خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 إِنَّ الْحَمْدَدُ اللَّهُ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضُلِلُ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِ 0:38 yazrishlikke, canad Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hadislarina toqlashlikke, birinci bar, deyvan kilingen davr, omar ibn Abdu'l-Aziz davrlari qoldi. Rahmatullahi aleyh. Bu kishi, birinci marta, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hadis toqlamlarini deyvan shakligi kildirdili. 1:10 Umar ibn Abdu'l-Aziz dəvrlərə İslamin kutti əvvəlgə, zamanı sa'adətdəgə xilafat dəvrgə uxşəgən bir altın dəvr xisablənədi. Umar ibn Abdu'l-Aziz, rıvayat qilinişləgiçə, iki yulu, tört ay, vallaha ənəm, xilafat dəvr, xalifə buluqtur gəllə. 1:40 Zaman-i saadat davridigiye xurafat bilen, xalqil xurafat, didaatlar, kilib qalyan xalatlarini hamatini qazalab, shu katta nimad Umar ibn Abd-il-Aziz rahmatullahi aleyhi shkishiga nasil baldi. Bugshi davrida hadis-i shariflar toplana basladi. Iman Malik alvalda 2:12 muvattalarini, mashkur muvattalarini, hadis toplamlari mana tashkil klib devan shakligi kiltirdilar. Xalifa imam malikini chakirib, boski hadis toplamlarini bazibir kiziblar arlash qalgan bosa, sularini hammasidan, agarchi hadis toplamlariga itibar digin kishilar, nahayat darajida taqvali kishilar doldi. Islam tarixida muhaddislar daga, 2:45 Allahin rahmati busin hammalariga, taqvalik kishilar bulgani yog, bradalar. Muhaddis alimlar, suncalik, taqva bilan yadishgan busalar ham, hadislarini tutlashgan busalar ham, imam-i maliknin yuvattalarini tan alistilar da. Khalifa bu tan alingen, uluh hadislar tutlanmina bulgan yuvattani, imam-i malikke bu 3:14 mubarakbat kiliq, shu hadis toplamiga hamma amal kilsa da, bir xil amal kiliq, baska hadis toplamlarini, bu, yaqtash lansadik, saklif kiliq ellirdi, imam Malik rat kildili. Xaglayan adam, xaglayan hadis toplamiga amal kisindirli. Adamlarini, bir hadis toplamiga alip gelisli, bu, Tughrumasid xalifani rat kildili. Bu, Islamdigi, sahih hadiski buliyan, 3:46 amal qilişlik erikirligini isbatlaydi, bradar. Hadis toplamlari mana, keginçalik, imam-ı Bukhari, imam-ı Müslim, mana uluq muhaddislerden altta mana sihaq sistemi mualliflari mana dünyada geliştilar. Bularinin aksarlari, bu takır ki, mana şu bizi diyarimizdeyiz ulemalar yetiştikdilar. Ve şu hadis toplamlarinin bütün dünyada qiyamat geçer. 4:17 dars bole digan asas saliqecizlar. Nin absuslar bosun ki, hadis ustazlari si diyarda vucudke kelgan bolisligigi karamastan, hadiske amal qilislig, kegingi davirde en arkada kolgan diyarlar ham shiyer bolib koli. Toğri, bu nerse öz-özden vucudke kelgani yok. Bu nerse, islamnin asaddi dişmallari, dirde, 4:49 en dünyanı strata algan, ilim həmə sahada, şari'at sahasida mükemmel ustazlarını yetiştirib çikargan bu diyardagi, hərbirleri islamnin mükemmel qüxingen, və həm də halklarınin nəhayət dərəcəde zəkiy bolgan kişilərini az xursat içide qurban qılıq, yuqaç tashilashliyi neticasi bunu tasiri kattab oldu. 5:18 Ulemalar ikide sadda kisilergine, ve eger Allah subhanahu wa ta'ala özü saklagan kisilergine salamat kaldi. Manabun erse, addi halknin islamda hakikatiga amal kilişlikden kitbe kaldi. Bu tezgiklar neticeste, hakiki islamnin asasi bolgan kitab ve sünnetke bolgan amal biznin diyarimizde kitlenib kaldi. 5:45 ulemalarinin yoglu gidan taydalangan islam dushmallari, matbaalarinin islamnin asabdi dushmallari matbaalariga kirib alisligin natijasida, Turkiy va baska bir kitablariga zaif va mawzo bolgan, zaif bolsahan bir nav'idi biraderlar, mawzo, yali mutlaka Rasulullah sallallahu alaihi wasallamga toqilgan hadislarini kitablarimizga sekin astakir bizisga. 6:14 Bu neticeside islamini adamlar hakiki bu hadislerine acratib dirediyan ulemalariden, ularinin shahidleriden mahrum dolu qalgan millet islaminin hakikatini bilmayan adamlar sekin astan mavzu hadislerine ham özara rivayet kiliyordir. Mene bu neticeside, biraderler, islaminin asasi sahih hadislerini bilmestik. 6:43 Biznin diyarimizde vücudke keldi. Takrar etemen, bu nerse öz-özden vücudke kelib qolgeni yok. Acayibbir ulemalarinin qatil qilini vyokat saçlanishligi neticeste vücudke keldi. Allah Subhainahu wa Ta'ala'nin rahmati bolsun, shu shahid bolgen ulemalarga. Sunin için, İslam dişmellere hakiki İslamini çüngen kişiden daim teşviçte boladi, biraderler. Kur'an ve hadisini 7:16 mükemmel bilgen kishidan daim tashvishda bolada. Bu, chunki, islamnin pak ekerligida shak shibha yob. Lekin bu islamni ikige yalgan toqima gaplarili kriptashlashligin natijasta islam sahtalashada. Kolbala bir islam vucuddikilada. Mene bu, islamnin pakize nurige karangalik laycapliida. Chunbilan, 7:46 adamlar islamni kunik shakilde korusligin latijasida, buni alaqda ajrat alma galligiden, sekin hasta islamdan kirtlani baslaydi. Mana bonarsa, bizi diyarimizda vucitka kirganlarsa, hususan yasilar hamasi islamdan kirtta bolu kirtgalliginin siri, islam caniga, butun islamda yog bolgan tuhmatlar yapistirilinsligi latijasida boldi. Islamni daim ular 8:16 islaminin dushmallari bir xora bir narsa qilib korsat chikan. Shinin natijasida, mene birde oturgan, xadirgi yaslarham, hammalari bilishadlar ki, islamini dida bashkati esh chikan. Lekin, brartalari islamini bilgan kishidan eshchimagan, islaminin ashaddi dushmanydan eshchikan. Islaminin ashaddi dushmany hech kachan islamini sizgan maqdad qirali qilib korsat meydan. Men özümne, vezibir mevaigalarimda, 8:48 shu misalini keltirganman, agar ki takrar bolsakam, shu orinda keltirishlik, shu orillik dir bilaman. Islambir taqiza nerseydi? Islam, biz ve butun mawcudatni yaratgan zat tarakidan kelganidi. Biz, butun mawcudatdi, bizgi Allah subhanahu wa ta'ala boyisindirgan zat tarakidan kelganidi. Bu yolmin taq ekelligide shak shubha yogidi. Bu nerse? 9:17 Allah subh'anahu wa ta'ala bəndələrdən ghərəzi yogu də. Allah subh'anahu wa ta'ala bəndələrdə drar bir azabləşlik üçün yaratkanməsi də. Allah subh'anahu wa ta'alanin bir ehtiyadi bolib bəndələrdən şu ehtiyadini qandırvaliçlik üçün yaratkanməsi də. Allah subh'anahu wa ta'ala üzünün yegane ma'bud buliçligi üçün bəndələrni və bütün mavcudatlı yaratkanı də. Hayabdegi ibadet içiksini tashkil qiladi. 9:48 Birinci ksim, macburi ibadat. Mawcubat hammasi, sakhlasi ham, sakhlamasi ham, Allah subhanahu wa ta'alanin, alamdagi yaradkan qanuniyyatgi boysunadi. Bu qanuniyyatdan zarrati ham chika almaydi. Su qanuniyyat, zarrati buzulgan kumda, alam uzinin muazanatini yokatadi wa halat boladi. Biz iman kirdiramiz bunca. Qiyamat haqq, alam uzinin muazanatidan chikib, 10:20 hamami alam halak buladi. Yerde hayab tugu idi bir gün. Insan, baska macudatdan tarq qiladi. Haymallar ham Allahnin yaratkan qanuniyatidan tashkaric qalmaydi. Ular yemak, va uzinin cinsi qalizalari da, va baska daraqlar, uzinin malumdir vaqtta kukarish, va uzini qazangi eylanishi, kainattagi sayyaralar uzinin harekatida, 10:47 qil miqdarida ham bulsa Allahnin qanuniyyatidan tashkariga chikalmaydi. Insan baski mavcudatdan özgete dur. Insanlin hayati ikige bölunadi. Bir kismi, baski mavcudat bilan sharik, u ham xakhleti ham, xakhlamiti ham Allahnin qanuniyyatida bu kismi de boysunadi. Bun bilan u, mavcudat bilan birgi, macburi ibadat, yani Allahki siginishligi de, 11:20 Munda en taqvali mumin hamdir, en dahri, Allahni inkar kulgan dahri hamdir. Insan kuzi bilan koradi, xakhlasa ham, xakhlamasa ham, kulağı bilan ishtadi, uqtasi bilan nafas aladi, qan harekatini yurayil bacaradi. Wa hansada harbir aza Allah subhanahu wa ta'ala tarafidan tabshirilingan wazifani, 11:48 insan xaxlasi xam, xaxlamasi xam bacaradi. Bunda hu, insan, bashka dahrilar bilan xam birxildi. Hatta hayvallar bilan xam biri. Hatta eşek bilan xam biri. Hed bunda tarqlimat, macburi ibadat. Insaminin ikinci tarafi, manabun bilan hu, bashkalardan farq qiladi. Hayvallardan farq qiladi. Va hayvallardan battar bolgan, 12:18 insandan ham, mishrik bolgan insandan ham park qilada. Allah subhanahu wa ta'ala bu insannin ikindik tarafda ixtiyar, ixtiyar bilan ibadat kiliyish, wa ixtiyar bilan ibadat qilmaslik tarafi var. Mana bu taraf bilan insan, baska mawjudatdan park qilada. Wa shum bilan, Allah subhanahu wa ta'ala tarafdan mukarram qilinyan. Alamda drar bir mawjudat yok ki, 12:50 u ixtiyar bilan yasashlik hukukiyeyge bolgan, magar insamba. Xu insa, shu ixtiyari bilan, Allah subhanahu wa ta'alanin jannatige sezavar boladigan amal qilishlikke, Allahnin tawfiki bilan muvafaq boladi, ve shu ixtiyari bilan abadi badbaqlik bolgan cehannamga, shu ixtiyari bilan otum boladi. 13:21 Şunun için biz bilişimiz gerek ki, ıhtiyar sebeplik biz mükerrem doldik. Allah subhanehu ve ta'ala bizge ıhtiyar deyik, uluq nimetini verdi. Yani bir tenlem alişlik ıhtiyarini verdi. Bir ayır bir mevcudatka bermegen nimetini verdi. Mene şunun bilen, biz Allah subhanehu ve ta'ala bizde mükerrem kıldı. وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمٍ Adam avladını mükerrem kıldımdı. 13:50 Endi shi mukarram bolgan tarab bilan badbaq bolishlikdan ki rakat tasharmandali yox. Allah bizi shi ixtiyablan mukarram qilganida. Manashi mukarram qilgan tarab bilan badbaq bolishlik, cehannamgi otun bolishlikdan ki rakat tasharmandali yoxdur. Shu hadis toplamlarini darsimizin awalida isharakli botkan hadis toplamlari bu... 14:23 Birni özge khas namlarini öz isige aldi. Kigingi hadis toplamlaridan, eni hadis imamlaridan bittasi imam-u nabawi. Imam-u nabawi, özlarinin hayatlarida, nihayet darajada, baski muhaddislar qatari taqwa bilan hayat keserdili. Imam-u nabawi, özlarinin mashhur kitablaridan bittasi, Riyadus Salihin kitabini, hadis toplamlarini, 14:55 Qib mashakqat mihnetlər bilan bu kitabini, hadislirini, shu kitablirde topladilar. Riyazu salihin, bu hamdimizgi ma'lum ki, salih kisilarinin bağı digan manadi bildiradi. Har bir kisi, bağda yurisligini ve istirakat qilisligini xoqlaydi. Hayatinin bağlarida, muminlar ixtiyar bilan Allahini kudretlirini tamaqsa kilsa, 15:31 Hayat degir baqlarida pasiq, müshrik, kafirlar qiyada özinin qizq va qifrini, qiyada masiyatini ziyada qiladi. Mumun qishi rahatlanganda Allahke itaati qiçaysa, pasiqnin rahatlanganda Allahke asi bolisligi qiçayadi. Hayatnin baqlari harxil gullardan tashkil tapi malum bir muddadda yogurt yitse, 16:08 Bu manevi baglar ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin hadis toplamlari bolgan bana, bag, bu, hech qachan gullari solum edigan bagda. Bu, bagni hidini bilişlik için salih bolmalık gerek. Salahiyat, yani özünün kalbide taklik vücudka kelgenden kegin, bu bagdagi hadis gullariden özge yakshi boy alade. 16:41 Pasig adam pisk ishlarini koriganda yayilab getse, salih adam salahiyat ishlarini koriganda yayilayla. Qaten ki, birar bir dunya bağı getirse, piski bilen pasiglar yayilase, mumin adam salih bulgalligi sabablig bundi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini hadisi mubaraklarini ishkende, bu hem bu bağdan özge yarase bir salahiyat alamatlarini alib yayilayla. 17:13 Suni itinxan bu kishi riyaziz salihin ded, atagallar, xammani baga mazbo, salih adamlarini baga. Digi fakat salih adamlar kirse gini, bu bagdan bahramand boladi. Pasib adamlarga Rasulullah sallallahu alaihi wasallamni hadisini okubirsiz, hazir bu aqiratdan basili edigatdi digi. Darro koktadi digi. Darro sunartan oladi. 17:41 Allah subhānahu wa ta'ālā, وَإِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَحْدَهُشْ مَا أَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَإِذَا ذُكِرَ الَّذِينَ مِنْ دُونِهِ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ Yakka Allāhna zikir qilinsa ākhiratki iman qiltirmagallarinin qalbari malallanada. Agar Allāhdan başqani zikir qilansa böyur fursanlik qolib yayraq qechshada. Allāhna zikiridan qafirsiz 18:12 Bir peste isne shu, malallanish boshlanade. Amma boshka narsadan geqrishligiz bilan, mene hadirgi yaslar köpe, masiyar oyin külgi bose, hatta bu harxil manasiz oyinlar vizitke kelib korsatuulari bose, kecasi bilan uxla meyska vurade. Mene bu narsalar, bilin ki, qalibdagi salahiyatningi qalib bariyatkalligiziz. 18:45 Allah, Subh'anaHu Wa Ta-A'la, Qur'an-ı Kerim'de marabu waqiyyana bir ayatla ifadala quyda. Shuriyyatun Rasulullah, Sallallahu alaihi wa sallam, ayitlar ki, inna al-halala bayyunun, wa inna al-harama bayyunun, wa baynahuma mishtabihat, la ya'lamuhunna kafirun minal-naas. Faman istakwa shubuhat, istabra'a li dinihi wa irdih, waman waqaa fi shubuhat, waqaa fi al-haram karra'i, yar'a hawla al-himat, 19:16 yushitu an yarta'a fihi ala wa inna likulli malikin himan ala wa inna hinna allahi maharimuh ala wa inna fil jasadi mubghatan iza salahat salahal jasadu kulluh wa iza fasadat fasadal jasadu kulluh ala wa hiya alqalbu muttafaqun alay hadis sharif imam bukhari wa imam muslim jami'i sahihlar dhikil qirgallan bu hadisni awalidan aytamiz halal tiniq 19:47 qashi qardo. Bradarlar, halal, haramlik qib adam soraydi, leki halal tiniq narsay. Soraygan adamda aksari drar bur haramgi yol chikib qalan ikindi soraydi. Halal tiniq narsay. Halal narsayda adam shubihaq qimi edoydi. Wal haram, wa inni al haramu bayinin. Haraman tiniq narsay. Haramligini, haram ishlarini qir yetkan, haram narsalarini yetkan adamlarini torsiz, hamalari diktib qiladi wa diktib idi. Diktib ikadi. 20:21 Haram, anıq nasa. Hayatu boyi qe pahshabaz boli bo utken adam, pahshana ashkar kumeydi. Matkunu qe icimligini icken adam, barabir salahiyatlik adamli korup qosa bikdadi. Tonguz gochini bo haram bu nasa. Qan haram, lekin faqat haramiyyatkin adamlar toplan gandagini bikdimi idi. Suni icin ham, haram ham anıqdur. Lekin ortada istibali nasalar bar. 21:01 Buni kib adamlar din meydi. Mene bu istibali nerteler, shubhali nerteler adamni mene oylantira digan nerteler siyun. Bundegi paidani me, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam eddiler ki, shubhalerden kim saklansa, dinini ve obrosini paklerdi. Shubhali nertelerden saklangan adamna, hakikatda dini hantaza, obrosini kusur yetmeydi. Legi shubhali nertelerini qigan, 21:30 shubhali narsalar gaylarida boygan adamlar bu gayda bir ber-ber abrosiga kusur yedadi. Undan tashkari shubhali narsalarga tishqalgan adam haramga tishqalishligi anildi. Xutta bir chegara qilip koyilingan orundi, atrafida özini, hayvallarini otlatib yurgan adam, yok şeydi ki, u chegara qilip koyilingan narsa, biradarlar u dereceda 22:03 icide kahrabasi bolgan simlar bilan, qiqan simlar bilan tosulmayla adatda. Yani bu, bur addiyi qalib bur cizib tosuk boydingan. Bu yerda otlat turgan hayvan, hayvan bogallig ucin narigi tarafki otki toradi. Hot shingoshogan, shubhada yurgan adam, xaram tarafki otki toradi. Har bir padişahona ham bur tosuk cayi boladi, Allah subhainahu wa ta'alanin tosuk boygan caylari, mana bu cayi xaram biyakot beylerdi koygan. 22:35 Mastab shudi ki, hali salahiyyat doğrus saytik, insan nimin qun Allahni duyruqlarini yakish qoladi? Nimin qun Allahni duyruqlarini malalat ilan isladigan bol qoladi? Qalb, jasadda bir parchi gosht var, dedila. Agar u onlansa, jasadnin hamasi onlanadi. Agar bu buzulta, jasadnin hamasi buzuladi. Bu qalbdir, dedila. Qalb, yani buzulub qogendenkigin, u salahiyyat bulgan sozlar xoqlami qoladi. 23:05 Unge patab makul bolib bar orali. Suni için, min riyaz-i salihin, salih kişilernin bagiga, xida oturgan cema'ani bir yi talab qalib girmaq siman. Va xu yerdiga bazib bir güllerini kursatmaq siman. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ajdilar ki, Anas radiyallahu anhu ruba'yat qiladilar, 23:33 salātun man kunna fīhī wajada bihinnā hālāwatal-īmān, an yakūna Allāhu wa rasūluhu ahabba ilayhi min mā siwāhumā, wa an yuḥibbal mar'ā, lā yuḥibbuhu illā lillāh, wa an yakrahā an ya'ūdhā fil-kufri ba'da an anqadhahu Allāhu minhū kama yakrahū an yuqdhafafi n-nār. Bu ḥadīth sharīfān muttafakun ʿalayh, imām Bukhārī wa imām Muslīmnin jāmī'u ṣaḥīlā dhikirtan ligān. Üç nārsa bar ki, agar shū üç nārsa dil kishida bosa, imānnin hālāwat 24:03 lezzetini tatib edilir. Harbi neslinin lezzeti bolgan goxigan imaninin habi lezzeti bar. Biz kib neslinin lezzetini bilamiz. Amma imani ki, shun bilan biz cennet kekiramiz. Imani ki, shun bilan Allahni huzurda mutabar bagamiz. Shu imani ki, bize hama amalimizinin makbul bolisliginin yagana amiri shu imandir. Shu imaninin halavati, uch nesli bolgan kislarga gina nasibdir. Birimsi, Allahu Rasuli, 24:35 unga, boska, hama nartadan suyumliy bogan. Allahu Rasulü, shun deydeyib dedese, shu sozni qabul qoladi, shu sozgi amal qoladi. Allahu Rasulü, digan sozni istikande, u ozlini, halasini istan cikaradi. Va mahallasinin pikirini istan cikaradi. Qarindaslarinin pikirini istan cikaradi. Agar qarindaslari, u mahallasi, hammeza Allahu Rasulini pikirida bosa, 25:05 ular bilan birgab olaydi. Shun arsi bu ma gunche imaninin halawatini tatimi idi. Imaninin halawati tatilgandenki gin duniyadigi hama azar inge lezzetliyib olub qaladi. Shunu için fahabalar yalgiz qalishgallar daxan baxliyib olub yashashgallar olad. Mövkin imaninin halawatini tatishgallar. Imaninin halawatini misal alib korsayik ikinsi mi, yedi icti mersani ciliyabdi, ikinsi bir kishini fakat Allah uchini yakhish korsayib. 25:36 Allah uçun yaks görüçlik, braderler, tilbilen cili kop adamdan ifadelemedi. Lekin Allah uçun yaks görüçlik, bu nimetige har kim sazavar bolmeydi. Abu Hureyre raziyallahu anhu da aldiga bir ikiş gelib, sizi Allah uçun yaks göremem dediler. Digarlar da itiler ki, bolmesem, özliyini mülkinge minden kere haqliymestan, haqibden başladig. Yani könte indi mali davlet, mülkin kanka bosa, minden kere haqliymestan, minden kegingi orinda tiresem, bolmesem, dedil. 26:06 Digarlar da, bu musan min bunge tayyaruma sakanman dili. Yadi ular muna atidi qilish maqisda, torsin ecikda ora adli. Min bunge hali tayyarumat ban dili. Allah uchi yaks qorgarlar, manasin ecegat tayyargarlik qorisirlar. Bolumam hadirgi davrda, candi kurban qilish munkunu, lekin mali mulkini, ge başgan haqli irab qilishlik bu hadir iqsadi buhran davrda hic qiyin bosa qirik. Allah asamki jallarga ina asamdir. 26:38 Ve küfürge qaytçiligini Allah küfürden kutkargandan kigin, otke ulaqtirliqini yamankorgan dik yamankoradi. Her kandi azabu, ukubat bolsa, küfürge qaytçiligini unni yamankoradi. Hotta otke ulaqtirliqini kandi tasavvurqsa, küfürge qaytçiligini xayaliga kiltirganda, shundi daqshat aladi ona. 27:09 Işkilişlik bilen adam imandan çikadi, bradirli. Müslüman adamni zarariga işkilgen adamda imanı qorban deyib hayaligam keltirmesin, bradirli. Bir adam mas kılıcı içimligini itse kafir bomi idi. Malum bir vaxt hadislerini zahiri iman undan çikistir adi. Amma, mumun adamdi zarariga işkilgen adam, Allah subhanehu ve sa'ala bunu haram qilgen, bu adam nahayet derecede kattig bir cinayetci adamdi. 27:44 U indi maash alim mobillarini zarargi iskili yurgan adamni, siz onu avar olib u haqdi gapiribam qoylebam yurmini ona. Biz imanini halavatini tatimimiz, braderla. Imanini halavatini bilmimiz. Misali sun goxseydi ki, bizde üçde sifati yok. Üçün sifat mükemmel bugan vakitte imanini halavati bilinidi. Aksarlarimiz, misali sun goxseydi ki, mizaci safrawi bugan adam, 28:15 asallin lezzetini bilmeydi. Urtada asal turibdi. Bira nukhayatda shirin deyib ala uradi. Saprawi nizac bagan adam, u saprawi nizac adam u asallin lezzetini bilmeydi. Qutbi bur, tamiyo nasi yetkandi iyo uradi. Nime uqin? Unda bu dert bar, kasallik bar. Sunin uqin u asallin lezzetini bilmeydi. Imanli ham lezzeti bar ki, u ishte sifat bizge vucudde qilse, 28:45 hulaqa qla itkanimizde dert çuqbi itkan vaqtta gini imanini halawati bizge malum guladimiz. Abuhurayda radiyallahu anhu den rivayet kuringen, muttafakun alayh bolgan hadiste, peygambarimiz sallallahu alayhi wa sallam yedi taifaga basharat dedila. Biz, salihlar bagini den baska ceygot yapbiz. Sab'atun yu dhilluhum allahu fi dhillihi yawma la dhilla illa dhilluh. Yedi taifa bar ki Allah sayalantira dhullarini, 29:18 Ozinin sayasi da, ozinin sayasidan baska saya yok gunda. Ozinin sayasidan baska saya yok. Insan, qiyamatnin cazireme, siginan, ozidan chikkan, tir bilan, kulaqini yumsaqi gacha, gharg bolib chitkan sa'atda. Uyerde hechkendi daraqnin sayasi yok. Hechkendi yapigini sayasi yok. Bir ar bir saya yok. Insan ozigi hamdir. 29:49 quli yu başka nerse bilen saye qilişki qadirmaz, shu vaqtda sayede boladi. Qandi sayede? Allahni sayeside. Saye ki, Allahni sayesi. Bu saye, özgi zafa qilişli kipa yakiladi olugliyge. Bu saye, tami rahatlenebigan sayelerini yaratkan zatni sayesi. Bu saye, tamami mavcudatni yaratkan zatni sayesi. U sayeni keyfiyetini, shu yetse taifa, 30:20 shu sayada tur ganda gina bilada. Buna boshka ibadala suligina hech kanday bir til munkunmaz. Magar sili bilamis ki, bu saya misli korunmagan saya. Cezirama istiqda yechagan adam sayadan boshkanarsa ongi kiri gomiydi. Mana shundi kunda, shu sayadan boshkanarsa kiri makbulgan saatta, sayada boladi. Bolim tam Allahin sayasta boladi. Kim bu? 30:55 Bu yetiste baktlik adam kimler? Imamun adil, adaletlik imam. Imam, masjidin imamı mas, biraderler. Imam, Allah'nin hududlarine cari kilişlikçe qadir bolgan şahstır. Yani, agar zinakar kilsa, turmiş kiligan zinakar bolsa, bunge taşboran kilib qatil kilişlikçe qadir bole digan. Ogru bolsa, 31:29 kolini keslikce qadir bolgan, mene bu hullat islamin hududlarini cari kiliqce qadir bolgan kisi imamdir. Adalatmime, Allahni hukmini gini cari kiligan adam adalatlikcidi. Yer kurresi de birar bir insani kanunini cari kimegan, Allahni hukmini cari kilalligan, vesinge, 31:56 Hic kimni rayiqmastan bacarallagan imam, Allahnin sayaste boladi. Wallaha alem, bura cazim qilar mi idi? Birin arsana itir. Islam tarixi digi Umar ibn al-Khattab digi adalatlig imamlar boladi. Wallaha alem. Chinki hayatlarinin hammasi su adalat bilan boldi. Islamni qabul qilgallerden tartir, Rasulullah sallallahu alaihi wasallaminin yollaridan zarrate chikmadilar, baska xalifalar qatarida. 32:28 Umarın muhattab özlerdegi kök kususiyyatlar bilan mashhur, amma adalet bilan nahayat dereceden mashhurdir. Adalet kusuz va kuslikke barabardir. Abubatir raziyallahu anhu'nin birinci khutbalari, xalife bugallardanki minbariye cikib okuyan khutbalari su bozdilar ki, sizlerini iki ilerde kusliy degan adam, agar zulum kolse mela aldimda kusuz adamdir, dediler. Undanlayan albette zulumunu unca qaytaraman, dediler. Zaisce qaytararaman. 33:01 Sizlər kuslikdir etibarkigan adamlar, menin ərzində kusizdir, dirlər. Amma mazlum bosa, sizlərni iki ilerdə zaixdir etibarkilinigan adam, menin ərzində kuslik adamdır, ungi haqqına biremen dirlər. Mənə bundi, adalat takrar etemez. Kanda qal pari var bolisham, adalatmaz, biradarlar. Nima için kanda qal pari var bolemez? Nima için boyda daim hata boladi? Bu nizam, əvvəlde yetmiş il müddette, 33:32 kəmbəqəl pərvər bol işlik nəticəsi xatak etdi. Çünki kəmbəqəllik bu tige xan Islām qarşı bogan. Nümari çün, boy adam daim xatak qilid, kəmbəqəl adam daim toğr oladi. Çünki nümari çün, biz boy pərvər xan imasmizdiyi malıqımız qilid. Kəmbəqəl pərvər xan imasmiz, biz xaq pərvarmizdiyi malıqımız qilid. Biz xalq pərvər xan imasmizdiyi işimiz qilid. Xaq pərvar bol malıqımız qilid. Çünki nümari çün, xalq daim toğr iş qiladi. 34:03 Körin mənə kancı-kancı cema'alar yetmiş yil müddetdə şu xalklar həmməsi zelalatda bu gəlligin mənə ızlar eylankul isi yapdi. Nime isin? Xalk parvar boliçlik hatadır. Kambaqan parvar boliç hatadır. Boy parvar boliçlik hatadır. Erkek parvar boliç hatadır. Eyal parvar boliçlik hatadır bu. Boleler parvar boliç hatadır. Karyalar parvar boliçlik hata, məgər xak parvar boliçlik. 34:33 Toğrudur, adalattur. Nime için kariyalar daim toğrayt allaydı? Kim kefalat bir allaydı? Nime için daim yaşlar hat akılaydı? Kim bunca kefalat bir allaydı? Demek, biz şu nerseni bilmalıqımız gerek ki, adalatlik imam, haq var var, yani haq yaganadır. O, yarintaki haq, çarekan haq yok dünyada. O, İslamdır o. Şunun için, bu cidekut nersede, 35:04 məlamatçinin məlamatçıdan korkmaslığını talak qolada. Allah'nin fahiyyatda bolis atanmas, biraderla. Əgər brordur haqnı cari kımasçı bu ses, bizi Türkiyitil bilen eskenimizde bitas haş, bitas köz. Bunu raye qileyimiz, onu raye qileyimiz. Bütün ömri qararsizlik gökadar. Haqqar var bu ses, kim bolisli gidan qat inazanmıya haqnı cari qilamandisiz, öz izge rahat birez, kutulasis. 35:37 Hadirgi vaqtdigi qinaliyatgan ishlarinin hamasini teqsirib qirilsa, insan haqqar var, adalatlik bulmastigdan kiri cikadi. Allahni hukmizgar mas biste, kinge bosa cari qiladi? Qarindaqsga mi? Qarindaqsga mi? Qarindaqsga mi? Qarindaqsga mi? Qarindaqsga mi? Qarindaqsga mi? Qarindaqsga mi? 36:06 Ka'batılla'nı tavaz qiliyatkanda, kicik adammaz, Amr ibn al-Aqq, naha'yatta katta bir obrulik, misir diyarını patiha hesablanada. Ugli tavaz qiliyatkanda, bir qibidi, misirlik adamni qibididi dila. Qul bolu yasagan. Mümkün, u timni, özünü islam kelişli gidan ilgara, u diyarını patiha qiliyatkanda ilgara, 36:38 Bir adli bir kul bolib daim birçimde liccimette kancigigendir. Manasi qibiti yeni misirlig kisi, si misirni kuzdarligdan azab qigin, sinin, zatnin, oğli bilan yanmayan tavaskiliyatganda, ridasini basmagalligi sebablig qibitini shabalaq bilan urdilarla Amr ibn al-Asni oğli. 37:07 Uluqda uludan agin bitda nasibeyni dit, xindi urda. Qibiti, omurbaq pulboluq kaltay yelib yurgan qibiti, islamni qabul qilisligdan ilgari bu kaltaylarini xarligde qisqima janida. Lekin islamini qalbini azaltigan danki, indi bu harqan te katta adan bu saham, islam insanlarni hammasini barabar dit, adalat qilgan islamdan, ve islam peshvalarini adalatligdan umid kilir, si bir shabalag. 37:37 Kimden? Şu diyarini kuldarlikdan azab qiyan adamnin oğludan yeganidi. Har bir meni shafalar bila ulgan bu saham, yuze 40 kinciligladan azab qiyan adamnin farzantiyu qoyauri demadi. Chinki Islam unge suncalik hurriyat verganidi ki, Islamnin adalatini suncalik isqilganidi ki, uzaq diyarda, Omer ibn-il Khattabnin aldiga, madini munawlariga, cazirama istiqladi. 38:03 sahralarinin nishtasini basib oclidi, qiyinciligini xan qiyincilig demadi. Xinki uluqvarlik, islam insalinin qalbiga sincalig kirgizganidi. Misirdan Madini tarafiga kildi. Sincalig uzaq masasini basib kildi. Va basib kilib, shqayat kildi Umar ibn al-Khattab ki, özini Amr ibn al-Asniin ogli, shapalaq bila urgalligini. Amr ibn al-Asni, 38:35 Oglini cakirtirib kildilar Umar ibn Khattab. Cakirtirib kilib, sinartani soragallarda hakikatta isbat boldi ki, Amr ibn al-Asni ogli urigan. Demek, adaglasiz is bolgan. Umar ibn al-Khattab kibitiini Amr ibn al-Asni, Misir mamlekatini pas kilgan valisini oglini urishlikke taklif koldi. Sunda kesirishligini soraganda, min kesirmiyman mana bu kibitiide istiyar kesirishligi dedila. 39:10 Shunda qibiti mahkam turdi ki, min ham uraman dili. Ve Amr ibn al-Asni oğlunu, neci mertasi urgen bosa, su urusligini qaytarib alusligi buyurili. Ve uruyatgan vaxtlarida, su sos ham qamasin dib, uluqda oğludan al, digan soziga, uluqda oğlunu ur, digan sozini ayistirdili. Adaletlik, imam, misallari nihayetde kir, bunu fakat... 39:42 islam tarixidan tapishlig mimkin, baska tarixdan avar olasiz istesiz. Mabada zulum istamaxchi bosesiz, xoqlaganchi tapasiz baskalar tarixidan. Amma adalatlik imamni, istamaxchi bosesiz, islam tarixidan istesiz. Lekin, islam tarixi deb atalgan baz vaqtigi zulumlarini bizga texqiliyatgan kishilar, ce biz jawabimiz xoqi, biz u islamnin aybimas. Ozini musilmanman der sanat, mabada bir xata qilgan bosa, 40:12 Unca islam nima dib cavab digiligini siz kitab-i sunnat asasta tikshirin digimiz? Islamnin tolu hayatka takbir kilişlikden kili çikanmasti cavab digilimiz ingil. Ikinci, bahlik. Allahnin sayasta buladigin kisilarinin ikincisi, sha'bun nasaa fi ibadatillahi azzawajallahi. Allah azzawajallahinin ibadatida ulgaygan digil. Allahni ibadati, Allah nima ge buyurisa qilib, nimadan qaytarsa shundan qaytig yashagan, 40:48 yigitlar Allahnin sayasi da boladi. Qariganda insan, kod qadan ibadat yolu gotadi. Bu ham turlidir. Bazlar halis, iqlas bilanodsa, bazlar qariganda ziyafatlarda namaz okumasigdan xicalat bolisi kucunotadi. Bazi kishilar farzandlari, nabireleri ibadatda boli qagalligdan xicalat bolib ibadat qiladi. Bazi kishilarinin azgina Qur'anla okishligi, 41:21 bir cayda xicalat, burkacanlidan ozyga zarur deb bilala. Bu sozy, Qur'an-ı Kerimgi cidekatta xakarattir, buradala. Dunyada hech qaysi millat ozyni kitabini bunchi xakarattima gan. Yigitligda, havas ziyada bolganda, bunub ham, atraflarida, nahayat dereceda, tizki pucurga, dirilib, umbilan, kirilib, mahtanib yurgan, yigitlarini iside yurganda, kandyik sanmay Allahini razi qilaman ikindi, bosh qatirib, 41:56 Allahni ibadati bilan suvegi qatkan yigitlardan Allah razib oladi. Sha'abun bu fakat yigitin özüya qasmaz. Yigit va qizlar. Havaske biriladigan vaqtta, yoshlik, gururlari bilan, bant bolgan vaqtta, Allahni kandi rafi qilamandir. Su haqda uylagan yigit qizlar Allahni insa yasta boladi. Çünki bu vaqtta ge Allahni ibadati bilan ulgayish, 42:25 Insan uchun cidekatda bur nur bagisliydi, vakatta kuchdi talab qiladi. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamnin davridage asafi Islami qabul qiligan adamlar yigitlaridi, bradarlar. Qalbi masjidlarga baglangan kishi. Yani, butun qalbi masjidda. Nime uchun masjidka qalbin baglanisligi, Allahin sayeste bolisligi sebab bolidi. 42:57 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamnin madrasalari yoghda, shun masjidlari da, shun masjiddan yeri kurrasiga nur tar qalgani da, shun masjidda Abu Bakr, Umar ibn al-Khattab, Abu Ubaidah, Ali ibn Abi Talib, manashundi zatlar yetisikanda, Abu Bakr riziyallahu anhu dik qait yetaksin, Umar ibn al-Khattab dik adalatlik fakim, 43:28 Abu Ubeyde dek, amonatlik, İslam milletini amonatlik kishilare. Wa Ali ibn Abi Talib dek, qazi, İslam degi mashhur, qaza masalaste musli korunmagan zat. Wa Khalid ibn al-Walid dek, harbi komandan, hammalari, manasim dek, ustiga, hurma shakhcalari koyiligan. Yeri bolsa, adi kashlar bilan koyiligan. 43:59 qamatdan belan trah bolgan shum masjiddi taribiyat atishganidla. Islamdagi masjid, islam nime ikalligini bildirib, va muslimanlarinin amallari islam nime ikalligini kursata digan dargah bolmologi kerek. Shunin ichin bu dargahdan kirishligi bilan islamda olganmologi kerek. Biye de, haqni vasiyyatlashish, haq yolda kulgan khizmatlarga sabirlerini vasiyyatlashlik bolmologi kerek. Shunin ichin ham, 44:27 qalbi masjidga boğlanjan kishilar, Allah nifa yasab oladi. Wa bunin iti de, beş vaxt namaz din cemaat bilan o kishiligdir. Çünki ashablar, cemaatten chitlanjan kishilar da, bizda nifaka malum bugan kishilar, güne cemaatten chitli yuradidir. Açkallar. Turqinti ruculani tahabbatillahi ijtamaa aleyhi wa tafarraqa aleyhi. Allah yolu da duslashgan iqtishan. Xu muhabbat atasda birlashgan, 45:00 shu muhabbat bilan birilashkan iki kishan, shu muhabbat atasda birilashkan, shu muhabbat bilan tarqalishkan. Allah yolu da muhabbatlashlik, mene evvelge, darsimiz evvelde etibettik, bu Allah subhanahu wa ta'alanin misli kurulmagan nimetlerden. Al-akhilla'u yawma ibin ba'buhum li ba'bin aduhun illal muttaqim, in qadirdan dostlar qiyamat günü bir-birge düşman balishada. Dushmanlik, mene dunyada ham kurnutur adibiradallah. 45:29 Bırar bir əzizce cenaliyyat yuhlamiyayn bolsa, shu vaqtta shirilerge yuhlaslikke qarakatgila urad adamda. Dunyani mahkemasi ham shundan ibarat. Afiratda bolsa, maasiyyat sababli bolgan, sabab bolgan dostlar hammas qocadan. Amma Allah yolu da dostlashkallar hammasi shundahan Allahnin sayasi da yanma yan turishadan. Bisinci, 46:03 menseblik ve cemallik bir ayal buzuk iske taklif kildi. Yani, er kisi taklif kumadi, ayal kisi taklif kildi. Yani, er kisi ilgisinde shalait boldi. Hem ona itibari yok, ayalmaz, mensebi ham banan, ve cemallik bolgan, ayal kisi, suncalik, buzuk iske taklif kildin vakitda, u... 46:32 İnnī akhāsullāh dedi, Allahtan qorqaman dedi. Ittiga Allahtin huzuriga bargananda bu haram ishqe min qandi jawab gireman dedi? Allahtan qorqaman dedi. Qasalligi sabablig, ya inki mahallasi da bir sharman da bol ishlig sabablig, ya baska sabablig maz? Allahtan qorqaman dedi. Ma yashik shillan ham Allaht razi boladi. Özünin qayasi da qayalan taradi. Altıncı, Wa raculun tafaddaqa bi sadaqatin fa aqfaha hatta la ta'lama shimaluhu ma tunfiku yamiruhu. 47:05 Yaminuhu, bir kişi bir sadaqa derdi. Unu makbi kildi. Un kolu, birgenini, çap kolu sezmedi. Yami, nihayetda makbi koldi. Bu xan, bu kishi xan, bakli kisilerden Allah nisayetda qoladi. Lekin bu narsi, ayitmey koisiz, malum bu ney kolor adigan narsi goxseydi. Ozi zima xayatizdi bir yaxshi yolgi sarib kolgan, butun yaxsiliylarizi bir isliy. 47:35 Şunay heç bildirmagan mısız, bur ismin, buran tatap almayısız. Hatta bilinmey qosa, adamlarını uçlartır vaytasız. Bunu, hatta bura ayketyan qosa, bu mingi xasat qolub xanasına itmeyatı dixiz. Manay bunaysa, texsirib qorim, har kim özünü texsirib qorsim. Bunaysa, bura asan goq şeydi. Nikci illar xan qosa, bekitib barışlig için hatta qiç qeladi. 48:06 Buni maboda istan chikal varishlikki harekatsiz, isizgi kiltir almasiz, harekamki oylisiz an sunda yapiralmiyo qalishlik izmiyomki. Lekin birde istan chikalishlik ham ayitilmayakda. Faakfahan, özü qasbilan maqbi qildi. Özden özü maqbi yapamada. Qasbilan maqbi qildi. Mana bu, odam ham Allahnin sayasda varishlikki haqikat qallaha yawri. Buna harkim özinin hayati dihi qaljiybada sinab kursa shundiyib olaydi. Odamlar, mana misal aliyelik. 48:39 Ham namiz zona aksarlar dili pargan oto analari bar. Oto analariga tek tursiz oto analardan siki odamlar shikayatla baslaydi. Sal koshinib gözügi yasli versiz, duniyada oto analisda yama odam yok kupi akalad bir posta. Koshinib versiz. Nima bixin? Min oto analgi ham nam sami qilamani bilmeydi de katoladi. Nima qiganligizi bir yalbin? Biraq bir daftarga bir yalbin yuliz. Nima nar qilbiz? 49:10 və otoan ezi bu kündəsizce qiyan yaxshiligini insab bilan yazin, bilganlari izi, bilmagan izi qoymin. Shungi omri izi qiyan yaxshiligini salishtirib qenin, hish ne komi turon adi. Hatta shunarsani insam makbi qilisdi onniga, shunu hangi yapirib turada. Hali boshka mertalanini qoyin, bunu otoanaca qiyan yaxshiligki öz asli otoana qursambo galliji qijalat olisliyi qirek. Bir azib bu otoana qursambo liyapti, shu azgini muruvatin qedi. 49:39 Hatta etkimiz kerekiz, bu doaizda arzum kukoymayim, bu arzumas narzalarimga doa kula vurmayim, kibra nasi talab koyim, ded turish kerekiz. Oziz insan tekşirik parasay, hakikatda otaqanasini bilme etkerligi. Nuhayi qibr arzuma ganlarsaylar biyan. Şirin için hamd, mahdi kilişligini, qiyirligini insan özünü hayatıda tazriba kılsay, Allah subhanehu ve ta'ala bunu sahabalarga nasib biyan. Vallaha a'lam, Zerir ibni Abdillahum ikiller. 50:08 yaridin də abdillahu l-bizliyim ikillər, vallahu alam, bu kşi, bir kşi də ihtiyacini çizib, ikti tüyani, üstü də anki yemog, iqmoglar bilan, və yanan ma'lumdur muqtardegi mablag bilan tüyani, kiçesi də yetalab, shi mustaj odan dəkiyi yetalab barib, isidi taqqilatla. Şinde, u taqqilatkan vaqdi çıraq qotari çiftla. Üyde qesi çıraq qotari çiftkan vaqdilarda çıraq iyni ötirdil. 50:41 Kimsan davdilar, çırağını öçür ki gini itimalliydilar. Çırağda öçürdilar. Öçürgallarda, eşide, oçginda idilarda, oçgindaki tüye kirib kesti, seka vurdilar. Bu kişini, Ceviri ibn-i Azzillahini, xilqini qiyanligladi ma'lumbo gani masburadallar. Leki Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam orqali ma'lumbo gani. Makbi kilişlik sahabalarca nasib bo gani. Abubakr radiyallahu anhu xalifanik davrlarida, 51:13 Abubakir r.a. bilan musabaq oyna rekerlər. Musabaq oyna rekerlər digandaslar, qalbilerde izahlamasi bo meydi? Bizi tarafimizde, bradarlar, duniya tatisde musabaq oladi. Sayaralarde, yaksin alisliyde musabaq oladi. Libaslerde musabaqa boladi. Vahamdekatda toylar kilixte musabaq oladi. Ular unakad fagadama? Qaysa adam ahirat isini kilixtlikde musabaqa kilixte rekerlər? Abubakir r.a. 51:42 Bilal onari muqattab dayil shu Abu Bakirga yetib borsam diyarekallar. Onari muqattab madinede bir kuzi ama, bir hic kimi yog borgan, bir ayal borgan, shuni istigallar deygin borib, bir khizmatlarini qilib giriydiyib borsalar, uylari tozalangan, vahanda avqatlari tayyar dolararik. Hacatiz barmi deselar, hacatim yog diyarekallar. Kuzi ama, hari kampir, shunde kimsi sizi khizmatizi qilib getadidi, bir nice borsayarlar da, 52:13 bir kish geladi, hizmetlarimi qiladi, sinib bacarib qoyadida, lekin kim, sanib sorasan, ayet neydi? Men bunu tanin iman ki kizim, aman. Shunda Abu Umar ibn Khattab kishirib qarasalar, Abu Bakr r.a. hu shinda kirti qarikalar. Bu bitir vila ayati yadbir shaharini, u kishi xalifasimiz, yer kurrasidi, musulmallarinin xalifasi. Shu kishi, toshini orkastan, urvladan, turdladda, anta ya xalifata Rasulillah, 52:46 Hey, Rasulullahın xalifasi, sız mı biz bu işini bacaryatcan, dillər? Ma sabaqtu aba Bakrin fi xayrin illa sabaqani, dillər. Abu Bakr'dan bir yaxşı işle musabaq oynasan, daim ilgar etkirti degene gert. Maqdi kiliş, taqat biz mağli davlat bir ishbikçe bağlaymaz, bradarlər. Bu maqdi kiliş, agar hic kim bilmayan amal bosa, hic kim bizge yardan beral mi ediyan, hic kim yog cayda bizge atkasadi bu. Qayar qabrda atkasadi bizge, bradarlər. 53:17 iyo dhe bizi nima u yetkadimizi iskin bilmeyde, nima bizdegi hamilakiniyeti iskin bilmeyde, iskin qabirdani upargan biz bilan birgib olalmeyde, anashi goyde iskin bilmegen yaksa amalimiz siyade biz bilan birgib olalmeyde, shiqq. Undan taskari, Allahmin sayeside turadi bu qiqq. Haqiqatda layiq. Bungi cide cattibir quraq bilan bunarsan igallasi mumkundur. Yittinci vaqtlik insan, goro cilun zekarallaha xaliyan, 53:49 Allah'ın xali halatda zikir kildi. Allah'ın rahmatlarını iske alib, ümit kildi. Allah'ın azablarını Qur'an'dan bilib, bunu iske kisti. Korkti. Rahmatini ümit kilib yigledi. Qaididan korkub yigledi. Likin xali halatda. Hickin yigidi. Manasi, adam han Allah'ın isayatda goledi. Çünki bu, Allah'tan korkan adamlar, sürediyon caydır bu. Şinin için han, 54:19 Biz Allah'ın zikri bugende yigliyimiz. Likin, bir anı aldıda yiglashlik, bu bərbir riyage istimali buqqalada. Allah taqlagallar gina mustashna bundan. Sunin isim bu qalbida, xali xalakda, kuzi dan nam kitamaz. Fa fabat aynahu. Yigli kub bugan ki, kuzu aqqita diyan daracada yigligan. Fabat aynahu. Kuz yasigi nisbetlenme yapca. Kub. 54:49 məsələn, bir dəhşətni körgəndə insani yiqəsi özünü tohsat almeydi. Allahni azabini körgəndi shundi, rəhmətlərini körgəndi shundi yiqləgen ki, közü özünü aqqit edigan dərəcəde boluq qəgen. Mənəşi adam Allahni sayəste boladi. Bundi qalb, pak qalb boladi. Bundi qalb egesi, özünin hayat yönelişi de Allahni ibadetige nahayetde tohru yöneladi. Bundi qalb egesi, bragi zulüm kılmeydi. 55:19 Bunde qalb igesi tama bol meydonu qalbida, bunde qalb igesi Allahde rahmatini umit kilarlagan, ve azabidan korkarlagan, riya qilmagan shahsi boladi. Bunde qalb igesi Allahnin sayeste bolishlikke layibdir, braderla. Salih adamlarinin bagidan biz bir icte icte guldi yaniga bardi xalasi, braderla. Manashi, Allah razibusun, hakikatte ham bu 55:51 buni yexsi gulligini, buni hayat segi kurgazmalargi koyulganda allargi urundala digan guli ekelligini salih adamlargini biladi. Agar bir cayda bir istirahat bagi bardiysa, igi singe yakin bosa, adam cide kib pakirlamadi. Nili bilim istirahat bagi da badi, yani dadi. Bu bagdi yani dadi. Hadis ilmini biligan adamlin bagi daim uzu bilan birgadir. Bu bagi... 56:23 Kitabı bar adamlar zan edibiriz, yaxshi bag bolib. Ömrü de si, bakka bir kirisde hayalige ham kirtirmeyibgen gox shigendir, braderla. Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala'nin marhameti bilen Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam'nin hadisi mubarikleri mene qiyamat qese, saklanib qalde, uzi haqiki ulemalarini barakatib bilen bu baglarini bizge koyu qecisler, bu baglargi kirislik ixtiyarini bizge belde, mene har kim xakhlese, 56:54 Mənə bu bağıya kirib, faydalan qolmali qoqirib. 57:25 Hayatdan geta digan. Meni bu, buz halal bogan nasalanin isyamal kiseyk, shuz buzga daba vradi, bradil. Bu haqda cidekub nasalanin bu tababadan aralashik etdi, bradil. Hamil tireylik etsik etdi, da. Meni buradan bu sual derik, da. Yani konqsa taharat, ketishlik haqqda bogan masalaya buz cidekub cavab derigandi, bradil. Kimi etirik, meni cumay namazlar den cavab derigandi. 57:57 Eni biradarlar birada bir sual baliyat deyiki, buranda bura chakrsa, uyda yogosa diyat, uyda baruk, shoy kuchiga chukuti deyip koyagor desa, oglu, ya inki, ayali, ya ziyani, shoy aytipoylingi, adam nino dishkira, shoy yatikaytari koyarishkira, ini dedila. Buna jawabı shoy ki, eni bir adam uyda, yog basa, yog dishkira. Bar basa, bar dishkira. Eni mabada, shunga, bir xing. 58:29 qatar, qingok qigan narsay bosay, munkil onu, dede, xayabni sakla, shinazor, uxin qibasay. Baz adam etebi, dede, ner rosyini gatireman, ninov olosu qinqisa qisandiydi. Degi, sharan, ruhsat belaygan narsay, qiziddan ehtiyat barishlik kirek. Balalami, munaqa demasik kirek. Chikirmeyni vaxtin jadib, qorishlik kirek adib osay. Amasun, yaxsi cavab shoy olaydi. Buradirla, dede, pulda alib, ishqati berishlik dorsay sorabdila. Bir adam, bir adamdan pul sorayasay, qarj bolaydi. 59:01 qarzini puğru qaytar berisliyib osa minkin boladi. Yor shini, toydasi bilan qaytar berisen disa riba oladi. Ya indi shi puldi, qaysi bir nartani shari'at man qiyandasi, shini mukabirasi da bir nartadi ruqsat beriyab. Mazalan bir kuse, na bir pulni bersin, shiririk ka dersin, toyda zarar shirik oladi. Bu ruqsat mandi. Qalibdan bihabar imamgir sidaq kosa boladim disa, xariflarini zayidan chqarmastan, xarifni nomaz dozibadigan darajada. 59:32 qıraat qıq qoysa, eminoz bu diliq qosa, iqtidaq qolib bu miyida. Qarimdaş ayal bulan qol beliq suraxsilik riyamı deyib sarayabdi. Riyaz egen gerd saytirlaydiyib. Qarimdaş deyib kime itmashikin? Agar mahram qolish qereyib. Shariyatta mahram golgan ayal bulan, shir salamlashadi. Mahram golgan bulan. Qol beliq qolishlik, meselen shar'an, mene meselen yaxshimas, qolishmeyikten salamlashib qoy oradi. 60:01 Qolun belgi ushlar turisliyi, bradarlar, imam Bukhari ila Aysha namizda nubaytilinyan khadisda, dulus nas diyinyan. Bazda sunaka suallarga cavab dirisa, kod monovi mordi falisafatla... 60:31 qilb yasha galligimiz taterida, baz adamlar indi bu qiçkine nertselerdi, nime indi buncalik, naqinladi, shari'at hukumlari qiçkine digilmigdi. Shari'at hukumi kim tarapidan duyuruluyat galligi yaqaraladi? Allah Rasuluhu tarapidan kiisa, u hukum katta duyuruldu bizdi. Indi sinqida par, vacib, sunnat, muslaha, mubahlari bar. Ularla parqiladi. Indi qiçkine nertselerdi, di shari'atda hukumlari bar ki, baz didir qiçkine nertseler ki, u nertselerinin qiçkine deveti barkilga, adamlar nertsida. 61:01 Agar shilarga raaya qalim, masal, hayatta shina qal qiqqina narsalar, dev etibar qibinari yan narsalar bar ki, unga etibar dermaya qoysisiz, cide katta bur xatarlor qoysisiz. Masalan, bir geyde siz xisaqci posisiz. Xisaqci posisiz, 512 degan san qoribda. Shu 512-ni, yaniga, shu kolizmi ne deksiz, ikta sifir rakamini qoysisiz. Enda oy belge, shu 512-ni, yaniga, ikta sifir rakamini qoysisiz. Bu 5.000... 61:33 Bu, yani, 51.200 boladi bu. Bisini 512-ar dişiz qereydi. Disi, xabir, ikdisi, kiçkili, sifiri, yalakali, oluqlasili, xingali, yabni, deneydi da. Xabu 51.204 desti bu. 512-li bulan 51.204-da sinima bax bardi, yan olandi qolunay etalab asab qatalxanasiya bort verdi. Sorunuz, demek, islamda shinde kiçkili buyrular bar ki, insan shinde özini çiniqdirish qerek. 62:02 Çini xtirganda hayatta ge hali iki-iki ne buyrular var ki hayatta izlencikar var abi. Anashi buyrular da ehtiyaz-bolişlikke adetnami. Suyun zinaqa pan yadan mısiz, iki-iki de spor rakamini suyoz goyisanda nimaqdi demeyiz ya? Ha bu yunidi qidirova biz gumbilandiyda. Odan. Suyun için İslamda daim bazı buyrular var ki, shundi namazda turisiydi, kruzli böyge taşlar turisin, buna qadi gerler. 62:30 insana hayattagi hana amallarda, badi orinda, kuzirini bir metriman yunmaya turislik kerey golar digin orillara golar. Sinin usim, musulman kishinin namazı, unu hana yaksilikke carlaydi. 62:53 nama-i amal-untamamdankiladi digan sudda macitlar. Biz bu sudlarini, buna qabib ayetinin genligini mi, hadisini sahih-sahihimasini dilmimiz. Lekin bu hadisini korumaginmiz. Beş vaxt namazdi cemaat silan uqishlikke mamurmuz bu sunnatin muakkaladigimiz. Bu rizqimiz kin olisini icinmiz. Ya ingi biz, budagi kursatil inganlasalar ushingin atimigimiz. Biz namazdi cemaat silan Allah subhanihu wa ta'alani, manan Rasul-i bizdisi cemaat silan uqishlikke digirigandigimiz. 63:22 Islam muhidke boysunadi mi, muhid islami boysunadi mi, deddilar. Yani islam qiyamatiketi bolgan, muhidke cevab etgan. Islamgen muhid boysunadi. Islam bir oylazmasin ki, adamlar uzlarini turgan, qanurlar tesis, uzgar turgan yakalagandar. Islam bir harakil bir nizamdir. Meselem, uzgarmat nizamdir. Misal, ay seyirik ki, katta sayyaralar, yugdizlar turgimi harqanke, 63:51 katta maydanda ikel degan, dekin, birxil harekatdan tashkariyat çıxneydi. Bu degan sez, maydani tarot baldi, birxil harekatlan degan, nas vöna? Tamsilcayda sez. Xun chalik, birxil özgermes qanun, xun chalik katta maydanga sigali. Qiyamatka sez, maydani özgermesligi, qanuniyatni özgermesligi, insallarinin salahiyati uchun doyan. Islamdi qanuni xan, buni zarresi özgere digan busa, bu insallarinin manevi xalakati boladar. 64:23 Nida ayal kishini, özünü tulmish ortaqdan, cavab soramastan birzeyge kechisligin nümkinmaz. Shuu haqda soal buganigin. Nida bir kishi kashandarik haqqa da sorabdilar, xarkhiz masalarini kashandarik qilish, shikish doğrista. Amdatta saygandarimiz sallallahu aleyhi wa sallam etdilar ki, Man atalasu man allah salam salayaqra banna maslidinan. Kim tarimsoq wa qanqiyatigin gisa, bizin maslidlarimizga yakirlashmasin, dedilar. 64:53 dan carasi yogasa, onu faliakul hu tabi khan digallar, yani pishirib yesin digallar, sinci avqatlarimiz yi piyaz salamiz, pishirganimiz için, pishirib yesin digallar. Demi, sarmisaq, bilan piyazi hibishin chali masiblar da malaikelar kodboladi, ular azarlalarkan. Sinici, kashanda began adamdan malaikelar azarlanadi. Madabu bil adam, min bilan, bram vaxtan malaike yurmasin disa, kashandali pisa shumaxsadi geytali bu adamda. 65:24 Allah subhanahu wa ta'ala hamnamıza haq yolda dar qaral qisam. Allah subhanahu wa ta'ala shuk dertimizi davami qisam. Allah subhanahu wa ta'ala islam bir yerden bir yetkerlerge yerden bilsam. Islam bir zarar yetkiz yetkerlerge Allah qifaya qisam. Allah subhanahu wa ta'ala sunnat yolda yolda sin hammamıza yam. Biz at yoldan Allah ta'ala uzmuzi salamat qisam, basri musulmalarini ham salamat qisam. 65:51 Dinaqlarimizi lakburat qisin, ibadatlarimizi qabul qisin, Allah subhanahu wa ta'ala usyan ajladlarimizi rahmat qisin, qabirlarini cannet bahcalardan bahchi gaydandirsin, parzantlarimizi salih salihalardan qilir, dini islandi hizbastirirgen kisirlardan qisin. Amin. Amin. Amin. Amin. Amin.