خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Inshallah, bugun cehannam ahli cehannamga chuchilar, ve cehannamda alub baruchi, cehannamga alub baruchi amallar nima ikenliyi haqda inshallah, Allah qadir kulgun incha, anon denkin, vaqtimiz yetkun incha inshallah, bayan qilishlikke hareket kulamiz. Cehannam ahli ular cehannamda dozakta ebedi qalguchilardir. 0:32 U yirdan basqa oringe ular kuch meydilar ham, unda abadi qal yuchilardir. Allah ta'ala, valladina yakadzabu bi ayatina vastakbaru anha, ulaiki ashabun narihum fiha xalidun deydi. Yani, bizi ayatlarimizni yalgan yechxalganlar, va undan kibir qilganlar, ular, u yirda abadi qal uchi cehannam igalardandir. 0:59 وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتٍ أُولَئِكَ أَصْحَابٌ نَارِهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ Kafir bolgan, wa bizlarnin ayatlarimizni yalgange çıxargan kişiler, ular cehennem ashablaridir, igalardir, wa ular cehennemde abadi qalecektir, de bu xabar biridir. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam ham, imam muslim, 1:23 Abu Sa'id radiyallahu anhu dan ruwa yadxilgan hadista qala qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam yuja'u bil mawti yawmal qiyama ka'annahu ka'annahu kabshun amlah fayuqafu bayna aljannati wan nar fayuqalu ya ahla aljanna hal ta'rifuna hada. Tayganbarim sallallahu alayhi wa sallam eytilardiydi qiyamat günüde ulim bir simiz quchqar shaklida olub kilnadi. 1:55 Dozah ahli dozahke çub, cennet ahli cennetke çub bolingenden kiyn, ölüm semiz tolun xoçqar suratida alib gelinadi da, kiyn ayitilinadi, ey dozah ahllari, mana bunu tanisizlar mi deydi? Xinda ular unge qaraydilar, va uslanadilar, va ayitadilar ki, ha, tanimiz deydi. Bu, ölümdir deyiladi. 2:23 Cennet ahligi hem eytilinadi. Mene bunu tenisizlar mi deydi? Ular hem qaraydilar, ve tenidilar, ve eytidilar ki, ha, bu ölüm deyishadi. Ana undan ki, bu qoçqar soylinishlikke buyruladi. Sunra, qoçqar, yani ölüm soylingenden ki, cennet ahligi eytilinadi ki, ey cennet ahli, indi sizlar ebedi cennette qalguçsizlar, sizlar uçun indi ölüm yoktur deyiladi. 2:54 Wa eyy jahannam ahli, sizlər həm bu yerdə indi abadi qolgutsizlər, sizlər üçün indi ölüm yukdir, dedilər də, payğambarım s.s. Wa anzir hum yawmal khasrati, idqubiyal amru, wahum fi ghaflatim, wahum la yu'minun ayetini uqb qoydilər. Yani, ularini nadamet günüden agahlantirin, bu günde ularinin işi hal qılib bolnadi. Yani, ölümge hükum çıxarib bolnadi. 3:23 Ulari sahazir ghaflatta wa iman kil tirmayan xalatta yurishbta. Imam Tirmizi Abu Sayyidin Khudri radiyallahu anhu dan ruwayat qilgan hadista. Ida kana yomul qiyamati utiya bin moti kalkabshi amlahi fayuqafu bayna aljannati wan nar fayuthbahu wahum yanzorun falaw anna ahadan mata farahan lamata ahlu janna walaw anna ahadan mata hazanan lamata ahlu nar. Qala hadisun hasanun sahih. 3:54 hədistə, pəyğəmbərimiz a.s. a.y.t.lər ki, qiyamət günü bolə digən bolsa, ölüm semiz bir qoçqar şəkildə alıb kiltirlədi. Və cennət bilən dozak ortasiga qoyilədi. Ana undan ki, ölüm ortada soyilnədi. U iki u firqaham, cennət ahlaham, dozak ahlaham unga qarab turşadi. Əgər xursanchilikden insan ölüb qolə digən bolganıda, 4:22 cennet ahli khursanchilikten wafat etib olub qalgan bolardi. Cunki, bu nimetlarnin bariga gharg bolub ular bogan, unun istiga olum deganlarsa, ulardan indi unutulub yubarladi. Mana shunchalik, agar olumdan, yogligidan khursan bolub, wafat etib getadyan adam bolsa, shuirda khursanchilikden cennet ahli wafat etardi. Agar ghamginlikden oladigan adam bolsa, gham tashvishdan, 4:52 dozah ahli wafat etken bolarti, dedilar. Hakikatdan ham, ulimnin manabu suratda alip gelinib, ortalarda yokqinlishligi, cennet ahli uchun berilingan neymatlarinin bittesi boladigan bolsa, cehennem ahli uchun beriladigan azablarinin bittesi xisaplanadi. Xoş, cennetke baruchilar, cennetke chuchilarinin in birintisi, cennetke chakruchilar. Çünki, 5:22 hərbir insan, özü qiligan amalini, özü birinci tatib qirmakliyigerek, huddu dunyavi manfaatda, dunyavi ticaretlardahem, insanlar, özlarnin ticaretlarni kasibgarlaridan, kub ticaretlarni, tapgani dengin, bashgalarga, taniganlarga, ilan qilgani yoxshesh, cehannam yollariga chakurucilar, in birinci dozahga chucilar, ane ular boladir. Cehannam yolliga chakurucilar, ular, 5:52 edeshgan, ve batil yollarga, shariatimizgi xilaf bolgan yollarga, chakuruchilardir, ve ceallahum eimmate yed'una ilanlar, deydi Allah Ta'ala, yani, ularini, bunday adamlarini, biz, dozahgi chakuruchilarinin imamlari, basilari qilip koydik, deydi, demek, shariatimizgi xilaf bolgan, harqanaqa, yolgi chakuruchilar, ular, cehannamgi chuchilarinin, in birinci, basilari bolarikan, 6:22 innama yad'u hizbahu liyakuna min ashabi sa'ir, ular özələrinin firqələrinə, özələrinin cəma'ələrinə, cəhəndəm əhəlləri boliçlik üçün ular çakırış edi deydi. Mənə şun dey, anə ulardan cəhəndəmke alub barucilərinə, mənə Allah subh'anahu wa ta'ala fir'aun və fir'aunge irgeçgenlərinə bayan qılib durib, yaqdumu qovmahu yawm al-qiyamah, 6:50 Qiyamat günüde Fir'aun özinin qovmini irgeçtirib kiledi. Irgeçtirib togri cehennemgi olub küsedi didiler. An ondanki yin cehennemde in kette qalib getishlikke sebeb buladigin kette günahlar, ve cehennemgi kishlikke sebeb buladigin amallarinin in birintisi kufur ikintisi shirik. 7:19 kufur bilan shirk iko hem bir-birige bağlıq, birdan-biri acir almay digan, lekin kit-me kit-kele digan emel bolganli yüçün hem, bu iko hem birinci nuktada insanlarina cehennemge alub-barub koyucu emel iken. Kufur bu Allah ta'alani haq zatige kafur bolishlik, unu inkar qilishlik, ya inki Allah ta'alani bazibir isim vasifetlardagi tawhidke xilaf qilishlik, isimlarinin bazilarini, 7:47 ispat qilib bazilarini inkar qilishlik, va isimlarinin hamalarini ispat qilisa ham bazibir sifatlarini inkar qilishlik, ya inki Allah ta'alanin oziga iman kiltirgan bolsa, payganbarlariga iman kiltirmaslik, payganbarlariga iman kiltirgan bolsa, farishtalariga iman kiltirmaslik, ya inki kitaplariga, takdirinin yakshi yamanligiga, koyin ki, 8:11 İslam bizlarga dinimiz korsatgan, Allah taala jonatgan, payganbarlar alip gelgan, niyallar bilan bizlarga bayankilingan, tohru aqidadagi, buram bir xalallikga uchiragan, yayin ki, bittasiga iman keltir, bittasiga iman keltir maslik, mutlaq tolu kufurga alip boruchi amal xisaplanad. Mena bu, insanlarini cehannamgi yetekleydigan amallardir. 8:36 Amma shirik boladiyan bolsa, shirik hammamizi ya ham ma'lum ki, Allah ta'alagi xoşib buram birinerseni ibadet qilişli, ya inki uluqlaşli, ve hakeza mene shirik bu yerdə, başqa mədçidlərgen ispeten, vallaha əlem küb eytilin gəlin üçün cemaatni hammasi bunu biliş edidi biləmez, shirik insanlarını, əgər ki, insan özü, kiçələri təhəccüdde, kündüzləri isə, mene, 9:01 Siley rahem, ya inki raza tutusdey bilan, basga amallar bilan, baqliq bolsa ham, lekin shirik amalini qilib koya digan bolsa, huddibir, pak, taza bolgan suga zaharini salib koya digan bolsa, bu su zaharga eylengin goxshach, shirik ham insanin amallarinin hamasini habada qilib, igasini isa cehannamga alib borub koyu, qi amallardan bolgani uchun ham, shirik amali... 9:28 insanlarni dozahka alub kira digan amallardan xozaplandi. 9:58 إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنَادُونَ لَمَقْدُ اللَّهِ أَكْبَرُوا مِنْ مَقْدِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِنْ تُدْعُونَ إِلَى الْإِيمَانِ فَتَكْفُرُونَ 10:28 Man a'rad anhu fa innahu yahmil yawmal qiyamati wizra. Khalidina fiha wa sa'alahum yawmal qiyamati himla. Alladhina kazzabu bil kitabi wa bima arsalna bihi rusulana. Fasawfa ya'lamun. Idhil aglalu fi a'naqihim wa salasilu yushabun. Fil hamimi thumma fil nari yushjarun. Kafir bulgan kimsalarning. Akhir akbati. Ular zanjirlar bulan boynlariga. 10:57 qoylingan zancirlar bilan sudur alib alib barib cehannamga ulaqtirlib, cehannamda ular, kuydirili etkanliklarini tepedagi ayetlar bizlarga bayan qolib deradi. Demek, cehannamga insana alib qoyuchi ing birinci amal, kufur ve shirktir. Allah hememizde hem özü saklasin. Cehannamga alib barib qoyuchi ikinci amal, shariatimiz buyurigan amallarini qilmaslik, 11:27 ya inki qiyamat künene, ve şeriatimiz buyurgen emellerini yalgan seneşlik bilen birge. Ya mutlak bu emellerini qilmeslik, ya inki bu emellerinin Allah farz qilgen emellerini yalgan deptirib qilmeslik hem, mene bu insanini cehennemge alib-balib koyucu emellerden bulariken. Allah subhanahu wa ta'ala bizlerge, 11:56 cehannam igalari bilan, cehannamilar bilan bolgan, ular cehannamgi chukanidan kiin bolgan, sohbatni bizlarga bayan etib, ma salakukum fi sakar digan sovalinin jawabini bizlarga bayan etiyabdi. Cehannam igalari ga, cehannamgi chukanilardan kiin, ma salakukum fi sakar, sizlarini, mana bu cehannamgi dozahga, nima alib barib koydi, nima chirib koydi, digan bolsa, ularinin jawabi, 12:25 lamnaku minal musallin. En birinci jawabı, lamnaku minal musallin. Biz namaz okuygu uçilardan bomabmiz diyar iken. Namaz okuygu uçilardan bomabmiz. Wa lamnaku nut'imul miskin. Miskinlarni ham toydirmabmiz. Miskinlarni toydirishikdagi en birinci tarz kilingenlarsa, bu zakat edi. Zakatlarina adakilmabmiz. Wa kunna nakhudu ma'al xaidin. Mena bu qiyamat neyo? 12:54 mənə bu şeriatimiz buyurgan amallarini yalgan sanaganlar bilan, yalgan sanaganlar bilan, u yetmagan day qiyamatini yalgan sanab yuruveribmiz. Allahni şeriatlarini ya inkar qilgan, ya inki bi parva bolgan, ya inki ahiratini yalgan sanagan halatda tip edagi amallarini, namaz ve zakatini, ya inki... 13:19 namaz wa xayr ihsanli ular qilmaganligi uchun, ular cehannamga kishganligina. Akhir akibetese, hatta atanal yakin, bizlariga hatta anig manawi cehannam kilgana dengin shuni, ane indi bilibniz digan jawabni qilishlarini, mana Allah ta'ala bizlariga bugungi kunda xabarini berib koydi. Ana ondankin, insani cehannamga alib baruchi amallarinin uchintisi, kafir, 13:50 zalalette bolgan, bash insanlarga itaat qilishlik. Toğri, biz bashi da itik ki, cehannamga chuchilarinin awvelgilari, cehannamga chakuruchilar, cehannam ishiye chakurub turuchilarinin bashliklari, likin ularye itaat qiliganlar ham, xah bilib, xah bilmay itaat qilsin, baribir ularyem cehannamga chuchadigan amallarini qiliganli yuchin ham, mana bu amal insanlarini cehannamga 14:20 Allah subhanahu wa ta'ala ular jahannam gechishkanlardanki in ortalarda boladigan wakiya haqda bizlari yaxabar birib. 14:47 qalu rabbana inna ata'na sadatana wa kubara'ana fa'adalluna sabila, dib eicligin bizlarga xabarin biryabdi. Yani, albatta Allahnin lanati kafirlerga bolsin. Allah ta'ala ularga cehannamna hazırlap qoydi. Ular, ushi cehannamda abadi qalajakdir. Ular, cehannamda uzlari ucin, na ixadigan orin, na uzlari ucin buram bir yardamciyu dostopaladi. Ular, 15:16 ukunda, cehannamda, azaplarda ulannin yuzlari, atraflari, turli azaplar bilan azaplanib turadi. Va eytadilar ki, eh, kashkidi, eh, kashkidi, Allah va unin rasuliga itaat qilganimizda, Rabbim, biz, mana bu basliklarimizga, kattalarimizga, itaat qilip qoyib bizda, bizlarina ular, sinin yolin geymez, zalalet yollariga erigextirib qoyibdi, 15:43 kaş ki idi enda Allah va Rasuliyye itaat qilgenimizde diydi. Haqiqatten hem, hayatta, kub zalalat yollarda yurgen, Allah va Rasulini tanimegen, hayatta, ana undanki, kuc quwati, mulki, sultanati kitgeni denkiyin, uyida oturvalib, yan ki, olum tushagida oturvalib. 16:03 köşk idi yaşlik dövrüm kelgeni də, min həm falanchilərdi dəy bir Qur'an niyat legenim də, ya inki falanchilər bilen namazga bara digen namazhanlardan bolgenim də, ümrim mənə bunday behu də öpmesti, dip bugungi kündə pşayman çeki etken ademlərinin özü, bugungi dünyanın özdə köp bolgeni, bugungi dünyanın özdə körüntürüptü. Lekin olər cehennem alauna azraq tətib körgenləridin kiyn, özlərinin xasaratu, nadametlərini qılıb türüb. 16:32 Kaş qeydi biz Allah ve Rasuliyye itaat qilgenimiz deyib, mene bu bizlerine edishtirgenilerinin yollariga itaat qilmegenimiz dedib. Ular qishayman chikishlarini Quran-i Kerim bizlerge bayan qilib derdi. Insani cehennemgi itekleydigen torunchi amal nifaq, munafiqlikdir. Payganbarim s.a.v. munafiqlikli alametlarini bizlerge qipini bayan qilib dergendir. 17:01 Allah subhanahu wa ta'ala munafiqlarina jahannamga, jahannamning bolubham qariyat shurishligini bizlarga khabarini birib, istayizu billah, wa'adallahu l-munafiqina wal-munafiqati wal-kuffara nar jahannama qalidina fiha, hiya hasbuhum wa la'anahum Allah wa lahum adabun muqim. Wal-ladhina kazzabu bi ayatina, 17:28 Innan munafiqina fiddarkil asfali minan nardidi ki ingi ayetda. Yani Allah ta'ala munafiq bolgan erkeklar, wa munafiq bolgan ayallarga, wa suni indi kafirlarga, abadi qaluchi cehannamni vada qilib qoydi. Unin qozi ular uchun kifaya qilguchidir, wa ularini uyetmigandi lanetladi uzinin rahmatidan uzaqta qaldi, wa ular uchun daami azabbardir disa, 17:58 Tiingi ayetta munafiqlarnin orinlarnin bizlarga bayan etib, innal munafiqina fidderkil asfali minannar, munafiqlar cehannamnin in tubanida çukurida boladi deyabdi. Allah subhanahu wa ta'ala hammamizda ham munafiqlikten özü saklasin. Munafiqniknin in asasi alameti, insan tashi bilan, tashi bilan iki basiqa bolishligi. Tashi bilan iki, 18:26 tashqarisi bilan ishqarisi bashqa bolishligi bu munafiqliktir. Qub mashhur bolgan, taqwada wa salahiyatta mashhur bolgan sahabalar, uzilari ustu da munafiqlik bar mikindib ular xov siragan. Min absuslar bolsin ki, bizlar masjidlarda qub uzimiznin tashqarimizni zinatlayimiz, likin ishqarimiz un chalibomaydi. 18:50 Lekin üstimizden munafiqlikden hiçem korkmaymiz. Wa halenki munafiqlikden wa munafiqlikke alib barib koyadigan amallardan korkadigan agir bir musibetli amal xisaplanadi. Insani cehennemge alib barib koyishlikke sebeb boladigan beşinci amal bu kibir. Kibir bunin türleri nahayetde köptir. Allah subhanahu wa ta'ala 19:17 mutakabir bolgan kibir igalarinin jahandamda ikanligini bizlarga xabar berib, Sayyidubillah, wa alladhina kazzabu bi ayatina, wa sikbaru anha, ula iki ashabun narihun fiha khalidun, deydi. Yani, bizi ayatlarimizni yalganga çikarganlar, wa undan kibir qilganlar, ular jahandam igalari dir, u yetmiganday, ular jahandamda abadi qalguci dir. 19:47 Baygambarimiz sallallahu alayhi wa sallam imam muslim ruwayat qiligan hadista, etdilar ki bu, imam muslim özinin babida dozaknin fakat kina mutakabbir, qibirli boligan adamlari kiradigan, 20:22 cennetnin isa zayiflar gina kira digan ishigi bar digan babni zikir qilib durib, Abu Hurayra radiyallahu anhudan warid bolgan hadisini bizlarga alib gelibdir. Bu hadiste Allah subhanahu wa ta'ala cennet bilan doza haqida bizlarga xabar berib, hadis uzun, lekin bizlarga kira bolgan orni, mana bu bir ishik bar ki, bu ishikten faqat gina mutakabbir, kibir igalari, ve cabbar bolgan kishilar gina, 20:52 cehannam ge kredi digan xabarni birdi. Imam Bukhari wa Muslim, Imam Tirmizi, Harisa bin Wahb, radiyallahu anhudan, ruwayat qilgi hadiste, qala qala Rasulullahi sallallahu alaihi wa sallam, ala uxbirukum bi ahlil janna, kullu da'ifin muta da'if, wulaw aqsa ma'alallahi la'abarra, ala uxbirukum bi ahlinnar, kullu utuvin jawazin mutakabbir, didilar. Sizlar gidi didilar, 21:22 Cennet ahlidan xabar bereymi? Cennet ahli zaiflardir. Agar qasam ichib Allah ki qasam icha digan bolsa, Allah ta'ala qasamini aqlay digan, insanlar kuzida nuhayetli zaif, lekin Allahnin dargahida uluq bolgan Allahnin awliyalari dedilar. Endi sizlarga dozakdan xabar bereymi? Dozaknin igalari ular mutakabbir, xopal. 21:51 dağal bolgan insanlar, ulal cehannam igalaridan dedi. Alaysa fi cehannama mathwal lil mutakabbirin, deydi Allah Ta'ala Quran-ı Kerimde, cehannam mutakabbir, kibir igalarinin orni imesmi, dediler. Xu orindaham biz, bayan qalib birishligimiz, mümkün ki, payganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, ya bir kishi keldi da, 22:21 Kibir haqda Peygamberim S.A.V. bayan qilib turganda, bir kisi agar özinin libasi, özgalarinin libasidan özgece bolishligin haqlasa, kibirige kiradi mi dedilar? Shunda Peygamberim S.A.V. yox kibirige kirmaydi, kibir haqni inkar qilishlik dedilar. Haq gelgan waqta unu inkar qilishlik, bu kibirige yata digan amallardan iken. Mana bu bixte amal, 22:53 insanlarni cehannamga alib kiradigan umumi va uyirda abadi qalishlikke sebab boladigan amalikan. Islatu otaylik, abadi qalishlikke sebab boladigan amaldir. Lekin payganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, va Allah ta'ala bazibir ayetlarda, ayni shakslari bilan cehannamga kiradigan kisilarinin xabarini ham bizlarga xabar birgan. Ushe xabarlardan mana, 23:23 Fir'an cehannamnin igasi ikanligini bizlarga xabarin bergen. Shunik shun ham mu'minlarnin imani, Fir'an cehannamda ikanligi iman kiltirmag yonishe, ularnin ham imanlari kamil bolmaydi. Yakhdumu qomahu yomal qiyamati fa auradahumun nar. Fir'an qomini cehannam tamangi xarab iltib kildi, wa ularni cehannamgi alub bardi didi. 23:53 En birinci bargan, özü bolganligi üçün hem, bu Fir'aun, unen bascisi bolganligi üçün hem, Fir'aun cehennemde ikenligi biz iman kiltiremiz. Ana unden keyin, bizlarga Nuh a.s. bilan, Lut a.s.nin ayallari hem, cehennemde ikenligini Allah Ta'ala xabarini birgin. Varaballahu mesele lilladine keferu mra'ata Nuhin wa mra'ata Lut, 24:24 Allah Ta'ala kafir bulgan kimselar uchun Nuh aleyhis salam bilan Lut aleyhis salamnin ayallarini zarbul mesal qalib birdi. Bular biznin salih bendalarimiz asti da edi deydi. 24:55 Salih bəndələr bulub həm pəyğəmbərlərinin astıdi idi. Bundan biz alə digən faydələrimiz. En birinci alə digən faydə, taxta abdaini, yəni biznin bəndələrimiz tayyidi idi digənden murad, ayal kişi daim erkek kişinin qarmağıda tayyida buladi. İkinci alə digən faydəmiz, hidayet Allah ta'alanin kulüda, barmaqları ortasidadır. 25:26 yuqallibul qalba limayyeshe, qalbini haqlagan kisini özinin taatiga, hidayatiga, özgertirib turadi manahadiste kilgani goxshesh. Bulmasam, payganbarnin ayali, vahinin bishigi bolibdurgan xawli da, payganbarnin mucizasi tagida, vayige yeti etkan bu ayal, bu payganbarnin tagida boligan manabu ayal indi imangi kilmas midi? Bu han, 25:57 indi qalib igalari hidayetga baslo ucini haqiki hidayet igasi, Allah ta'ala ikanligini bizlarga bayan qilib biradi. Kingi bayan qilib biradigani, ayetnin davamida, faqanata huma. Bu iki ulari ham, iki u payganbarga xiyanat qilishkinidi. Likin bu iki u payganbar ham, va ularinin payganbarga ayal bolganligilari ham, ulariga hicam yardan bira alimadi. Ulariga undan ki, 26:26 cehennemgi kirucilar bilan, birgi dozakhi bolib, cehennemgi kirinlar degilindi, dedi. Mana bu, insan özinin, ahli, kim bolishidan qat'i nefer, u, baska illerden boladimi, musulman boladigin bolsa, ularinin sefi bir, lekin, qaisi qabiladan, qaisi bir aulatdan bolmasan, ularinin imani, bir bolmaydigin bolsa, 26:55 barar cayi ham bir bolmas digini bizlarga ayetnin davami xabar beradir. Ana undan geyin, bizlarga mana imam-u tabarani sahih isnat bilan Amr ibn As, an-abihi, an-ibnihi, an-in nabi sallallahu alaihi wa sallamdan ruwayat qilga hadisda, qatilu ammar wa salibuhu finnar, dedilar paygamberim salli salam. Yani, Ammar radiyallahu anhunu ultirgan, wa unu askan, 27:25 dozakta dedilar. Ana ondan keyin, Amr ibn Amir al-Khuzaini hem, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, cehennemde yurgenligini kurgenedilar. Cehennemde, uzenin bu, ashqazan, icidegi butun, ashqazanini sudireb yurgenligini, kurgenedi. Bu kişi, bu kişi, in birinci, Arab cazireliye, Sham diyarlaridan, 27:59 budna alip geligan kishi xisaplanadi. En birinci, caziratul Arab caziraligida, yarim aralligida, shirik amalini baslip berigan kishi xisaplanadi. Peygamberim s.a.v. chuda, u kishinin dozakta ikenligini mana, korib bizlarga xabarini berigandir. Shunindik, dozakke kirochilar, faqat kina insanlar taifasidan mi? Yok. Dozakke kirochilar, suzu biz bilan, 28:30 birge yeşeyepken, ve ularini hem Allah subhanahu wa ta'ala yeretken, özinin ibadeti üçingine yeretken, lekin köpçiligi insanlarını unin yoliden edestirib, tibirge başla uçub oligan, cinler hem cehennemge kirishligini, Allah subhanahu wa ta'ala bizlerge bir netce orinlerde xaberini birdi. Ve temmet kelimeti Rabbi ki, 28:58 لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمًا مِّنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ Rabbimiz'nin kalimasi tamamiga yetti. Cahannam ne? Cahannamga haqli bolgan insan ve cinlar bilan toldiraman, deyishligi bilan, unayin kalimasi nahayasiga yetti. Udukhulu fi umamin qadxalat min qablikum minal cinni wal insi finnar, debturib, Cahannamgi krucilariga khitab qilnareykan. 29:27 Yani, sizlerden awalgi, cin ve insanlerden ibaret bolgen insanlar bilen, indi sizler hem cehennemge kiravirinler diyarikin. Mene bu ayetler bizlerge, Allah ki asi bolgen cinler hem cehennemge kirishligine xabarin biriyabdi. Dar hakikat Allah subhanahu wa ta'ala, 29:53 cin və insan tayfəsini fəqət ginə özüm üçün ginə ibadət qilişlikke yerəttim, deydi. Peygamberimiz sallallahu aleyhi sallam, Peygamber bolub gelgen vaqtada, cinlərinin bir tayfəsi Qur'an-ı eşdişib, 30:07 unge iman keltirib, keyin barib qovmini agahlantirgan, wa ularini ham payganbarimiz aleyhis salamge iman keltirishlikke chakirganlikleri, wa ana undan keyin payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamge bir taifa cinlar kelib iman keltirib, payganbarimiz aleyhis salamge bayat qilganlikleri, wa ular uchun nima halal, nima haram ikanligini bayan qilganlikleri degi ayat wa hadislar ham, bizlarga mana Quran-i Kerimdegi cin surasi wa unin tefsirlarida. 30:36 toluq bayanati kiligendir. Mene bu tepede zikir qilingen shakslar, cehennemde ebedi qaluchi shakslar idi. Amma, yene bir taife insanlar boleriken, bu insanlar cehennemga chereken, lekin cehennemden, özlerinin gunahlariga yereshe, azablen avalishgani dengin, cehennemden chereken. Ular, musulmanlar, 31:05 Ular musulman, qaisi musulman? Allah qebran bir narsani shirik kiltirmagan. Allah qe shirik kiltirmagan, lekin gunahlari sabablik. Ular ne gunahlari? Cahannamgi yeteklagan insanlar xisablanarikan. Ahli sunnat wal jamaatnin aqidasi boyiqe, Allah ta'ala qebran bir shirik amalini kiltirmagan, lekin... 31:29 Günah işlərini qılb qoygan adamlar, günahlariga yarasha, cehannamda ozilarinin qazablarini, cezalarini alisib, ana undan keyin cennetga cixshadi. Lekin, shiyerda sovaltuguladi, qaysibir amallar, insanlarini, tawhid ahlini, namazhan, rozadar, zakat ahlini, 31:53 qaisi bir amallar cehannamga tartadi digan sovalga, mana indi inshallah birin kitin tertib bilan jawab derisdik ki harikat xalamiz. En birinci, tawhid ahlina cehannamga yetaklay digan en birinci amal, sunnatga karsi amal qilisdiktir. Tayganbarimiz a.s.nin sunnatiga muafiq bulmagan amallarini qilisdiktir. 32:22 Imam Abu Dawud, Darimi, Ahmad, Hakim, vabashqa muhaddislar, Muawiyyat ibn Abi Sufyan, radiyallahu anhudan, ruwayat qilgan hadista, u kishi aytadi ki, bu hadis nahayata uzun, lekin biz vaqtimiz qisqa bolganli uchun, uzmizgi kirakli bolgan orniga gina toqtaymiz, tayganbarim s.s. bizi icimizda maw'iza qilib turdilar. Aytilar ki, ala inna man kana qablakum, 32:50 ala inna man qablakum min ahlil kitab iftarqa ila thintayni wasab'ina milla wa inna hadihil milla sataftariqu ala thalasin wasab'ina thintani wasab'una finnar wa wahidatun filjanna wahiyal jama'a dedilar. Oguh bolinar, sizlardan awalgi ahli kitoblar yitmish ikki firqaya bolunub kitishti dedilar. 33:21 mana bu millat, yani islam millatiham, tez kunlarda 73 firqaya bölünüp kitadi. O şey 73 firqadan 72-si dozakta, 1-tasi yine cennatta didilar. Wa ular cemaat didi. Mana bu hadis, başqa biz tefata zikir qilgan muhaddislar, wa başqa muhaddislarinin 33:51 sahihlarida wa musnadlarida turli lafizlar bilan kelgan. Turli lafizlar bilan, otkan ummatlarinin bazilari yetmish iki, bazilari yetmish bir firqaya, bu ummat esa yetmish uch firqaya borunib, yetmish ikitasi cehannamda, bittasi gina dozakta diganliklari. Qaysilari ular jannatta diganda, men wa ashablariminin yollarin tutganlari digana. Baska lafizida esa, men wa ashablariminin 34:22 haq yolda turgan, hulafayi rashi dinlarnin yollarin tutganlari digan, baska lafizda, mana bu, darimi lafizi geto orikela digana, bu, camaat, yani, haqda turgan musulmanlarnin camaatina, mahkam ushligan camaat diganlar. Mana bularnin hamasi, peygambarimiz a.s.nin sunnati da haqda turganlar gina, 34:46 cehannam igalariga, cehannamga alb barb qoyuchi amallardan bolmasligi, bashqalari isa, agar ki ahli tawhid bolsa ham, cehannamga barib, uzlarinin gulaglariga isa, cehannam azabini tatishligini bizlariga xabarini biradi. Bu hadisinin sanatlari haqida, shaykh albani rahimahullah va bashqalarinin kub yablari bar, bizlarinin, umumi ularinin muhaddislar, bu hadisini sahihga chikarishgan, biz, 35:16 bu munakashalarini macilisimiz kuter meganli uchun tohtamayimizda, ane undan kiyn, cehannamga tawhid ahlini alib barub koyuchi amallarinin kiyngisi, hukmida zulum qiluchilar ikanligini bayan qilamiz. Demek, cehannamga insanlarni kiyngi alib barub koyuchi amal, bu, zulum bilan hukum qiladigan insanlar. Zulum bilan hukum qiladigan insanlar diganda, insanlar darro, 35:47 at-tapaqana dagi insalarnay gina qinub qamasin. Toghri, bunda hamaha mikiradi. Qunki paygambarim sallallahu alayhi wa sallam, kullukum ra'in, wa kullukum mas'unan ra'iyyatihi, az-zawji ra'in, wa mas'unan ra'iyyatihi, wa az-zawji ra'iyyatun, wa mas'ulatan ra'iyyatihi, wa al-abdu ra'in, wa mas'unan ra'iyyatihi, kullukum ra'in, wa mas'unan ra'iyyatihi diganlar. 36:13 Hərbiriniz başlıqsız. Və үşə başlıqliyinizdə, qiyamət günü də, əlbəttə, cevab bireceksiz. Ir kişi, üzinin kul astıdagi, tarmağıdagilərgə başlıqdır. Qiyamət günü də, үşə kul astıdagi, tarmağıdagilərgə, cevab birecektir. Eyal kişi həm, ailədə üydəgi üzinin işləri üçün başlıqdır. Qiyamətdə, үşə başlıqligi də, cevab birecektir. Hətta, kul həm, üzinin, 36:40 ishi bilan, özinin ishide başlıqdır, qiyamet günüde, rabbisinin haqqını, və özinin hacasinin haqqını, hocayininin haqqını, qande adakiliyenlik haqda qiyamette cevab berecektir. Her biriniz başlıqsız, və her biriniz şu başlıkliginizde, qiyamette cevab bereceksiz, dediler. Mene bu bilan, bizlerge malum boladi ki, her bir kişi, özü hüküm yürgüzligi mümkün, 37:08 Erkeklər həm üzləri hökum yürgüzligi mümkün, hudd-i ayallar həm hökum yürgüzi etkengi oxşesh. Likin, mənə bu hökumlar içide adalet bilan bolmagan, zulüm bilan bolgan hökumlarni həməsə həm insanlarni cehennemgi alub-barub quruci, tawhid ahlini alub-barub quruci, əməllardan ikenligini mənə Quran-ı Kerim və Peygamberim s.a.v. hadislar bizlargi beyan etdi. 37:34 Inna Allaha ya'muru an tuaddu'ul amanati ila ahliha, wa idha hakantum baynan nasi an tahkumubil adil. Bu ayatda Allah subhanahu wa ta'ala bizlarga, Allah ta'ala amanatlarini uzlarinin ahallariga yitkezip tavshirishliginlariga buyiradi. Agar insanlar arasida buram bir hukum cikaridigan bolub qalsengiz, ularinin arasida adalet bilan hukum cikarin deydi. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam ham, 38:05 Mənə sahib bulgən hadistə, burayda bin al-Husayb, anna Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam qal, al-qudatu thalatah. Hadisinin mətni uzun bulgənliyi üçün biz mənası bilenginə kifayələmiz. Bu hadistə Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, qazilər üçtə bulədi, dedilər. Qazilər üçtədir, lekin üçtə qazinin bittəsi yenə cennətdə, iktəsi dozəxtə, dedilər. 38:34 Amma jannat taligi, haqni bilgan, wa shu haq bilan hukum qilgani jannatta. Amma jahandam taligi, birintisi, haqni bilgano, lekin haq bilan hukum qilmastan zulum qilgani. Ikintisi isa, haqni ham bilmagan, bilmaganiga yarashi zulum bilan hukum qilgani dedi. Marabu, hamamizga ham bir... 39:03 namunali boladigan amallardan xisaplanadi, chunki kub ciligimiz, kub insanlar aldi da hukum chikarib koyamiz. Hatta, ee, falanchi falan deyekandisa, ushekepke khushilib, inkarkilmib qoyishligimiz ham, ushekepke hakikattan ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, ushekepke shirik bolishligimiz ham, 39:31 Insanlarina, tawhid ahlina cehannamgi itakla uchi amallarinin mana torintisi, paygamberimiz aleyhis salamiga yalgan gapirishlik. Paygamberimiz aleyhis salaminin shaniga tohmad khirishlik. Yain ki, u kishi aitmagan gapna, aitdi deyishlik ham, insani cehannamgi itakla uchi amallardan xusablan adib. Imam Bukhari wa Muslim wa Tirmizi rahimahumullah, Ali ibn Abi Talib radiyallahu anhu dan ruwayi xirga hadista, 40:02 Qala qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam, La takthibu alaya, fa innahu man kadhab alaya, liyalijun narad edilar. Yani, minge yalgan gapir meynar. Kim mini shanimge yalgan gapir edigan bulsa, cehannamge kiradi didi. Kingi hadiste, imam Bukhari, Salamat ibn Akwa radiyallahu anhu dan ruayat qiligan hadis, uki shaytadi ki, min payganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, nin, man, 40:30 Taqawwala alaya ma lam aqul fal yatabawa maqadahu minan nar digan larini ishtim digil. Yani, kim min aytmagan gapni aytdib gapra digan bolsa, uzini ornani cehannamdan khazir layyursin, didilar. Imam Bukhari wa Muslim Mughiratibdi Shubar radiyallahu anhu dan ruwayi qilga hadista qala qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam, inna kadiban alaya laysa ka kadibi ala ahadin. 41:00 فَمَنْ كَذِبَ عَلَيَّ او كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّ مَقْأَدَهُ مِنَ النَّارِ 41:29 Köpçüligimiz biran bir məsələ eytə digən bolsək, bunu Peygamberim s.a.v. eytkən dey digən bolsə, hə bunu kimi ruayət qılıb didisə, falancidin eşitdin deyişliknin bu hədisini, falancidin eşitdin deyişliknin özü həm yalğan xısaplənid. Çünki Peygamberim s.a.v. eşitkən nərsəsini, rasiyaki yalğan ekənliyini bilməsden gəpirə vürşilik, həm yalğanın özüge kifaya qiladi digən. Şunun için həm, 41:58 Shariatnin hukumlarin aytishlikte insan uzi ihtiyat bulmukliyikerek. Wa la taqfu ma layse leke bihi ilm. Inna sam'a, wal basara, wal fu'ada, kullun ulaiki kani anhu mas'ula, mas'ula deydi Allah Ta'ala. Yani, uzi bilib bilmegen narsani gepiravirmayin. Elbette, qulaq hem, kuz hem, qalib hem uzi kurgan, ishtgan, bilgen narsasda qiyamat günüde soralacakdur. Şunun için hem, tayganberimiz aleyhis salam bolsun. 42:27 ya inki Allah Ta'alani ayetlari bolsin, ya inki shari'attagi ibranbir ahkamlar bolsin, ee bunu boladi, bunu bomaydi deyishlik, bu Allah Ta'ala ge, ve Peygamberimiz aleyhis salamni shani ge gepirishlik boladi. Çünki Allah Ta'ala yönetgen, mene bu risaletini, amanetini yetkizgen Peygamberimiz aleyhis salamdir. Una ena undenki muhaddislar, özlerinin sihahlarida, camilerida, musnadlarda bizlergi yetkizdi, mene bu... 42:54 Biznin ham majislarimizda imam Bukhari, muslim, ya inki shungi oxshesh muhaddislar rivayet qiligan, bunin sanadini falan-falan alimlar sahih digan, ya inki awke maqal, ya inki payganbarim salihis salam, shungi oxshesh eytkan deyishliklarimiz ham, bu qasten payganbarim salihis salamga yadir.