خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:01 وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّن دَعَى إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِنَّنِي مِنَ الْمُسْلِمِينَ 0:29 wa nashhadu an la ilaha illallahu wahdahu la sharika lah wa nashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu sallallahu ta'ala alaihi wa ala alihi wa sahabatihi wa man ihtadabi hadihi ila yawmi ddin wa sallimillahumma tasliman kathira amma ba'd 1:00 peygamberlar yubardi, kitablar tushurdi, ve hayatta xuddiki Allah Ta'ala uzu xakhlagendi yashashlikdi bizge buyurdi. Hicbir kisi uzu bilgani che isqilishligi, uzu bilgani che nimaxsa xakhlasa qilurishligi, bu, Allah Subhanahu wa Ta'ala yaratgen maqsadki xilaf ishi bu. Xuddiki Allah Ta'ala kainatdaki buladigan ishlarini, uzini, qanunu bilankigani ge uxsab, bu dünyada hem, 1:29 odamlarini icide bul etkani iclarini, mamilalarini faqad wa faqad uzuni qanuni bilan bul ushligini Allah Ta'ala qokhladin. Agir kimde ki, bana su qanunge tiskari cikadigin bose, bu, Rabbul Alamin, Allah Subhanehu wa Ta'ala qe tiskari cikgan buladin. Allah Subhanehu wa Ta'ala bizgi hayatta yasasligimiz uchun hududlar, chigarilar tuzu birdi. Va, suni bir ciziglar, cizdi bir tabir ulan etsek, 1:57 çiziqlar çizildi ki, məni şu çiziqdən biyaqa utməgin. Əgər ut edigin busin zalim bulesin, və unge cazalar taylinlədi. Gəni, bunu biz ilmi istilaqda xukuklar edemiz. Xukuklar bu, Allah Subh'anahu wa Ta'ala'nin uzinin xaqlari var, və bəndələrinin bir-birinin üstüdə xaqlari var. Biz kimni xaqqı üstümüzde kupraq, kimni xaqqı üstümüzde kemraq, bunar səni uz bidimizce uz... 2:26 Hayalimizce topolmayimiz bunu. Allah Subhanehu wa Ta'ala mene şu haqlarini, bizge kimni haqqi kub ikenligini, və kimni haqqi kancalik derecede bir-biriden haqqı bar ikenligini bayan qıldı. Biz yukarda etkenimizgi uqşib, Allah Ta'ala bizi yaratib, şun diye teslip koymadi. Belki bizge buyurdu vaqaytardi. Mene şu buyuruq vaqaytariqlar icide, Allah Ta'ala bizge hukuklarini bayan qıldı. Biz azir küzet edigin busik. 2:54 Bizi cəmiyyətimizdə, xazirgi xasətən biz xazir mənişi yeşəydiygin günlərimizdə, xukuklar in paymal bulgen vaqt dəsək, bulsa kereq, vallaha hələ. Həmə tamandan. Insaniyyət xukukları paymal bulgen, kuşniçilik haqları paymal buldu, otovana xukukları ayaqastı buldu, dostlikkarı ayaqilişlik, iriqatınçilik, urtastaki alaqalar, umuma agende həmme xukuklar zayib oldu. 3:22 Hech bir adam hukuklarga raaya qilişlik. Çünki bu nertse dimadan boldi biz dinlen uzoqlaş bitkənligimizden boldi. Şariyetten uzoqlaş bitkənligimizden boldi. Yakinda min bir doktorunu bir YouTube-ta bir geplim, hazırasını istifqalim. Dünyavi doktor kişi, kişi lekin bir hikmetli gepli gepli yapdiyken. Xitay divarlara haqida geplip turub, Xitay divarki gen düşmallarini kirgizməslik üçün, yani dünyada en uzun divar. 3:52 Dib turib bir qancha vaqtlar unga odamlarina jal qilib qancha mihnat bilan divar qurgan, maqsad dushmanini kirgizmazdik uchun. Lekin, mani shu yuz yildi qida divar qurgandan kiyn yuz yildi qida dushmanlari, yani Mangyallar ularga uchum qilib, uchum qilib, bostir qirgan. Qirgan deyem, ali qi divarlarini buzub, ya ustundan sakrib qirmagan ekin, divarlarini isi giden qirg qiyin. Ali qi qara olturgan kisilerga pul bergan, utkiz vargan. 4:23 O divar qırışdı, ondiga adam tarbiyaya laşdı, istan çıxargan. Biz hazir, manan shu halat kiqib qaldik. Adam tarbiyaya laşdi qanlarsa, bizden yuqalib qitti. Maçtlar, quruşlik, masalan, hamamiz gözümüzge katta ishbib qorunadi. Madrasa quruşlik katta ishbib qorunadi. Likin maçt quruşlik, madrasa quruşlik bilan din ruvazlanmaydi. Din, manan shu maçtda içdagi kişilar bilan ruvazlanadi. Madrasa içdagi taliblari bilan ruvazlanadi. 4:53 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam'ni madrasalari qaniqa saraytdaki madrasaydi. Madrasa uzi bar midi? Rasulullah'ni madrasasi hayat idi. Rasulullah'ni hayatlari madrasaydi. Sahabalar ilimni Rasulullah'tan yashab urganishti. Rasulullah'ni masjidlarda agar yamur yoxsa, laygi sacda qilisayrdi. Yamur yoxqan baytda, sudlargi su uchib, sacda qilitkin zoylari lay buqbalaridi. Likin uje masjiddan chikgan kisilar, dunyani khulga alishti. 5:23 Bütün dünya ularga pul birib yaşadi. Müslumallardan hamma qurqdi. Qiyash, ıslum ummatiga çıqib, ıslum ummatiga batti. Meni şu halat, inni hazır ki alatimizda, xindi i halatiki qib qaldigi. Uşa Quran turbti haliyam, uşa hadis haliyam bar. Demek bizde meni şu narsalar yuqalib gittigi, camiyatini terbiyeleştigi narsali yuqalib gittigi. Camiyatini buzulishligini, in buzulishligi camiyatte, aile buzulishligi bilan bularikin. 5:53 Bunar sani aynilagan yahudlar, din dushmanlari in katta kuchini oylani buzushlikke harekat qilip ushinarsayka qaratti. Chunki camiyyatta chika digan shaksilar oylani icidan, bu oyla khuddi zawadki ok shaydi. Odam islip chikara digan zawaddi. Uz zawadkan diga bulsa ushin diga uzun maksulatini chikara diga. Fabrika kan diga bulsa uzun maksulatini ushin diga chikara diga. Bu, irkek bulan ayolun urtasista boladigan bir hukumat. 6:23 Mənə şundan kiyn odam çıxadi. Qanday boysa, şunday çıxadi. Mənə şun arsani, hazir biz vaqiylikke itibar beredigam boysak, tamami 100-100 buzulush arafasiyeyikib qaldi. Uşa uchun ham faqat aile buzulushligi, aile buzulushligi, sawallar faqat talaqdan, xuluqulishligdan, iri xatini tashab gitgan, qaramey qoygan, xatini irige itaat qemagan, bu bugan, bu bugan, nuhayyat dereceda buzulush chok qisi gechikgan disaygan bolyar. 6:53 Men ixsayiyyatlar da bir tiksirib qaradim. Misrda har oltu minutta bitta talaq aalati bolarekin. Har oltu minutta bitta talaq bolaydi. Bu, nahayat derecede, musulmalar sidi bir faciya mundi ogandi. Talaq digani, bu, irbilan xatindi urtasini acralikki tisligi digani. O talaq bolsa, Osman uzurib yirgi chumaydi, togri. Likim, bu, nima ge talaq qilaydi? Huquqlar zayib oletkenliyi ge talaq qilaydi. 7:22 Unnen ham yamani ayla uzu tamamay yimirilib bitib bugan. Hali bu talag buğmagan, ayla larda ahvaliga kirib agar teksirib qariladigan busa, ayla da islam hayatidan hicner sani kurmaydi insa. Ugullar, qizlar, qayi geytikan qizlar, kanday halatda yurtdu yudicida. Otovanalar fakat bolasin qarnini tuklash otovanani vazifasi digan. Ali qigallaram sunu qirayabdi. Hickim bolasini, Allah va rasulini, 7:52 yuliga maz qilib turib, islamiga xizmat qilay digan qilib turib, tarbiyalash digan narsayna, u ilay digan kishilar judeyam kam bopali. Yani bar, alhamdulillah, lekin nahayat darajada jamiyatta bolar tapolishqin bopali. Sufiyani Sawri, masalan, imamlar dan, islamda yin kuzgi korinyan immalar dan, Sufiyani Sawri, Abdullah Numbarak, imam al-Bukhari, imam Shafi, bolar na qonalara shu darajaga cehid gizgi. Yiti miligdan katta bogi. 8:22 imam shafii rahimahullahni yasligi de otas duniyadan utibidgin onasiz tarbiyaligan shkishini lekin shafii qilib chikargin mene shun dey shafii dey kishi qilib chikargin abdullahu nubarigan qot shun dey bugin wahakaz wahakaz imamlargi qaray digin bosek shun calig tarbiyada chikgan katta katta imamlar shularda onalar tarbiyaligan bizde mene shuna qangi camiyatki itibar birish digin narsay yuqalib gittin aksinca bunu buzush bunu buzu edigan in 8:52 Vastalar chuk ksige chiktetsegen bolar. Mani bu internet, tarmaqda bol etken ishlar, kinalar, tili siriyallar. Tili siriyallar ishi, shu oylani buzustan ibarat, baska narsamaz. Fakat fokshalikdur getar. Tili siriyallar kurgan, ayol kurgan irkegde, qalbade fokshalikden uruk ikilinadi. U kin, baska narsalardik, huvata bilan, kukaristi baslayid. Iribar ayollar, bi malol, baska irkegler bilan, geplashtik. 9:23 Addi bir halat qib qursat adi tilsir yallarda. Iribib turib, baska irkeglar bilan geblashligi, baskasini yaxsh qorib qalib, u bilan turmish qorib gechligi. Cudiyam addi halat. Cudiyam addi halat ki, ushe zinaga alibar etkin yullar hamas acinladi. Mani bu narsa, bu atey qilnadi, bunya pulsar filanadi. Bu narsan arqasda katta katta kuchlar turadi. Ayni Ramazan ayige togullab turib, ushe kinalarini alib gelib, ushenge hadiya qilad uzlar ki. 9:55 Bu aktyorlar digablaribor, min Ramazanda birinibamda, xalqa hadiya qilaman kinom didib. Usik kinolar, bunarsalar orqalik, bizdi camiyatdi musulmalardan buzuclikki ol kilib. Bunarsiga irishi bol didisegin bole. Xo, masalan in din tarqaligaynca araplar bol edigin busi, araplar da ahvaliga qaraseyiz, manisho ahvaldi. Bizi indi uzmizda unlazligimiz uchundi, maqil shimiz kirek, boska gabi yox, dinge qayt shimiz kirek. Iman kiltir shimiz kirek, Allah qayt shimiz kirek. 10:25 agar Allah kiqaytmaysak, hich qachan uynanmaymiz. Bani shu xarlikda, orqayga gitsak kitaymiz, hich qachan olninga chqilinmaymiz. In katta bizni wajibimiz, vazifaymiz, bani shu camiyatta uynaysh bolad. Chunki, xilafat bosan, katta camiyatlar bosan, odamdan tashkil tapad. Odam bomasa, askar bomasa, qana qangi qoshum bolad. Ghishlar bomasa, qanda imaratdike bolad. Bani shu biz kurmaksu bolgan, imaratdini ghishlari, har bitta shaxs bolad ushu. 10:56 Mani shu shakslar qande ey halatda katta boleyabda azir. Hamasin qoloda telefonlar bor, hamasin qoloda cudayam acinarlik halatlar. Bunar sana agar yaksilab tikshirib qaralinisa, yaslarini koruburgan narsalari, ularini qayqa kit etganligi, qiburgan qiyimlari, uzini tutusho, buzuqlik vasitalari, buzulib kitish vasitalari cudayam rozlam kitgan. Mani bu qolodaki telefonlar, butun buzuqligini uyasi. 11:25 Hic yaxshi narsani korat didi ismi shu telefondaki oda. Ech tola fasad bosay, o yaxshi balani nima qaytaradi. Odo qoli qe albir qoygan na qiyin nima qaytari shumki ona, qiz balani nima qaytaradi ona. Qaysi atanay shu narsagi balani nima ni qori abdadib turub, shun tikshirib, yakinda min bir kishibina uchirash qaldim, ayti abdi ki balani tarbiya qalishi chun kish qoron qoldan telefondab qoydi. Yani ozo unanam qori yaxshira o telefon birmasi qeregozi. Agar birgan bosayiz, nima gaxhi detet karnigini qorish qeregozi. 11:58 Biz bilmesey gunun dima qe ishleti etkani gini. Mani shunarsa camiyatda bisul ishlik qe olib giliyabdi. U shani biz yetishtirib chikan, chikargan, mani shu qistilardan, camiyat tashkil topda xozir, shu camiyatda, ane indi talaqqal ishlik, vaha qaza, vaha qaza, ishlar shunan qiqayabdi ane indi. Uylanadi, uylanganaykin, ushturki yeshaganaykin, yokme qaldi min uylaganayba sekandi, bimal ol azirashib qe cikbuliyabdi. Hadisa yokme qaldi min ediyin. 12:28 Quruq shahwat uchu mu bu? Aile diganlarsa uzu Arap tildi usura digiladi. Usura diganligi uzu asara kalimasi, yani quvvatdan alinyan. Quvvat bilan baglanyanligi uchun usura digilgan bu. Allah subhana huwa ta'ala aile haqqida, aynan nikah haqqida, etkin peytta Qur'anda misaqan qalizadi isimladi bunu. Misaqan qalizadi digani, ciddiyam qattiq va'da digani. 12:57 Biz vaqda qe wafaqliqlikke buyurulinyamiz. Ya yuha allatina amanu awfu bil-uqudi. Ya iman kitrigallar, aqtlarine wafa qiyilardiyan. Aqtni in qattigi oylaga biriladigan aqt. Ir tamandan qotine, qotin tamandan irga biriladigan aqt. Manusunarsiga wafa qiyilardiyan. Qani wafa? Demek biz qetchimiz kerek, Allahka qetchimiz kerek. Bu uchun, haqlarna biliqligimiz kerek bulay. Irni qotin ustuda haqlari bor. 13:26 xatirni irni üstüde haqlari bar. Allah subhanahu wa ta'ala den sorib, beni şu haqda azrak sohbatiq maqsib oldik. Bugün sohbatimizde, xatirlarini üstüdeki irlarini haqlari torsutayt maqsibim. Çünki bundan başlaygan nimin sebabı, Allah subhanahu wa ta'ala etken, Qur'an'da, ar-ricalu qawwamuna ala nisa. İrkekler ayollerden üstün digan. Yani, ailede ruzgar basi iri bulishkiri digan. Quddush şunu buzush uçun, 13:57 oylada ayol kisi bilan irke kisinin hukuku tingdib cikdi birinci, din dushmalari, unnankiyin hukuk ayol kisige kuprak verildi. Mani qartta shunar sani shahidi buli yapbiz, kuri yapbiz, odamlari yasi yapdi. Birinci urinda ayol turadi. Ikinci musik, uchunci kucuk, turtinci irkek turadi. Yani bu cideye mashur ular dici de. Musiklarini va kucuklarini akram hakumla ularini zet obroyi. 14:26 irkegden kura aldi ustundi turaraygin. Yani bunu mu chun qilin? Bi kar gamaz bu? Bu camiyatdi buz uch uchun. Allah subhanahu wa ta'ala qoygan urindan basqa irgi apqoyish bu. Allah ta'ala itki, irkeglar ayallarga ustundigan. Ruzgarda gap, irkeg kishini gapi bulish girey. Farzan bir joygi barmakchi busa, o testin sura barish girey, ona astanamaz. O testin sura buskish girey. Qiz bala turmishki chikmakchi busa, irkeg kishi, 14:58 kim gebirse, chunge tikat qizbola. Agar shu razi bulmese, u nikahu batil diger, Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam. Qaysi ki ayol kishi, agar wali seni raziligi siz nikahlense, unu nikahu batil, batil, batil, uchmarta itkildir. Demi uchun? Chunki arricalu qawwamuna amen nisa. Irkegler ayollerden ustun, ular baslik. Bu narsani Allah Subhanahu wa Ta'ala den surasin, kim mende iqil diditgen bu sayir. Chunki Allah shunde yer etgen. 15:27 Allah ayallarini manashundi halatde yaraddi, irkeglarini manashundi halatde yaraddi. Mirasdeyam uzuqahlegendi taksim qinda Allah Ta'ala. Ve camiyette in islah boladigan, in adalet, in rahmet bugan hukum Allah Subhanahu wa Ta'ala hukumi. Wa man ahsanu min Allahi hukman li qawmi yuqinun. Kim Allahdan kore hukumda yaqsiroq? Agar Allahdan kore baska hukum bar digan adam, bu imanini engilis girik. Allahni hukmeden kore baska hukum yuk. 15:58 bulishi munkun ham imaz. Aynan shun arsage, ular birinci poqanariste, hayatta birinci poqanariste, ayol bilan irkaqni, hukukutting digan, uzlarica rahimlik, adolatlik bir davani kutergan kisilar gubturib kirib gelisdi. Bani shu bilan, kin camiyat buzulishligi bocladi. Yani Allah subhalahu wa ta'ala ayollarini, uzi asli ayolini irkaqten yaratti. Shunu chunam, arap tulu da mar'atun digiladi, mar'atun, 16:29 irkeq kishi mar'undi iladi, ayol kishi mar'atun. Yani bu ayol irkeqde olinyanligi uchun. Bulibham irkeqni qaburgastan, waca'ala minha zawjaha, irkeqden shubidda, irkeqden unu ayolini yaraddi liyaskuna ilayha, maksad dima irkeqke ayol kishi saken bolishligi uchun. Dimak, ayolini yaradili shiligide maksad, iri khotinchiligide khotini maksad, khotini urni, irkeq kishige saken bolishgerek. 16:58 Nima digani? Sakan digani? Sakan arap tilda sukunatdan, yani xotircamlik bolish digi uchu. Erkek kishi xotinini aldiga borgan payetda bir xotircamlik sezish girek. Uyga kirgan payetda xotircamlik sezish girek. Agar uyga kirgan payetda tashush bolib xotircamligi kuchada bolib tashkirga kirsa, xotircamligi yuqala digan bosa, bilib qoysin ki ushe ayal, ushe ayal kishi uzini maksadini qimi yapdi digani, u uchun yaratilingan maksadda turmi yapdi uru. 17:29 Yana Allah subhanahu wa ta'ala liyaskuna ilayha dibi etdi. Liyaskuna ilayha, liyaskuna ma'a hadimadi. Yani ayol bilan birge bubdurub, sukun bulishmaz, liyaskuna ilayha digana, hatta irge kishi kuchade, tashkarde, delade yurgan payetlardaham, xatini uyde turganligida xatircam bolad digan. Uyde xatinin bar, pulizge bose, pul mablaq bose, xatiniz barligi chok xatircam bolas. Uyde farzantlarizge, xatiniz qarab turganligi chok xatircam bolas. 17:58 qarri otoona izbul etkin busa, xatinin barkudib xatirjan bulasiz, mali duniyayiz uchun xatinizga xatirjan bulas, vaha kaza, shunchiram liyaski ona ilay hadiyin. Xatindadan shubhalansa, onu toshagadan shubhalansa kishi, onu amanatadan shubhalansa, pulunu ugullab qoysa xatini masalan, ugullab ishlat varsa, xatirjan bu masal adam, ugullab durub uzun ukelarga yaqqab yaqqab iri varsa, iridan sora mastan, masalan. 18:29 Demek, unakangi hayatta bir xatircamlik bu maydi? Irkeq bilan ayal urtasitaki in baqalab dur etkin riste, bu, brinchi urinda shu saken bolishligi. Irkeq kishi xatine xatircam bolish kirik. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamgi, vahiy gelishliden aldan Rasulullah ki, xali qalishlik yaxshi kursatilinyen. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, hiraqariga barib durib, oylab ibadat qilar edilir. Oylab. 18:57 va shu uchun uzlariga ozuqa ovalardilar, giydigin narsalarini ovalib, ghor da bir uzlari qalibdurib, fakat Allahke ibadatgiga. Va ulariga qaytigilardilar, ulariga qigin payitlarida Khadija onamiz ukshuni, yana qanchi vaqtki kireyibose, shunche yitarli ozuqalarini tayyarla birib, sharavitlarini qili birib, yana junatarili. Ma Khadija onamiz uxu uchun ham shunchelik oqile, Rasulullahke uzini hayatini, 19:25 baxsilaganligi uchun ham uksin uchni azirinin Allah Ta'ala qamilqini berdi. Hattaki vahiki gen payitda Rasulullah cu da qattik qorq bitdila. Farisda kib turib Rasulullah ke uqo dedi, uqo dedi, nibani uqimami, uqisi bilmimi diganda, qarda boyirage qistilar. Bur qistilar ki, hatta Rasulullah ke bur qiyincilik itib baldi sunna. Ularige keldilar qattik qorq bitkendi Rasulullah, meni ora boyilar, ora boyilar dibayitgan, etdilar. 19:55 Rasulullahni urap qoydilar, qiyin uzlariga qiyin, qiyin anca uzlariga qiyin, bugan vaqiyana eti qoydilar, shundak hadishe vanamiz, judeyami Rasulullahni qatircam qilib qoydi. Siz qatircam qoydiliyin, sizgi hix nartini yomanlik deyimeydi digan. Wallahi lanyuxziyaki allahu abadan. Allah ki qasam ki, Allah sizdi hix qachan sharmanda qimeydi, bir yomanlikke uchiretmeydi digan. Yani ayol kishi alimun ki vahiy ki genemez, bir kitab okup olum bugan yok. 20:27 Lekin Rasulullahni işlerden mənishler sani ukshu etdilar ki, chunki siz nuhayatda yaxsi odamsiz digan Rasulullahki. Yani umumi qibay etkendi, shu geblarda etkendi. Kharin dostlarga bardi keldi qilasiz, qiyinalgan odamlarga yordan birasiz, vaha kaza vaha kaza Rasulullahni khulqlarini sanab durub, bunda ikisi hicqachan xarbumaydi digan. Yani qatin kisi mənishli ney bolishkiri, yani bu saken digani. Ir kucedan cerchayab giygan peytta, uyda saken bomasa, 20:55 Unu tizkarisi busa, kuchadan yaxsi bur kayfiyat bulan ungi kirgan peytta kirganinan qawqa boshilansa. Kuchagi cik gitse, adam yuragi shatvun yursa da, ungi kirganin bezillib qosa, erkek kishi. Demek bu ayol uzini nimi ucun yaratilinyan, saken bolishligi ucun mu? Xu isini qimi yap dedi gani, tama? Nimi keragi bar unak ayol dedi gani? Uzini isini qimi etgenlarsa, masalan bir hayvan busa, süt birmese, guzh birmese, cun birmese, 21:26 Mesele, nime kirey qibar o hayvandi? Nime uchun oqad biriladi ungan? Nime qe ungan mihinat qilinadi? Har bir narsadan maksad buladi. Oddi bensi varakdayan, maksad bar varakda. Bu, uzuni maksadini qimetkin busa, nime kirey qibar bunu? Ayol kishidan maksad ham shu sakam bulish digi. Bunu vaksit chumalish girey. Ayol kishi daim irige sakam buladi. Kirgan petde irige khotircamlik bulish digi. Fakat kina tuysaydi yotishmez ayoldiki. Butun irini ham mahalatdi da, 21:56 qatir cemlik bulish kerek. Malide hem, onu erzide, namusini saklasligde hem, onu farzantlarini tarbiyalasligde. Ayol kisi, uyde otirpti, bikarci digin gebti, bur din dushmallari cikirgin. Bikarci digilad, nimi cikilad disa, bikarci. Ayol kisi hicqicin bikarci bumid. Ayol kisi madrasa bu. Farzantlarini tarbiyalidi. Bizgi imam-i shafi idi, imam-i buhari idi, abdullah-i nubarak idi, imam-i nubarak idi, imam-i nubarak idi, 22:27 Bu uchun ayollarga tarbiya kerek, u uchun irkiklar tarbiya ilanish kerek, qisqasibiz hukulardin bilchimiz kerek. U shan uchun bu ayla haqida kupraq sohbat qilish kerekdib uyladib min, chunki bugun kundaki azir waqidaki kup, bizni mash mashalarimiz, kupunca janjarlarimiz ayla hayatidaki muamalar boli yapdi. Khotinlar iriden shikayat qiladi, irilen khotinden shikayat qiladi, tulmuchlar buzulub kiti yapdi, sababi hukuklar adaqilinma ganligi uchun. 22:56 Uzunun hududu musulmanman digan kisilar, muhacirman digidi, musulmanman digidi, iltizamda man, sunnatka amal qilaman digan kisilar, uzu caykigan peytta uzunun qilish girey bugan narsasini qimaydi. Yo ki, bir kisiga yaksilik qimaxsi busib, kim nidir suhabida yaksilik qilinadi. Bu, zalim bugan halatida yaksilik qiladi kisi. Qigan yaksilikiz, zulum bilan brogu qilingan zulum iwaziga bumasik gireydi. Farzantda baxish girek. 23:24 haramdan qalib qilib baxsayat, dimaq o kimgar zulum qolib qalib qib, boshqa giydir yapdi digan. Allah subhanahu wa ta'ala tuzubi irgan shariyatida zulum yok. Wuxu uchun biz hududlarina bilişligimiz girik. Mene şulardan rencisi, şun uchudan min irkek kisini haqqa daki yapbirisim tenle gandimizam, irkek kisilar, yani ruzgarda, ailada qavvan biliş girik, yani ular baslug biliş girik. Albette irkekler üstuda ayallariniyim haqqa bar. 23:52 ayollar üstüde irkeqlarine haqqi bor, likin irkeqlarine ayollar üstüde bir derece yukari haqqi bor. Allah Ta'ala yadaydi ki, وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةً وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ ayollarine üstüde qanchalik haqqi bose, irkeqlarine üstüde qanchalik haqqi bor. 24:21 ayol irini hurmat qili shkirey bugan ikabi, iram ayolini hurmat qili shkirey. Banzi, na toru camiyyette katta bugan kishilar, ir kishi ruzgarda baslig bolishkirey digani, ayolini bi hurmat qib yaparishkirey di pishunadi. Bu, qirt na toru narsa bu. Bu, aynan shu, Allah subhanahu wa ta'ala qoqilagan, hayatdi buzushlikki alib gelitgan narsa. Irkeglar, ayollar, bilan ting hukukli joylar bar oylada. Inshallah, ular haqqida kirak yapiramiz. 24:51 Məsələn, tuy qiliş haqqı, tuy qilişte ayal nəyəm haqqı bar, irkaq nəyəm haqqı bar. Qarındaşlarına hurmat qilişlik. Ir kisi qançalik dərəcəde uzun qarındaşlarına xatini tarafidan hurmat qilişligini xoqlasa, ayal kisi yam qarindaşlarına iri tarafidan shunca hurmat qilişligini xoqlaydi. Bu, shariyat bani shunay hukuklarini sabitqi gen. Demek, iri xatın ortasda müşterek bugan haqlar bar, iki tomanan bir-birige ting, va xas irini haqlari bar, 25:22 xoz xotinni uzini haqlari bar. Shundan birincisi, irini haqlariga keledigin bosak, birinciden, xotinlar irige khizmat qilishkerek, itaat qilishkerek. Itaat qilishkerek, yani itaat qilishlik digende, xanchalik derecede itaat qilishlik gerek. Marufde, Allah subhanahu wa ta'ala ge, Allahni buyuruklariga tizkari bumi digen ishlerde, hal biride itaat qilishkerek, maruf bilim. Itaat qilishlikde, indi khizmat qilishlik irini, 25:51 kirini yu u shligi, irigi awqad qili bir shligi, vaha kaza ishlar, ayal kishiga wajib mi, wajib mas mi? Mana bu darsada ixtirafilashgan fukahalar, Abu Hanifa rahimahullah, wa imam Malik bir qawullarda, aksar aimalar, yani xatin irigi khizmat qili shligi wajib hamas, mustahab dishgan, mustahab dishgan, walaykin, Ibn Habib wa Abu Sawr wa Hanabilalar, Abu Bakr ibn Abishayba, 26:23 Wa aksar immalar wajibdi ishki. Yani ayol kishi iriga khizmat qilishligi wajib. Khizmat qilishligi diganda nima ma'ruf bilan. Masalan kimini yu berishligi, oqatini qili berishligi, waha kaza, waha kaza. Mani bu ishlar wajibdi digan. Agar bunu dalillari, ikida tamandiyam dalillari bir salishtirib korsayk, bu majlisimiz yitmaydi, bu utirishimiz. Min khilosa qili baytaman. Bu masalada wajihi. 26:50 ayol kishi irige khizmat qilisligi wajib digan mazhab racih dib bilamiz. Nigi? Cunki, ir kishi, hazır, Allah ta'ala etki, walahunna mislilladhi alayhinna bilma'ruf, walirrijali alayhinna daraca didi. Irkekler uchun ayollarda üstüde bir derece üstünlik bar didi. Agar khotin irige khizmat qilm etken bosa, nima üstünlik bolar. Bazayim balar etken ki, irkek kishi, 27:17 xotini ge nafaqa biradi, masalan yidiradi, iciradi, kidiradi, unu cay bilan tamillaydi, xotini icnirsan oylamaydi. Nima yimiz, nima chaymiz digan, bala chagiga nima yidiramiz, iciramiz, ayol kishi oylamaydi unu. O erkek kishige topchirilgan vazipa o. Erkek kishini vazipasi xotini ni yaxsiliq bilan, maruf bilan yidirisligi, icirisligi, kidirisligi. Bunda minnat qilisligi munkummaz, chunki uzun isini qilabdu. Men seni yidirabban, icirabban diyishlikke haqi yok. 27:45 çünki özünün vacibini qil yapdi. Biz qan dey məsələn namazuk yapban, ruzetut yapban diyişki aqqimiz yox ku? Çünki bizi bəndalik haqqimiz bu. Hechkim haqqı yox, min ruzetut yapban, namazuk yapban dibdurum minnet qiliştik ya. Qutdushun yoxsa qing yapbiyam. Bola çıqasiga, min seni yedirdim, içirdim, kiydirdim diyişki aqqı yox. Çünki yedirish, içirish, kiydirish bu, özü yerini Allah tarafıdan buyurulunya, buyurugu. Madami ki aqdini qi aqqildimi, ir yedirish girik. 28:13 ma'ruf bulan kiydirish kirek, jay bulan ta'minlash kirek, icara busin, ya ki uzini milki, shaxsi milki busin, jay bulan ta'minlashlik kirek buladi ir khatilni. Wa buni iwazige khatilna nima qaytadi irge? Buni iwazige khatiln tuyshagi irkeg uchun halal buldi. Uchi uchunam Rasulullah s.a.v. ayal kishi iri qachan ulu tuyshaki chakirsi, u yugdumaslik kirek, yugdi ishligi qetta bir günah buladi. 28:42 Allahna qazabi qevchiraydi, dibi ayetilinyanda, mana dimiq ayol kishi tuşek bul yapti bunu mukabilige, irkek ayoldan fodelen yapti, dilinse bunu jawabida ayetilinaydi ki, irkek ayoldan fodelen etken, busa ayolam fodeleninaydi ki bu tuşeydi. Bu haq ikosun urtasdaki ting bugan haq. Yani irkek kishi kancalik fodelense ayoldan, ayolam irkekden suncalik fodelenaydi. Irkekde ustun bir derece bardiganlarsa qeydok olaydi yana, walir ricali aleyhinne derece. 29:13 irkeq kishi uchun ularini ustuda bir daraja bolish kiray digan. Vayana irkeq kishi ge yidirish, icirish, taminatlar hamasi irkeqdi boydozda boletgin bolsa. U uchun kunduzmina ishlebi yurish kiray, irkeq kishi kochadi yuradi. Yorub yorub ishleb giyisayiz, yurda ishlerse yuk, yuk digan naki kiyan oqat qalish kiray bolsa yana. Meni yidirishin kiray, icirishin kiraydi fatin yu atibdi, kiyan oqat goynab giyisayiz kochadan kib. Kirilardi yub qoydisa, kirilardi yub qoygan bolsa ham basani. 29:43 bundaqan ne bulda bu aile hizqachan tatuulikki alibki meydi. Yani ibir qayda bar ki, ma la yatimul wajibu illa bihi fa huwa wajib. Yani usuz bu mey digan narsalar, ham maslam wajib, usuz ada bu meyse, uyam wajib buladi digani. Nima narsa ki wajib ki alibkisi, uyam wajib buladi. Ayal kishi uzu irige shakan bolisli gochun, unu khatircam qoqo ishkirek. Ing irge kishini maslam urftayam, xista, hamamiz, tajribamizdan utgen narsa. 30:12 Erkek kishin qazaplantir etkin narsi qarnu hachiligi masali. Kochadan kirgin payetda uydishdirisi bu masi, oqit bu masi, u sakanlik digin narsi yuqalib gitar. Yaxshigini kayfiyyatde kiigin adami, oqit yuqbuqanligini ishtigindan kigin, anchi ruzgarda bir kelishma uchigilar kiib chikishlikke sabab bolad. Kerekmi shu kelishma uchigil qatin kishigi? Meni wajib binmasi unu qilishlik digin gebi. Qisqasi bunu kup damanlardan qaralinginda, ayol kishi erige khizmat qilishligi wajib digin narsi chikadi. 30:44 Üyge mihman apkise mesele, mihman apkise, xatin çoy demle bir mesele, min vacibim mesele. Üdey atibdi xatin kisi, yuzde mihman, bir tude mihman bar, çoy demle yapsiz, oqat dem, uz qilay yapsiz, hamesi qilay. Xatin istesi ki, qulsam mesele. Uz-uziden, şu xatinge nisbetden, hurmet, qalbtaki muhabbet yok aladi mi, yok mu? Unu sakenligi qeyri de qaladi. Xatin kisi sakenligi qeyri de qaladi. Kirekmez bir nesik elen qaladi, u faqat kini tuşak uchun bu midi u? 31:14 Shunu chinam Ibn Qayyim rahimahullah nikahlanişlik xutdu bir xulbulişki uxşaygan bir tomanı bardib etkerler. Bu Ibn Qayyim, Ibn Taymiyyah rahimahullah bu kişilerini ixtiyar qigen nersasiyem şu imam-i shawqani bu kişilere etkerler ki xizmat qilişligi vacib bolaydi ayol kisi. Ma'ruf bugan nersada ayol kisi irige urufta nima qiliş girey bosa u xini sarid qilişligi vacib bolaydi digan. Irini oto anasiga xizmat qilişligi mustahab digan. Bunu hamalari shugabda etishgen. 31:45 Erini oto anasigi xizmet qilisligi mustahib, wajib imiz. Amma erini uzigi xizmet qilisligi, kimlarini yuusligi, oqit qilisligi, uyida bar darsani ma'ruf bilin. Xizmet qilisligi, erigi toat qilisligi, bu ayol kishini wajib isoblinan. Kob tamallardan qaraylin ganda, man isunarsa, wajibligi ustun bolib korinan. Çünki yukarda itkani miski abi, agar ayol kishi bunday xizmati qimay digan bose, 32:13 unu sakam bolishligini hichbir manas qomi qoladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam uyge kirganlardi uzlarini, xalatlarini, uzlarini qilardilardi gyan oysha anamizdi hadistikiladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam uyge kirselar, nima qilardilardi isa, uyu islari bilan shukullan ardidi. Shunda bir sawal boladidi de, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam da uzu nima ish bolishimum ki uyde? Uyde uz islarsa, bomagan bose. Iki ay utardi, uchi ay utardi, qozon qayda maslidib kigan maslidib. Uyuske, kiri uyuske uzu, qiyimde uzu bomase. 32:47 hamada uz betta qiyim bar ustuda. Unday kir yuli bat edigan, halatda yam bolinmagan, qiyimda uzu bomagan. Avqat qilinmaydi ki, unday qasataq yux, basqa narsa qilis digan ishlar bomasa. Uy bir targa na bosa, betta bu ira bar. Basqa bir supurla digan, basqa bir maqilna digan, cayam yog ozi. Uy islari bilan shukullan ardilar, Rasul Allah s.a.v. Tirmiziyni ruwaytada qiyigan, Rasul Allah s.a.v. ayaq qiyimlar, uzulgan bosa vishana, tuzatishlik, vaha qaza bir yuge dima kirey bosa, shunu qilardilar digan. 33:18 Yani bu, Rasulullah s.a.v. oysha anamiz minan birge shirik bolib durub qilardilar ki, ayol kishi şu irini, numasini kursa, yanida turganligini, mani şu ishte shirik boletgarligini kursa, khotirjan bolish, bu husnul muasharadan bu. Buna dalil qilinmidi ki, ir uzuqli shkireygin ugin kirgindi hama ishina diganlarsa ki, dalil bololmidi bugan. Vayana, ayol kishi irini iznisiz qilinmidi shkireygin diganlarsa, 34:11 Qarab hayata da shunar sana aldan surdu ular. Kin ola, tili siriyallar, hamaz. Qaysini kurganis? Iridan sura ganligini. Min bir kochiga chiki geleyim mi? Min bir joge barb geleyim mi? Otay namdiki barb geleyim mi? Dib sura gan saval. Ular uchun xarlik soplanad ayollargi. Negi? Irin masan bir joge ki timaqsi bulsa xatindan suramaykanda, xatin iridan surash kerek. Mana shunarsa camiyatta buzulishlikki alb gemadi mi ular da? Nemasi ki takhliq qilad adamdar. Uu camiyatta farzant kiyni mi buladi? Unu farzant tarbiyasini mi buladi? Bakish. 34:43 Xuddu shunday, erkeklar ullarda baxsham wajib amaz, ayol kishi uzini yigan oqatiga uzu pultulaydi. Uyida buletken tolaularini yarimini xatini tolaza, yarimini iri tolaydi. Xuddu shunu hazır, mani shu bizi yasab turgan camiyatdeyam, shunu korib, judeyam yaxshiyken shunar saddi digan odamlar, dinini hidiniyam hidlamayan odamlar bu. Bizi dinimizde hududlar bar, bizi dinimiz, shunar sana qohladiki, iri xatim bugan peyda bir hukumat tashkil tabdi, u hukumatda rayisi buladi, basligi buladi. 35:14 Basliq, basliqde bolishkirek, hukumatte, hukumat rayisige, qolostadakilar agar itaat qimase, u hukumatte bir tatuulik bomaydi ich qachan. Qachan ki hukumatte, minam seyni oxshagan, bir shaksman shunda ting bolishm kirek dip turwasa, ikte hukumatte basliq chqtimi, u yirde albette orush bolaydi. Hich qachan unda tatuulik bomaydi, bonosu uziga tortaydi, bonosu uziga tortaydi. Bono hamamiz bilamiz bono. Quddu shunarsani, musulmalarga ular tatbi qimaxchi boldi. 35:42 Unu xatin kisini mazlumligi tarafidan kirib kildi ular. Sen mazlumsan, sen haqini bilmaysan, sen mutakallifsan, sen qalaq, uqumagan adamsan. Uqumislik ayollar erige itaatqa maslik kerek. Uqumislik, kocha kurgan, alim alimatlik ayollar bugandan kin, ular tushungen ayol bugandan kin, erige itaatqa maslik kerek ular. Chunki ular uzini haqini, hukukini biladi huma yaqilisliyidi. Qislaqda usken, istersen bilmagan, maktabda uqumagan qislar boletken bosa, qab shuykendib, yururadidib. 36:12 Mani bu buzushlikde bir, katde bir yuli boldi bu. Qut di kinalarini anosi shu buzushlikde masi, shaytanlar, manishi adamlar, daim manishi ailani buzushlikke hareket qildi. Biz ularini hamasini qistirt dashib, Qur'an-ı Sunnade qayt shimiz qirek. Qob qareri Qur'an-ı Sunnade haqlar nime uzi? Xatin kishi qani derece de bolish qirek. Demek, xatin kishi yerige itaat qilish qirek. Yerige khizmat qilish qirek. Va yerini iznisiz kochega chikishligi munkum masi. 36:42 Erinde iznisiz, agar kuciga cikib gitsa, mene Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bunda azibir hadislar var, inshallah dersimiz davamida min uqibiraman, Sunanit Tirmizi de hadis giygan, bunu Hasan digan agarlar, Tirmizi rahimahullah, Abu Umamat al-Bahili radiyallahu alhudan, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, Haccat al-Wada'da itgan agarlar, Haccat al-Wada'da, ayol kishi, erinde uyudan birar narsani cikarmasni kireydi. 37:14 irini uydan birar narsa chikar maslik girek. Hatta taam hammey Rasulullah dib suradlar. Hatta taam ham chikar shumkum. Iridan bi surak bir cege bir nasa bir var shumkum. Hatta taamni hamme diganlar da bizdi in yaxsi malimiz uzu taam ki, didlar Rasulullah. Yani in yaxsi malimiz taam ki, bu digani in yaxsi nesan bir varasam mi digani. Demek ayal kishi irini uydan otasini ge boladi mi, kush nisi ge boladi mi, baska ge boladi mi, nimani bir varsa, 37:45 uqrliq sabi da bulaydi, muqalafat bu, bu shar'i xilaq bulaydi. Agar uzini ki shaxsi mulki buletgen busa, mahariga olinyan narsa busa, ya uzini tijarati busa, ya mirasga chukyan birqani busa, ya uzini shaxsi mulki busa, u xoqlaygan narsasga sarfloraydi onu. Ayol kishi uzini ki uzige. U shanda ham, iri bilan husdun muasara, yaxshi yashashligi uchun, irini kulini xotirjam qanishligi uchun, man shijoyga min shukulumda sarflom axchi mandib, iri qaytishligi mustahab narsa bu. 38:16 chunki bu erini kunlini sindirib qoyishlikki qabibib maslik girek, chunki xotin saken bolish girek yeriga dedik gu. U ayol erige itaat qilishligi, erini buyuroqidan chikmasligi digan narsalarga tagige qirgizib qaraseg, agar hatta uzini pulib ugan narsalarda ham eriden bir kunlini xotirjam qilishligi uchun masla hat tarzda, men shunu shiakka biru varmakschim, man biru var yapmandib, ayitib qoysa yaxshi bolan. Dikin surashligi shartamaz unu. Amma erige tigishlik bugan narsa bosa, 38:47 Hazir uxiga hadisimizda, Abu Umamani hadisda, Rasula S.a.w. birar narsana ayol kishi qarishdiga, yudan qarishdiga munkummastigan. Amma, Aysha anamizdan sahihaynda qiga hadisda, qaysi ki ayol irini malidan bir joge bir nafaqa qivarsay iri bilmastay, iri bilmastan nafaqa qivarsay, irigayam yarim asiri irigay boladay digan hadis gigan. Iridan suramastan qivarsay, u boladay ki ayol kishi iri baribir razi boladay. 39:42 Eri urfta razi bulay digan narsalar bulsa, ayal kishi soram astanam eriga itmay birgan bulsa, u narsalmaz erigayam azri bulurad, bungayam azri bulurad. Fakat bu narsa ma'ruf bulan bulishkirik. Eri xatın urtastaki muamala ma'rufga qurulga. Ma'ruf diganligi urfta yaxshi dib, aqilli adamlar urf boyi chashuni qaraygan da yaxshi hayat buli abdi digan halat bulishkirik. Shariyatka tizkarib bulirgin narsa ma'ruf bomaydi isqachan. 40:09 Yana haqladan adzir etkanimiz demek ayol kishi irige itaat qilishligi, khizmat qilishligi, va uyu dan bir or nasani irini iznisiz chikarmasligi kirek, va yana irini iznisiz kochiga chikmasligi kirek. Tashqariga bir joge chikmasibisi, hatta uzun atanasini uyu ge bormasibisi hem. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam haccatil wada'ata etkin geblar, inna hunna awanin indakum digalda. Awanin digali, yani asira. Ayollar silardi, 40:39 aldilarini da asir digandar. Asir digandar bu, xuddi ki, bu qamaqda asir bubturgan kisi degi. Demek ayol kisi omanat, omanat bubturgan dan ki, ularini hidirish, icirish, yaxshi mamula qalishlik, zulum qibaslik, irkaygini haqqa ustu dagi. Lekin ayolni haqqa uşa asir bubturishlik. Asir bu, iri ruqsat bergan coyga baradi, iri ruqsat bermagan coyga barmaydi. Indi bu din dushmallari, bunarsani buzushlikdi, judeyam, ishi gidan kirib gigan. 41:10 Niyiga ayol kishi bircegi chqimaq shubasa iyerden suraq shkirekdiyidi? Bu xarlik bu, ting xoqlilik mas bu. Mani shu, xazirki camiyatta kuru rin, bu narsa ularga dinde yurmeydiga, Allah ki iman kiltirmega adamlarga umma toru kimiyidi bu. Ayollar iyerden suraq bircegi barishdiga, ularga toru kimiyidi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Asma binti Yazid, radiyallahu anhani kurdilar, shunda sin turmishin barmi, 41:46 dib soradilar. Ha, min irge tekke, ma irin bar didi. Shunde, irin bilan, sene xolatin qande it turmuşda yashi yapsidlar diganda, u ayola etkeneykenki, min irimge, hech qande xizmatige, kuchumdan kigen, chak toqtamasdan xizmat qalaman diganda. Yani, kulimdan kigen, chak xizmat qalaman. Diganda, Rasulullah s.s. manishun arsege, sene cuda qatliq itibar vergin, xaragen, sene irin, ya sene dozaxin, ya jannatin didilar. Yani, bu ayo, irin, 42:16 sene ya jannatin fa imma inna hu jannatuki aw naruki digan ikanla. Yani irin sene ya jannatin ya sene dozakhin. Bo digani shu ir sababli dozakhke kiresan ya shu ir sababli jannatke kiresan digan. Sahihta Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam itadlar ki idha sollatil mar'atu xamsaha wa samat shahraha agar da ayal kishi bish waq namaz uqidigan busa wa 42:47 ruzasini tut edigan bosa, wa namusini saklay digan bosa, farcini saklay digan bosa, yani haramdan uzini saklay digan bosa, wa irige itaat qilay digan bosa, unga cannatda, sakista cannatda hamme ishigilari ochib oyladi ki, xoqlagandan kirsindib. Xoqlagan ishiginlan kirdib ochib oylad. Manim sahih qadisi girib. Demek budi sharti, beş vak namaz okishligi, roza tutushligi, farcini haramdan saklashligi, 43:16 uzin irzini, nomusini saklashligi, va irige itaat qilishligi. Wa aza'at zawjahi, irige itaat qisi. Bunarse, kubcilik qazi camiyattaki ayollardan unar sani topmaymiz. Irigi itaat qiligki innarsalar, fakat kina irige uzini shahuvatiga toru kigan joyda itaat qiladi. Shahuvatiga toru kimasa itaat qimaydi. Irini qazab lantirishlig, irini nafrat lantirishlig, ulari qiziktirmaydi u ayolli. Una qangi ayol, 43:46 Hazir Rasullahi teyabdilar, ya sini cennatin yadu zahin deyabdilar. Ayol kishi uzun quyb kursin ci, min qaddi halatda ma uzidib. Demek, manashu unu razi bulib, Allah razi bulib, naca tapishlikki alib kilaydi ki, yul shu uzidi gani. Irgi itaat qalisdigi, bu namaz uqib, Allahni haqqin adaqa gandanki yinki, haqq otasi wa onasidan ham ustun turadi. Irgi tikkin ayolni huquqi, yani in katta huquq ayol kishi uchun irni haqqi bulaydi. 44:17 iyrini nafratlantirgan, iyrini narazigigan, iyrini qazablantirgan ayol nacaht tapisdigi cüdeyim qiyin. Bu hududlarina adaqil almasa, bu turmushta ayol yashagandan korat, azrilgan yasura bolay. Yani bu hayatta kitsa, dozakim kit shumki ayol kishi. Yo yashadigan bosa, ma'ruf bolay yashasin itaat qalib durub. Qaysi ki bir ayol, agar dünyada iyrige ozor biradigan bosa, iyrige ozor biradigan bosa, 44:50 xuri inlar dem ungan aspalingan xuri inlar ayatarekan ki Allah sini lanat lasin sin bungan qazar birmagan yaqinda sindan bu ajralib bizaldimizgi kilad edirekin yaqinda sin dan bu ajralib bizaldimizgi kilad edirekin yaqinda sin dan bu ajralib bizaldimizgi kilad edirekin yaqinda sin dan bu ajralib bizaldimizgi kilad edirekin yaqinda sin dan bu ajralib bizaldimizgi kilad edirekin yaqinda sin dan bu ajralib bizaldimizgi kilad edirekin 45:20 daxil diganlik sin da vaxtin chalik turtdu, yaqinda biziz aldigimizgi kilad digan. Yuxiku an yufari qaki ilayna. Yaqinda u sin aldiginan bizgi kilad digan. Yani ir kisi duniyadan odsa, agar cannat ungan hasbigan bosa, xuri inlar un kutbalad. Mani shundan istidlar qalib ulamalarla chikirakan ki, agar ir xatinini shu hayatta yaxshi korib, xatini bilan yaxshi yashigan bosa, ahiratdiyam shu xatini ungan xatini qalib veriladi. 45:47 agar xu xatinin yaxshi qormaqan bosa, xatin irin yaxshi qormatqigan bomasa, aqiratda urtasay zilatiladilar digi. Mani shu hadisten istiladqil iskani qerim. Qaysi ki, ayol kishi agar iriga azar bersi. Azar berisligi turi qob cu digi. Azar berisligi turi qob. Yoxchilik bilan azar berisligi mumkun iriga. Unimiz yox, bunimiz yox, falanchilar unday esyabdi, bizdanchilar bunday esyabdi, bizda shnirsamiz yox. Biladi ki, ayol kishi shugablardan iri azarlanad. 46:16 Erin telfanini titkilese, eri azarlanadi mi? Nima qaladi titkilib? Cancalli kubbetirib? Bilib turib ham shunar sani qoulashtirib, uziga uzu cancal ortdorvalib, Allahni qazabiga uchilashtik kirak mi shu ayollargi? Mani bunarse, uziga uzu qilisdi gani bu. Azar birisliyidi, judayim turib kubb bunu. In katta azar birisliyiglerden erini kamsitislik bulan. Unu qadrini irgi uruslig bulan. Erini arkasdan qibat qalib yurusligi bu. 46:46 irini qazar birisdiydi in katnasi bu. Unu yidirse, icirse, kidirse, kin orqadan isiseki uxatin unu qibatqib yurganligini. Meni irin buna qa, beni irin buna qa. Bazi ayollardan isitasiz, irin yoman kinalar koradadib gapirganligini. Nima kerek bu ushti gapirib irini? Birkun sheikh Mustafa Hafizahullahdan bir ayol suri yapdi. Studiyada sawal veri yapdi. Birkun ugi kirib qasam, irin buzuq kina korubu talp tikandib, sawal basliyabdi. 47:17 Ken shir da toqtadda da shaykh etki sen dada qanaqa ayol san uze. Uge kirsam erim buzuq kuna kor u tribta dimastan, bir ayol erini shunaqa halatda korisa dib surami san, ma niga uze indi eri indi bunda duniyana alda da sharman da qalib san dada. Bol da gapri masi inge bas qo jawab bermi iman dada. Yana ali ge ayol gapri atu, uchira wazin bol, uchira ila buna wazin dada. Min bunga jawab bermi iman dada. Buna qangi ayol ge jawab bermi iman dada. Hakikatda, a eri khob gunaqkara kan, yamana kan, 47:48 iriga azar birib unu suni xalti icide, cemaati icide, sharmanda qilicidi ki kirekmi suni? Demek mana bu iriga azar biricidik, hattabir korunicilardan bu. Yo ki irini qarindoclariga, irini otoanaysiga azar birib. Mana xozi biz yasheb durgan camiyyatda xozi, iri xatinini hurmat qileyken, yimakka qabarayken, icimakka qabarayken digan adamlardi, u shalardi onalarini kucigi cikarib qoyabdi, onasi kisi yugi qirgizmasaygin. 48:18 Onaysa tukkan, onaysa kattakigan, onaysa uyga ziyaratkigan kiysa, hadir vaxtimiz yoxdib, ishigdiyaf qoygallarini ishtib, usha bila qushni chili qilip durib, yaxshi mamil qilib, yaxshi adamlar ushalar dihili yabdi dihili. Min hayramma bu xolat biz qanaqayn ge bir kuz qaraqis bila, qaysi bir kuzaynaqibinaqar yapmiz biz. Ya yaxshilik bila yomalligdi farqaliga borumaganligimiz zan bu. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam atkallar ki, sahih xabarda, agar da min, 48:51 Bir kishi odam, odamga sajda qilisligini buyurganim digidi, ayol iriga sajda qisindi buyurardim digidi. Yani bu irini ayol usta haqqi qipli gidi. Lekin sajda qilisligi munkummas digidi. Buna etkenliklinin sebabı, Muaz ibn-i Cabal yamandan kehilgen peytte, Rasullaha ke salam birib, Rasullaha pedan kurishgen peytte, Rasullaha ke sajda qildi. Rasullaha sajda qimagindi ge bunda qilibsin, bu ish munkummas digin larda, e Rasullaha min yamanga borganimdi kurdim, 49:20 uyurdaki odamlar uzlarina ahli ilimlarina uluqlarina shuna qiqib sajda qib uluqlaykan. Icimna utkizi qoy gandimki bu uluqlaslikke faqat haqlisiz ey Rasulullah. Min madinagi borsem, albette Rasulullah minan uchrasisem Rasulullahke sajda qilemandib niyat qoy gandim. Shuu chun qildim digan. Shunda Rasulullah itdilar, yox sajda qimegin didilar. Demek muazini qigan shi haqiki sajda bugan. Faqat kini inki qoy ishligi bumagan. Sajda qimegin. Agar odam-odamga sajda qil ishligi 49:49 Mümkün bugandaydi qatillar iri qe sajda qilişlikke buyurardim. Nimi qun? Bu, haqlari judaqatda bugandaydi. Shuu daraci gece barci gece etgellar da. Bu, judaqatda haq barligida. Biz yene bu narsani bir qalibke sovalishtiki qun eyteman, aile masalasi judiyem oğur mesele bu. Yengil tek karaldigi narsami, sunucunam Rabbul Alamin bunu misaqan qali izadib etdi. Bunda uzun hududlari bar. Irni uzun hududu bar. 50:20 xatini uzini hududu var, mani xu hududdan kitkendenki zulum qiladi, uzi geyin, baski geyin zulum qiladi. Hali inshallah bu haqda biz sohbetimiz uzun busa geyrek. Allah halam, birinci boxtay shahili kirish qismi biz gey bu. Ayollar uzlarini hududini bilvalishliyi geyrek. Irkegler tomandaki hududini bilvalishliyi geyrek. Irkegden uzini tin qoymasini yoki, bazi halatlarda irkegden ustun qoymasini geyrek. 50:50 Erkek kochadan, yu gey kesa taftish baxilam, mas kirak yu da, qayagdey diz. Baya kimi dan qeble shayat yodiz baya, telifan da qeble shayat. Menis ki telifan qe gandim da, telifan iz zaynit berdi, kimi da u shayat. Nima, xanchi o qeble shayat iz u minan, kimi da, nimi edi. Taxiq baxiland, baya ki, etkendi, abjad boyi cha, alif, biti, boyi cha baxiland. Brinci dan u, ikinci dan bodu. Bu azar birme edi mi erkek kishige. Haqqa barmi shunay surashlikke, surushturishlikke. Nima, min haqqa mi yogmadi, gen narsalar, 51:20 bu kino korusdan urganiligin nesidi. Yok, haqqi yok, ayol kishini irini surushturuslikke, bunaki qilislikke haqqi yok onu. Chunki ozorlanadi. Ozorlandi mi, uzu saken yokaladi. Ayol kishini irgin isibatdan saken bomadi mi, u ayol uzu makset yokaldi digani. Ushi turmus buzuladi digani. Yo buzulmasiyam, carligdi usluge korulib, nimalarda tiraq turuligin, bu ayibir nasig ok shaydi. U bir kini kip turu buzulib gitgini ok shaydi u. Shakil turgan bilin. 51:51 qancha qancha ailelerdi korasi, shakli aile bubturgan bolad. Hatta daulet rahbarlarini ailelerini korasi. Bir nitca faytdan bir ailesi bilan yece meydi. Lekin namige, ushe falanchi xatini tala qvarptu diganlarsa, onu, aftaritik dimizmi, nimesige tor kimeydi onu, obruyge tor kimeydi. Ushe uchun, u xatini bilan, namige xatini bubtur oradi. Uyan biyada uzini ishini bitirib yor oradi, bunusoyan biyada uzini ishini bitirib yor oradi. Namige xatini. Ushe larga havas qili, musulman adamlarga nima boldi ki, biz, 52:22 u shana qangi bir mustaab qiliştiyan bilmeydigyan, tahirat dima, iman dima bilmeydigyan odamlarga taklit qilamizmi biz yaşayginda? Ya Allah Ta'ala'nin qanini bilan yashaymizmi? Agar musulman bulaydikyan busayk, Allah'nin qanini bilan yashaydikyan busayk, biz uzmizde hududlarimizi bilaylik. Bizde hududlarimiz bani shu, Allah Ta'ala buyurigyan narsani qiliştigimiz kirik. Bu hayat bir qisqa gini hayat. Hayat hamimizden utbitaydi. Bu hayatta cancal mazarellar bilan, 52:51 qalbimizde hiqtge, birbirimizge bugan gina gudiratlarga tul dirsek, kiragdi narsada masgul bub qolamiz biz. Bu narsani in kat tazi irxotin urtastaki, shu tort, shu janjallar. Xotinindan bizar bub durub, kucaga chqib kitib, irke kishi basqa bir yerlarda uxla biyatib gurganligi, Allahdan qorxmaydimi usha ayol, irini mundey, azar birib durub, kucaga chqirib orsa, ulib kitmaydimi dib qaydi, agar buradda nasihet bersiyem. Shunchalik derecedi Allahka jurat qaladimi bu, 53:22 bu ulib gitmeydi mi digan digi, Allah qoz curat qiliş bu. Allah ta'ala uşaq alat da bunu qatliq casali poyis digi munkun. Yani, Nuh aleyhis salamdan soralinganda bu dunya qandi, tabtiz bu dunyanda diganda, bu dunya huddu bir ishigden kirib, nargi ishigden chiggin yox shaydi digilir. Yani, israiliyatlar digi khabarlar digi. Hayat, hal Nuh aleyhis salam mingil yasegan adamlar. Mingil yasegan adamdan chiggin ge bu. 53:55 Bu ishiyyden kirib, nark ishiyyden chikin yox shirib. Bizi hayatimiz qindeyi. Olmishiyyli, yitmishiyyli yashiyyimiz mi yovmi, uniyan bi 20-50 yashligi bilan utkiti yapdi. Ganim etmez mi? Odamga ganim etmez mi? Shupaytta Allahka taat qilib, bir cennetke kirval edigan ishini qib qalcimiz kereymez mi? Nima kerek birbirini quzgab, birbirini qazablantirib, nafratlantirib, Allahna qazabiga uchira barisligi? 54:21 Erxatan otirgan joyda yux joydan birbirbina urushib, janjallajib, xaqdaki mazaran ku petir otirad. Obkin ikasini otqisi qoyib geblasik ursiz, birar tegabdi tayini bu meydi. Hammasi shu toqchilikden, bikarchilikden kip chikitgin bulad. Kino kurgandan kip chikitgin bulad, yanim etsik. Chunki kino daki de yeşim yapdi bu. Kino da mide qiladi, kino da mide qiladi, si mide qi meysan deyidi. Tili bilan etmeseyem, xalat bilan etadi. Manabun arsa bizde camiyatimizde bu zulub getishligi olib giriyabdi. 54:54 Allah Subh'anaHu Wa Ta-A'la Qur'an-da ayal kishi bilan, irkiyat kishinin birbiriga libas digan. Hunna libasun lakum wa antum libasun lahun. Libas adamga nimi chun kilan. Ham chiray bolish diga uchun. Ham u manfaat bolish diga uchun. Sighdan saklaydi, sawogdan saklaydi. Auratini tost duradi mi? Ayal kishi libas bugandan kin, irkiyat avratini tost kireyim asmi. Irkiyatke manfaat bolish kireyim asmi. Irkiyatke chiray bolish kireyim asmi. 55:26 hali qe etilingen dey, uzu qe kuz qoygen dey, bubdi dey dey, bir narsalar maz chutsa bir-birige. Xuddu u shen dey, ular sizger libas, sizlar ularga libas digen. Bazibir ailelardi korayaz, uzu nu uzu sharmanda qalib turib, auratini acikalligini korayaz. Hatta ki, iriqatinchilik mamilasini cikib tashkari qeyti bir etken ayollar bar. Rasullayat dilar ki, silarini islarinda barmi shnaq ayollar? Iriqatinchilik mamilasini bir-birige qeyti bir etkenlar barmi? 55:54 Bir ayol tur bar, ey Rasulullah, bilar di chi da manshira qangi odan bar. Gafriyat bir-birige bilar digan da, buda qimeylar bilaslar mi, bunu misalini meg oksaydi. Bir shaytan irkek, shaytan ayol bilan kuchade, bir-bir bilan yolqib, xalkni aldi da, bir-bir bilan kushil, qavushkengi oksaydi digan. Uzini halatini, irxatinchilik mamilasini kuchage chikib shayan qalatkin ayollar, khuddu manishu shaytan nishin qalatkin bula. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etdilar ki, 56:22 Men slarni, jannat ahlidan bugan ayol kimliginin khabarini birayin madadilar? Ala uxbirukum binisaikum min ahlil jannah, alwadudul waludul a'ud. Alwadudul waludul a'ud. Mana shu ayol? Yani, jannat ahlidan bugan ayol, iriga wadud, yani irini yakshi kuradigan ayol. Qalbada iriga nafrat saklab yuradigan, irini yoman kurib yuradigan ayol imaz. Vayana, walud. 56:51 irige farzant tugu bira digan ayol. Khuddu shu farzant tugu shliydi, khazir aldini alib durib, kimlerge taklit qiliyabdi, bitte farzant, ikide farzantib. Buldi tamam, quflabdasha, yaqbdasha digan geblar chiqayabdi mesele. Shubilan, yoshkatda ayollar yoshlarga targib qib yoradi, qatta cemaatlar digidi. Buldi yita dushiyem singe, yaqb hamasini digib. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sunnatlariga tizkar narsa, kupey ilar, mensilarin kupligilarin bilan fakhirlan aman didilar. 57:22 Rasulullahi teyatlar ki, cennat ahliden bugan ayol, irini yaxshgura digan, kup farzan tugu bira digan, va irige kamchikim bola digan ayol dedilar. Yani, a'ud diganligi irige fayda geldira digan ayol. Musrif bugan, bar narsani yuq qiptaşli digan, ulazi barica, basadan bazbir adamlar, ikide, yaki kubrak, bitadan kub uylangan bose, manisho halatlar da korup qalasi qib, ayollar birbirige qizgan yaligiden, 57:50 irini, malini, israf qilişlikke hareket qilayt gelir bar. Yok atishke hareket qilaydi sunu. Bu, cennet ahliden buga ayalini xulkumas bu. A'ud diganligi, Rasulullahatini, bu, irige manfaat kiltiray digan ayal digan. Yani, barake kiltiraydi bu. Tulmish ishlarida yordan biraydi. Hic bu, mese, yordan biris, koldan ki, mese, ziyani tigimaydi. Ziyani tigimasligini, uzi bir katta bir yordan bulaydi. Ayal kishi, ushi, ruzgarida cidde katta urni bar. Farzantini terbiye ilesh, cemiyetki, 58:21 xizmət qələ digən, Allah Ta'ala ibadat qələ digən salıq kişilərini çıxarış dik. Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala həməmizgi faydali ilim versin. Allah Ta'ala uzi islah xısın, ailelərimizgi islah xısın Allah Ta'ala. Həməmizgi tawfiq versin, erlərge, xatinlərge tawfiq versin. Allah Ta'ala uzi xoqləgen dey, aile boliçligimizini Allah Ta'ala uzi xünge tawfiq versin. Hazır günümüzdəki en kättə bir kəmçilik tomanımız şu, aile tomanından kättik panti yebimiz biz. 58:50 Həməmiz, yəni, kətde yu qiçik. Oylə damanla qattıq panti yapbiz. İnşallah, mən üçünər səni bir yulga qoyiçtik ki, hərəket qıleylik. Bu üçün Allah'tan mədəd suriyemiz. Allah Ta'ala uzu, inşallah, yordan bered, inşallah. Subhaneke Allahumma bihamdik, nashhadu an la ilahe ila anta, nastaqfiruk wa natubu ilayk.