خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم إن الحمد لله نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله من شرور أنفسنا ومن سيئات عامالنا من يهده الله فلا مضل له ومن يدل فلا هادي له وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له وأشهد أن محمدًا أبنه ورسوله ثم أما بعد السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 0:30 Allah subhanahu wa ta'alanin fadli bilan, shamba kumlik, islam atablari darsiga cemlenib oturibmiz. Allah subhanahu wa ta'alanin bu darsligimizni awwala uzini raziligi ucun bolayatgan darsilerden qilisligini, ve davami qilisligini, ve shul darsilergen amal qilisligimizni sorib darsimizini baslayimiz. Bu darslig, 1:00 Ramazan ayinan ki ingi, ayda birinci merta, yani indi basdan yefkandigi uchun, kiv kishilar xabar gumadi. Xabar gumaganlikten, manan, cemaatimiz kameyib qalgandigi sabablik, bugungi aytmashch boygan mauzuyimizni kelasi darslikke qaldirib, bugun yeyishlik adablarini otamiz. 1:32 bilin yeyçlik adaplarga toqdalamiz. Çünki, İslam şahiyyati bizga dertçe adaplarini örgetken, yahudlar, musulmalarga saval bergen der, sizleni dininler, birar neseni texneme genken, hayganbeninler, harma neseni örgetken digenler der. Xünde, bu musulman kişi cevab verbetkenki, hatta, 2:02 taharataniga kanday kirishlik, və taharataniga kanday qotirish gecayin, bizni dini masayiq amalimiz bizgi tadim verdi diganlar. Kyni üçün, hər bir narsani öz azab olaq. Biz imax azabiye bunu basqa bir axirgi darsilar yed uqtetamizmi digan bir maqsatda xaldir yeqgenidik, amma bugun azablarni kamiliyini sababi bilan xu azabini utuvar genimiz ham yaxshi boladi. 2:34 Ammi xalqni qoyb turalik, ahli ilimlarimiz digan, darslarga qatnaxib yorigan biradarilarni icida ham, yeyebgan vahdida bir qaraq qizatib turaligan bozanyiz, chak qorlarimlan yeyishad. Yeyish adabiga mutlaqa hamiyyat qilmaydi. Xini uchun, biz yeyish adabiga ham toqtalamiz. Unga, hayganbar sallallahu alaihi wa sallam toqtarib zirqanligi uchun, bizini toqtalishligimiz ham yaxshir olad. 3:04 Keyin yeyishlik bu, kundalikta uchray digan nasi. Bu, ham bir kundi uch marta, tur marta, baziki undun ham aziri gunlarda adamlar liman qiliyakti, ibadatdan kore kuprah yeyishki haraket qiliyakti. Ibadat kemrah qulsaygan, kuprah yeyvalsaygan deygan maqsat olqaygan. Khayr yabarsayiz yeyiz. Suni qun, araplar bu liyarlarga kegaya maqtada etishkanyakan ki, sillarda 3:32 Dimana asadini taaciblandiginiz diganda, edishgan alaytmiz sona. Dimana asadini taaciblandiginiz bizani shaharlarda sinni xizistirgin nasanima bol diganda, dastur khan digandiga. Chinki diganda silardar bir yezdilib qoysa diganda, kishbaq yegistirbalarekin diganda, dastur khan diganda. Turaurarekin diganda, yani kub yiyerekin silar diganda. Adabini xalq boyan digandizdan, adabini xam yorigan qoysak yaxshi bolad. Yeyishlik adablari uch qisimdan, 4:03 ibarat boladi. Yeishdin aldingi adablar, yeishdin aldin, ve yeyatkendagi adablar, ikinci, ikincisi, yeyendan keyengi boladigan adablar, üç qisimdin ibarat. Yeishdin aldingi boligan adablar, bir adam taamga yeyishlik uchun gelib otirgan vaqtda, dirinci adabi, yaxshi niyat bilan yeyishlik. Bu, fiksaryat adamlarin hayaligi hem kimaydi? 4:35 nimi qili yeyatkan digi, qarini aqishbitkan digi digi yeyid. Bazilar avqat vaqtida pishirilinmasa yanad, bu yeyish adam niyat biyatda tursin, bakir biy barad. Nimegi avqat tayyar masdi, bakir barad. Xu yeyishdik yigan vaqta insan nimakilishlik salih, yaxshi niyatni, qanda yaxshi niyat bilan yeyid? Oysa, birinci niyati, Allah subhanahu wa ta'ala menga halal rizqni, taqushni, nasib qildi. 5:07 Allaage shukur bosin. Va shukur, hizqini halalini yeb, manashini yeb, badanim azgina kuchquvat alsa, shukur milan Allaage yana bir ibadat isanim, shukurana isanim, digan yakhishi niyatini ergeshtirib qayad. Yakhishi niyatini ergeshtirib qayad. Ikimchi adablari, tahardi eklal halal. Insan yeyakkin vaqtlarida halal yemishini, halal taamlanini 5:37 izlənib halal nəsəni yeşki hərəket qılış. Şübhəlik nəsələrdin haramdın əlbəttə çitlənib. Şübhəlik nəsələrdin ihtiyab qoluş qerek. Şübhəlik bogən nəsələrdin ihtiyab qoluşluğu qerek. Allah subh'anahu wa ta'ala payğambərlərini, bərçə payğambərlərini buyurgan vaxtıda bərçə payğambərlər yaparib. Faqat Muhammed aleyhissalam geməz. Etki 6:05 Ya ayyuhar rusul, kulu minat tayyibati wa amalu saliha inni bima ta'maluna alim. Ey peygambarlar, sizlar tayyib pak nasani, halal nasani yinlar, wa salih amal qilinlar min sizlar tiliyatkan nasani qilib turucimandiyla Allah ta'ala. Demek, yiyatkan ta'amimiz halal, anir, unay halal ekanmige biz yüzde yüz ishanc hasil qilishlegimiz kereqli olad. 6:35 Shubhalik bugan ta'amlardin dimaqilishimiz gerek, iktiyaf qolishligimiz gerek. Shunu ucun bizni shubhalik ta'amlarini bi parva halatdi yiyatgenligimiz, sebeblik qilayatgen dualarimiz icabat bu meslik sebeblarini biri buq qaldi. Rojulun ash'af aghbar yamud yadahu ilas samad, ya rab, ya rab, fa ina yustajabu lahu, fa mat'amuhu haram, wa malbasuhu haram, 7:07 vağız diye bil haram, deyir Peygamber eysana Mekken. Bir kishini dualar qabul gola digan sifatlarini kiltirir. Dualar qabul gola digan sifatlar, adam tavazulik halatda dua qalishdir. Tavazulik. Yüde hem özünü kem tarana, faqir, Allahni bir bəndəsiye kendigini körsət turp sorashlik, Allah subhana qalabir. Divanga yatuvalib, ya Allah, der menga, dir sorarmaydi. 7:39 Oturib, yergə, tizgə, tiz çöküb, başini ingeçtirib, qolunu asmangə kötərib, közdün yax çıqarıb, Allah ta'ladın üstündə ibr iltijabilən həqiqi muhtacikənliyinizi bildirib soralad. Mənə şu alamat tapiladi, Rajul Ash'at Aghbar, saçlarib toziygan, gubar bogyan, sefer alamatini etiyabdi. Gubar seferde bolad. Musafirinin duaları mustacabdiygan, seferde bogdurubdi. 8:08 saçlar tozup durubdi, və vəyə Allâh subh'anat A'laqiyyə kollarini kötərib dua qiliyabdi. Bu həm dua qabili-qolush alamatiz, çünki insan kollini Allâhiyyə kötərib duaqsa, Allâh subh'anat A'laqiyyə onu boş qaytarisdini uyalad ediyan hədiske binaan, kollini Asmonyi kötərib dua qiliyabdi. Və, Yarab, Yarab, dib, Allâhini ismi bilan nima qiyabdi, qaytarib, qaytarib dua qiyabdi. 8:35 Bazibir hadislarda sanadida eger zeyh bolsayam, eger kimi tormanta, yarab, yarab, yarab, yarab, ded dua qilsa, elbet Allah ta'la ongir veradi diyan. Shuni nazarda qiyan halatda bu hadiste shuni ketiriyam. Shuu, behce dualar qabul boladiyan sebablanini qildi bu benda. Behce dualar qabul boladiyan sebablanini qildi. Lekin, deyidi qayamberi es-salam, bunu duas qabul bolmayin, deyidi. Demi uchim diganlarda, mat'ami, 9:05 yiyatkan cahin ta'ami haram, ki yiyatkan kimi haramdan taqqiyisa. Wa bu nima quzliya bil haram, haram bilan adi qalamsa, fa'annan yustajabu lahu, bu adami qayirdan indi qabul qolsin du'asi debi. Qinin uqun, bizi yiyatkan awqatlarimizni halalidin taqqishki harikat qilishlik, qattik uxangar turishib halalini yeyishlikki harikat qilishib. 9:35 Sa'ad ibn Abi Waqqas Qaygamber Aleyhissalam'nin huzurlarigi qiyanlarida, Qaygamber Aleyhissalatu wassalamdir vasiyyat qirganlar, nasihat qilganlarida, aytiki, Ya Sa'ad, aqud mat'amaka tustajib davatu ka diganlar, Ey Sa'ad, sir mat'am yiyaken ta'aminizini halal qilin, dualariniz qabil boladi diganlar, dualariniz qabil boladi diganlar. Shundar Sa'ad ibn Abi Waqqas ayatadilar, 10:02 mən mənə şug Peygamberi A.S.nin bir geplərdən keyin, qırıx yil geçeyin, qayirdən alı kelyat ta'am, yeyəkken ta'am qarardım, deyib. Nime səbəb bilan kelyat? Qanday? Və kimlikide qanday ta'amiyatmən? Bəlçəsini küzətib, şunga qarab yeyirdim, dedilər. Qırıx yil halal ta'amini hərəkət qıldım, şundan keyin duayn qalb qabil bura diyan bud, deyib. Qırıx yilden keyin. Şunu üçün, ta'amini, 10:30 xalaldan yeyishliki qartxin ahamiyyat berishlik. Abubakir Siddiq radiyallahu anhuni huzurida bir khizmatchi baridi. Bir günleri Abubakir radiyallahu anhunu aldigi ta'am afgir koydilar. Ta'am afgir koyganlarida Abubakir radiyallahu anhunu haligi ta'amdan bir lukmani yedi. Bir lukmani yeganlarida haligi ayeti ki, bu ta'am qayardan keygan diganlarida haligi khizmatchisi mendi cahiliyatta dedi. Cahiliyat davridi. 11:02 Min fal bin mit qilardim, deydi. Xu axta, al qoygen taamladan qalgani barakan, shunu bugun sizganima qildim, deydi, taqdin qildim, deyganladar. Abubakir radiyallahu anhu onladan turdu da cikib, qollarini, tamaqlarini ya cikib, haligi taamini zorlag kuski harakat qildi, cikarishi. Shunda ekin yeflari, imma, latakhiruj, ya ki, sen, 11:33 yaki can bilan koshik chikasen, diyardi. Kolini chiktik kusayetkin vasilarida qaytqiganlardi, taamiga eytadiki qinalib kitkin digidin, yaa, albetti sin chikaramin, yaki can bilan koshik bo sin chikartta shaymin, diyardi. Xunchali qatdi bir lukma taamiga qatdi xaragatqigan. Indizdi, ulari xunchali qatdi xaragatqidi, bizdi zamanimizda biz taamilarimizin halalini, haramini, shubihamini indi bir nazar saraydik. Birola, 12:07 Men deydi yakinda islamiga nima qilib, deydi, haram ikanini bildim, bashka ikanini bildim, deydi, awvel deydi, haram yollari bilan tapardik, deydi, enni halal yolliga otdik, deydi. Ekin, oje haramni tapgan mablari ozini yanda nima ge kirgiz koygan da ikanda, oje ni aborotgi kirgiz koygan. Asli, nimasin nima bukturkdoni, haramni chikgan. Yani, brolami, 12:38 Nemesi gebar sanyiz? Uylarida ya tawil, ya siharigar, ya falbin kilani udaylariga, yimtamaqlariga, yiginlariga bariyabniz. Tapiyobgan narsaysa, aniz orixi falbininlikdini qishiyebganligi, bashkasiye kandiginyan bilansiz. Mani shungi o qishiyegan narsaylar cizayan kirkob gitgan. Suni chun, ehtiyaf dolu, taamilani yeishviye kandib, xayir gebarse, yebgite virmestan, qarab. 13:07 Insan taqwa qalishlihi. Qayqamar a.s. ahirci zamanda riba xun caliq qubayadi. Hatta ki, nimaqigan adam, eyn ribadan saxlangan man digan adamga, ribani gubari bosa hamtigadi digan. Ribadan saxlangan man digan adamga, ribani gubari qingi bosa yam tegi bota digan. Hadirgi vaxt, qud duxu vaxt doqdurdi. Horasayin pulan, pul alangan, baxaxigan, 13:42 iki hanadanni biri, desek, kämliq qisekerek, üç hanadannin nümagol kitiyabdi, ikisi aliyabdi, dəm dəyibkəndi. Alim həmməz shu nümagiyan. Demdə almadim degan qi, qi ribagiyakul almadim, ribagini min ixtatmayagman degan qi, shu hanadanlar yabbarib tamaq yiyabdi, qidaizini yiyabdi. Mənə shulani özün nümagol yabdi, qingiti qibdirib, taligilar yabdi. Shuni özü qingiti qiyabdi. Ulamalar, 14:15 Sawal derilganda, shunday kishilarini gelayatgan mablaqi haramdan bolib gelayatgan kishilarinin uyu da tama yese boladi mi ta'am degan yadda, Ibni Raca bal-Himbali degan Allama kishi jawab dergan, agar uni tapayatgan mablaqi degan köpiraqi halaldin bose, kemiraqi haramdin bose, shuvahti yese bolad degan. Niyat nima boladi? 14:45 halaldan yiggen bose kerek digan niyette yese bolet digan. Agar kubraq haramdan ekelmigenin binse, bu hanazanda taam yeyishke bulmay digan digan. Xununqun biz bu taam yeyishlikni, halaldin bolishligini bizini cehladimiz gemez, fakat belki ibadetlarimizgi tesir bo gelmigi uchun, ungi ihtiyat bolish gerek. Keyingisi, gu ayetini davamigi ahemiyat dersek, 15:16 Ey faygambarlar, halalini yenilar degandanki nima dedi? Halalini yenilarda keyin ishqilinlardir dimi? Halalini yenilarda nima kuchquvat alovanilardir? Yok, undan genkiygan ayetde wa'madu solihadir. Halalini yenilarda keyin salih amal qilinlardir. Salih amal, ibadat qilinlardir. Dizda tizgarci bozgitgin. Yeyishimiz vela itkinlikki burak, ibadatimiz kemikgitgin. Uchunchi azab. 15:49 yeyish adaplar bu hali yeyishtin awvel gib ola diyan adaplar hali yeyishti kimadik bizar yeyishtin awvel gib ola diyan adaplar naydiyatmiz? uchuncisi adamul akil ahla ashaba tuğuygen halatda yey meslik adam tuğuyup durub yey mesliki mene shujayda ikide iki tayfaya, iki ta kishiga nima belamiz? tenbih belamiz birincisi yeyibgen kishiga ikincisi mihman niyigalarga misalicin 16:20 yeyatgan kishi ozi agar nimadib koyamiz, bu toyub turusa ham yana nafiz koyumastin, yegan avqatin ustiga yana yeydigan bosa, bu oziga zarar yehkizad, ashkazani huzlad, kasalliklarga sabab qolan. Amma yana bashkasi mihman igalari, bir adam uyunizgi kesa, nisab, u min hadir yegan idim desa, 16:48 yox yeysiz dib taamini atkib, majburla bi yedirish bomaydi. Majburla bi yedirish. Misal, biz neshelleri yikerib hayran qal yasbisti. Hazir bir huda izin chikib keseniz, taamini yib, ikinci huda yikerseniz, yena majburla shiftiradi. Ya yena bir daga yikerseniz, kiminiz yikerseniz, majburdun atkib yediradi. Yox, unu yediyen nimesi bomaydi deseyim, majburlashadi. Xini qun, yiyatkin adam özini, xalatini, özini, sharaytini öz biladi. 17:20 imma unu ashqazani kasal bolushi mumkun, ya ki unge doktorlar tarafidin kamirah avqat yeysen deb nima qilingen bolushi mumkun, shungi oxshagen istimallar bolushi mumkun, adam unu dargol yaman, gumanga nima yoy balmas qilad kerek, nima ge meni uyumda avqat yemadi budeydi. Bir cagi bar, bir gudaydi, 17:45 Hazir sat birde 12-da bir cayda hudayi bolsa, birde ikinci cayda hudayi bolsa, barib yemayi ketkani kanimiz, bular nimagi yemayi deyib, xalqni icidi, shuyam nimayi bopti, ixtilaq bopti. Min qarabotirdim yemayi deyib, deyib, ashiniyam ixtilaq bolish. Yo, onaqan asmiz. Qynun-qyn, qynli tartip turgan bolsa, qarna ash boladiyan bolsa, yeyish deyib. Bu, aqli shayam, ulamalar nimayi qoyan, tamdik berbitkan alabda. 18:15 Törkinki azabı icabat eddağı, çakırılngan caaylarga barışligi bu öşe azablardandir. Çünki Peygamber aleyhissalatu wassalam etkin ki, وَإِذَا دَعَلْكَ فَأَجِبُهُ اَغَر بِرَادَرِيْمْ سَنِي چَقِرْغَنْ بُوْسَىٰ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ ۖ 18:45 O shi toylarga barishligi vacib boladi. Agar baramayirgan bolsa, awelden uzuru naitib qoyishligi gariq. Min baramayiman digi uzuru naitib qoyishligi gariq. Chunki buni, Paygamber aleyhi salatu was salam, musulmanin musulmanin tefasidayi haqlari digan vaqtida, buni hank edirgan icabati dawa, toylariga jawab berishligdi. Keynigi beşinci adabi, yeyisdan awelgi beşinci adaplarini, adabi, Adamul akil fi aniyatib dahab wal fiddadibdi. 19:17 Bu azir bizani zamanimizda yor. Altindin islangan, kumishtin islangan idishlarida axirlanishligi ukun, minakilishligi, avqat yeyishligi. Axirlanishligi ukun, oshalarda avqat yeyishligi. Bu haram qilingan. Altin idishlarida, va kumishtin yerselgan idishlarida avqat yeyishligi, su idishligi haram qilingan. 19:48 Fakhirlanişlik üçün degən vaxtıda bercan nase kirib kitadi. Şeyh Huseymin rahimahullah bütte nasani keltirgan. Fakhirlanişlik üçün deganda öşe urf adatlarga qan qaraladadir keltirgan aqyan. Urf adattagi bomayan nasalarini fakhirlanişlik üçün qilniq qoyladigan bulsa, bu nase degan nima buladi? Qarambur qala urad digan. Qanday deganda o kishi 20:19 Sallani misal qib qeltiribdi. Sallani sunnattir qiyishadi misal. Sunnattir qiyad digan. Agar shu salla qiyabgan shaharlarda o uruf adati da qiyilinmay digan bolsa digan, ya ki qaci qebar qiyaganlar uzun kim qiyo alad? Diriz mi? O shay arabistanlar da qiyilad digan uzun kimni, alb qelib bu yerlarda sunnattikandir dirib, shaharda qor diktib, deyqat qib qiyo alad. O shay qiyimlar agar bu yerlarda qiyilinmay digan bolsa, 20:49 başqalardin, shunla yqaraganda, bir nazar salganda, aciralib turadiyan kim bosa? Aciralib turadi. Elbette o aciralib turadi. Badariklisayniz, hamma aciratadi o kimdin. Shu shurek kimidi bataladi. Fakhirlana dana kimdir qoyladdi? Shunu uchun, shu kimini kiishlikni qaytarilgan. Shu kimini kiishlikni qaytarilgan. O, shu diyarlarda sunnabdi usabdurma iddiyan. Biz, tilla diganligimiz uchun, altin və kymish diganligimiz uchun, 21:20 Yana bir nasege ayit bilib gecimiz gerek. Menin ümmetininin altin ve köymüşler, altin, menin altin dediler, altin menin ümmetininin erkekleriye haram qilindi ve ayallariye halalsindi digan. Erkekleriye haram qilindi digan. Altin neydi? Fakar altin. Xünün ki, bu köym adamlarını kolleriye karasek, erkekler kolleriye tılla üzülü takishiyan. 21:50 Mənə şu üzükler haram qılıngan. Qayganber sallallahu alaihi wa sallam bir sahabini qolida tılladan qoygan bir üzügünü qördi. Xünde ekti ki, seni qolinda cehennemdin bir çoğu qolus egini yaxşı qolasanmı diganlar da, yox dedilar. Onda bunu yecik teşe digilar, yecik teşe digilar. Xinde qayganber aleyhi salam kitkenden geyin, yanidegin sahabila ekti ki, hu, üzügünü almaysanmı diganlar da, 22:17 qayqambar a.s.a. mulaqdir var gəndan səni mən həbədən aməymən, hicqəsən aməymən digənlə. Xünü üçün, bu tılla üzük taqqishlər haram qusaqlanan, erkeklər üçün. Erkeklər üçün haram qusaqlanan. Çüngə əhəmiyyət dilişlik gərək. Keyin, tılla saatlar. Tılla saat. Erkeklər üçün tılla saatlar taqqishlik. Amma, taqməsə, faqat çöntəyi də alıb yursa, ya ki yanıga koyub koyub, ya taqqiga koyub koysa, 22:48 Bol oradi? Bol oradi. Xu saatin həm və niməsidin həşe qoli qe taxt. Yurgen anan vizugini niməsden erkeklər nimə qiqaradi, zafat qiqaradi. Zafat qiqarishi qelek. Çünki erkeklərgi u haram qilin gəlniqi üçün, onodin nimə qiladi zafat qiqaradi. Amma ayallar üçün, zinat bulişliqi üçün, ayallargi tillali halal qilin gəl, ulari taxti bol oradi. 23:19 Peygamber sallallahu alayhi wa sallam ayitlar ki, alladhi yashrabu fi aniyyatil fiddah innama yujarjir fi batnihi naru cehannam dirlar. Tillah, yaqi kumish nimalar da gidishlar da icayadgan kishilar, ular qaranlar da cehannam otidlan nimagladi, alangana nifra cehannam oti dirlar. Amma kumishke qelaryanm olsak, erkeklar ucin kumish ucuklarinin takishligi caiz isaflanadi. Kumish ucuklarinin takishligi caiz isaflanadi. Indi, 23:48 vizukni taqqiyan vahdada qais qoliga taqqadi digan bosa vizukni on qoliga taqsaqan, qab qoliga taqsaqan bolo vradi digishgan on qoliga taqsaqan, qab qoliga taqsaqan bolo vradi vwa albinsir walxinsir digdi manashu en aqridagi kitkina basmali barmak bilan yunu yanadagi barmak ikkisiga taqsaq boladi vizukni digan dimada kumish vizuklarini on qol bilan qab qolda farki yov digishgan 24:21 Amma, saatini həm put düşündi. Bazı bradarlar, Peygamber aleyhissalatu wassalam, hərbir ishi da on xolni kana yuhekbut tayyamin, on karakorinan ishlatisini yaxsh qorardi, həm manasasda, hatta ayaq kin qiyenlardi həm, on ayaqlar bilan başlardi. Digan, hadiske bin a'an, saatini həm on xolige taqshadi. Bunda durgan anaqa yuk, bu sunnah digi ukunmaz, künçün, Shaykh Huseymin rahimallah etgenki, əgər çak xolige taqsa saatini, dürüs rahib oladi digan. 24:52 qeqqol qeqqol qeqqol qeqqol qeqqol qeqqol qeqqol qeqqol 25:21 Kozu bar uzuk gose, kozini ichgarisi yakarab, mana kahtini ichga kirgiz, kozini, uzukni kozini, shunday takishgarayakan, faygambe shallallahu alayhi wa sallam shunday taqganayakan digan sawallar, faygambe shallallahu alayhi wa sallam shunday taqganayanlar, onu kahtini ichga qilabalashligi, limadar, uzukni kozini saklab yurushkin kahtini ichga qayan. Uyer bu yerga urulub, uzukni kozini shukamasi qun kahtini ichga yakalib yurgan, faygambe shallallahu alayhi wa sallam. 25:51 Deykin, iqliyatgan vaxtinizda kahtini iqibla miqliyat yamdiysaniz, u vaxtda u zifnik ozini tashqabisi qe tepe qeqib qoyarsizda, u kahtini nizmab olaz. Xini qum bu sunnat, amali, yurux, deyixlik ozini na tovrib olaz? Na tovrib olaz? Altinchi adabi, altinchi adabi at-tawab var. Aamiyatgan kishi tawazuli xalatda borish digi. Tawazuli xalat digani ozini bizayitkandik. 26:25 Bu, Allahni bergen nimetige, bu, özünü tapu gegen mablazi, özünü tapuyobgen pulu sebebliyimin, mana, şu taamlarini özün tapup yeyekmen digen nesemiz, bunu Allah subhanahu wa ta'ala menga riziklantirib durubdiy, digen yetiqat bilan, Allahge, shukranasige, özini kamtarin qilib, faqirana, Allahni bir bendesi yekendigini bildirgan alatda bulish digir. Peygamber sallallahu alaihi wa sallim etgenler ki, 26:55 Men, kullar yeyegengi uxshab yeyeman, wa kullar oturgengi uxshab oturaman, dedi. Salchun qul, özün xeyidin aldi da, özün xocayinin aldi da, qanday oturad? Güdeyam haligi qorquda, güdeyam bir kentarinlik bilan oturad. Metakabirinin oturishigi uxshab oturmayi. Allah subhanahu wa ta'alani bergen naz nimetin aldi da, qud dushinaqa tawazulik bilan insan oturub, 27:24 geyifligi kerek. Saygamba sallallahu alaihi wa sallam ayisdilar ki, inna allaha awha ilayya an tawadawu, hatta la yabkhar ahadun ala ahad, wa la yabghi ahadun ala ahad, dedilar. Allah subhanahu wa ta'ala minge vahiy qilb ayittidi, minge vahiy qilb ayittidi ki, sizlar bir-birlar inlarga tawazulik bolinglar, brov brovni tepesden fakhirlanmasin, brov brovni tepesden fakhirlanmasin, wa brov 27:55 brogi zulum qilmasin ded dedla. Shuni chun tavazulikke buyurgan, bu hemme vaqtta insan tavazi bolishlay kerek, her bir vaqtta insan, nima bolishlay kerek, tavazulik de bolishlay kerek. Biz shunge buyurganmiz, buyurulinganmiz. Chunki kimni qalbida zarracha, misqal, zarracha, misqalcha deyani ushe zarracha, nima kibir bola digan, bolsa cennet hikirmaydi digan. Kibir bolsa cennet hikirmaydi digan. Nimagi, shu kibir, 28:24 Ozyngizni bashkadin ustun ekenliginizi bildirishi hareket qilla digan nasi shub kibrib oladi. Bashkadin, ya yeyatgan taaminizde bashkadin artix yeyman, kiynishdi bashkadin artix kiynaman, minayatgan mashinanda bashkadin artix raq mashina minaman min, yaqib olmasi meli uyun bashkanikidan artix raq. Shungi ox shigan harbir nasi da kibri gelawirsa, axir barib turib ozyngizdin tasirax adam ayitsa, ona ayitgan xax kalimasini qabrib olmayiz. 28:54 Natoğru edeshken vaxtinizde, şu qilayatken edeseniz, natoğru, sünnetke, hadiske toruhi mey disi, şu kibir sebeblik, ösheni eyti etken hadisini ve ayetlenini qabullamaya koyas. Ve hadis ayetlenini qabullamistik sebebli insan, nime geylenedi? Cehennem egelerdin birigi eylenib qalad. Xini uchun qabili qalbidi zerdaki cekibri boyan adam cennetki kirmeydi. Amma, tawazuli gisi, bu, peygamberlinin sifetleri. 29:28 Sallallahu alayhi wa sallam 30:02 Yeməsliklərini səbəbli özünü mutawazu ekənlikini körsətib, çünki yemədi dedilər. Çünki başqa Faris və Rumlər dedib. Biz də hazırmda ikindi Ruslardib, bayamız o? Ruslar bunda iqlalakən, Ruslar bunakı yerakən, Ruslar ustoldi yerakən, Ruslar bunakı... Bulardir u shawakta Faris və Rum dedib ingin. Faris və Rumlər, ular ustoldi oturib yiyishardilər. Lekin Peygamberi Aleyhissalatu Wasallam unda oturib yemədilerdir. 30:31 nima yerge dasturuxan salib yedilar. Aytardi ki, yerde yeyatgan adam, basini tepege qilibinda oturbi yeyigindan kore, yerge ingeshib Allahni rizqini iki bugilani biyeyatgan adamin shakili ham Allahgi shukurana digini bildirib furad digi. Suni chun Qayran bera'i salam, haligi bugilib yerge ingeshib yiganlar digi. Amma sotolda oturbi yeyislik bu, makruh ya ki, baska nasilmaz, amma insan özini, ösi halatda ham, kanday halatda bosun, 31:00 Tawazu u legeni bildiribi yeyishliyi kerek. Mutawazu u legeni, Allahini beryerken rizqige nima muqtaj legeni bildirishlik kerek. Yettinci adabi, yeyishlikten awvelgi adablinin yettintisi, ishrafil jarbil ta'am. Ta'am hazır legen vaxtda, koshinilarni ta'amga shirik qilib koshilik. Koshinilarni ta'amga shirik qilish. Manashir sunnat. 31:32 Amallari yuxur kit gemdiniz diyarlarda. Miradim, eger hadir koshininizli aqata qisqiniz, nima boldi deyib? Tübet gel yefsanda deyib. Korku kit etdi, taam fit etmişsiniz. Amma, kem, awvallari kök boyan. Awvallari kök boyan, ishe taamini koshinilariga alp qishlik. Masallallahu ya sallam bir hadislari bar. Lekin bizar bir şey hadistin cidayan vahlat taqa gemdiz. 32:11 Wajaruhu fi janbiri ji'a degan mi? Wallaha halam shu manada degan. Sizlarni qoshninglar ash golub turub, sizlar qarninglarini toydurub uxilagan kishi mu'minmas degan habis degan. Sizlarni qoshningiz ash golub turub, siz qarningizini top qolub turub uxilagan kishi bu mu'minmas degan. Shunu yukun, shu vaqtlarda nima qilinladi qoshninglariga qattik ahamiyat beri degan. 32:42 Biz inshaAllah qoshnilik haqqi digan qoshni adablarga diganda onu zikir qilamiz. Biraq qoshnin paygamber sallallahu alayhi wa sallam ehdilar ki, Jibril alayhi salam gelib nimaqildi qoshniga yaxshilik qilishni qayta qayta taqidilab, qasiyat qila verdilab, qila verdilab, hatta ki miras kor buqqal arikanma diboyladim digandar. Hatta usha mirasimga ham shirik, mirasga ham shirik bola digandiboyladim digandar. 33:12 qoçunin haqqi xunchalik dəracede islamda sharyetden imaqilinyan, terkitlinyan. Indi, bir kishini bilardin, biz okud yurgan vahdlarimizde, öshe kishini qanadaninin qanadanide nan yaqilaydi, üç günde bir nan yaqilaydi. Və gündelikte avqat qilinaydi. Xünde, hər güni, biz qoçun qobi yaşayganmiz, hər güni fərzandi 33:48 avqatdan alq geladi, nan yapilgan kuni tandirdan chikgan isx nanini qotarib geladi. Gelib, tepimizda qaraq turardi. Mena shuni chinlari ve mana nanini yinlardi. Biz hali kishini aldi da xicaliq olub, kete orin biz yeyimiz desek, eytardi ki, meni dadam, shular ichganidan keyin taamga agiz degayman. Ular ismay turub, meni taam yeyishligin gomaydi. Shular yeganidan keyin geymandib, yemaydi. 34:18 Men shuni korganligini, guaxligini bir ishim kereh diyar. Biz adagi taamini yeganimizden keyin barib, dadasigi eytardi, dadasigi unnay keyin diyar. Shun daya adamini guaxi boyayamiz bize. Dikim, zan shunun baska adamini men guaxi bomaydim, yaqib kormaydim. Koshini borib yashegani shun daya boyayam. Koshini borib yashegani shun daya boyayam. Bi sekizinci azabi, taamini yeyisden evvelgi sekizinci azabi, taamini, 34:55 bradarlar uchun va adamlar uchun ta'am birishlik bu umumi xalatda ekiliyatdi. Baya qoşnilar uchun ekiliyangan Musa indi insanlara, belki insanlarga, ya ki bradarlarga ta'am birishlik haqidi. Çünki mənə bu yerde Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamni hafizlani keldirdi. 35:21 Afzalul amal an tudxil ala aqiyyikal mu'min surura, au taqri an hu daylan, au tut'imahu xubuza, dedilab. En amallarini yahshdi, nima dedilab, bradaringe, mu'min bradaringe khursanchilik kirgizishligin, köynege, qalbige khursanchilik kirgizishligin, dedilab, va undin qarizdar bosa qarizini otak qoyushligin, dedilab, va nam bilan ta'am berishligin, dedilab. 35:51 bradariga nam bilan taam berisligin digi. Usta nasi nay? Demek, khursanchilik kirgizis digan vaxtida, kanday khursan gola digan habarlar borsa, birinci yetkizislikke hareket qilisligi. Birinci yetkizislikke hareket qilisligi. Ikincisi, qarizini ota qoyisligi digan nasi, bizda u nasi bomaydi. Qarizini ota qoyisligi digan nasi. Biz insha Allah, uni bradarlik adaplari digan 36:19 mauzuda, biradarlik adabi deyan mauzudu ötemiz. Hadib, biradar, biradar deyan köpeyib kitkin, dekin, biradarindan korhsir koyad. Biradar, köpeyib kitkiyat, qaybirgi ishanishdiyan bilmaya qaliyar qizdi. Shuni üçün, biradarlik adabi qanchalik dərəcəde bolujtik kerek. Köxe, sahabilar davridi, min sizni Allah yolu da biradar tuttum deyan vahlardi, haliqi sahabi etkin ki, unday bolsa, siz özinizdi könteginizdegi narsiga menden gore haqliymazsiz deyanda. 36:48 Cun teginizdege, nesdege, menden kore xaxli imaxsiz. Xinde bradar qolaxsiz, Allah yol edi diga. Naligi sahabi etgen, mi undi xali tayyarmaxsiz diga. Bizan xun chalik darac edemizde, hali undi chalik tayyarmaxsiz. Brona, xarizin azir kim bar, tolif kitab. Qorkut durad azi, qariglar naib qormaxsin diga. Qariglar naib qormaxsin azi, bro bar, tolif kitab. Men tolayman diga, azi hem mayitab xarizin. Xun aqa, bradar hem iffaklik boyan. 37:20 ...miradarlar ham iffetlik boygan... ...dar da bu hadisni ista olsa hamma bir-birgi qarginay etiski tukidir da... ...sinu icun iffetlik boygan. Ular hic maqali maqimayan. Mani Peygamber sallallahu alaihi wa sallam... ...Madinadin keygan vahdardan muhacirlar bilan, ansarilani... ...mima qildi... ...aki uke tutuntirdi. Abdurrahman ibn A'uf bilan... ...yan abdarini... ...Abu Dardaani... ...aki uke tutunturib qoydi. Wallahi alim, xu kishi bo sadaqeri... ...cundi... ...u kishi aittilar ki, mani aminim dedi... 37:50 malini tin yarimini bolyub biremen, sizge, biradar ekemiz, degi. Vee, u yide, ayallariminin, degi, qahlaganini tenlen, degi, talak qilemen, u yile nesiz, degi, degi, caimini, uyumini, tin ortasdan bolyamiz, degi, suyade yeshevires, degi. Bunday disi, hamme gey aqqishay, degi, hadir. Bizde, shunay disi, hamme, boldi biradarman, digilin boshla boshadin, biradar boqaladigiz, degi. Abdurrahman ibn alfaytki, Allah, Subhan Allah, sizin malingizge, 38:20 Ahlin nizga, xanadan nizga berekat bersin, meni bazarga yolla koyin, dedila. Itfetni koriyafsizmi? Temagarlik yok. Bizde temagarlik var, brodan egel san, mablak cikadiganini bilubqasik, darra o she bradar boladsa, keci yurgan haligi tiontagi boshagan bradar, endi eskiyib. Un tashib gitamiz. U bradarini eni tanamayamiz. Yolda qoy bitarsa, unday xarab utgitamiz, kendib. Eni haligi tiontagi bayrak, bogan kisi, bizge bradar bolqalad. 38:51 U həm bir gün Allahnız qazayi taqdiri bilen könteki busursa, undun həm bradarlik kitadi. Unaxi nasi bradar digani? Künün üçün iffetlik, bolishlik, təməgər bomaslik, bradar gogenk. Abdurrahman ibn Aws təməgər bomadilar, baya çanaysenizgi Allaha barak edersin, deyikin məngi, bazarini korsetindir, bazarini korsetganilarda, barib bazarida saldaqtildilarda, erzimegen künlenlikide, anca mablaq topladilarda uylanovaldi. Uylanovalgin oaxilarda, 39:20 Qayqandar Qayqandar Qayqandar Qayqandar Qayqandar Qayqandar Qayqandar 39:49 verdim mahriga deganlar. Mahriga shumdayi verdim deganlardar. Awlin walawishat dedilar. Shumdayi bolsa dedilar, bir koy soyup bolsa ham adamlargi ilan qip qoyin dedil. Toy qilin dedil. Bir koy soyup bolsa ham ilan qip qoyin dedil. Ulan yalbeginizdi dedil. Demek, birincisi, Abdurrahman ibn Awf ta'am agar masi dedilar. Maliga yakshi o amadi. Yaki mingi darro, berin ki abarotke pul berib turin demadilar. Oz chiquib, oz bagarini udastan chiqudilar. 40:21 Ikincisi, Qayganber sallallahu alayhi wa sallamni din ishlari bilan mashgul boli dunya ishlari din nima xildilar? Xabersiz qa gyanligi. Abdurrahman ibna ufni uylan gyanligini ham, hatta toylar qo gyanligini ham, qanda qo gyanligini ham bilmaya xaldilar. Din ishi bilan mashgul dilar. Bizini kynimizgi oxshab, din ishlari, darslar toxtatiladi, chunki falan kyni falan chani uyda toy baraykan deyilmima gyan. 40:54 Qoylar toy ma toy yorub, darsilar qab kitmaga. Paygamber aleyh salatu was salam din anaqasi bilan yorub, sahabilarini toylariga qatmash. Manashun aysagi hambiri, tandi, ahamiyat bir qoysh gari. Baz bradarlar chakiradi, lac yox, bar amayniz dediyan bosayniz, kafa uqqalad. Qafa uqqalad. Turun, biz yittinci mi, sekizinci adab qoykildigi. Tokuzinci adabi, adamin israf. 41:27 O shay yeyniyatkan ta'amni israf qilmaslik. Allah suba'anahu wa ta'ala wa kulu wa shrabu wa la tusrifu innahu la yuhibbil musrifin. Yeynilar, ikinilar, israf qilmaynilar. Allah suba'anahu wa ta'ala israf qilucilani yaxsh qirmaydi dedik. Endi ikinti nima, adaplarini ikintisi, haligi nima vaqtida yeyatkan vaqtidayi adaplar. Biz yeyistin awvelgi adaplar yuqtadik. Endi yeyatkan vaqtda, ta'am yeyatkan vaqtdayi adaplar. 41:57 Taam yeyatgan vaqtdagi azaplarinin birinisi, bir taam, bir idishda yeyishlik. Misal chun, taamlanini bir idishga cemlab, yeyishga imkaniyat bolsa, bir idishga cemlagani yaxshi bolad. Silan, sqilp gitamiz, bir bir vaqt giganimiz yaxshi deydi. Baz jayladda, misal chun, adatda, axs taam limakil nadi, bir katta layan chada tartiladigan bolsa, baz jayladda kasega salib tarqatad. 42:31 Öşe nəsi, yaxşı məsəz. Niməge, öşe kättə bir idişge, 5-6 adam bursun, 10 adam bursun cəmləni, bitti idişte, kollarini bitti nəməge tıqib yiyilinsa, bunda bərəkə bular. Bayramber aleyhissalatu wassalam ekinlər ki, icita mi'u, sahabilər bayramber aleyhissalatu wassalamga şikayat qılb qiyen, taamlarini yiyigan vaxtda kifaya qimeyatdi, taam azli qiliyatdi, kəmli qifaliyatdi debi şikayat qiyenlərde, 43:01 Saad Peygamber a.s. eddilar ki, ijtami'u ala ta'amikum wa dhkursum Allah alayhi yubarak lakum fi'hidi. Silar ta'amiga cemlanib yiyinilar, bitit limagi igishga sahab cemlanib yiyinilar, vayyatgan vaxtinilar da yeyishdin awal Bismillah dib, Allahin ismini zikir qidinilar, Allah subhanahu wa ta'ala silariga ta'aminilarga barakat beradi, dedilar. Ikinci adaqlari, qaslul yad qablat ta'am, ta'am yeyishdin awal qolini yuvishlik. 43:32 tam yextin evvel kolini yuvishli. Evvelgi bulamalar, tam yextin evvel kollarini yuvishgenlar. Lekin, bu yerde bu sunnet emelmi, ya ki sunnet emesini tamini kolini emesini yextin evvel yuvishligi. Yextin keyin yuvishligi sunnet. Lekin yextin evvel yuvishligi digenlar da, yok, buni eger digen kolda. Iplasligi bola digen bu se, ya ki kol bir ozi 44:06 qoluni nimasiga, yugulgenligi, ya shubhada, ya basqa bolsa, u taamnin evvel qoluni yugusligi mustahib amal bolat digan. Lekin qoluni evvel yug digan bolsa, taamni tefesigi diganda, yana qoluni qaytadan yugur oturusligi nimamaz, mustahib mas bo deyishgan. Mustahib mas digan. Agar adamlar bilan sohrax digan bolsa, misal chin, keyin kelib durub, agar yugusak ola bolat. Adamlar bilan sohrax digi uchun, 44:36 başqa, eger, baya, kololardage, adamlarini kololardan bramime shubhalan gembose, itlaz boldi, bashka boldi yenlaysa da, shimda kolonib kose mol oyeradi. Intizar, irtuncisi, intizarit ta'ami sarkhin hatta yebbiddi. irtunci adabi, ta'ami yeyatyan vaqtda ta'amilar elbetta isxalikdak gelinadi. Xu ta'amini isxila yemestan azgina kutishlikdi. Cunki ta'am, 45:06 Səhəl sa'uz edinsə, unda bərəkə bolad, deyid. Qayğambər sallallahu alayhi wa sallam eddi ki, innahu a'damu lil bərəkə, deyid. Sa'uz edigan ta'am bərəkəlik bolad. Çünki, haqqiqatdan həm, ıssıq ta'amini yeganinizden kin, ta'am qayagı kitkinini özünüz bilməy qalaz. ıssıq ta'amini yeganden kin. Çünün üçün az gina sa'uz edinsə, ta'am bərəkəlik bolad, deyendir. Gen ikincidin ıssıq ta'am yedigan vaxtda, qayğambər a.s. qaytarigan, nimaqilişlik, ta'amini püflə 45:35 hər agen adamlarni koraysiz ta'amn alatda turikat turib ta'amni savutib, aqiz bilan nima keyin unu yeyid. Bu lansadini qaytarizganimiz, chunki u aqizdan tisqayatgan mikrof nima ge tushadi, voshakashqdagi ta'amgi ge tushadi. Va u mikrofni qaytadan tashqaridin itqarigi yotishligimiz bilan nimalar fayda volad, qesalliklar fayda volad. Chuni chun Paygamber sallallahu alayhi wa sallam ta'amni tiflashdikdini qaytar gyanlar. 46:02 Indi sal ozi orta xalat kekeli, saugan, nank egin yeyla digan bulsa ta'am, oo vaqtta nima turkeski khacat buumayib, ham barakali bolayib. Ikincisi, ta'amni cuda saug xalatda yeyishlikindan qaytarilyan. Ta'am muzda iturib yeyla digan bulsa, ashqazan bush xalatda, ashqalatda yeyilse, ashqazanlin shamalat bojlik, ihtimali bolyanlik sababidin ta'amni muzlayi xalatda yeyishlikindan qaytarilyan. Demek ta'amlar nima yelitilgan xalatda yeyila. 46:31 4. Azabi adami tahqiri ta'am. Ta'amni tahqil qi maslik. Ta'amnin ayib axtar maslik. Bu, kimde qib boladi? Ta'amnin ayib axtar islik. Erkihlerde qib bu maydi. Qaynalarda qib boladi. Qaynalar ilaci bolsayam, ta'amni tuzu atchiq bolsayam, ta'amgi tuz samaf sanadir bayad. Ayib chiqish gerekti. Tuz atchiqib qistayam, tuz iken bol. Ya tuz iken bolsayam, tuz ishqilib. 47:06 Kelinge bir ayit tapsturusluğu uchun kelini tarbiye deyidi bu. Tarbiye qilux uchun ta'amdın ayi baktara. Ta'amdın ayi baktarmak shirik gerey. Bashqa nasadar bilan talim, tarbiye bisib olu oray. Lekin khasatan ta'amge ayit qoyusluqdin qaytar dilingemiz. Xunki deyidi bu birincidin sunnatki xilab emal, payramdar aleyh salatu was salamini aytadilar ki, 47:30 Qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, qayqambar Aleyhi Salam, 47:59 Allahni bergan nimetini inkar qil islik. Allah shun nimetini beribdi, shunga shukur qilib yey verish gari. Lekin, onnin nima qulmasini ikari. Amma, tahlim babidin nimada boladi, misal üçün, mana shu nimalar aciyabdi, kafiyalar aciyabgan adamlar, bashkalar, shu yerdda taam dereyatgan, taam islayatgan adamlarini tahlim üçün ya bashka üçün taam naminda isla, onda isla diptirib, örgat isligi mümkün boladi. 48:31 U talim bağladın. U ayib axtarishlik, ta'amda ayib axtarishlik saplanmaydu. Ta'amdan ayib axtarishlik saplanmaydu. Beşinci adabi ta'am yerken deki, beşinci adabi zikrullahi ta'ala indaf ta'am. Ta'am yerken vahdta Allah subhanahu wa ta'alani zikir qidishlik. Sallallahu alaihi wa sallam eytadilar ki, ida akala ahadukum ta'aman fal yakul allahumma barik dana fihi wa abdilna qayran minhu wa ida shariba dabana fal yakul 49:06 Allahumma barik lana fihi wadidna minhu fainnahu layta shay'un yujzi'u minat ta'am wa sharab illa labaddi. Qayambar a.s. ta'am yesalar, agar silan dittayinla ta'am yesayan bosalar, Allahumma manashu ta'amda bizga qarakatlar bergin, wa bundan yahshilarini bergin bizgadib dua qisim diganlar. Wa sud ichariyan bosalar ham, su ishsalar ham, nimadigi Allahumma bizga manashu nasilada qarakat bergindib dua qilad diganlar. 49:35 Demek, Allah'nin zikir qilişligi. Və yeddinci adabi, at-tasmiyyi awweli ta'am. Ta'amdın awvel, ta'am yeyçdin awvel Allah'nin ismini nima qilişligi? Zikir qilişligi. Allah'nin ismini zikir qilişligi. Zikir qilngen vaxtıda, Bismillah kalimasi bilen kifaya nalişligi. Bismillah. Bazda Bismillahirrahmanirrahim digi, akrigeciye itilmadi. Bizga Peygamber Aleyhisselam talim bergenleri, Bismillah dittirib, ta'am başlashligi. 50:05 Aqir gecey aqishligim maz. Shunu shum, Peygamber sallallahu alaihi wa sallam gey, harbir nasisizda biz irgeyshemiz, harbir urgetgen caylarida, shu cayda biz Bismillah dir taamini baslashligimiz gerey. Peygamber alaihi salatu wassalam, Ibn Abbas bilan bir kundari taam yigan vahlarida, Ibn Abbas kichkina bala yedilar, taamini bu yerdan, bu yerdan chukulab yiyatigan vahlarida, Ibn Abbasin qollarini uslatdi, toqtarti, baytidi ki, Ya gulam, sammillah, wakul biyaminik, wakul mimmayalikdi. 50:35 Ey bala dedi, ta'ami ye'erken vaxta ta'amidin əvvəl Bismillah də qoli'ni uzaqqindi. Və on qoli'ni bilan ye, on qoli'ni bilan ye, və öz'ing'e yaqin ca'idin yedi. Öz'ing'e yaqin ca'idin yedi. Küç t'an asani biz fərdanilərimizgi bərçəmiz örge t'içimiz kerek. Ballarimizgi örge t'içimiz kerek. Demek, ta'amini ye'içtə Bismillah d'içligi, və on qoli'ni bilan ye'içtik. Hazır yukinda qaray digan bo sengir, 51:06 Yüde köp adamlar çeq qolublan yeyib. Çeq qolublan yeyib. Əgər taamni yeyişdin əvvəl, Bismillah deyişini esidin çıqar qoyanmosa, esidin çıqqoyanmosa, taam yib oturib, ortalarda esi yeyikigan vaxtida, Bismillah, əvvəlu hu, əxiruhu deyib. Bismillah, əvvəlu hu, əxiruhu deyib qoyad. Bəgamber sallallahu alaihi wa sallam mənə bu hadistaytadi ki, izə dəxalar racul baytahu, fa zakarallaha, 51:43 inda dukhulihi wa inda ta'amihi qala shaytan li ashabihi la mabita lakum wa la isha wa idha dakhala falam yadkurullaha ta'ala inda dukhulihi qala shaytan adraktumul mabit wa idha lam yadkurullaha ta'ala inda ta'amihi qala adraktumul mabit wal isha dhir agar istilani birinlar uyunlargi kirsaynlar allahni uyungi kirgan wahti ismina ayaktaynlar dhir dhir bismillah xarajna bismillah walajna wa ala rabbina tawakkalna dhir kirgan wahti shuduana ayaktaynlar 52:11 Keyin taam eyatkan vaqti ham Bismillah deyirigan bu saynglar dedi, shuu vaqtta shaytan ayitarekan ki, özinin asxablariga, shaytan, la mabitalakum wala isha, silariga bugun bu yerdiga cayam yok, awqat ham yok deyirikan. Cunki kirayatgan vaqtta Bismillah bilan, kirgan dua bilan, awqat vaqtda dua ayitgan, sunucun bugun silariga cayam yok, nima yok, awqat ham yok. Agar Allahni ismini kirgan vaqta ayitilmese, shaytan ayitarekan ki, 52:41 ane bugun tunay digan cay taktiginlar digerekend. Tunay digan caygi erishtiginlar diger. Agar taam yertgen vaxta Allahin ismini ayitmese, sizlerge hem tunay digan cay, hem taam, hem mene shu yerdde bolet digerekend. Demek Allahin ismi ayitlimmegen hanadanda, ve avqat yertgen vaxta Allahin ismi ayitlimmegen bolese, shaytanlar shu yerdde tunab, shu yerdde birgelashib avqat yedi, shunu için shu hanadanin tapayatgen mablaqlarida berekat bulmaydi. 53:12 bərəkət bu meydi. Çünki şeytan birgələşib yib duradi. Səkkizinci, azabi, əllə yastacilal mar'u fi bəd il-əkil. Ta'am yeyiş vaxtıda, ta'am keltirilgan vaxtda, cemaat bilan birgə oturgan bu sengiz, unu yeyişlikke şaxilib getməsdi. Ta'amın yeyişlikke başqalardin əvvəl şaxilib getməsdi. Bəz dişlər bar, həmmə birgələşib başlash, başlan nədi, nimaql nədi? 53:41 Desa, etadi ki, yox, bu nəsi sünnətməs. Hala ürinlərde itta şart özü başlip geti oradi. Kättə geyəm qara maydi, kiki geyəm qara maydi, ta'am ən aqimi. Künü üçün ta'amni adaplari ta'am giy gənədən giyin, həmmə birgələşib, şu ta'amgi, nimaqlinadi, brodan avvel bro kol çozməsi deyikirik. Illa, əgər şu kişi, misal, yaş kattaligi səbəbliq, ya ki, şu 54:07 qishlaxta abro itibari sabaplik bashkalar undan awvel yeyishka uyalib tura digan bossa digan, shu kishi birinci ta'amini yeyishni basla biersin digan. Ta'amini yeyishni shu kishi basla biersin digan. Demek ta'amini yeyishnikni adablarini saktidincisi shu. Tokuzinci adabi albad u bilfavar kiya digan. Bizde tisgarisi, sakti tokuzinci adabi ta'am yeyitgin kishilar birinci dasturukanda koyulingan narsadin qaysanisini yeyidi? 54:38 dasturxanda barana yeydi desinish, dasturxanga qoylingan nasalardin meyvelardin baslasin digan agan, meyvelardin, bizda en aqiri yeyledi, meyvelar, meyvelardin baslasin digishgan agan, chunki meyvelardin yey digan bolsa digan, brinchidin ashqazanga chushub, ashqazanda, nima qilishka, hazim qilishlikke yardam boladi, almayan, chunki oxshigan nasalar, meyvelar, ashqazanda teziraq hazim qilishlikke yardam chukturad digan, chunki meyvelardin yesin digdurub, 55:08 Bunga baz ulamalar, Allah s.a.v. ayatini nimaqilishgan, ushanin bir fayda chikarishgan. Shuni fayda chikarishgan ki, Allah s.a.v. birinci fakiha, miyvelarini yeyshadi, cennabda miyvelar yeydi, keyin kusni goyuslarini yeyshadi, özleri haqlayanini yeydi. Birinci miyvelar keltirdi deganligi uchun, shuni uchun cennabda mene shunday bolsa, 55:38 sarayam nima qadish qerek, birinchi boktur miyo adni yeyishlik qerekdik ishqar. Uninchi adadi, al-akil bil yadil yumna, un qol bilan yeyishlik, mit azir yuqarada ham ayittik, u yerdayana takirarlayabdi. Iza akala ahabikum fal yakul biyaminihi, wa iza shariba fal yashrab biyaminihi, fa inna shaytan yakulu bi shimalihi, wa yashrab bi shimalihidi. Agar sila nabittaynlar, yey digan bo saynlar, un qolunlar dayinlar, su ishsaynlar, un qolunlar da su ichinlar, shaytan chak qoluda yib, chak qoluda ichatdi. 56:09 Demek, çab qolda yeyatgan vaqtda, nima, shaytan qorxilib birda yeydi. Çab qolda suycayatgan vaqtda, shaytan qorxilib çab qolda suycaydi. Xini uchun, on qoldan yeyishlikke buyurlingimiz. Baygambar sallallahu alaihi wa sallam, bir güni bir kishini nima qoldalar, çab qolda yeyatgan digini kordilar. Geyin aittiki, sen on qolinda yegin dedi. On qolinda ye digani di, hadirim, bravlarga shinday disayniz, xustatan, 56:38 hali ki kibir n'ayt digi, haqqni qabl qildirmaydi, deb turub, kibir n'ayt. Bazisayn mahalaga damlaman digan nami chiquqaygan kishilarnayam, koraymiz chak qoldayatgan digini koraymiz. Shujayda, on qolun izdiyengi desayniz, kibir zabablik, indi shuni ham bilmaydiyakan demasim, deb turub, yo, meni on qolum naqqimaydi, meni chak qolum dilan yiyiman, on qolum islamaydi, ya bir naysa dib bahan aqilad. Dar o bahan aqilisini qotib yidad. Peyambar alayhi salatu wassalam, shukunay per kishi yayt digi, 57:08 On qoliniz bilan yeyin, chak qol bilan yemeyin deyanydi, men on qolda yeyamaymanyan, ya Rasula, dedi. Yalgan yapirdi, kibir sabablik. Yalgan yapirgan idi, Peygamber aleyhis salam etdi ki, Lasta tahta ma manahu illal kibir, fa ma rafa ayadahu illa fihi, dedi. Peygamber aleyhis salam etdi ki, On qoliniz bilan yeyamasayniz, ich qachan yeyamaylayan buk ediyin, dedila. Buna fakat kibiri man qildi, dedi, haqni qabul qulishtin, dedi. Peygamber aleyhis salam bildilar ki, 57:39 Fakat kibiri tabablik haqini qabili qimayakdi. Adcadi ki, shundan keyin bu kishi, on kolini hich khachan aqizlarigi kutaramaydiyan buq qaldi. On kolini aqizlarigi kutaramaydiyan buq qaldi. Allah subhanahu wa ta'ala shunu nimadlan balaqladi. Sunnat amallarini, sunnat amallarini, biz farizlanma itmayakniz. Fariz amallarida shak shubha yox. Kim agar fariz amallarini, Allah fariz qiyan narsani, masaraqsa, kulsa, 58:09 Oni nimaqsa, hariz mas desa, inkarqsa, shayq shubhasiz dinin chqqetar. Dinin chqqetar. Amma sunnat amallarini, üstüdün külishini özinin aqibati, manashinaqa aqibatlar yapgelar. Sunnat amalini, üstüdün külishini özir. 11. adabi, yeyakyan vahdayi adablarini 11.si, 3 barmah bilan yeyishlik. Qol bilan yegan kishilar 3 barmah bilan yeyishligi. 3 barmah bilan, manashi 3 barmah bilan yeyishligi. 58:44 Nima qun nadi? Sunnat deyil inge. Indi, u yerda itishadi ki, bir barmah bilan yeyishlik, mutakaddirlaminin anakasi deyid. Hadir, urqadit. Bir barmah bilan chukula biyeyishlik. Bech barmah bilan yeyishlik degan, beş ala barmahini yeyishlati biyeyishlik, ac gözlarnin adati degan. Ac gözlari sunaka, beş barmah bilan yeyit. Hadir, biz zamaninada hima beş barmah bilan yeyit. Uch barmah bilan yeyamaydi. Lekin, Peygamber a.s. sunnati bilan anakasiyati yanadim, uch barmah bilan yeyit. 59:15 üç barmak bilan digil. Bu öz meyar bu. Bu meyar. Ma şu ölç olum, mihiyas. Şu üç barmak bilan alimgin ta'amni, öz ağıziyev, aç qazaniyev, Allah sanat a'la, şunun miqdari bilan yeylin ediyan tıqbo'ya. Həvə hərbir kishinin barmağı, özünü aç qazaniga munasib qib yalibgin, Allah sanat a'la. Kerti kishinin barmağı bilan, qiçkin aqaq, qiçkin adami, aç qazani tohru qemaydi. Xini qini, hərbirini özünü aç qazaniga 59:45 almiyafgan ta'am barib kishib, hazin bolib ikinci ta'am yana nima bolib? Yeb shu ta'am ikintisi kirginchayin ashqazan haligini islak chikarib ikintisini qabulilashga tayyarbot turadigan daracag koyyab. Chuni qun kolda yeyishlik sunnat deyilin yanligi shu, amma qashqda yeyishlik ham bu bidi atinlaz, deyikin qashq meyarini yokatad, halig yubilch olib. Bravlarindak ashqazani kichkinar qashqda yeganlasi hik nasi bulmaydi. Qashqda yeganlasi ati calig qiladi. 60:15 Murawlanini ki, tez karib olaz. Shuni qun, qashiq o shandagini manin musiyasini yuqatad. Amma qashiqdi ye isli bu, bidiyatmaz. Qashiqdi yesayan bol oray. Ungi taxtishilini nimaqilini isli gireymaz. Shuni qun, bazibir kishilad, haychadi ki, shunatna bir kitab yazibdi. Yerimmestan, yerikmestan, vaqtlarini yan bemal alaykan, nuzulu savayiq ala man hakela bilib, malaiq dibi yazibdi. 60:42 Qashiq bilan yegan adamlarini asmaninan yulduzlar gelib kyudir varsin degan kitabda. Qashiq bilan yegan adamlarini asmaninan yulduz kyushtirib kyudirsin degan kitab yazi chukdi. O kitablarinin ik nimasi yog. Cunki qashiq bilan yesahin, buna nakasi yog. Onikkinchi adabi, al-akil min mayali, oziga yakin cahidagi nimalardan yeninadi dedik biz, ozi aldini yeninadi. Qaxi bu nima boladi. 61:13 bir laganchagi avqat salib gelingan bolsa, ozini aldi dagi avqatlaridan, ozini aldiga yakini dagi dini yeydi, shirigini aldi dagini yef koymaydi. Amma, bitta, bel taamlar bircaya koylib, bircaya koylimmaygan bolsa, bel taamlar bircaya koylib, bircaya koylimmaygan bolsa, narraqtagi turgan taamdan tanavul qilishligi bu, baya sunnatki xilaq bulmaydi, narraqta turganda, chunki ozini aldiga koylimmayganligi sebatlik. Onun uchunchi azabi, Adamin juluz muttaken. 61:46 Mənə shu adabgayam ahamiyyat belish kerek. Yeyatgan vaxtda yanbashlab yemeslik. Ya ki, birar nasege suyanib alib yemeslik. Misal, yastqa yatu alib yeyishlik. Divange suyanib oturib yeyishlik. Ya ki, yatu alib mutlaq yatu alib yeyishlik. Mənə shu nasalardin saklanishlik. Qaygammar alayh salatu was salam, la akulu wa ana muttaki edilir. Min suyangan halatda hargiz yemayman deyganlar. 62:16 suyanib oturib, yanbashlab oturib yemeymen digan. Xunu qun, bu sunnatka xilaq bu gelmigi qun, ve yaktib yigan avqat hazin borucligi qigin boladi. Xunu qun, bunlin ihtiyat boruclig girek. Ve un tuulunki adabi adamun nazar fil jadisin. Cama'at bilan ad yi digan bu sanyal, yeyatgan vahibda dima bir taam 62:46 bir lukma taamna agendinkin oturganlarinda hammasiga bir qatar qarab cikiboyar. Yenibir taam lukmalarda oturganlariga, yigatganlariga qarab oturayib. Manashun naysa nati vuru bolad. Xunu qun, agar taamga ishtihasi bomayan adam bolsa, cemaati qida yegisi kimigatgan bolsa, oturgan cayida basini ingashtirib, Allahini zikir qilib, tasbihayib, oturgani aksal bolad. Adamlarinda yigatgan lukmalariga nazar salib oturganlin korayib. 63:18 Yerge tushken ta'amlarni yerdin alib yeyishlik. Yerge tushken ta'amlarini alib yeyishlik. 63:48 tegib aliyan turbaqsini bozsun, başqa bozsun filan niket kizil, u taamini yesin vay shaytange aldirmesin diganlar. Silar taaminin kaysinisi da, taaminin kaysinisi da baraka-barekanini bilmayislar digan. Xini uchun, demek, yerge cuxib getkin taamilar yerdin alib yeylinisligi, yuvarib yeylinisligi afzal bolad. Xingi oxir, misal yey etkin adamlar, misal axsi yey etkin bosa, 64:18 Gürüşlər tökülgən bosar, xulamni oyla bir qoixliyi bu ayni sünnetke muafiq bolad. Ve on bixinci adabi izavaka az zubar fil ina. Misal, nima boldi? Idishke, asha, qiven deyimiz bizar, zubar, qifqaldi misal. Qifqala digan bosar diganlar, uni nima qilad? Tökülde şeydimi, suya, chaya qifqaldi. Yarkib o mesela avqatkir qifqaldi bir kesa, avqatkir qifqaldi. 64:51 qalgen bosa. Unu tukidda shashlikni israq bolad. Shunu uchum qayamber a.s. namaytiki, ida wakay zubay fi shuhur sharabi ahadikum fal yugmizhu thummal yanza'hu fainna fi ahadijana hayhida wafil ahir davadid. Agar kushqasi dedilar, unu yanayam dedilarmda bir batir vatsin dedilar. Haligin kushqa gendimani, bir batirsinda kin altashasinda avqatini icha vursin, ya ki chayini icha vursin, chunki unu bir qanatida 65:21 kasallik alib yuradi, dedi. Tashiray, bir qanati kasallik alib yuradi, vay ikinci qanatida ushe kasallikni shifasini kotarib yuradi, dedilar. Xunga qarishi dava ikinci qanati boladi. Xunu uchun qaisi qanati u, nimaga avqatka ya ki, qayga tushiyan digini bilmaganimiz sebebidin, ikgalesin tqivalsek, demek, ham kasallik bilan, unu davasi bir-biriga, nimaboladi, tinglashib gitadi digan manada xunayiblingan. Xunu uchun, 65:50 israf qil məslik üçün avqatlanini hattak hasan ge məsələn cuxufa ge mbosa öshen de qalib bir tıqvalib tolib təclan orad. Amma indi kitkina cahaylarga, suqlarga cuxufa ge mbosa, tabiniz tatmayan mbosa onu fəqib təclaclik. O, nima bu meydi? Bazilar, yox, sünnabda xun de qilish qereykin, xun albatda qilasi deygan nəsani mehkəm turu olad. Yeni sünnabdaki ge nəsalanin biz eytik te oramiz, deykin, onu özü tabiatiniz ge insanini tabi ge hem qar alad. Tabiniz tarsa, 66:21 yehsiz, tabin satmisi yemeyhsiz, buddi Khalid ibn Walil, Peygamber aleyhis salatu was salamni aldiga, dab ni ap geldila. Zab digan hayvan bar. Bir kelte kesek diyoqshir kitad. Zab digishad arablad. Kelte kesekini goryan sisi? Xu kelte kesek, indi azam ninda iqariseniz, jirganishlik tashkarisidin. Peygamber aleyhis salam itkin ki, eyn oysa, zabni iynida digan iplaf nasalaminin barches tapilad digan, ilan, chayan, baska hammasi, xu hayvanini 66:51 uyida tapilar iken. Künçelik iplas yaşaydiyan hayvani iken. Lekin, şariyatimizde, shu hayvanini yeyişlik göyüşli halal boyi. Künü, kün, Khalid ibn Vali, künü, zadni Peygamber a.s. n'aldin yeganlari da, Peygamber a.s. siz yeverin, min onu yemeymen, didili. Künki, tabiyyati tatmadili, tabi tatmadili. Lekin, onu haramdir, nimaqiman. Tabi tatmayan adam yemese, o, anafab omayiz. Kün, yox, shab, 67:18 Tabi tatmayan adan, yox sünnetde şunu batir balit turib, itish garyayayken, itin butayin edib, bir onu macburla bitirmayniz. Tökteshesin. Bir kishi, chigirtkani yeyishlik halalyayken deyganlardi, ha, chigirtkani yeyish halal desek, koymaydi, nimak yiyemayniz dey. Oye, biradar, hazir, goy turibdi, baska turibdi, eni chigirtke, bir vaxtlar keganida, axiliq vaxtlarida, yeyilna, desem, yox, halal bu, yaniki, halalini berni yeyishimiz garyak. Eni bir biradar turdi zayitki, unda dedin, ha, chigirtke biramay, yeyisiz dey. 67:49 Yeymen dedilab, halygi cixdi da 3 daki qirtgani qotarib kildi. Halygi endi zor qalabdan yedilab, 6 gun gechi agrib qaldi. Tabit atmasini yedilab, xalal doygan nasan darni yeyi shartmasti. Xalal deyan, o ormik yegan da yedilab, biz shariyat boyan uchun ayit qitirib biz bunu. Xunqu halygin dayi bu, mana ayitdi darisda, sunnat degan bunu, halygin qilbinini basib durub, genayan qirgizib, atuvarib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirgizib, qirg 68:19 in tuk tashasa agar tabi qatmasa bolora. Va 16-ci adabi bu adab bizarda islatilmaydi. Indi bu yash kiyo-la islatishimib, bikinib, uylardi. Yana adalarin aldi islatib koyib, irtasigi kaltik yib, soqishistib, ugin haydarib gitmasi garyib. Bu 16-ci adabi ayaliga kolu bilan apak yidir koyish. Ayaliga kolu bilan. 68:52 Avqat yedir isli. Ma, ayetir, ma shiyerdagiladi kishkim yedirmaygan mozikar. Shiyerdagiladi kishkim yedirmaygan. Yedirsayn qalim, dekinir, yuni icri yedirinigla. Ismi naqa. Ayaliqi qoriblan aqni mani avqat yedir qojli. Paygamber alayhi salatu was salam ayetadili Sa'd ibn Abi Waqqas. Sa'd ibn Abi Waqqas ki xarab ayetilar ki, Wa innaka lan tunfiq nafaqatan tabtaghi biha wajhallah illa ujibta alayha. 69:19 hattā mā taj'al fī fī immarātik dīrli. Siz biram bir nafaqani, kiçki nə busa həm, Allahni yoliga infaq ixsan qil sängiz, shu nafaqangizga acir, sawab ala verəsiz. Xattā ki, qolingiz bilan alib, ayalingizni ağziga koygan, lukmangizni həm Allah yolida nimaqs sängiz, sawab acirini ümit qigan busa sängiz, öshan asaga həm nimaqlasiz dirlər. 69:49 savabalar si dedilar. Adab digi meydi? Yiyishni adab ishinci köptöyozi. Xini-xini bizar yeyverimiz, adabini bilmeynizdi. Adab suz yiyimiz. Indi yitar, on yettinci adabi, yiyekken vaktag adablar digi mdi? On yettinci adabi yitar. Yitar digani, nima digani? Droni, ki ta'am bosa, in abzali. 70:20 en sizge yakimligi turgen bolso, xuni bradarinizde aldiga koyasda, bradarinizde aldida, sal sizne aldiginizde, qazi, qarta, chasliyik turgen bolso, bradarinizde aldida, qaptali qarki turgen bolso, nima qalasiz, unu aldiga koyib, unu aldi daginaysan, öziniz aldiginiz ge alas. Bizde oran biyaki survarin ki degimiz. Bradarini aldi dagin biyaki survarin ki degi etemiz. Durusmi? Ifer. Yani, özinizne aldiginizdegi turgen yakshi taamni, bradariniz yesin dep durub, 70:51 çünge sürüp qoyuxdi. Belki u yaninizdegi oturgen avqatge shirik boyan adam bir nece vaxtlardan beri goş yemegendir. Belki bir nece vaxtlardan beri yaxshi taam yemegendir. Çünü üçün biz onu bilmegendigimiz sebebli aldimizdegi yaxshi qoyuligen taam ilanini bradarimiz yanimizdegi shirigimizge sürüp qoyuximiz nime boladi? Sünnet boladi. Birkişi Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellemni hüzurlariga kildiler. Mahcitte oturgen idi. Peygamber aleyhis salam. 71:22 Eddilar ki, bugun, dedilar, musafir kishi, meni mihman qilib, dedilar, yani taam bilan, taminlay digan, və bugun yataq bilan, keçesi yataq bilan, taminlay digan kishi barmı, dedilar. Musafir adam sorayabdi. Şimda, paygamber sallallahu aleyhi ve sellem dar qav, ayallarini uyiga adam cönabdi. Uyida yey digan narsa barmı, dedilar. 71:54 diganlarida ayallari yey digan biran nasa yox, deb covab verdilar. Karin, payganbar alay salatu wa salamdaki sarvari alam bubtursa, payganbar bütün islam ummetinin patshahı bubtursa, bir ademli mihman qilishlikke, uyu da yey digan nasa tapilmad. Xini için, letus alunna yoma idin anin naim digan, payganbar alay salam Abu Bakir wa Umar radiyallahu anhu barib durub, 72:27 Abu Ayyub Ansariyni yullarida bir qurma bilan su icib, qarimlari toyiyanladayt ki, mana bu nimetlar haqda qiyamat günü soraladayt. Hatta inna l-insan layus al anilma ilbarit, dedilar. Hatta insan isiq günda icgen sauq suyu haqda xan soralad, dedilar. Canqat durub sauq suyu icgeninizdinkiyin, shkunin shkuranasini ada ettin midir, soralad, digan. 72:56 Tadarruj digandima, misal adamlar eytadi ki, min shun ki ibadat qilib yatibman, hiz min digi birimlik gibi omayabdi, digi min digi ibadat qilib yatibman, kafirlarga qarasangiz digidi, yudayar dunyada digidi, baquvat yeshesh yabdi digidi. Shunda ulamalarini covabi shuboyan ki, bu tadarruj digidi. 73:25 Allah taala sekin-sekin-sekin-sekin nimet bilan qaflatda shaydi da bu, özü kufur bilan Allah ki ibadatini uzaklasib getib, bulgani dengin ham kufur boganligi ge, ham shun ki nimetlinin qayirgi ishlatganligi uchin iki baravar azabi kop bolad. Shunu uchun bu mu'minlargi biriliyekin tadarruj buqamasinin kindi korkuslik gerek. Bazı sahabilar yigilash areken, agar nimet birilib getsi, uvi da nimet kopayib getsi yigilareken, yatarverdi gara, shu nimetlinin cennetli giy digen 73:55 Cennetde beriladi digan nimetlarni dunyada berib koymagim, digilabdi. Shudennetde yeyiladi digan nimetlarimizdi dunyada berib koymagim, digilabdi. Dunyada kembaqagubi yeshesegan, dunyada kemraqubi yeshesegan maili, lekin cennetdagi naz nimetlin mahrum qamali, digilabdi. Va kesallik yetmay kalsa shubhaqili shariqan. Kesallik yetmay kalsa shubhaqili shariqan. Shubhaqili shinimagi, bu, Allah subhanahu wa ta'ala sevgin bandasiga kesallik beridi, digilabdi. 74:26 Allah Ta'ala sevmegen, Allah Ta'ala teçte koygen insanlardan buqqaldim midib qorxard? Allah Ta'ala menden yüz ögürgen adamlardan buqqaldim mi? Nimegen mende kesallik buğmayab didib qorxard? Mene şuna ana kadar boyam. Şunu üçün, Peygamber Aleyhis Salatu Vesselam uylarida bir nime buğmaz. Lekin Allah Ta'ala etkenki Uhud dağini sizgi altıngi ailantirib bireyim mi digenlerdi, Peygamber Aleyhis Salam nime digenler, Muhammed Aleyhis Salamni ailesini 74:55 Hayatini bir gün top, bir gün qarini ash qidiq qoygin digandar. Bir gün top, bir gün ash yishay digan qil digandar. Mashinaqan qib dua qigan, sayagim marayazis ulan. Keyn oturyanlarga qarab aittiki, kim shu kishini mehman qiladi digandar. Digandar da Abu Talha aittiki yarasilla, min mehman qilaman digandar. Dar raw aldi da, ular hadisini bili shardi, man kani yu minu billahi wal yawm al-akhir fal yukrim dayfahu digandar. Kim? 75:28 Allahiyya wa ahiratiyya iman kiltirgan bolsa, mihmanini hurmat qilsin digan hadis bar. Shunu üçün, bu kishi haliqi mihmanini alib uyge kildilar. Uyge kiganlar da ayaliya etdi ki, uyimizda birar yeygilik naysa barma diganlar da, bugun farizanlarimizgi yeti digayin mablaqdin baska naysa yox deyidi. Kecik ta'amidin baska naysa yox deyidi. Farizanlar yey digan deyidi. Xinda etdi ki, honday bolsa deyidi, 75:58 Siz öxe taamini istib alp gelin mihmanin aldiga didi. Mihmanin aldiga alp gelin da, və mihman dedi azgina taam. Iki adam yesib, üçüncü adam toyma ediyan taam. Mihmanini toydurishlik maksad bol yapdi. Xinda etiki, siz taamini koyigandan keyin, qiraxini dedilar, tuzati yapiyan qiraxiga, yax quyayakiyan bahanada qiraxini uchib koyin didi. Xinda halyi ayali mihmanini aldiga taamini koyigandan keyin, 76:28 qiraxini tuzati atgan bahanasi da uchirib koydilar. Uchirib koyganlari da haligi kishi, ha, mihman alin, qiraxini yangin chek kutib otiramizmi, alin, alin dedilar, da kolini uzatardi da taamgi alib barib, kolini bosh alib qaytib, aqizlari yakib koyardi. Mihman bunu yeyab diyakandib, mihman bi malal yeyerdi. Haligi kishi bolsa, taam mihmangi bi malal yesimdib, taamini yemestan, kolini bosh ap barib, bosh ap kele verardi. 76:58 Irtasiga Peygamberi Dey salatu was salamni huzurlarga qiganda, Laqad dhahika Allahu min sani'ikum ha dedilar. Allah subhanahu wa ta'ala qece sudilani qigan ishinlerden kuldi dedilar. Allah ta'ala kuldi. Baziru ayetlerde edeblendi dedilar. Allah ta'ala. Bu, Allahini kuldira digan ishin kilişini özü, Allah ta'ala brozun razı bolsa kule. Demek, sudilani qigan ishinin Allah ta'ala razı boldi. 77:27 razi bulgani den keyin keyin kuldi. Allah ta'ala kulib turgan bosa bravga azab qimayin. Allah ta'ala kulib turgan bandasini cehannan bilan azab lamayin. Demayin, bulardan Allah ta'ala qigan ishidin razi buldi, bular nima iytar kildi. Yani, özden başqa adamni acizal tutusdilar yeyikinmada. Biz bazil azablarga azir namaz vaxti bulganligi uchun, shu soktatamiz naryagda yanay 77:56 taamnin keyngi adablar və taamnin keyngi adablar fal yakti. Biz, taam yegenden keyngi, taam yegenden keyin, 17. və 18. adabi barmaqlarni yalak koyishlik. Taam yegenden keyin barmaqlarni yalak koyishlik. Peygamber rey salatu was salam etdər ki, ida saqqatat luqmatu ahadikum, dərb aliyy hadisde kildi də, wal yasnut, 78:30 Ahadukumus sahfa, fa innakum la taduruna fi ayyi ta'amitim takunil barak edib. Aligi ta'aminiz çukesi yerdin alib yiyin diganladan keyin, bogandan keyin kolini dedilar, nima qilinlad edi, sahfa, aligi yiyatkan idishinizni yalak koyin dedilar. Yiyatkan idishini yalak koyinlar, va kolini, barmahlarini yalaxin hamaytti. Kana ida akala ta'aman la'iqa asabihul tarasi. Peygamber a.s. ta'am yesalar, 79:00 Ush barmaqlarini nimagi dastromalgi artishlikdini awvel barmaqlarini yalardilar. Wa bu barmaqlarini yalak koyucli barakat boladi diyalar. Haligi tushpitgin yoxsa bundayan barakalar bolsa leptirib yalardilar. Yena baska bir hadiste etkinlar ki, Fala yamsah yadahu bilmindil hatta yalakaha awgul iqaha didi. Kollarini yeganladin ki, mindil bilan, mindil deyani dastromalca bilan arti varmasin. 79:28 Hatta onu yelemegin ceydidilar. Ya ki, öz yelecin, ya ki, yul iqha, farizanlariga, qiçkina ballariga yelec sehem boladi digenlar. Ballar, qiçkina ballar bolsa, yelec bolasa, bolay orayarka. Shur, nimani, tazalab ilmak qoyishlik. Yegan idishin izni tazalab yelec qoyishlik. Va barmaqlarin izni yelec. Undan keyin, dasramalci gaya artib. Undan keyin, qiqkandan keyin, yuvishlik, manachvi sunnet boladi. 79:56 Amma shiyadda yana bir nimak eladi, baz adimladda biz koryatimiz ki, avqas yeganidan keyin, ya ki bomasa birar nasa nimakla diyan bosa, goclarini burdala diyan bosa, axini tepasida goclarini, qollarini nan alip turub, nange erdishad. Nange nimda erditurub, mayini nange etkisturub, keyin nange evarad. Mena bu, birincidin, xunik fiil. Xunik. Ikincidin, aadabda tohri kemil. 80:26 Uchinchidin Allahnin neymetini, nima qilishlik, xar qilishlik deyidi. Uchinchidin meyadayitkin ki, bu cidahin punit adab, bu Allahnin neymetini, nan Allahnin neymeti, unay-unday qilishlikki bu meydi deyishkinik enbi. Biz taamnin keyingi adabni, bittasi gati tohtal qoya qalamiz, taam yeganin keyingi adabni bittasi, shumilan, yana qaytib bu darski, ikinchi merti qaytib otirmastigimiz uchin, taam yegandan keyin adab, 80:57 bir dua etib qoşliyib kerek. Bu yerde kib dualar kegen taamni keyin. Ya ki, kim taam yesa, keyin, alhamdulillahi illa ziyat amani hadha taam, waradha qalihi min ghayri hawli minni wala quwa. Al mene şu taamni mengi Allah taala, nima neyme qibbergen Allahi hamdi sanalar bolsun, min kuch quwatsi, yani min qilnani zyurmasidan Allah taala bunu mengi rizqlantrib verdi, deb qoysa, degilab, ödibgen günahlari maqfirat qilnabdi. 81:27 Allah neymetini bersa, taamini neymetini bersa, uni yeyishlikini Allah nasiqsa, rizq Allah niki bolhsa, bit dekali bani aciginiz bilani, shunqi gunahlar maqfirat qilinsa. Munnina ardix Allah qala rahimdin wa maqfiratli zat boladim ya. Allahni shunqi niki bergani neymeti fazlini korayim. Yani shunqi yana baska duaba, bu agar kiysa diganlar, hud dusunday, bir adam bir kim kiysa diganlar, 81:57 Kim ki ganda alhamdu lillahi illa zikasa nihada wa razaqanihi min ghawri hawli minni wa la quwa, mana bu kimni Allah ta'ala mingi kidirgan zatki hamd sana bozsun, bunu mingi kuch quwat talaf qimastan mingi rizqlanitrib berdi, desa deydi, qud dushinday nima ödken gunahlari maqfirat qilnaddi. Kim ki isayniz gunahini maqfirat qilnisi, awqad yesayniz gunahini maqfirat qilnisi, taharat qilnisi, tamchilari tamqtirisi gunahini maqfirat qilnisi. 82:23 Musilman bradariblan kol berib, üçlashib, salamlashdainiz, barmaklarini arasin, gunahlarini aqfirat qiznisi. Allah subhanahu wa ta'ala n'aqfirat igesi, rahimdirli igesi, ikanligi korunibdiril. Allah subhanahu wa ta'ala paygamberi aya salam ayitladir ki, Allah subhanahu wa ta'ala bir bendedin razib oladi, eger bir ta'amini, bir lukme ta'amiyeti, alhamdu lillahdi, bihamid ayitse, 82:52 Bir hultum su icib, alhamdurillah, dib hamz eytgen, ben dedin, Allah taala razi bolad, dedin. Demek, biz Allahni razi qilamiz desek, har bir giyetgen ta'amimizda alhamdurillah, ve icgenden keyin alhamdurillah deyishlik, ve farizantlarimizni, hanadanlar dagilarini, uydagilar ballarimizni, shunasegi urget qoyusluğumuz gerek. Keyin yena bir en kunik nasi? En kunik nasi? 83:21 Taam yeyatiyan lahtta Allahni zikir qilib, Allahga iftikar bilan, özimizni xaruzar ekan diginiz bildirbi yeyisdey digi. Lekin bizayda yaman a'da fikir qayani, yeyatiyan lahtta filizir qoyib-qoyib, yanbashlar biyatib, yeyib, shuni korib biyadad. Hamdiga Allahga mahtab eytishini orniga, shuni tama shaqib biyadad. Kuin yaman konik nasi. Mu Allahni shukur anasemez, Allahni razamini kiltiray digin bir fiillani biri. 83:51 şunlini ihtiyaq boruslik gerek. Allah subhanahu wa ta'ala'ni gözəl isimləri və büyük sifətləri bilən, mənə bu dərisligimizni, özün razı digi üçün borusligini, və bizni hər yiyetgen ta'amlarimizni, inkiyatgen kimliklərimizde, Allah ta'ala razı boladigin, ki, içib yiyisigimizini özdə həm Allah razı boladigin əməllərinin qutboyusligimizde, Allah ta'ala nasib digin busun. Subhanakallahumma la bihamdin, astaghfirullah, wa atubu ilayh.