خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:08 Bismillahirrahmanirrahim. 0:34 اَمَّا بَعْدُ فَاِبَادَ اللّٰهِ اِنَّا اَسْتَقَى الْحَد۪يفِ كِتَابُ اللّٰهِ 1:01 Dersimize başlamadan önce Peygamber Efendimiz'e salatu selamla başlayalım. Bugünkü dersimizde inşallah tenzih ve teşbih kavramları açısında istival sıfatını ele alacağız. Zaman yetmeyeceği için muhtemelen yarınki derse de bir bölümünü inşallah tahsis edeceğiz. 1:35 Bu meseleyi niye seçtik? Bu mesele önemli bir mesele. Tenzih ve teşbih dedik. Biz bunu tenzih ve ispat olarak da ne yapabiliriz? Yorumlayabiliriz, tanımlayabiliriz. Bu mesele önemli bir mesele. Önemli olmasının nedeni bir, muhalifler açısından önemli. Yani işte Selefi Salih'in akidesini benimsememiş, o menhek üzere olmamış insanlar için önemli. İkincisi, 2:06 Bizzat selefin menhecini benimsemiş insanlar için önemli. Burada iki vurgu var. Bir tanesi tenzih vurgusu. Diğeri teşbih vurgusu. Tenzih vurgusuyla biz ne yapıyoruz? İki kesime hitap ediyoruz. İki kesime. Bir, cehmiye dediğimiz Allah Azze ve Celle'nin sıfatlarını ama cüz'en, kısmen ne yapanlar? 2:37 İnkar edenler. Nefh edenler. İptal edenler. Vurgu o. İkincisi, aynı zamanda cehmiyenin yanında tenzil vurgusuyla müşebbiheye de ne yapıyoruz? Reddiyede bulunuyoruz. Nedir müşebbihe? Allah Azze ve Celle'nin sıfatlarını ne yapanlar? Mahlukata benzeyenler. Ya da mahlukatın sıfatlarını Allah Azze ve Celle'nin sıfatlarına benzeyenler. Demek ki burada iki vurgu var. 3:08 Buna dikkat edeceğiz. İkinci kelimemiz teşbih. Cemaate mensup olup bila teşbih. Teşbihsiz ney? Teşbihun bila taatil. Taatilsiz ney? Buraya çok dikkat edelim. Tenzih. Ne demek bu kavramlar? Bunu birazdan inşallah açıklayacağız. Kurguları baştan söylememizin sebebi şu. Allah Azze ve Celle'nin yani hiçbir müşebbi bulamazsınız ki o sizden Allah Azze ve Celle'nin sıfatlarını da ispat etmiş. 6:16 Allah Azze ve Celle'nin bütün isimleri 99 tane mi? Hayır. Gay filminde kendi nesli için sakladıkları var. Biz ne yapmıyoruz? Bilmiyoruz. Allah Azze ve Celle'nin sayı olan bu 99 tane ismiyle Allah Azze ve Celle'den isteyebiliriz. Ona yakarabiliriz. Ona dikkat edeceğiz. 9:19 ekleyemezsiniz. 101'i, 102'yi ekleyemezsiniz. Böyle bir aklımız yok. Şimdi sıfatlara geçelim arkadaşlar. Adet itibariyle neden daha çoktur? İsimlerden daha çoktur. Çünkü Kur'an-ı Kerim'de Allah Azze ve Celle'nin pek çok sıfatından bahseder ama isim olarak onu ne yapmaz? Kendi nefsine isnat etmez. Fiillere gelince en genişi. Ne yapan? Cehmiye'yi. Geldi vardır ki neden? Allah bizim gibi ne vardır işin içinde? Çok sınıfa ayrılır. Burada kalkıp da 14:43 Onların tayfelerini zikredecek değiliz. Çok önemli değil. Bizim için temel olaylar önemli. Temel mesele. Kimsenin kemikten tayfeleri vardır. Ehl-i Sünnet-i Muhaliflere cevabı kitabında, unutlarda bunları ayrıntılı bir şekilde görebilirsiniz. O çok önemli değil. Aşırı gidenler, bir mahlukata benzetirsin. Derinden olan sayesiyle yapıldığı için, insanın aklı vardır. İnsan aklıyla Allah Azze ve Celle'ye daima özel bir yer. Ne yapar? Mahlukatın içinde bulunduğu, ya da mahlukatın sahip olduğu sıfat, 17:08 Sıfatlarla ne görmez? Müsabi görmez. Onu daima... ...gibi bile... ...sünnete bağlılığıyla bilinen... ...sünnete bağlılığıyla bilinen bir insan bile... ...Allah Azze ve Celle'nin sıfatlarının hemen hemen... ...ramil değildir. Yani isimler ne yapmaz? Mekanesine bakın. İbalesine bakın. İbni Abdülhadi... ...haddisinde... ...yüncel. Düşünebiliyor musunuz? Hıksız cehmi... ...sülüfi için kullanamazsınız. İmam Muhammed için kullanamazsınız. 18:39 Zemahşeri için kullanırsınız. Ama dikkat edin, o halde, o oranları bizim için arkadaşlar çok önemli. Biz, İbni Teymiye Rahmetullah Aleyh'in zikretmiş olduğu teşbihsiz ispat, bakın ispat edelim, sıfattan ispat edelim. Bu da bir kayıt eksik. Şu anda temsil de olmayacak. Secellenin benzerlik, müsemmanın benzerliğini gerektirmiş olabiliriz. İstilaf nerede? Fiyette değil mi? Bilâ keyften kasut, bilâ tekif demek. Nedir bu? Sıfata benzetmekle, 23:13 kelimeleri gibi. Müslümandır, mümin değildir mi? Zamanında neyi kastediyorum? Ama şöyle desem, şöyle desem, Sadun Müslümandır ama mümin değildir. Hucurat suresindeki ayetteki gibi. Katık ne yapar? Fakir miskindir, miskin. Nasıl içinde geçtiği zaman ne yapmıştır Allah Azze ve Celle? Birbirinde ayrılmıştır. İveştema, kaide bu. Kesinlikle caiz değildir. Büyüklerindendir. Atı atı. Kemalata. 25:49 mükemmeliyete, ayrı bir tür masıflardan da ne yapıyorum? Kenze ediyorum. Bunlar sende yok. Çıkmak değil bu. Yani, Allah'ın içini boşaltmak. Yani sen, Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın eli zikredilmiştir ama, elden maksat, el değildir, kudrettir. Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın yüzünden bahsedilmiştir ama, yüzden maksat, yüz değildir, zattır. Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın gözünden bahsedilmiş ama, göğne Allah'ın kontrolü altında, muhakabesi altında ne yapmaktır? 27:15 ettiğin bir manayı ne yapmak? Tarifi gelmemiştir. Bakın arkadaşlar konu konuyu açıyor. İmam Buhari'nin Kibbut Tevhid'deki ayeti kerimeyi kullanır. Lafzı da tarif etmeye çalışmış ise de başarılı olamamıştır. Mesela daimeti de damme. Önceden geçtiği için neden tarifi ne yapamıyorsun? İsyanların yaptığı gibi sen Kur'an'ın lafzını tarif edemezsin çünkü Allah Azze ve Celle'nin koruması altında. Ümmet ne yapmıştır? Mana tarifi yapmıştır. 29:48 hayır görmez demiş. Bilirim demiş hayır bilmez demiş. Elim var demiş hayır yok demiş. Gözüm var demiş hayır yok demiş. Yüzüm var demiş hayır yok demiş. Hayır yok demiş. Allah Azze ve Celle'nin böyle olumsuz mu? Tapa par. Çünkü münezzehin Allah'a yok ki. İlde ne yaparsan. Şimdi derken ki tenzi hayırlı bir kelime bak. Tenzi hayırlı bir kelime. Şimdi derken ne yapmış olursun? Farkında olmadan Allah Azze ve Celle'nin sıfatları ne yapmış olursun? İlga etmiş olur. Dikkat edeceğiz. İnşallah şey yapacağım. 31:32 Ben size vakit vereceğim. Ehl-i sünnet ve cemaatin bu konuyla alakalı tenzih. Nasları, sünnet naslarını ki orada Allah'ın sıfatlarından bahseden naslara vurgu özellikle. Neyle ispat edin? Sıfatlarından bahseden bütün nasları neyle ispat edin? Tenzihle. Nasıl peki? Ancak bunu yaparken de neyi içeriyorsa yapıyoruz. Yani nasıl? Hangi bir tahrife kaçmadan 33:04 Tafile. Nedir? Tarihi hoş göstermek için desem ki ya ben Allah Azze ve Celle'nin şu ayetini şöyle tarif ederek açıklayacağım. Kime bunu dinlettirebilirsin? Desem ki bakın Azze ve Celle'nin şu ayetini şöyle tevil edeceğim. Ve diyor ki tevil değil ya ney? Bu ümmetin Kur'an ve sünnetten aldığı bir ney var? Dersi var. Tevil kelimesini kullanıyorlar. Sonra ifvela temsil. Bakın teklif kelimesi geçiyor. Yine işaret imamların sözleridir. 34:44 hidayet bulanda ne mutlu. Buradan meseleyi daha iyi anlayacağız. İmanı, tarikat şeyhleri görüyor. O ayrı. Ne yapabilirsin? Derken, derken, hiçbir yerdedir diyen cehniyeye reddiyen, vahdeti vücutçulara reddiyen. Gördünüz mü? Yani, Allah hiçbir yerdedir diyen cehniyeye reddiyen, aynı zamanda Allah her yerdedir diyen zatıyla, hatta şeyhin alnındadır diyen, 39:55 Hatta şeyhin cübbesinin içindedir diyen kime? Vahdeti vücutçulara ne? Reddiye. Bakın işte bu ihbar babındandır. Ve selef bunu ne yapmıştır? Kullanmıştır. Bu birinci kelime. Başka kelimeler de var. Sadece iki tanesi üzerinde duruyorum. İkinci kelime. Yani ayrık. Yani bitişik. Bunda da vurgu iki. Neyedir? Zümreğedir. Bunda da vurgu iki zümreğedir. Bir, yine vahdeti vücutçulara. Çünkü onlar Allah. 40:52 her yerdedir diyerek Allah'ı mahlukata ne yapmışlardır? Bitiştirmişlerdir. Değil mi? İki gene kime? Cehmiye'ye. Nasıl Cehmiye'ye? Nasıl Cehmiye'ye vurgu? Çünkü Cehmiye Allah'ın semada olduğunu ne yapmıştır? Reddetmiştir. Onlar da iki türlüdür. Bir kısmı her yerdedir demiş ama ne ile her yerde? Ne ile? Hem semada hem de dünyada ilmiyle demiş mesela. Burada vurgu kimse ayrıysa meseleler açıklarken 42:09 bin Hanbel'in. Birileri deyince anlayabilirler. Kıza kendisini bir hana bile den. Ahmet bin Hanbel demir söyledim. İmam ehl-i sünne değil mi? İmam-ı sünne. İmam Ahmet bin Hanbel. Bakın ne diyor? Azze ve celle gibi değildir. Kabul etmeyen yüz. Zübatidir. La tefna. Allah'ın bir sıfasıdır aynı zamanda. Asla fena nefse. Ne derse ve men gayyere manahu kim ki manasını değiştirirse 46:24 Fakat kesara. Küfretmiş olur. Ve neyse mana vec Allah'ın vecinin manası değildir. Mana ceset indeku. Bildiğimiz ceset manası değildir. Bakın görüyor musunuz? Nasıl mantıki ve kelami cümleleri kullanmış. Birileri İmam Ahmet'in bu yüzüne alışık değil. Şimdi Ebu Bekir Sifil ve diğerleri Selefe teşbih ismat ederken sen eğer 46:55 Nasları görmezden gelir. Sadece ispat metodunu kullanırsa o adama haklılık vermiş olur. Buna dikkat edeceğiz. Allah'ın yüzü ne surettir ne de takdittir. Bunu söyleyende bidatçıdır. Bakın görüyor musunuz nasları? Yani bu nas bize çok şey öğretiyor. Bitti mi? Bitmiyor. Şöyle derdi. Teker teker ele alıyor. 47:30 Allah'ın iki eli vardır. Zaf sıfatıdır o ikisi. Uzu değildir ama o. Organ değildir. Bakın görüyor musunuz? Uzu değildir. Organ değildir. Terkip de edilmemiştir. Yani bir şeylerden de birleştirilmemiştir. Cisim de değildir. 48:00 Cisim kelimesini ihbar babıyla kullanıyor. Gördünüz mü? Dikkat edeceğiz. Vela min cinsil etsam. Yine cisimlerin cinsinden değil. Vela min cinsil mahdut. Nelerden? Cisimlerin cinsinden de değil. Sen Allah Azze ve Celle'nin o iki elini ne cisim olarak algılayabilirsin, ne cisimlerin cinsinden bir şey olarak algılayabilirsin, neden mahdut bir şey algılayabilirsin. Sonra ve terkip. 48:31 Gene Allah'ın o iki eli bir şeylerden de oluşmamıştır. İşte içinde eti bilmem neyi vesairesi. Dikkat edin. Ve lel eb'az ve lel cevarih. Ne bazılar ne demek? Bölümlerde ne de cevarih yani organlardan. Ve la yukasu ala zalik. Bir şekilde de kıyas kabul etmez. Bir şekilde de kıyas kabul etmez. Ve la lahu mirfak. Ve lahu mahsutatan. Kambere efendimizin kedi yemin diyor. Nasıl oluyor? Halukun her iki eli de sağ elidir. Hadi. 50:05 Biri işin içinden çıksın bakalım. Yani bir mahluk göster, her iki eli de sağ el olsun. Çıkman mümkün değil. Demek ki, kısaca geçiyorum. Kuvvet, ne yapmıştır diyor? Yoldan çıkmıştır. Bu teker teker zahmet diye temiminin. Şöyle derdi diyor. Anası hakkında şöyle derdi. Yani yukarıda olma, yükselme. Allah ezelde de neydi? Yaratmadan önce de öyle. Vurguladı. 51:42 O da ne? Eşyaya, mahlukata. Mahlukatın en faziletlisi ve en neyi? Yüksekte olanı. Allah nefsini methetti. Değerek. Mümaseh kelifini kullanmış. Bakın. Birileri Allah arşı oturtuyor, kurduruyor. Çömertiyor. Temas yok. Mümaseh değil, mülakat da yok. Yani mülakat da doğrudan ne yapmak? Bir arada bulunmak. Ne yapmak? Lukye diyoruz. Bir arada bulunmak. 52:59 Temas yok, doğrudan bir arada bulunmak yok. Sonra ne diyor? Allah bu mümaseden, mülakattan çok yücedir. Ondan nedir? Ber'idir. Buraya dikkat edelim arkadaşlar. Sonra diyor ki, çok enteresan, subhanallah. Allah, tegayyürden, değişmeden, tebeddülden nedir? Aridir. 53:30 Ona ne yapmaz? Asla ne yapmaz? Gelmez. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54:16 Abdurrahman Mehdi'nin Malik'ten bir sözünü ne yapıyor? Bize söylüyor. Nedir o? Mecid olan arşı Allah istiva etmiştir. Haber verdiği gibi. Her yerde olan neyidir? İlmidir. İlminden âli olan bir yerde bir şey de yoktur. Evet. Yani, 54:49 Bu kuralda bize neyi gösteriyor arkadaşlar? Bizzat ne yapıyor? İmam Ahmet nefi mufassal olarak ne yapıyor? Kullanıyor. Diğer bir cümle bakın. Daha sonra diyor ki Allah nefsiyle sizi sakındırır ayetini okuyor. Daha sonra Rabbiniz ne yaptı? Nefsine rahmet yazdı. Sonra diyor ki Ben seni ne yaptım? Kendi nefsim için seçtim. Bakın. 55:21 Kulların nefsi gibi değil. Hareket halinde alçalır ve yükselir. Şimdi senin nefsin alçalmıyor mu? Yükselmiyor mu? Hareket halinde değil mi? Allah'ın nefsi öyle değil. Başka? Kulların bedenlerinde nefis nedir? Mütereddittir değil mi? Gider gelir. Allah'ın nefsi öyle değil. 55:51 Belhiye sıfatun lehu fi zatihi. Asline o Allah Azze ve Celle'nin neyi? Zatındaki sıfatıdır. Halete biha. O sıfatıyla Allah muhalefet etmiştir. En nüfus el menfuse. El mec'ule. Nefes alıp veren bütün nefislere ne yapmıştır? Muhalefet etmiştir. Sefaretel amvat. Böylelikle Allah Azze ve Celle ölmekten ne yapmıştır? Ağrı olmuştur. Çünkü nefsinde bu mevcut değil. İnşallah bir yere getirir. 56:58 Ve ennel kerramiye. Kerramiye gelince ve men tabahum. Onlara gelince. Çünkü niye? Allah arşa nasıl istiva etmiştir diyorlar. Temasla istiva etmiştir. Sapık olarak niteliyor. Yani bu şeyler çok önemli. Yani ise. Hücre fi beyanil mahaccide bakın ne diyor. Gali ehl-i sünne. Arşı yarattı. Arşı ne üzeredir? Okan mahluktur. Semavat vel art. Arşı yaratmadan önce. Allah azze ve celle arşı istiva etmiştir. Nasıl? 57:59 semavat vel art. Yedi kat semayı ve arzı yarattıktan. Dikkat edin bu daha vurucu bir cümle. Duasının anlamı şu değildir. El-mumâsse. Değmek. Temas anlamında değildir. Bel. Asline. Huve müstevin alel arş bila keyf. Allah arşına keyfiyesiz istiva etmiştir. Kema ahbera annefsihi. Nefse hakkında verdiği haberler de geçtiği üzere. Bakın görüyor musunuz? 58:34 Nefi Mufassalı. Konumuz bununla alakalı olduğu için istivada odaklaştım. Yoksa el olsun, göz olsun onlarca cümle var. Konumuz istiva. Yine Ebu'l-Kasım Abdullah İbn-i Khaled el-Mukri bakın ne diyor. Diyor ki, اِنَّ اللّٰهَ تَعَالٰى فِي السَّمَٓاءِ عَلَى الْعَرْشِ وَسَبْعَ سَمَاوَةٍ Allah semadı yedi kat semanın üstünde ağaçta. مِنْ غَيْرِ مُمَاسِتٍ وَلَا تَكْكِفٍ Temas olmaksızın, 59:03 Bitişiklik olmaksızın, keyfiyetlendirme olmaksızın. Yine Sa'd bin Ali Zencani ne diyor? Bakın. Buraya dikkat edelim arkadaşlar. Allah'ın arşına istivasının anlamı şu değildir. Şimdi bakın. Arşı istila etmek anlamında değildir. Şimdi bu cehmiyeye verdiği bir cevap. Sonra 59:34 Yine manası arşa da temas ediyor değildir. Bitişik değildir. Çünkü bu Allah Azze ve Celle hakkında nedir? Mümkün değildir. Allah Azze ve Celle arşına keyfiyesiz bir şekilde nedir? Müstevidir. 60:06 Nefsinden haber verdiği üzere. Yine Ebu Zura'a Errazi ile Ebu Hatim Errazi. Bakın ne diyor. Allah arşı üzerine nedir? Kulundan da nedir? Ayrıktır. Ona bitişik değildir. Mahlukatından da ayrıktır. Ona bitişik değildir. Aynen nerede tanımladığı gibi kitabında 60:37 Nefsini ne yaptığı gibi? Tanımladığı gibi. Onlarca örnek. Onlarca örnek. Bu örneklerden bizim çıkaracağımız hisse şu. Biz Allah Azze ve Celle'nin isim ve sıfatlarıyla alakalı hususları ispat ederken o ispatımızın içinde muhakkak ne olacak arkadaşlar? Tenzih olacak. Biz o ispattan tenzihi ne yapamayız? Ağrı kılamayız. Biz Allah Azze ve Celle'nin sıfatlarını ispat ederken 61:09 Farkında olmadan hataya düşmeyeceğiz. Mesela bir örnek verelim. Mesela bir örnek verelim. Yani bu örneği ilim talebesine ben özellikle veriyorum. Peygamber Aleyhisselatü Vesselam bir gün hitap ederken, sahabe ile konuşurken Allah Azze ve Celle'nin işiten ve gören olduğunu vurgulamak için Allah Azze ve Celle'nin işiten ve gören olduğunu vurgulamak için iki parmağıyla ki baş parmağıyla nereye? Kulağına. 61:38 İşaret parmağıyla nereye işaret etmiştir? Gözüne işaret etmiştir. Allah işitendir, görendir. Erken ne yapmıştır? Şu şekilde yaptı. Şimdi bakın. Allah Azze ve Celle neyle görür? Gözüyle görür. Bunu biliyoruz. Peki Allah'ın kulağı var mı? Yok. Peki sen bu hadisi nasıl anlayacaksın? Müşebbihe bunu nasıl anlamıştır? Bakın hadis var ortada. Kulağı da var. Halbuki burada işaret uzva değil, eylemedir. Eyleme. Fiilin kendisine. 62:17 Yani görme ve işitmeye. Peki neden böyle yapmıştır? Karşısındaki bedevi toplum bunu ne yapsın? Anlasın diye. Ama o bedevi toplumdan hiçbir tanesi, yani sahabeden hiçbir tanesinden bize mevzu dahi, bakın mevzu dahi bir rivayet gelmemiştir. Allah Azze ve Celle'nin haşa neyi var? Bakın anlamamışlar. Demek ki işte böyle bir hastalık. Patbe kelimesi, fakat kelimesi, bainun halfi kelimesi, bizatihi kelimesi, yine cisim kelimesi yeri geldiğinde. 63:23 geldiğinde nasip ederse, yarınki derste bunları okuyalım. Bunlardan bir tanesi, günahı bilbere ait. Yani fiha değil mesele. Bu sıfatlar hususunda gelen bütün nelere iman etmek. Herhangi bir tanesinde herhangi bir keyfiyette bulunmayı da ne yapmak? Külliyen ne yapmak? 64:51 hadisler nasıl geliyorsa öyle teslim olacağız. Velâ nekûl. Nasıldı? Sıfat. Niçin böyleydi? Bunu söylemeyeceğiz diyor. Diyor ki İmam Ahmet'e yahu yevmel kıyâme. Allah ne konuşacak? Evet konuşacak dedi. Zeynel halk illallah. Allah'tan başka konuşacak. Konuşandır. Lem yezel bimaşa. Hükmeder. İllâhi tebâreke ve teâlâ keyfeşâ ve enne. Dengi yoktur. Hangi şekilde isterse ne yapar? 66:08 ne diyor bakın? Bunlar Rabbimizin sıfatlarıdır. Bu sıfatlarla nefsini vasfetmiştir. Kitabında. Bu sıfatlarla yine peygamberi de vasfetmiştir. İman etme hakikati çerçevesi. Neyi gösteriyor? 67:28 ispat vurgusu yok arkadaşlar. Aynı zamanda ne vurgusu var? Nefi. Evet. Gafilden de nefi. Bu soru öğrenirsek, Allah'ın sıfatlarına nasıl battığını öğrenmiş oluruz. Kendimizi hem cehmiyenin içine düşmüş olduğu neden, bunalımdan hem de müşebbiyenin içine düşmüş olduğu tehlikeden ne yaparız? Koruruz. Ve böylelikle birileri bize kalkıp siz nesiniz? Müşebbiysiniz. Çünkü niye? La teşbihi. 68:20 Başından sonuna kadar ne yapmışlardır? Reddetmişler. Ancak problem nedir? Problem teşvik gördüğünüzün gerçekte ispat olmasıdır. Ama ben de duyuyorum. Nasıl benden çok daha iyi duyar? Bir sürü dediğimde neden Allah'ın konuşmasını inkar ediyorsun? Kuralın tek olmalı. Allah'ın hiçbir sıfatı bize ne yapmaz? Neye sahip olması lazım? Bir, iki nefes borusuna, dama, dile ne kıyas ediyorsun? Bir hastalığı sende. Kimde değil? Mide değil. 69:41 Ya da müşebbihte değil. Sen de çünkü ne der? Siz dediğinde Allah Azze ve Celle'nin kulacı olduğunu söylüyor. Evet, evet, evet. Yani etmezsen ne yapmış olursun? Bu kuralda arkadaşlar tenakız yok. Çelişki yok. Hepsi birbiriyle muvafık. Habinden ne yapma? Şekillenmiş bir akidedir. Kısaca benim bu sorular bahsinde sorulursa gerisinde ne yapayım? Bismillahirrahmanirrahim. 71:11 Allah'a emanet olun. 71:37 وَاَتَّقُوا اللَّهَ الَّذ۪ي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْاَرْحَامِ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَق۪يبًا يَا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمْنَ تُقُوا اللّٰهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَد۪يدًا يُسِلَّكُمْ عَمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُسِئِلْ لَهَا وَرَسُولَهُ فَقَادْ فَازَ فَاز 72:06 Dersimize başlamadan önce Peygamber Efendimiz'e salatu selam getirelim. Bugünkü dersimizde inşallah dünkü dersin devamı mahiyetinde olacak. Tenzih ve teşbih kavramları açısından ne demiştik? İstiva sıfatı demiştik. Dünkü dersimizde tenzih ve teşbih kavramlarını burada ne yaptık? Açıkladık. Tenzih ve teşbih kavramı, iş işe girmiş mütedahi iki ney? Kavram. 72:38 Bunları birbirinden ayırmak ne değil? Mümkün değil. Yani siz tenzihi tek başına ele alamayacağınız gibi, teşbihi de tek başına ne yapamazsınız? Ele alamazsınız. Dünün tekrarı mahiyetinde bir cümle söyleyebiliriz. Bizim ispatımız, tenzihimiz neyle olmalı? Teşbihle olmalı mı? Olmamalı. Bizim ispatımız yani tenzihimiz neyle olmalı? Nasla. 73:10 Teşbih içinde ne yapmayacak? Olmayacak. Değil mi? Peki zıttı neydi? Zıttı neydi? Aynı zamanda ispatımızın içinde de ne olmayacaktı? Ne olmayacaktı ispatımızın içinde? Teşbih de olmayacaktı. Yani bunlar temel kurallar. Diyoruz ki, cümlel cemaatin üzerinde ittifak ettiği, Allah'ı elbette tenzih edeceğim diye Allah'ın sıfatlarını ilga etmez. Nefret etmez. Yine ispatı da ne yapmaz? Teşbihle birlikte yapmaz. 73:59 ispat ederken işin içine ne koymaz? Teşbi koymaz. Yani bununla alakalı çok söz söylenir. Bugün o meseleye girecek değilim. Bugünkü derste inşallah istiva sıfatını ele alacağız. İstiva. Kur'an-ı Kerim'de dokuz yerde geçer. Kur'an-ı Kerim'de dokuz yerde geçer. İstiva kelimesi. Bunlardan yedi tanesi arşa istiva şekliyle geçer. Yedi tanesi arşa istiva şekliyle geçer ve bahsetmez aynı zamanda istivayı ala harfi celiyle ne yapar? Ortaya koyar. 74:40 Yani ne demek istivayı ala harficeri ile ortaya koymak? Arapça bilenleriniz bilir. Ala üzerinde olmak, üstünde olmak anlamına gelen neydir? Bir harfi cümleden asla çeviremezsiniz. Siz açıkça nasıl ne yaparsınız? Tarif edersiniz. Tarif edersiniz. Kullanacağınız tek harficer vardır o da ney? Ala. Siz burada kullanamazsınız. Size nedir biliyor musunuz? Yani mesela ben sizi ne yapacağım diyor. İçinde mi dolaşın? 78:42 girin yeryüzünün içine, mağaralara, ve bazen ne anlamı verir? Kitabını açarsanız bunu orada göreceksiniz. Nulla Camii açın. Hiç fark etmiyor. Gayetler mevcuttur. Yani, ne olması anlamına gelir. Yani Allah sema, sema Allah ne yapar? Arapçe dilini dahi ne yapmayanlardır? Bir yurgatla alakalı. İmanlılık arz etme. Kurulma. Ne yapmak? Yani, sizdir, ibadetin, artık da temel kural. Yaparsan başka şeylerde de yapmak zorunda kalırsın. O halde bize lazım olan ne? 81:51 Lügat anlamı değil, anlamında ıslın koyduğu anlamlar kavramlarını lügat anlamına göre değildir. Aynı zamanda kaynaklara da döneriz. Yani adam dönüyor, kalkıp Kur'an meali yapıyor. Bu tefsirler neden yazıldı? Bu tefsirlerin yazılma gayesine, araba dönersin İbn-i Manzur biter. Demek ki meseleyi böyle halletmek mümkün değil. Anlamıyla ne yapıyoruz? Ayrı olarak bazı neler var arkadaşlar? Senetti rivayetler var. 84:47 Çocuklar bir şeyi ortaya koyabilirler ama her zaman ne olmaz isabetli. İsabetli ne demek? İsabesinden ama tabiinden. Sıfatlardan bir tanesi ne biliyor musunuz? Siva kelimesini sıfatı bağlamında anlamıyor adam. Sıfatı bağlamında anlamıyor. Gemi bağlamında anlamıyor. Üzerine yerleşen. Lugata örnek verilmiş. Bu olarak düşünün. Taliyle. Şimdi birisi söyleyebilir mi? İmani ayet. Olur ya işte semadan bahseder, aydan bahseder, güneşten bahseder. Bu iddialı ola çıkmıyorum. Ama imani ayetleri. 86:34 Kıyamet günüyle alakalı. Cennetin, cehennemin tasviriyle alakalı. Ya da Allah'ın isim. Sıra ayetleri. Ya da daha iyi bilirim. Allah kelimesini ala dediğini ne yapıyor? Zikrarak rivayet etmiş. Buhari bunu müjden ne yapmış? Bize nakletmiş. İmam Buhari'nin bunu mücahitten direkt nakletmesi mümkün mü? 256 yılında ölmüş İmam Buhari. 212. Bir halde gelmiş. Kesinlik bildirir. Kıyla dememiş. Yukal dememiş. Diyorsa bu muhakkak nedir? 90:49 Bir yâbi de bunu ne yapmış? Vasletmiş. Bunu bize nakleden İbn-i Hacer. Hem Tahlik et-Tahlik adlı eserinde hem de Fethül Bâri'de. İstiva et eden pek çok âlim var. Gene Hulhasen Aberi'de ne yapmış? Râzi. Yine göre Ömer bin el-Müsenna 208'de ölmüş. Arş-ı istiva etti. Ayetinde geçen istiva kelimesini diyerek ne yapmış? 208'de ölen bir âlim. 92:18 Yine İbni Hacer'in naklettiğine göre İbni Battal da şöyle demiştir. İstivanın şeklinde tefsiri İbni Hacer zikret. Fakat ise de sizin tarafından ne yapılmış? Bize bu rivayetin sayı olduğunu gösteriyor. Dilcilerden de ne yapmış bize? Bu nisbi de ne? Hakkındaki sözün değişmez. Diyorsunuz ya arkadaşım istiva etmeden önce Allah neredeydi? Elinin köründeydi. Bir soru sorulabilir mi? İstiva Allah'ın meşeytine dayalı sıfatı. Allah'ın taleplerine 97:17 müdahil. Ne yapman lazım? Müşahedat aleminin, mesmuat aleminin mahluk olduğu gibi. Bilber'den de nakledeceğim. Kulatına sahipti. Nabbas olmak üzere. Dokuzuncu ayetinin yani Sımer'di ki burada alayla geçmiyor. Neyle geçiyor? İla ile geçiyor. Sonra nereye? Ne yapıyor? Tefsirinde naklediyor. Hamzehebi, Bişir Ömer tefsirini Sımer'di ayetini şeklinde ne yapıyor? Bize tefsir et. Bir tane içinde ne var? 100:41 dini bize naklediyor. Bahsediyor. Bize istekarra anlamı. Ne yapacağız? Duracağız işte. Zikrettiğini görüyoruz bu anlamı. Ancak bakın arkadaşlar şimdi dikkat edelim. Burada üzerinde durmamız gereken bazı hususlar var. İmam Begabi Araf suresinin 54. ayetinde fümme steva alel arş kelbiden. İmandan ne yapıyor bize bunu? Naklediyor. Kelbi ve mukatil. Kelbi ve mukatil dedi ki yalnız arkadaşlar neden dikkat etmemiz lazım? 105:01 istikrar kelimesini, istikrar kelimesini, biz, istivanın anlamları içinde, her ne kadar, görüyor isek de, şunu söylüyoruz, dillendiriyoruz. Diğer üç anlamı naklettiğimiz insanların, sıkalığında, güvenilirinde bir problem var mı? Yok. Bakın, kimdir bu kelbi arkadaşlar? Kelbi kimdir? Bakın, Hafız, Zeynuddin, Mer'i bin Yusuf el-Kermi'nin naklettiğine göre, 105:36 İmam Kurtibi ve başkaları El Kelbi hakkında ne demişler? Yalancı olup rivayetlerinden herhangi bir şey delil olarak alınmaz. Yalancı olup rivayetlerinden herhangi bir şey delil olarak alınmaz. Ayrıca Rafizilik bidatiyle suçlanmıştır. Rafizilik bidatiyle suçlanmıştır. Rafizilik. Evet. Kelbi denilen adam. Evet. Evet. Kelbi. Daha çok söz var. 106:21 Ebu Salih, Vel Kelbi, yine Kelbi, ve Muhammed bin Mervan, yine Muhammed bin Mervan, kulluhum metruk, inde ehlil ilm, bil hadis. Evet. İndinde, her metruk, terk edilmişlerdir. La, yahteccune bişeyin min rivayatihim. Onlar, onların rivayetlerinden herhangi bir şeyle asla ne yapmazlar, delil getirmezler. Başka? 106:56 Neden? Çok fazla o rivayetlerde münker ney? Evet. Hususlar olduğundan başka ve Yine rivayetlerindeki yalanın da açıkça ortaya çıkmasından dolayı. Şimdi görüyor muyuz? Yani hangi insandan bahsediyoruz? Evet. Zat. Mukatil bin Süleyman kim? Mukatil bin Süleyman ise bir gibi 107:31 yine âlimler tarafından yalancılıkla itham edilmiş ve bu nedenle hecredilmiş, ayrıca simbid'atiyle suçlanmıştır. Teslim yani Allah'a cisim izafe etmek. İbn-i Hacer'in Tehzibut Tehzibinde, gene Takribut Tehzibinde her yerde ne yapabiliriz? Yani bu hususları bulabiliriz. Bakın bir lafız alalım, olayın vahametini anlayalım. Diyor ki, zikrediyor, 108:14 rivayetin zayıflığına üçüncü olay ne? Ennehu anil kelbi. Kimden bu rivayet? Ve gad ecma ehlül ilmi bil eser. Eser ehli, ilim ehli icma etmiş. Ala enla yahteccu bil kelbi. Dikkat edin arkadaşlar. Kelbiyle delil getirmeme hususunda ama bu kadar değil cümle. Bakın, bakın. Dillahi. Taniyetinin tesiriyle tefsiri kitabihi. Allah'ın kitabının neyinde? 109:37 ile delil getirilmezken da diyor, buraya dikkat edelim. Allah'ın tevhidi yani isim ve bu mümkün değil. İcma tam yöndedir diyor. Demek ki kelbiden bu nakli problemli. Süleyman'dan da problemli. Zaten biz şunu biliyoruz. Mukatil bin Süleyman tefsirindeki bu rivayetleri hocası kimden? Kelbinden. Yani hocası da mücrim. Hakkında bakalım arkadaşlar. İmam Zeyh tefsirini bize ne yapıyor? Tarafından. 113:08 hakkındaki el kelbi ne yapamayız arkadaşlar? Bizi yanlış anlamayın. Arkadaşlardan bir tanesinin eğer ben buradan bulursam ben size göstereceğim Hulu'yla alakalı küçük bir kitabı var. Arkadaşlardan bir tanesinin Hulu'yla alakalı küçük bir kitabı var. Evet. Diyor arkadaşlar. Ondan sonra bize ne yapıyor? Bakın ne diyor. Ben burada bu fil ve diğerlerinin eline verilen kozlar altına değil olan ben değilim. Çünkü 116:38 ayetinde geçen istiva hakkında şöyle demiştir. Kelbi ve mukatil istekarra. Parantez içinde kelmek manasındadır. Bakın yine bir parantez açmış. Yani Allah'ın arşının üzerine yükselmiş ve kurulmuştur. Dipnot Zehebi Ulu Risalesi. Şimdi var. Var. Ama İmam Zehebi'den sen bu sözü naklediyorsun ama İmam Zehebi'nin bu söz hakkındaki neyini, metin kritiğini, hükmünü niye vermiyorsun? 117:14 İmam Zehebi bunu rivayeten nakletmiş. E zaten Kelbi ile mukatilin durumu belli. İmam Zehebi de ne yapmamış buna zaten? Katılmamış. Sen burada bakın burada. Kısaca Begavi demiş. Evet bakın Begavi demiş. Görüyor musunuz? Kelbi yalancı, mukatilde müşebbih bir adam, mücessim bir adam. Ey arkadaşlar eksik, eksik bilgi vermeyeceğiz. Bilgiyi tam vermekle mükellefiz. Sizi çeken diğer bir husus El-Albani'nin muhtaç 117:52 Eserinin mukaddimesinde Muhammed, evet 100 sayfa, Muhammed Ebu Zehran'ın Selif-i Sad ve İbn-i Teymiye'nin akidesine isnat ettiği görüşlerin hemen sonrasında şu sözlerdir. Buna dikkat edelim arkadaşlar. 118:28 Sıra ettiği gibi, burada zikrettiklerimiz, oradan az olanlar. Oradan az olanlar. O da ney? Ortaya koyuyoruz ki, münezzihtir, ya da mücessim değildir. Tenzih, unutmayın dünden, teşbih. Kevserinin arkadaşı. 119:06 Kim? El-Allame Ebu Zehra. Bakın iki bin arkadaşı olduğunu da bize veriyor. Muhammed Ebu Zehra nakletti. Fi kitabihi ibn-i teymiye. Türkiye'de ne yapıldı bu kitap? Tercüme edildi. İbn-i teymiye kitabında nususan kefiraten min kelami ibn-i teymiye. İbn-i teymiyenin pek çok sözünü fi mevbi sıfat el-ilahiye. Allah'ın sıfatlarından bahseden bölümlerde. 119:36 akidesini ne yaptı özetledi fiha o kitapta telkisen ceyiden güzelce yani kendisine de yüklenmedi hatta ne yaptı itham ettiği şeylerden de onu ne yaptı tebriğe etti dedi ki şimdi Kevser'i İbni Teymiye neyle suçluyor Muhammed Ebu Zehra 120:11 Oysa diyor, Şeyh-i Samim-i Teyime'nin söyledikleri muhalif-ü tevhid ya da söyledikleri neye muhalif değildir? Tevhide muhalif değildir. Şabeheten beynehu subhanehu ve beynel havadif ya da İbn-i Teyime'nin hiçbir söylediğinde ahlukat arasında. Buraya dikkat edelim. Ve yentehi bila rayb ila en yusbite lillahi subhanehu ve teala el istiva. Sözü nereye var İbn-i Teyime'nin? Allah hakkında istiva, yugul fakat diyor ki, 120:56 Hakikatini ne yapmıyoruz? Hakiyetini bilmiyoruz. Onlara iman etmek. Onların ne yapıyor? Tebriğe ediyor. Ondan sonra ne yapıyor? Kitap, reddi, kitabına dönüyor. İbnül Cevzi hanbelidir ama nedir? Eşaridir. Ne yapıyor? İbnül Cevzi'ye dönüyor ve İbnül Cevzi'nin akidesini meth etmeye başlıyor. Daha sonra ne yapıyor? 122:13 İbni Teymiye. İbni Teymiye gelir. Onlardan sonra. Bir yüzyıldan daha fazla zaman sonra. Hani Allah işitir biz de işitiriz ya. Oradaki müştereklik ne? Sadece isimde. Keyfiyette yok. Bunu der. Dikkat edin arkadaşlar. Bunu çok önemli bu. 123:14 Yani selef diyor. Diyen kim? Muhammed Ebu Zehra. Eğer onlar istivayı lafzın zahiriyle tefsir ederlerse anlamı şu olur. Görüyor musunuz? Yani bunu selefe nispet ediyor. Bunu kime nispet ediyor? Selefe. Şimdi bizim muhalifimiz bunu selefe nispet edecek. 123:55 Selefi Salih'in hakicesini paylaşan insanlar da evet diyecek. Bitti mi? Bitmedi. Devam edelim. Olursa, Allâh melel bâni Muhammed Ebu Zehra'ya yanıtsa dediğinde yukarıda sözünü zikrettiğimiz İmam Zeheb'in görüşünü atfen, şelise müteymeyen Allah'ın arşa, el-iktiat, cülus ve el-istikrar ettiğine dair hiçbir şey söylemediğini, asline arşa istikrarın, arşa istivayı nispeten zayit fazladan bir husus olduğunu, arşa istivanı istikrar etmek manasına geldiğine dair, 124:31 Şeriatta herhangi bir şeyin valide olmadığını özellikle ne yapıyor? Vurguluyor. Bakın ne diyor? Diyor ki Ey Muhammed Ebu Zehra yavaşta yavaşta Diyorsun ki İbn-i Teymiye ahvaliyle alakalı ne yapıyorsun? O da ne? Daha önce söylediğimiz tefsirinde ilk itibariyle bu kelimenin anlaşılmıştır. 128:18 Zati olarak anlarsanız, yapmış olduğu tesire ne yapmış olursunuz? Mütekaddiminden bize ne olarak gelmemiştir? Dini, suduk diyen var mı? Bu tercümesindeki bir tanesinde, yakından kastedilenin şu olduğunu bildik. Ve ne yaptı? Lakin, 136:09 İstilkadan bahsettim size. Yan gelip yatmak. Yan gelip yattı diyor. Mayelik bir celali. Celaline, kemaline yaraşır bir şekilde. Ama silvi benzetmeyiz. Bu da tarif ediyor. Malin sözünü açıklıyor. Tabi imam, büyük imam. Unutmayın. Kim olduğunu söylüyor bunun? Buhari ve Müslümanlar ne yapmış? Hadis rivayet etmiş. 138:41 Etül Cema. Diğer ney? Çok büyük bir adam bu. Harca bin Zeyd. Ne almıştı arkadaşlar? Bin Ahmet'in neyinden? Sünnesinde mi almıştı? Sayfa numarasının cildini de vermiş. Aynı rivayet Kallal'ın Es-Sünnesinde de geçiyor. Bakın arkadaşlar. Bu rivayet Bin Ahmet'in 5. sayfada geçiyor. 1. cilt sayfada. Adam darimi. Kemal'de söylüyor. Ne demek arkadaşlar? Bu adam uzun bir mesele. 144:53 bağlayacağım. Yenilen bir adam. Hatem bin Ferhan el-Maliki. Kutub-ül Akaid. Genel okuma. Biz şunu görüyoruz. Azim ma şerrefallahu azze ve celle bihi nebiyyehu sallallahu aleyhi ve selleme min iqadihi alel arş. Efendimiz aleyhissalatu vesselama ikramlarından bir tanesi de onun arşına ne yapması? Çebir el-allame. Büyük alim İsmet bin Mahi el-Ensari. 1410. Kutni ve ezkuru. Fatifi Ahmed'e. Bu şekilde tercüme etmiyorum. 147:00 alakalı geldiği üzere alın. Etikadu e-immetil ismi. Bu, bunun asidesidir. Ne yapmıyorum? Ne yapıyor? Hazreti Celle'nin ne yapıyor arkadaşlar? Kayyum el-mekanihi bu anlamdadır. Ne diyor bunu? Sadece Resulillahi sallallahu aleyhi ve selleme Peygamber Efendimiz'den gelen tabihi ya da bazı sahabeden tabiilerden. Ve ennel hayyel kayyum yef'aluma yeşa. 149:56 Bakın arkadaşlar şimdi İbn-i Hüseyin'in 152:36 Bu konuda neler söylüyor? Şimdi ben bunları size ifade edeceğim. Silsil etresiyle alakalı, karşılaşmalarla alakalı. Dikkat edelim. Bakın tebriğ ediyoruz. Demin okudum. Bişril Merisi'ye reddiyesinde. Evrede. Sizin için ne yaptı? Oturmayı söylemek caiz mi? Oturması gereken yer. 154:44 Biz şunu deriz. Keyfiyet-ül istiva mecbur. İstivanın keyfiyeti mecbur. Ve min cümlet-ül cehal. O cehaletin cümlesinden biri de. Ve huve câlisu ev gayru câl. Oturup oturmadığını ne yapmıyoruz? Bilmiyoruz. Fakat diyoruz ki. İstivanın manası nedir? Uluv'dur. Bu içinde ihtilaf olmayan bir 155:20 husustur. İsteva alal arş. Arşe istiva etti. Yani ala uluven hassan. İstiva etti. Zayrul uluvil am ellezi ala cemil mahluka. Ne yaptım? Başında zikrettiğim husus. Geliyoruz bakın. Bu da bir kitap. Mecnun Setava ve Resail İbni Hüseyin. Zikrederken arkadaşlar cevaben. İmkani Malik en yekul el istehu vel culus. İmam Malik şunu 156:04 İstiva ne demektir? İbn-i Hüseyin diyor ki ben onun İmam Malik için mümkün olacağını zannetmiyorum. Seleften kimseden ne yapmamıştır? Sabit olmamıştır. Gördünüz mü? Sabuni reddiyesinde ne diyor? Yani meseleler uzun. 156:47 Bakın diyor ki... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 159:03 Döşeğine oturduğu gibi oturur. Birinin merdivenden indiği gibi iner. Senin bu yaptığın var ya, işi karıştırma, ümmeti ne yapma, selefin akidesinden nefret ettirme ve kafaları karıştırma babındandır. Üzerine düşen görev, 159:33 Eğer bu vaka ile mevcutsa entübe yine atamandı. Ev camiati. Mümkün olsun. İkafehu inde haddihi. Ve ma zekerte. İne ennehum yekuluna anel istiva vel nuzul. Maddi bir oturumadır o. Hani öyle diyor ya. Ve nuzulun hissi. İstiva hakiki. Ve nuzul hakiki. Haza tabiru ehl-i sünne vel cemaat. İşte ehl-i sünnet vel cemaatin tabiri budur. 160:42 Allah'a layık olan da budur. Dikkat edin. İstivanın manalarından değildir onların katında. Oturmak. Onların katında cülüs ne değildir? İstivanın anlamlarından değildir. Dikkat edin. Bakın istikrarı burada cülüs anlamında kullanmadığını anlıyoruz. Çünkü senef de, 161:13 İstivanın manası el uluv vel irtifa irtifa ve suud suud vel istikrar istikrar. Demek istikrar ne anlamında değil? Şeyh Fevzan'a göre oturmak anlamında değil. Açıkça ne yapmış bunu? Ayırt etmiş. Tembihat firreddi alamente evvele sıfat. Evet kitaplar çok. Gelelim Şeyh Cibrin'in vefatıyla alakalı yayındıkları şey yayınladınız değil mi? Bir ara görüyordum. Bu 161:58 ... ... ... ... ... ... ... ... 163:06 onların üstüne atılmış bir yalandır. Aksine onlardan bir kısım istivayı Allah'a havale etmiş ve Allah-u Teala'ya yaraşır bir istivayla istiva etti demiştir. Bir kısmı da keyfiyeti bilinmeksizin istediği gibi yüksek oldu, yükseldi demiştir. Allah'a hamdolsun ki böyle söylemekte herhangi bir mahzur yoktur. Daha önce geçtiği gibi selet istivayı istikrar, ulu, irtifa ve suud ile tefsir etmiştir. 163:37 Onlar bu katibin dediği arşa istiva rahmet sıfatıyla arşa istikrar etmedir şeklinde bir şey dememiştir. Çünkü bu anlam uzak bir anlamdır. Sebep aksine mahlukun istivası gibi değil, istediği gibi mahlukatına muhtaç ve vehmine de ilimsiz bir şekilde onlara isnat edilen asılsız sözlerdir. Bu bir datçi. Bir adama cevap veriyor çünkü o. Bu sözlerin sahibi olarak 164:33 davet imamlarını kastediyorsa eğer, onlar adına zikrettiği bu sözlerin, davet imamlarına ait kitaplardaki yerlerini bize hele bir göstersin. Yok, eğer bunu yapamayacaksa, sözü gerçek söyleyenine isnad etsin. Bu küfür içeren sözleri söyleyen kişiye, katibin de vasfettiği gibi eşek sözü uygun düşer. Evet, yani ne demek istiyor ki Arş, Selef nasıl istivai tefsir ediyor? 165:06 Oturmak olarak tefsir. Büyük bir yalan. Böyle göreceksiniz. Çok fazla metinler okuyoruz. Bunları ibraz etmek zorunda. Sürlü insan var. Zayit Kevserilerle bugün maalesef farkında olmadan, halbuki bilse ki Selef'te bu yok asla. Onlar bu yapmışlardır. Nefret etmişler. Reddi etmişler. Arkadaşlar da biliyor. Bunu maalesef yapıyorlar. Söylüyorlar. Söyleyeceğimiz şu. Selef istihdamına zayit olarak çömelmek. Asla ne yapmamışlardır. Bunu iftiradır. 167:34 Kim olursa olsun, bunu selefe nispet ediyorsa, şiddetle reddedilmesi gerekecek. Sünnetinde yapmayacak problem. Şunu da söyleyeyim. Bazı arkadaşlar beni yanlış anlıyorlar. Eğer yanlış anlaşılmaya neden olacak sözler söylemişsem, hatamı kabul edebilirim. Ancak, bu ne yapıyor? Ali bin Fevzan bu kitap için takriz yazmıştır. 170:32 sözleriyle bunun asla caiz olmadığını ortaya koyduk. İçindeki bu ibareleri