish bilan. Demak tamfil, sifatni kayfiyyatini zikir qirish, bir misal bilan muqayyat qigan halda. Wa takiyif busa, bir sifatni kayfiyyatini zikir qirish, wa bir misal bilan muqayyat qimagan halda. 52:44 Eki lasna urtas tak tarq. Misal at-takif, an yaqula qa'il, yadu Allahi kayyad al-insan. Kayfiyatana bayan qrucik shi, nasfuziga misal, ay chumuka Allah salamak qulu, insalamak qulu kaba, uxshagandib, bel misal kitriyat. Wa misal at-tamthil, an yatakhayyala, liyadi Allahi kayfiyatan muayyanatan, la mafila laha, fiyaydi al-makhluqin. 53:19 qara yajuzu hadhal at-takhayyun. Tamsil yamisal, bir kishi Allahni qolunu muayyan bir kayfiyat bilan xayal qilish munkin. Menim qa unday bu sekiraydiq, manum qa qol bu sekiraydiq, xayal qilish. Wa makhluklarini qollariga uxshum agan, basqa bir narsalan tasawur qilish munkin. Wa bu tasawur xayal qilishlik. 53:52 Mümkün, imas. Al-qa'idat al-rabi'a, qima narudd bihi alal-mu'abtila. Mu'abtila, ular, Allahumma ism wa sifatlarina, beytu al-yachqa radiyannar. Turting qa'idat, mu'abtila larga, raddiya, birish, khususda. Al-mu'abtilatu humu alladhina yunkiruna shay'an min asma'i Allahi. Aw, 54:27 sifatihi, vayuharifuna nususa an zahiriha, vayuqar lahum almuawila. Muattilak kim ular? Ular Allahin isimlarina inkar qarashada, yasifatlarina, vannaslarina uzgertarashadi zahiradan, unaya muawil, yani ta'wil qrujilar. Muattazila, shum yaqiran? 55:00 qaidat al-aamma fima narudd bihi alayhim an naqura inna qawlahum khilafu zahirin nusus wa khilafu tariqati as-saraf wa liysa alayhi dhalilin sahihun warubba ma yikunu fi ba'di s-sifat wajhuhun rabi'un awaqthar umumi bir qaidan shu muaqtila lariya radya gir ladiyan umumi qaidan qaitan uski 55:41 Orarini sozlari naslarinin zahirigi xalafdir. Wa yana saraf-i salihnin tariqatigi xalafdir. Wa yana, nubrandirat qalamiz, orar su yana digan bir sahih dalil yok ta'bir qirshchun. Wa rubbama ikunu fi baz sifat. Baz sifatlarda, tortta wajih, ya tortta danam tort wajih bölishe mumkim. 56:24 Qab shiridit otlayniz. Qilas dastan lum'atul e'tiqad kitabiga kiraniz. Bu muqaddimayda, shaykh rahimahunda, kitabka kirishdan aldan, mugim qaydalarini, yana eslatib uttu, ulani yakhshlab, yadlab, urzilashlarib alish girek. Kitabka karamagan halda, tatbiki bir misal qiganda, toghra yecimini tabbiladigan daracada, shu qaydalarini yadlab. 56:56 Maa naasana yaqshat shunish qiyay. Subhanika Allahumma bihamdik. Ash'hadu an la ilaha illa anta astaghfiruka wa atubu ilayh.