خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. Wassalatu wassalamu ala Rasulillah. Wa ala alihi wa sahbihi wa man wala. Wa ba'd. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Hurmatli mu'min bradarlar. Bu Shama'il Muhammadiyadan yigirmanche darsamiz bulub. Bunda bitta babning hadislar bilan tanishamiz insha'Allah. 0:28 Babu ma ja'a fi kalami Rasulillah, sallallahu alayhi wa sallam, fi samari, wa fihi hadithan. Fayganbar, sallallahu alayhi wa sallam, nin, kich qurundas suhbat qurushlarini, ifadayitu qibab. Bu babta imamu tirmizi, ikta hadisni ruwayat qilgallar. Qala haddathana al-Hasan ibn Sabah al-Bazzar, qala haddathana Abu n-Nadr, qala haddathana Abu Aqilin al-Thagafi, Abdullah ibn Aqil, 1:00 An Mujalidin An Isshabi An Masroqin An Aishata Qalat Hadath Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam Dhatalaylatin Nisa'ahu Haditha Faqalat Imra'atun Minhun Ka'anna Al-Haditha Hadithu Khurafa Faqala Atadruna Ma Khurafa? Inna Khurafata Kan Rajulan Min Adhra Asirathu Al-Jinnu Fi Al-Jahiliya Famakatha Fihim Dahra Thumma Radduhu Ila Al-Ins 1:32 فَكَانَ يُحَدِّثُ النَّاسَ بِمَا رَأَى فِيهِمْ مِنَ الْأَعَاجِيبِ فَقَالَ النَّاسَ حَدِيثُ خُرَافَةً Aisha radiyallahu anha'dan ruwayat qilinada aytadilar ki, Bir kecha Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam khatirlariga bir hadis aytilar. Ulardan biri bu khurafatka uqshab kitti didi. Hayganbar sallallahu alayhi wa sallam khurafat uzi nimi ekalligini bilasizlar mi didilar? Song aytilar ki, 2:05 Cahiliyadavrida bani uzra qabilasidan xurafa isimlik kishini cinlar asir qilib uzlari bilanbirgi alib gedishadi. U ularinin icide uzaq muddad qalib gedidi. Kin ular onu uz diyariga insallarinin aldilarga qaytarib tashlab gedidilar. U adamlarga cillerdan korgan qizqarili narsalarini hikaya qilib birardi. Kin chalik adamlar kanday qizq vaqiyani shahidi bolisalar, 2:35 Bukhrafanin hadisa di shadigambul qaldilar. Hadithu Ummu Zar. Ummu Zar hadisa. Qala hadathana Ali ibn Hujrin. Qala hadathana Aisa ibn Yunusa. An Hishami ibn Urwa. An akhihi Abdillahi ibn Urwata. An Urwata an Aisha taqalat. Jalasat ihda ashara imra'atan. Fata'ahadna wa ta'aqadna. An la yaktumna min akhbari azwajihina shay'a. Faqalat. Qalat il'ula. 3:08 زوجي لحم جمل غث على رأس جبل وعر لا سهل فيرتق ولا سمين فينتقل قالت الثانية زوجي لا أبث خبرة إني أخاف ألا أذرة إن أذكره أذكر عجره وبجرة قالت الثالثة زوجي الأشمق إن أنطق أطلق وإن أسكت أعلق 3:39 Qalat irrabi'a, zawji ka layli tihama, la harra wala qar, wala makhafata wala sa'ama. Qalat il-khamisa, zawji in dakhal fahit, wa in kharaj asit, wala yus'alu amma ahit, aw wala yas'alu amma ahit. Qalat is-sadisa, zawji in akala laf, wa in shariba ishtaf, wa in ittaja'al taf, wala yulijul kaffa. 4:11 Liya'lam al-bath. Qalat as-sabi'a. Zawji aya'ya. Aw gaya'ya. Tabaaqaa. Kullu da'in lahu da'. Shajjaka aw fallak. Aw jam'a kullan lak. Qalat as-thamina. Zawji al-masu masu arnab. Wal-reehu reehu zarnab. Qalat as-tasi'a. Zawji rafi'u al-imad. Tawilu al-najad. Azimu al-ramad. Qaribu al-bayti. 4:40 Qalat il-ashira, zawji malik, wama malik, malikun khayrun min dhalik, lahu iblun kathiratul mabarik, qalilatul masarih, idha sami'na sawta almizhari, ayqanna annahunna hawalik. Qalat il-hadiyatu ashara, zawji abu zar'a, wama abu zar'a, anasa min huli'in uzunaya, wama la'a min shahmi abudaya. 5:08 Wabajahani fabajahat ilaya nafsi. Wajadani fi ahli ghunaimatin bishqin. Fajalani fi ahli sahilin wa atitin wa da'is. Wa munaqin. Fa'indahu aqulu falaa uqabbah. Wa arqudu fa'atasabbah. Wa ashrabu fa'atakammah. Ummu abi zar'a. Famaa ummu abi zar'a. Ukoomuha radah. Wabaytuha fasah. Ibnu abi zar'a. Famaa ibnu abi zar'a. 5:36 مَذْجَعُهُ كَمَسَلِّ شَطْبَةٍ تُشْبِعُهُ زِرَاعُ الْجَفْرَةِ بِنْتُ أَبِي زَرْعَ فَمَا بِنْتُ أَبِي زَرْعَ طَوْعُ أَبِيهَا وَطَوْعُ أُمِّهَا وَمِمُّ كِسَائِهَا وَغَيْذُ جَارَتِهَا جَارِيَةُ أَبِي زَرْعَ فَمَا جَارِيَةُ أَبِي زَرْعَ لَا تَبُثُ حَدِيثَنَا تَبِثِيثَ 6:05 wal awtabu tumakhadu falakya mra'atan ma'aha wildani laha kalfahdani yal'abani min tahti khasriha birummatayni fatallakani wanakahaha fanakahtu ba'dahu rajulan sariya rakiba shariya wa akhada khatiya wa araha alaya na'ma athariya wa a'tani min kulli ra'iha zawja wa qal kuli umm zara wa miri ahlaki 6:34 falaw jama'atu kulla shay'in a'tanihi ma balagha asghara aniyati abi zar'a. Qalat Aisha, radhiyallahu anha, faqala li Rasulullahi, salallahu alayhi wa sallam, kuntu laki ka abi zar'a li ummi zar'a. Bu hadis, ummi zar'a hadisi digan dambilan mashhurdir. Aisha, radhiyallahu anha, dan ruwayat qilin adaytadilarki, unbitte ayal, harbirlari irlarinin sifatlarina, berbirlaridan yashirmay, 7:02 Toletokus aytishlikke o zara itifak tuzgan ikallar. Uladan brin saytadi ki, menin irin balan taqnin chokqisadagi aroq tuyanin goxtidir. Ungay, chikish ham osan yemaz, uyga alip getish uchun arzu gili semiz ham yemaz. Bu ayal irini koynin goxtigi yemaz, balki ishtan chikgan qarib getgan aroq tuyanin goxtigi oxshatib, va bunu ustiga tuya balan taqnin chokqisadir deya, 7:32 unin goçti çandir yekalligini, yeb hazm qilib alishan myushkilligini eslatib, u erda hech bir yexshilik yokligini bayan qildi. Ayşe radiyallahu anha aytadilar ki, ikintisi aytadi ki, eriminin ayiblarini ayti almayman, çunki bilib qalsa, meni talak qilib yubarishidan qorkaman. Agar u haqda sozlasam han, unin içki ayiblarini, brantasini qaldirmay aytib yubaraman. 8:01 Ulamalar bu sozning manasda yana boshqaca ta'wil ham qilib aytadilar ki, irimning aib nuxallarini fashqla almayman, chunki aiblari shunaqa kub ki, agar hikaya qilishka kirisam, unin kubligidan ahiriga yetkaza almayman, gapirsam ham sir asrarlarini achib tashlayman. Uchuncisa aytadiki, irim navcha bi aqil, agar gapirsam talaqqla naman, agar gapirmasam muallak bolaman. 8:31 Yani irida boydarlikdan boska gapirishka arzugili yexshi sifati yok igan. Agar unin ayiblarini fash qilsa talaq qilib yubara digan, agar sikut qilib yura versa, u irinin hech narsada iriligi korunmaz. Ayali na iri bardik, na talaq qilingendik, muallak bolib qalar igan. Dortinci saytadi ki, menin irim tihama iqliminin kech korunigi oxshaydi. Na unda istiqlik bar? 9:01 vana unda sauqlik bar. Undan hech qurqu qilinmaz, vana undan malallanmaysan kishi. Yani bu ayal irini urtecha iqlimgi uqshatib, unu gozal akhlaqli, bi azar, undan xaf-xatar asla sadr bolmastir deyya makhtamakta. Beshinsi aytadi ki, irin agar uge kirsa qaplandir, agar udan çıxsa shirdir. Uda bolar bolmaz narsalar uchun, 9:30 jancal qilmaydi. Yani, unin iri, uyga kelganda, qaplan dek ailesini sağınıb kiradi. Agar uydan çıxsa, shir dek ali canab bolib çıxadi. Ulamalar bu hadisinin ta'ulida, yana boşka sharq qilib aytishadilar ki, unin iri, uyga kelganda, qaplan dek beygan bolib, qattik uyquga batadi da, uydagi narsalari haqda başqatirmay, parvayi palak bolad. Agar uydan irkaklar aldilarga çıxib, 9:59 ular bilan muamalada bolsa, ya ki urushka kirisa, shirlar dek shacatli bolib gedad. Altincisa aytadi ki, menin irim agar avqatlansa, tavaqta heys narsa qalma guncha yeydi. Agar itse ham itkimlikni barini shimirib koyad. Agar uxlasa, yalgiz uzige cay salib, uranib aladida, ahvalimdan xabar alush uchun korpega kolini ham kirgizmaydi. Yani, unin iri yib toymaz, meshkabi icar, 10:29 yalgız yatıb xatınıdan xal ahval soramay digan, bir xudbın insaniykan. Bazı sharhlawchilaniyng ayçlargi qaraganda, bu ayalniyng jasadida nuxsallik, ya ki kasallik bolgani kan, bu xudbın ir xatiniyning xalini soramay, ulikmi, trikmi, bundan xabardar bolish nahan istamasiykan. Yedtincisi ayitadi ki, irin ayallarga yaqillik qiliştan acizdir. Rawi ayitadi ki, ya ki bir ahmak adam, sozga nonaq, 10:59 Har bala unda bardir. Agar gabirsang, bashingni yarar, ya ki suyagini mayib qilar, ya ki ikkisini ham qayillatar. Sekizin saytadi ki, menin irin qiyandik mulayim, zafarandik xushboydir. Yani, unin irin qiyandik mulayim, akhlaqli, yaqimli, xushfeil, bey azar insan bolganikan. Tokizin saytadi ki, irin uyu balant, qamati rasa, mihmani kup, 11:27 Uyu cemaatçilik ishlarini ricalashtiriladigan markazga ham yaqin. Uning iri mihman dost cemaat ishlariga aktiv qatna shulchan, xayir sahawatli insan ekan. Mulla Aliqar ayitadilar ki, araplar adatlariga kora sahawatli kishini balant uyga tashbih qilishad. Agar uy balant bolsa, musafirlarinin koziga tezde korunub, ular u xanadanga mihman bolishlari mumkun didilar. Ki in yesa, uning uyuda tunab qalishlari, 11:57 Ya ki, sefer xacatlarini otab alishlarahan, ehtimaldan xali emez. Yana, unin uyu cemaatçilik ishlarini rejalaştiriladigan uyuga yakin bolishihan, unin samimili gidandir. Çünki, tashkilatçilik uyuga yakin xanadan üçün, gah-gah ularga yardan verish imkanı tughulub qalan. Demek, ulardan yardamini ayemestan, ulardan uzunu uzaq tutmeseyken, albette bu adam muruvatli insandır. 12:25 Uninsi aytadi ki, menin irin maliktir. Malik nima disizmi? Asla soramay koyaverin. Siz uylagandan ham, min chandan aaladir. Unin cuda kob tuyalari bar. Suish uchun tayyardik yotarlar. Utlash uchun kam ketarlar. Agar surnay tavushin echitsalar, dar hal korban bulishlarini sezarlar. Yani, unin iri, xayr ixsan qilixte en chukguga chikgan. 12:53 Mihmalarga tuyalar soyib katta katta ziyafatlar qilib bira digan kishi iken ki, hatta tuyalari ham surnay awazini eshtishilari bilanaq, mihman kilganini sezadigan bolib qolgani ikallar. On birinsa aytadi ki, menin erim abuzardir. Abuzar kim ikalligini bilasizmi? Iki qulağimni qimmatbaha baldaq bilan bizatib, iki bilagimni yaq bilan tuldurdi. Yani yidirib, icirib, yaxshi parvarish qilgani den. 13:22 tanavar bolib semirib kettim, dibi. Araplar adatlarga kora semiz tolishkan ayal, ular da suyukli bolgan edib. Kin esa, meni oz halimga koyib, chunche erke qildi ki, kirilib ketib, ahir nihayat ozumni ham unutda yazdim. Aslida ozu men bir becara taq etagida koy bakarkan bagan ailadan chikgan edib. Kin esa, meni yilqi, mal vatuya padalari bar, 13:50 Taza buğday ununu istimal qiladigan, ba davlat ailagi alib kildi. Unin huzuruda xaxlaganimche gapirardim. Bra meni cirki masti. Taing atgunge qadar uxlardim. Bra meni uyqatmasti. Su icardim chanqaq kan gun qadar. Abuzarnin anasi kim yekalligini bilasizmi? Edish tavaqlari katta katta. Va alvan alvan taamlar bilan liq tola. Uyu nihayatta king. 14:19 Ali jenab Mehriban ayali edib. Abuzarinin uglunu tariflasam, u bir navdik xitja, rawi aytadi ki, ya ki qinadan suğurub alingen qiliçdik sarvi qamat, ichki suti bilan toyadigan, biyitaka luf yigitja. Abuzarinin qizi qi, qizi hem ata anasiga itaatkar, tolub vayaga yetishgan, qusni cemaliga kundashu kuyub oladigan, gozal qiz bolgan edib. 14:46 Abuzar nin chorusini aytisam agar, u ham shunday akhlaqli edi ki, sirinmizni fash qilmaz, amanatga xiyanat qilishni bilmaz, uyni ham chinni day pakiza tutar yedi. Akhir nama boldi disizmi, bur kuna itifaqa, Abuzar kochega chixdi. Bahar fasli uzinin xayratlarini tokib sachib, edishlar sudga tulib tashgan davir yedi. Qoqqis yolda bir ayalga duc geldi, 15:14 ayalinin iki cedjigine balalari, qablan balalari dek, analarinin iki biqinida turib, unin iki anarini irkelanib, oynar yedilar. Xunda meni talaq qilib, bu ayalini oz nikahige aldi koydi. Geyin esamin, boshka bir badaulat, uchkur atlarini mingen, shan shuhratli, dengiz sahillarga xocayin bolgan kishige turmushga chiktim. U meni mali dunyage kumib. 15:42 xar narsadan cuv cuv alub birdi da, va, ey ummi zar, istaganin qe yeb iq, xaxlaganin qe, ayla azalarin qe sarfla didi. Agar, min bu adam birgan hamma narsalarini can qilsam han, abu zarinin bir dana piyalasiga ham arzimaydi. Shunda Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, qissani ishtibolganlar edayn ki, ey ayisha, min, sen uchun xuddu abu zar, 16:12 Ummuzarga bolgandik mihrubanman. Boşka ruwayatta shul sozlardan keyin, Lekin men talaq qilmayman digan ekerlar, Lekin bu ahirgi qoshumcha ruwayat sahih bolmay, Qoshumchasiz ruwayat sahih buhari, Wa sahih muslimda ruwayat qilingandiydi muhaddis ulamalar. Mulla Ali Qari aytadilar ki, Kechqurunda, Khuftandan son shukbatlashisdan qaytarilgan hadislardan maksad, Bey fayda. 16:40 ya ki ahiratka manfaat kiltirmay digan suhbatlarini nazarda tutulgandir. Amma shariyat faydasi uchun qurulgan suhbatlar isa bundan mustasnadir. Mana bu iki hadiste Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamnin aile azalarinin hikayelariga qulaq salib, ularini kungullarini shad qilgalliklari ham mana shunday manfaatlardandir. 17:05 Peygamber ummetimen deyib dava qiliyatkan kishilar han u zatnin izleriden yurishini unutmay, ayla azalarga mihriban bulishka harekat qilsinlar. Bu zaifalarinin dardlarga qulaq salsinlar, ghamlarini kitkissinlar. Acap yemaz, Allah ta'ala ulardan han gham ghusalarini kotarsa. Chunki kimi ki brawnin dardini yengillatish uchun harekat qilarikan, albatta Allah ta'ala unin muskullarini asan qilgay. 17:34 bu zaifalarina fakat avqat tayarlay digan texnik jalli asbab, ya ki tazalik uchun islatiladigan latta kada qilib almasillar, Allah bunday akhlaqsizlikten uzu barchalarimizni asrasim. Darsimiz sungida Allah ta'aladan bizlarga adamilikke munasib gozel akhlaqlarini nasib itishini, wa bu barada qilib otkan kamchiliklarimizni af itishini sureyimiz. Wa salallahu wa sallam ala nabiyina Muhammad. 18:03 Wa ala alihi wa sahbihi ajma'in.