خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔
0:00 Wa man ahsanu qawlan min man da'a ila Allahi wa amila salihan wa qala innani minal muslimin. 0:35 Bismillahirrahmanirrahim 1:06 Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala'nin rahmati wa marhamati bilan, mani Ramazan kichasini, birinchi kichasini turbimiz. Allah'nin fazli bilan, mani shundi iqlib ibadat qilişliklerini Allah Ta'ala nasib qildi. Bu, Allah'nin fazli bu. Biz bu için Allah Ta'ala'ga kup-kup shukur qilişlikimiz gerek. Ramazan ayı bu, yani nafsni qinaşlik ayı. 1:36 Nafske, shunchi nam Allah Subhanahu wa Ta'ala insani shahwati bulgen ushte narsani teyib koydi bu oydi. Yiyish, icish, va ayollarga bugan shahwat. Insani uzi hayati man ishi ushte shahwat dar tasdeylamaydi. Yiyishlik, icishlik, va ayollarga bugan shahwat. Insani bir narsani yigisi kiib utiraddi, ushe yigisi kiib utirgan narsilani Allah uchun tashleydi. Suni ickis kiladi, chanqisiz. 2:04 u shibbeti Allah uchun tarqilas. Mene bu tarqilislikni, Allah uchun tashlislikni orga tadiga aybu. Mene shunnen insandan taqwa khazir bulad. Mene shu bulan insan, u zirni Allah subhanahu wa ta'ala ge qul ikanligini, ubudiyyatini his qilad insan. Quddiki insani, hayati uzi insani yaradilisligi uzi shahwati xoqlab, dunyani xoqlab yaradilingin. Yani insani uzi quyb quysayiz dunyani xoqlayin. Yani butun 2:36 xaman arsa busan deydi. Bir vadi agar unga mal busa, yana bir vadi busa deydi. Yana vadi busa, yana bir vadi busa deydi. Lekin, adam barzani, adam balasini, kuzini bir havoch tuprakhtoy diraydi. Khud deykin, bunu misalini bir yash bala da qorishligimiz munkin. Agar yash balani qoyb qoysayiz, hech qorgan misiz, masalan bir kishi, yash balani uyin qilishlikke, bar uyin agindib turib bro macbur lagan digidi. Uzu uyin aydi. 3:05 qaytankiga unu dayin qaytarib turishkiriq, uynama, uynamadib turishkiriq. Uzdam uzu uyingi qaribgit urad. Hatta ki quyb-quysayish, uyinda usta qulop alad. Odamam qud shundayish, yashbalani kattaraghi. Yani duniya hayatini lazatigi insan qizqadi. Bu Ramazan kunlari, sanaglik kunlari, yani utdus kun davamidi, manashu tartibdi insani manashu tarbiye bilani tarbiye liyidi. Insani qimaxchi bugandar sahasini qimaslikgi, Allah uchun tarqilislikgi orgati. 3:37 Inshallah məni shu ayda bizgi Allah Ta'ala'ni marhamati bilan cudakatta bir imqaniyatlar verilinyan, shulardan bir ruz'a bilan birgi məni tarawih namazları, tahajjud namazları. Bu tahajjud namazdan maksat namaz uqishmaz bi. Namaz uqishlikden maksat zikir, yani zikra. Allah Ta'ala'ni zikir qilishlik. Wa aqimi salata li zikri. Meni zikir qilishlik uchun namaz uqidigyan Allah Ta'ala. Namaz uqishlikde məni Qur'an uqilini yapdi. Uşa Qur'anda tadabbur qilib. 4:08 Ola ci barit ci quldan ki geni ci bir fahim bilan cunib, Allah ta'ala nima diyabti bizgi? Mani bu narsadan uxi Allah xoqlagan roza, Allah ta'ala xoqlagan bir maqsad xosil bolad. Roza tutustan maqsad uzi taqwa xosil bolis digi. Roza tutustan maqsad faqat gini uxi aclig bilan suatka qarab, vaqti utkizisdi gani mas bu. Demek, mani uxi narsana biz yaxsi cunisligimiz kirik. Inshallah biz bu sohbatlarimiz davamida. 4:36 bu haq talikub sohbat al baramiz inshallah Rasulla sallallahu alayhi wa sallam etadlar Bukhari ruwayat qigan hadiste Bukhari buna Adab-ul-Mufrat kitabida wa Hakim uzil-ul Mustadraqida ruwayat qigan hadiste Rasulla sallallahu alayhi wa sallam etdilar ki innama buiztu li utammima makarimal akhlaqi min makarimal akhlaqini yani guzel khulklarini tamami nahayasiga yetkizlik uchu yubarildim dedilar 5:06 Yani Rasulullahni yubarilişlikiden maksat innama bu, ulaslar, Arap tulu da adatul hasr diydi, çiklash uçun. Yani, meni başqa maksadim yox digan diyakunt. Meni yubarilişlikden maksat xu, xuluqlarini, guzal xuluqlarini, tamami nahayi derecegi itkizicligi uçun digan. Rasulullahni yubarilişlikden maksat uçun yox diyakunt. Yoki, bundanam kureyana, buzga çunarlı buladigan hadis, Bukhari Rahimahullah ruwayatqigan hadis, ibn Abbasdi hadisi, 5:38 Abuzar'ni islamgi kelişlik vaqiyasini etibir gelder. Abuzar, al-Ghifari bu kuxu, islamini boğaşili islamgi geldir geldi. Iman geci gelder. Bu kuxu uzlarini ukesige etgeller ki, Mekke'de bir peygambar çiqibdiyken, peygambar mandib odamlarida davat qiliyabdiyken, shu odamni xabarini bilib giyendib ukesini cun etgen. Kin ukesi kilib Rasulluhu haqqida surib, kimliklarni bilib, qayti barib turib ukesige etgen ki, 6:10 min unu kurdum, makarimul ahlaqqa chakriyabdiyken digan. Raaytuhu yada'u ila makarimul ahlaq digan. Yani ukshi makarimul ahlaqqa chakriyabdiyken. Guya ki, bu, islamda basi da hali bu. Guya ki, Rasulullahni chakirigan narsalari, Rasulullah unga da'vat qilidigan narsa, guzal khuluqlar digani. Guzal khuluqlar digani. Buna biz, gani emchunishligimiz uchun, Ibn Qayyim, rahimahullah, uzlarini madaric-i salikin kitaplaridi, 6:41 adab haqqida gapirgallar, adab qaydalari haqqida gapirganda, adab akhlaq uchqil buladi dedilar. Biri, Allah bilan buladigan adab, ikincisi, Rasuli bilan və üçünün şariyati bilan buladigan adab, və üçüncisi, xalq bilan buladigan adab. İnşallah, bunu biz kiyni derslerde çarhlayimiz. Allah bilan buladigan adab. Demek, Rasulullah yukarda etkin hadisimizde, 7:09 makarimul akhlaq digani, yani gozal khulqlar diganligi, butun din bu. Wa innaka la'ala khuluqin azim. La'ala khuluqin azim. Siz, juda byuk ulkan bir khuluq ustu da siz. Diganda Allah Ta'ala'na, mani shu ayati tabsirda itilgan ki, ay'ala dinin azim. Khuluqtu din dib tabsir qilinyan. Demek bizdi dinimiz, nahayat derecde mukammal khuluq ustu qilinyan. Khuluqu yuk adamdi, dini bu meydi. 7:40 xuluqi, adabi yaxsirmas mugam adamini dini de kemchilik mamma bolad. Demek biz mene shunar sani yaxsi chunishirimiz kirik bolad. Ibn Qayyim rahimahullah bu xuluqni uchke bolibdurib, Allah bolad digan xuluq, ve rasuli ve kushinin shariyati bolad digan adab, ve xurgisi xalq bolad digan adab. Mene shu adablar agar nahayi derecasi gece cikse, quddi rasulullahni Allah taala sifatlegandey, innekele ala xuluqin azim. 8:10 Siz gözel xuluqtasiz digin. Ayşe anamızda hadislardaki iladi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni xuluqlari haqqada sura linginda Rasulullah itlar ki, kana xuluquhul Qur'an. Rasulullahni xuluqlari Qur'an idi. Yani Qur'an uqshini xuluqi idi. Rasulullahni siratini agar biz uqshini tarixini uqib qaridigan busik, Allah bilan buladigan muamalilari, va uzlari olub gigin shariyatini odamlarga icra qilisdiklari, va xalqa bugan muamalilari. 8:40 bu xalqda chigi qushnilaram, uzlarini xatil ayollaram, vabashqa sahabalar, bashqalar, hatta yani qushni bubturgan yahudlar, nargiyogdaki mushriklar hammakirgan. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, butun insaniyat bilan gozel xulk bilan mamala qaldirgan. Vabashqa sahabalar, bashqa sahabalar, hatta yani qushni bubturgan yahudlar, nargiyogdaki mushriklar hammakirgan. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, butun insaniyat bilan gozel xulk bilan mamala qaldirgan. Vabashqa sahabalar, bashqa sahabalar, hatta yani qushni bubturgan yahudlar, nargiyogdaki mushriklar hammak 9:10 rahimlari qib qogen. Rasulla qiyamda qubdirgenliklerden ayoglari isk bitardi. Ayoglarisi isk bitgen. E, Rasulla, sizni Allah gunahlarizi kichirgen, utgen gunahlarizim kichirgen, kiyingi gunahlarizim kichirgen bose, diga muncalik uzduz qinesiz? Diganda Rasulla nima didlar? Min shukur kulucu bende bumi imamma didlar. E, falaa akunu abdan shakura. Bu khuluqt qarayin. Bu nahayi khuluq digani. 9:40 yani gunahlari kichirilingen, likin Rasulullahini in rahat qil etken xolati namazda bugan. Hatto ki Rasulullahini in yaxshi qurgan ayollari oysha bugan. Oyshani nubati kilishligini Rasulullah sanab turareken. Bugun kimdiki ge baroman, irtigi qaysi ayolimdiki ge, qiyin qaysi ayolimdiki ge, oyshani nubatini sanab turarekeller. Oysha onamiz nubati gigen peytlari de, oysha onamiz getken ki, agar ruqsat birsay min Rabbim, 10:12 bilan birge busem, namaz uqissem digende. Oy shonamiz eytardilar ki, Rasulullah, min siz bilan birge sohbetlashi bu turisti yaxsh koraman, lekin siz yaxsh korganlar sani qilishligdi, yanayim yaxsh koraman digi. Yani, adab ahlaqti qarayin Rasulullahnin ayollarini, adab ahlaqini. Hatta ki, Rasulullah s.s.nin bazi ashablarini qolide uzygni korgan, tilla uzygni korgan peytlerdi, silarini bittilarin, dozaqtan borgan bir olaqini qolige qoyib yoradimi digendir. 10:43 ayyamadu ahadukum ila jamrati minannar fayyada'uha fi yadihi dipdurib qullardan olib ushani tashli wardilar ki Rasulullah kitkellardakin sahabalar ukshige usha tillani olibdurib sadaqa qivargin yosatib basqan arsiga islatkin diganda wallahi min Rasulullah tashligan narsani omeymadigin Rasulullah minnan qarib suqrib tashligan narsani min qulim min omeymadigin mani bu sahabalarini Rasulullah bilan boladigan khulqlaribun ki inshaAllah halibir 11:12 Allah'a da dars qib'atilinadigan nirsi. Bugungi darsimiz asosan, Allah bilan buladigan xuluq haqidi yapiramiz. Ibn Qayyim rahimahullah, Allah bilan buladigan xuluqni, yani uchka bulib etkirlir. Allah bilan buladigan xuluq uchta. Birincisi, insan qalbida Allahdan bosqaya umumman qarashlikni yuqachlik kerek. 11:40 Yani Allahdan boshqage bugan iltifat, yani arap dilde iltifat digiladi, taalluk diganlige unge suyani qalish digan. Hatta taalluk hamdime gellerde, Allahdan boshqage qiyab okmaslik, tamaman xayaldan cikartash digan. Agar kimdaki man shu derecege hitelse, Allah bilan buladigan khuluqna dimek kamil qigan bulan. Birincisi bu. Yani qalbida suyanchi fakat kine, masalan rizq dirish masalansir olik, 12:12 insuani qizqtirigan nirsa ikitan nirsa qizqtiraydi. Hayatimiz bilan iyidigan nirsamiz. Bizgi kim hayat biraydi? Allah hayat biraydi. Kim bizdi yaradgan? Allah yaradgan. Kim ta'ambir yabdi bizgi? Allah ta'ambir yabdi. Alladhi khalaqani fahuwa yahdin. Walladhi huwa yut'imuni wa yazqin. Wa iza marittu fahuwa yashfin. Walladhi huwa yumituni zumma yuhyin. 12:41 valladhii atma'u an yaghfiru li xatii'ati yawm ad-din. An Ibrahim a.s. dua qaldilar ki, min Allah ki qarab intilaman. U Rabbim shundi zatki, umini yaradgan, umini hidayatdaydi. Wa minge ta'amni Allah biradi. Minge icadigan sharabini Allah biradi. Qasal busam, Allah shifa biradi. O dobti qarin, agar mini qasal qisa, shifa biradi dimi abdi? Agar min qasal busam, 13:10 Allah Ta'ala shifa biradi deyabdi. U meni uldiradi, kihin qaytaddan tirliraddi. Wa u shayzad min gunahlarimdiki cirisligini min umut qilamadigin. Mana bu, Allah bilan buladigin muamalani birincisi. Yani, qalbda inson tamamen Allahdan bosqiga bugan intifadda optasilaslig giri. Bularda, misal tarikasta rizq haqida yapirsigimiz mumkun. Rizq haqida, masal, rizqni kim biradi insonga? 13:39 Allah biradi, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etlar ki, inna ruha al-Qudus nafakha fi ru'i, anna al-nafsa lan ta muta hatta tastakbina rizqaha wa tastaw'iba ajalaha, qattaqullaha wa ajminu fit talab. Yani, ruha al-Qudus Jibril minge vahigaldiki, khalbimge vahigaldiki, birarta nafs uzini rizqini kamil amagincha, hayatini tulik yashamagincha, duniyadan utmaydi. 14:07 Rizqini yemagince u rizqdi chige hawaam kiradi. Oladiga nafaslarimizi soni sanalgan. Buna insantuluk omagince hayattan kitmaydi. Sikuntigece u hayatini yashamastan insan hayattan kitmaydi. Shunya iman kentir shiimiz kiraydi. Yani bunu Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam tahakitlaba etkallar bugab. Shunda iken, fattakullaha, Allahtan taqwa qiylar. Wa ajmilu fit talab, rizq talab qilişlikde gozal yoldu tanlaylar. Insan uzi gozi rizqgi sindib durub, 14:39 rizqim tukab qomasindib, haram yulgi otadi. Umrim tukab qomasindib, turib qurqaqliyidi, uziga abzal qoradi. Ibn Qayyim, rahimahullahi itkallar ki, qalb Allahdan boshqiga burulushligi, bu, shirkni ishigini ochi biradi digi. Shirkni ishigini. Agar kimda kim Allahdan boshqiga intilsa, u, Allah Ta'ala unusun digi uzigini tashib qoyadi. Tirmizi rivayat qigan hadista, Qayshon hamizdan, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam itdilar ki, 15:08 mən ardan nəsə bise xotilləh, və kelehullahu ilannəs. Kim əgər də Allah Ta'ala'nı qazablantirib xalkdı razıqsə, xalkdı razıqlişdi qiçun adamlar nəmədiydi, xalk nəmədiydi, qunu quşni nəmədiydi, qudalar nəmədiydi kisə, u nəmədiydi, bu nəmədiydi, urtaqlarım da alitdi qiqin nəmədiymen, digən manada əgər Allah'nı qazablantirse, bunun cezasini içdi, və kelehullahu ilannəs. Allah Ta'ala'nı qiş adamlar qi teşlip qayadi. 15:37 qani uşa adamlar singi yurdan birsin? Uşa adamlar rizq birsin singi? Wa kimki agar Allahni raziq ilib turib, xalqdi qazaplantirse hem Allahni raziqse, Allah Ta'ala unu adamlarini xiladigan ishi davuzi kifaya qiladi. Kafahullahu mu'anatan nasi. Yani kim Allahni raziqse, man ardallaha bisi qatin nasi, kafahullahu mu'anatan nasi. Adamlarini tomaniden buletken yurda amiyu, 16:04 adamlarga buladiga insani ihtiyaci bu tomondan khawatir amin. Allah Ta'ala uzi kifaya qiladi agar siz Allahka qara bintilsiyiz. Intan surullaha yansurkum. Agar silar Allahka yordam versiyilir, Allah Ta'ala silarga yordam veri digi. Yoki Imam Ahmad ruwayat qigan hadiste, bu Mahmud ibn-i Labidina hadisi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam itdilar ki, Allah Ta'ala itarikan ki, min shirkten adamlarina in bayrağı man. 16:35 Ani agna shuraqa'i anishirki bih. Yani kim agar bir amal qilib turib, usha amalida Allahdan bashqani shirik qisa, yani shirik qilishligi qan ney boladi? Bu qalbida inson bashqani niyatan ap qilishligi bolim boladi. Buna inshaAllah kiirol tafsilatini etamiz. Yani qalbida inson Allahdan bashqani uylab, shun masala namaz uqayabdi. Shun namaz uqayan peytta Allah uqayabdi. Lekin adamlaram qorbturbti meni. 17:04 xalk sunu kur yapda hazir meni digan maqsadda odamlar da yo boshqa bir narsani u shirga xayaliga kiltirib niyatiga kiltirdi manan sunarsa shirk buladi agar da kim bir amal qilib u amalini mindan boshqagi qisadimi yapda Allah ta'ala minge shirk kiltirse men onu shirki bilan birga tashib qoyimdi minge keregimiz onarsa qiyamat günü odamlarga Allah ta'ala ceza birgin peytta u she riyaqigan odamlarga etirikenki bari ilarsilar 17:35 kim uchun riya qiqan bu seylər, u shani aldi dan azirlarini do oylir. Kim uchun qiqan bu seylər, u shani aldi dan azirlarini do oylir. Yok, hiç kim topolmaydi di ordan berishlik ki. Hatta ki, shu derece gece ki, bu insan agar qalbide Allah uchun qimese amalini, bu maasiyatni in kattasi soblanadi. Abuhriye rivayat qiqan hadiste, ayittilar ki, min rasulluqdun suniye bir hadis qisitkin man, dip durub u kuxundan getip qoyallar. Kin atibirgallar ki, 18:07 qiyamat günü birin cibib durib, duzak qizdirilib, duzak ki tezlinadigan adam alim qari kishi. Qiyamat günü ap gelinadi, Allah Ta'ala unge nimetlarni tanitadi, utaniydi. Min uchun nima qildin diganda, hali kishi min Quran uqishgirey bugan hamma coyda Quran uqidim. Un qildim, bu qildim, adamlargi Quran uqittim, dibi etkenda Allah Ta'ala yalgan gebrebsin. Sin adamlar qari digishligi uchun qildin. Aytilin da xu, min aldimda isnirsi yox singa. 18:38 Qiyan unga buyurararqan, yuzu bilan birga shundi sudarab, obarib durib, dozaxkiyat varla. Ikkincisi, Allah yulda shahid bugan, mucahid kishi. Mucahid kishi, yani bu yam Allah talaq qiladi, nimatlarin tanit adi, men singa shunca nimatda verdim, nima qaldin diganda, men seni yulinda jihad qildim, urus qildim, nafsimda, malimda sarfladim, hatta ki seni yulinda uldim, direkin. Shunda Allah talaq itirakan ki, yalgan gapiribsin. 19:08 sen, shicaatlik adam deyilişlik uçun falanchi pahlavan deyilişlik uçun qildin, ayytilindi dib turib ungan biyurar iken yuzu bilan sudra obarib turib dozak gete siwardilad. Uchunchisi, sakhi baya adam. Uyam, Allah yolda digan qancha işlardi qigan, lekin, shirk geldirib qigan. Yani, ic icidan adamlar meni maqtasindirib qigan. Ungan khud dushigab ayytilinadi, min seni yolinda khizmat qildim diganda, 19:35 yalqan gebrebsen, adamlar sakhi bay digi digizligi uchun qildin, ay dilindi, sen mukafatini abuldin. Kin unga biyurareken, yuzu bilan sudara obarib durub dozakke tesli varlar. Hatta bu cuda katta bir calime bu. Katta bir musibet bu. Qiyamat günü bargan peytta insan su yanib durgan en katta amali biz adamlarin icide en uluq adamlardib shulardib uyleyimiz. Alim qari kishi. 20:03 mücahid bulib, shahid bugan adam hattaki, ve pulunu Allah yulda sarflediyan adam, en uluq adamlar digilinyan adamlar dozakki qirib kitiyab didim uchun, niyati qalis bu maganin uchun. Demek, birinciden inson qalbide manisunarsani cikarib doshilashlik girey. Bu uchun qadarga iman kiltirishlik girey onu. Qadar bu, Allah sualaqini qiletkin islari. Hamma islar qadar bulim buladi. Allah tu xoxsi, Allah xoxligan narsa buladi, 20:32 Allaha ulamaygan narsay, hic narsay bu maydi. Manay shu narsayni inson qalbadan mustahqam yaxsilab iman kiltir vasay, qiyin Allahtan bashqagi uzi qara maydi inson. Hatta ki, Hisham ibn Abdul Malik burkunu haramda utirgan payitlarida, haramda Salim ibn Abdullah ibn Umarini korib qagallar. Salim ibn Abdullah ibn Umar radiyallahu anhum, qiyin Hojatiyni sura digan. Hojatiyni sura diganda etkiniganki, 21:02 min Allah no uyu da turub, Allah dan basqada narsa surajda yuya laman digan digan. Yani, Baytullah da turub. Kin uzun halatiga tarqib uygallar, kin tashqariga chiggana ki haramdan chiggana kin indi hoca digin sura digan digan. Shunda salim etkin digan ki, dunyana kini surayim mi, ohratdikini surayim mi digan. Kin xalifet ki, ohratdikini igyasi bar, Allah dan suraysa onu digan. Dunyana sura min den digan. Shunda etkin digan ki, min dunyana hazir haramda turub, 21:32 maalik bugan zatdan soramadim digan. Maalik bomagan zatdan, kishidan sorimam digan. Sini nimayinan sorimamin digan. Uzingan maalik bomaysan digan. Khalifa gayt yapti bu gapini. Mani sun deyik, qalbi tuq kishilar bugan. Ular da qalbi, tamamen u tamanya baska, Allahdan baska tamanya burulmagan kishilar bugan. Demek birincisi, Allah bilan boladigan, adapti birincisi, qalbda Allahdan baskage tamamen buruslikdan, 22:02 Umumati qorlash qerek. Ikincisi, amalga naqislik kirishlikden saklash qerek qalbna. Yani, amallarini naqislik kirishlikden, bu, Allah subhanahu wa ta'ala bulan boladigan adabda, Allah bulan boladigan adabda, naqislik kirmasligini qorlash qerek. Maseben, walillahil masalul ala, bir hurmatlik kishi bulan muamala qimaxchi busayiz, bir adam mihman yetiyabz. U mihman cüdeyam kaza kaza bugan. 22:29 hali uyaltirib qoyadi gani, uyatligi mihimonlardan hali etkindi. Uyatligi mihimondi gani, yani uyaltirib qoyadi. U shaynida qanca itibar birayaz? Dastur khanim qanaqa bu madami kyan, edish togolarda hali qi singan edishlarga miyvalardi sob qoygan bosayiz, waa boshqa-boshqa manshina qan nasilar bosay, hali qi kir bulgan, iflas bulgan qol ardqislardi, dastur khani ustoga qoyb qoygan bosayiz, masalan. Qigan pettamdi qarab, bittikti kemchiligam, adamdi uyaltiradi mi? 22:57 Bu inson bilan buladigan mamiladi. Allah bilan qandi buladi? Inson Allahdan bashqa ge uzini nafsi uchun simiz simiz narsaladi soyib idi de, Allah uchun veri etkin peyti de, bir kasalraq buganini manishu bulamadib domladidin suraydi, okhri bittasi buladi, bittasi bumaydi dib, okhri buladigan darajiga barganinan kin bularaygan dib durub ushan bir variladi. Ushaniyam guxin tarqit olmaydi, uzgi qabqaydi ushaniyam. 23:23 Bu amalini nakslikden saklas, bu Allah bilan buladigin odab imas bu. Allah bilan buladigin odab, bu Allahnin sha'airlarini uluqlaslik bilan bulan. Wa man yu'adzim sha'air Allahi, fa'inna ha'bin taqwa'l khulub. Umam Qurtubi Rahimahullah, şu ayatdi tafsiri de, ma'ida surasinin awali de, sha'air kelimesi giygin. Shuni tafsiri de, uqshi etkallar ki, sha'air digani Allah ta'ala buyurgin amallarini hamas. 23:53 Allah qaytargan narsalarin hammasi. Nimani ki, Allah buyurgan buza bu Allahni shahayrlardan. Allah namazga buyurdu mi? Namaz Allahni shahayri, bunu urmatlashdiyimiz kirimiz. Shunu chunam namazda satra urat qilişlik bizge vacib qilindi. Hatta satra uratanmez, ziynat dibetti Allah tali Quranda. Khudu ziynatakum inda kulli masjid. Har namaz uqigan peytlarinda, auratlarindi tusilaram dimestan ziynatlarindi alaylar dibetti. Yani siz bilin ki, kimgi yüzleni yapsi namazda. 24:24 Namazda kimge yüzleni hapsi? Odam, meselem, walillahil meselel ala, bir uşa, hali ge, et kendimizde, bir uyatli mihimollerden tazkib qosi, ol digi xana qeli boz kiyib chikas. Ol digi, hali ge, içkiyimlerde, turgan halatda yugirib chikmayizsiz ol digi. Hatta chik qosi ezem, uşa adam boseye, uzur, uzur dupdurib, ickerige kirib, kiyimizi kiyib qaytib chikas ujan ol digi. Bu, nimi uchun? Uşa adamd ihtirami uchun. Allahdi biz, hurmatlamayimizmi, nexat insani qalbide, 24:53 Rabbul Alamin qande urunda turadi. Fama zannukum bi Rabbul Alamin. Rabbul Alamin qeslardi, gumallari qande. Nima dib u ilesli Rabbul Alamin disiladi? Mana bu narsa Allahni uluqlaqlik, Allah Ta'ala'ni sha'irilani uluqlaqlik, masani Ka'bani uluqlaqlik. Hatta ki Ka'bani uluqlaqlikde Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam Salmanna hadiste kiladi. Amarana iza qada ahaduna hajatahu an la yastagbilal qiblete wala yastadbiraha. 25:24 Yani, agar da, bro, bro, tamiz, hocati uchun utirse, ka'baga qarab turmaslikke buyurdi, va tiskara qarab turmaslikke buyurdi. Demek, hatta hocat beti deyem, ka'baga qarab turmaslik, bu, ka'bana uluqlaslik buladi. Bu, sha'irden buladi. Yani, mana bu narsa, ka'bana uluqlaslik, Allah Ta'ala'nın sha'irlarına uluqlaslikden buladi. Allah'ın dinine uluqlaslik. Allah buyurgan narsalarda hamaz, şu cümleden ruza. Ruzana uzi gerisi ihtiramı var. 25:55 Ruzakildi kitti, qalbimizde hicbir urun tutmese bu. Ruzabul diyen bu, hatta ruza cikgananki xursan bolinsa, kutulvaldik, alhamdulillah, kutulvaldik, ben ruzasdanim, digin geblardi istiqales bazen. Demek bu, nimin chun cikadi bu geb? Insan qalbide Allahni shahairini uluqlaslik yuglik uchun. Xu shahairden bir Quran, Allahni Quranini, kitabini uluqlaslik, unu telavat qilislikdeyem, unu istislikdeyem, unu ahkamlarini, 26:26 qisqasi, Allahni shairini uluqlaslig digani butun shariyatda nima buyuruk giygan bosa, usha buyuruklarini labbay dib biz jawab birisligimiz, Allah ta'alanini shairini uluqlaslig bolan. Agar kimde kim Allahni shairini uluqlasa, mana shu adam Allah bilan boladigani adabni, Allah bilan boladigani khuluqni gozal caygi koygan bolan. Yani, wa lillahi il masalil a'la, bunu insallardan kursayiz bolan. Insan qalbida, 26:55 kim uluq adam bose, uxan alda da uzini basqa che tutadi. Uxan basqa che tutadi. Hatta ki, bir uluq adamda siz tanimastan alda da, agar bimalal otirgan boseyiz, tanib qogandan kin, uz-uzdan adam uzur sura uradi. Uzur tanimabban sizdi, tanimeqabban uzurdib, ayto uradi shi uzurini, ayto uradi uzurini. Xub, taniganda nima bulardi indi, tanisa basqa che ramamalaxilardi. Qolini kuxusiga qoyvaladi, uxan adam kurgandan kin. 27:24 inqisib turadi, kuzini yirge karatib turadi. Shuu chunam namazda, yirge karab turishlikni Allah Ta'ala wajib qigan. Yani biyurgan, wajib qigan diganlaymaz, shariyatta shunday Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam etkeldi. Yuzni, kuzini tipegi karatishliqdan qaytarigan. Namazda, nimi chun? Bu, Allahni sha'irini uluqlaishliqdi kitkiz etkin narsa. Qulni kuqsike koyub turishliq, minas sunna, qad'un yamin ala shimal fis sole. Namazda, 27:54 on qolda, çab qolga, ustuga qoyub turistik, namazda bu, namazda odaplardan bulan. Namazda bihuda hareket qimasdik. Kim na alda da turb biz biz namaz okuyganda? Allah na alda da turb biz? Mane bu, Allahni shairini uluqlasdik bulan bulan. Har birin arsada, masalan, hajdaki ibadatlarini etin, hajdaki ibadatlarini, vaboshka ibadatlarini, qeysi Allah buyurgan buyuruq buse, bu shairini uluqlasdik, Allah bilan buladigan, odaplarini coyiga qoyistik bulan. 28:24 Inshallah, bu sohbetimizde hali davamı var. Demek bir otken geblardi bir tekrar qisek. Allah bilan buladigan adab bu. Beni inciden nima bilan buladidik? Qalbdan Allahdan başqani qaribdaşilig bilan bulad. Ibn Qayyim rahimahullahi itdilar ki, bu qalbda Allahdan başqagi intilish barligi shirk ishigini achilig bulad. Kimde kim, agar Allahdan başqagi intilse, 28:53 Allahtan boshqa geyini dilse, unu maksadigi hital meydi usini, va ziyan ushe taraftan geladi. Allah ta'ala unu yordam istashib qayadi. Va ziyan anishu suyengen odami taraftan geladi, bilsin. Kim agar Allahtan boshqadan umut qisa, kasalizge shifo bulishligi dib busin, kemaqal busa boyishligi busin, agar xor busa boyishligi busin, aziz bulishligi busin, hammasi bilin ki Allahtan, ala innal izzetalillahi jamiha. 29:24 Izzat hamasa Allah nikya, mulik Allah nikya. Quli Allahumma malika almulk, tu'ti almulka man tashaa, wa tanzi'u almulka min man tashaa, wa tu'izzu man tashaa, wa tu'dhillu man tashaa, biyadika alkhayr, innaka ala kulli shayin qadir. Tuliju layla fi nnahar, wa tuliju nnahara fi layl, wa tukhriju alhaya min almayit, wa tukhriju almayita min alhay, wa tarzuku man tashaa bi ghayri hisab. Qaray, bu ayatlar hamma sman shu'ayat, ma'na la ramaz buzji qalad. 29:53 Ey Allah'ım, mülkni igasi, xoqligan adamlinge, xoqligan kisiynne mülkü berasan, xoqligan kisiynne mülkünü tartib alasan. Xoqligan kisiynni xor qilasan, xoqligan kisiynni aziz qilasan, xoqligan kisiynni xor qilasan. Yaxsilik seni qolindan. Sen har bir narsige qadir zatsan. Kichasini kündüzge eylantirasan, kündüzünü kichasige eylantirasan, bu üsti kim qilala? Hazir azizlikdi insallar, uylaydi insallardan dip uylagan adamlar, 30:23 Lekin kicab ilan kunduzda xilaf qimaydi bunda. Sho uchilam kicaba kunduzu kil triyabdi ki, goya ki kafirlarga, ya ki qalbi zaif bugan adamlarga, bu acig bir dalil ki, acig bir dalil ki, bilib qoyilar, kicab ilan kunduzu kimi ilan triyabdi? Allah mi? Sho zot aziz qiladi, ushe zot xar qiladi. Izzat istab Allahdan bosh iksayin agar, faqat kina unga xar bugan qoladi insan. Lekin Allah tadir qigan narsadan bosh qibumaydi. 30:51 Allah ti ishige xilaf qilib turib barib rizq sura seyiz boshqa kishidan ushe qadamni olibda xor bugan isqoladi, sizgi Allah tadir qigan narsidan boshqan isa bu meydi. Bilin ki, ham manarsa Allahni qolidi. Kichani kunduzgi eylantiradi, kunduzgi kichasigi eylantiradi. Va ulikdan trikdi, trikdi cikaradi, trikdan ulikni cikaradi. Ham manarsa Allahni qolidi. Va Allah xoqlagan kishini, xoqlagandi rizq biradi. Allah ta'ala hamamizi hidayatlasin, qalbimizi hidayatlasin. 31:20 qalbimizda Allahdan bashqaga bugan iltifatna, yani bir qarashnik basiyam, shunu qarib tashlashniyida Allah ta'la uzi tawfiq besi dushnarsiga. Subhanaka Allahumma bihamdik, nashhadu an la ilahiland, nastaghfiruka wa natubu ilayk. Khulqlardin in tamamisi Rasulullah, Rasulullah Amallarinin zinatlisi Güzel ahlak, güzel ahlak