Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم 0:32 Sallallahu alayhi wa sallam wa ala alihi wa ashabihi wa atba'ihi ila yunmi d-din wa sallama tasliman kathira wa ba'd. Muhtaram wa aziz mu'min musulman biradarlar, mana mubarak Ramazan ayini ham kuzatish arafasida turubmiz. Allah ta'ala tutkan ruzalarimizni uz dargahida qabul aylab utmish günahlarimizni maghfirat qilsin. 1:02 Bu dersimizde fitir zakati haqida soz yurutamiz insha Allah. Fitir zakati uzu nima, miqdari qanca, uning hukmi, wa qanday hikmati bar, qarish waqti qacan digan sawallarga hadis shariflar, wa u hadis shariflarga binaan ulamalarimizni qiligan ijtihadlaridan bahali qudurat jawablar qidiramiz. 1:32 Imam Bukhari wa Imam Muslim sahih toplam narada, ruwayat qilish la rija, Abdullah ibn Umar ay tadalar ki, farada Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam zakat al-fitri min Ramadana sa'an min tamrin aw sa'an min sha'irin alal-abdi wal-hurri wal-dakari wal-untha wal-saghiri wal-kabiri min al-muslimin. Muttafaqun alayh. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam Ramadani fitr zakatini, 2:02 musulmallarinin katteyu kicige, irkegu ayali, huru quluge, hurma, yaki arpadan, bursa qarmaqliklarini fars qildalar. Yana imam Bukhari, Abu Sa'id Khudridan ruwayat qiligan hadista, Abu Sa'id ayitadalar ki, Kunna nukhriju yaumal fitri fi ahdi Rasulillahi sallallahu alihi wa sallama sa'an min ta'amin, wa kana ta'amuna ash-sha'ir. 2:31 was-zabib, wal-aqid, wal-tamr. Rawahul-Bukhari. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin davrlarda, fitir kunu ta'amdan bir sa'a zakat qarar edik. Usha waqta ta'amimiz arpa, mayiz, aqid, yani qurud kaba bir ta'am, wa khurma edi, dedilar. Demek, fitir zakatı Ramazan rozasiga teqishli sadaqa iken. 3:01 Kimlarga vacib bulusini tashili zaruri kitabinin muallifi, shu tashili zaruri deb namlangan kitablarida bayan qilib aytadilar ki, u insan zakatinin qaysi turudan bulmasin nisabiga qadir bulsa, ve yashab turgan uyu dan, kiib turgan istimaldagi kiyimadan, uy rozgariga islatadigan ancamlaridan, 3:29 wa quraladan artiqcha bolgan, har bir musulman hur kishilarga bu zakatni chikarish wajib. Amma onu alo uchilarga kilsak, ulamalar aytadilar ki, ular kan bagal kishilar bolub, ulardan biriga kobchilik zakatini jamlab birsa ham boladi. Bir kishiga birsa ham boladi, wa kobchilik jamlab bir kishiga birsa ham boladi. Bir kishi zakatini 3:59 Bir kishige birishligi, shart emasligi bu qeblaridan bizgi ayan boladi. Aynixsa, zakat alishgi haqlik bolgan qarindash urglarinizgi zakatinizni topla birishinizdi, siz uchun juda katta acirlar bar. Mqdari esi, bir saq, uja vaqtigi olcha birligi bolib, tort mudgi tin. Mud esi, ortaqollik insanin iki kafti tola mqdari cadir. 4:28 Awalgi hadista qulga ham fitir zakati farz deyildi, bunin manasi hojayini boynida deyganidir. Chunki qulnin hech kanday mulki bolmay, belki uzu mulkdir. Chunindik yash balalar uchun ham atalara, ular haqda zakatil fitirni chikarmakliklara derkar. Tashilu zaruri muallifi Ashik Ilahi shu kitaplar da itadilar ki, fitir sadaqanin miqdari boğdaydan yarimsa. 4:58 Hurmaa mayiz wa arpadan isa birsa. Agar bu narsalarinin qimatini birsa ham jayizdir. Indi uning asasi hikmatini biliş uchun imam Abu Dawud, imam ibn Majja, addar Qutni wa hakim ibn Abbas radiyallahu anhu dan ruwayat qilgan hadisga Qulaq salamis. Ibn Abbas radiyallahu anhu aytadilar ki, farada Rasulullahi sallallahu alihi wa sallam zakat al-fitri, 5:29 Tuhratan li sa'imi minal lagwi warrafati wa tu'matan lil masakim. Faman addaha qabla salat fahiya zakatun maqbula. Waman addaha ba'da salati fahiya sadaqatun minal sadaqat. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ruzadarni laghu wa namaqul ishlardan. Yani, ruzawakhtakliquyan ishlardan pokilash wa miskiller uchun ta'ambulishi maksadada. 5:59 unga fitir zakatini fars qildinar. Kimi ki, unu, yani zakatil fitirini, namazdan awal, hayit namazdan awal ada qilsa, bas un makbul zakatdir. Kimda kim unu, hayit namazdan ki in ada etsa, u sadaqatlardan bir sadaqat bolib qalad. Yani, hayit namazdan awalgi, awal chikarilgan sadaqa, fitir zakatu bolib, 6:27 Namazdan ki inciqarilgan sadaqi isa, kuzda tutulgan sadaqi bolmaydi. Lekin, u sadaqi ham albatta acirsiz qalmaydi. Ulamalarimiz bu hadiste bayan qiligan fitir zakatinin asasi hikmatlarini izahida kushimche qilib aytadilar ki, zakatil fitirinin hikmatlaradan biri, kambagal, gomiskinlar, hayid kunuda khursanchilik, shadlik bilan hayidlarinin otgazishlari uchun ixsan qilmaktir. 6:56 Yana bu zakatta musulmanlar aralarda sakhawat, hamjihatlik, hamdartlik sifatlari payda bulsa, zakat beruchi uchuni isa, Ramazanda qilgan baz kamchiliklardan paklanishlik bar. Qullas, unin manfaati fakat kambagallarga chekilani qalmay, belki unu beruchi uchun ham katta faydasi bar egan. Yana bu fitir zakat berishini hikmatlaradan, shu infaqi bilan Ramazan ayinin rozasiga, 7:26 tarawih, tahajjud və boşqa salix ibadatlarga muvaffaq bolgani uchun shukur izhar qilişidir. Infaq qiliş malni pakilash və unu kupayishiga alib baradi. Umumman alganda bu sadaqa və zakatlar kambagalçilikka qiq quyish, baylar və kambagallar ortasta muhabbat orinatish, hayat tashvizlarni yengillatishka sababdir. 7:55 Bu zakatini chikarish vaktigi kilsak, aytib otulgan hadislardan malum buldu desak khan boladi, dekin ulamalarimizni bu hadislardan istimbat qilib aligan korsatmalariga nazar tashlamak zarurdir. Tashilo zaruri kitabinin muallifi Ashik Ilahi aytadilar ki, fitir zakati fitir kuni tang atishi ila vacib boladi. Kimi ki tang atimayi wafat qilgan bolisa, unga vacib emas. 8:24 Yani, oluk getkandan kin, unin farzantlari, u uchun zakat fitir chikarishlari vacib imaz. Chuningdik tang atkandan kin, toghulgan, ya ki islamga kirgan kishiga ham vacib imaz. Unu chikarish uchun mustahab vaxti, yani en afzal vaxti, bambat namazdan kin, hayit namazini okush uchun chikgan vaxtta bermagdir, didilar. 8:54 Hayddan bir kun awal bir saham boladadib, caiz vaxtini ham ayitib otadilar. Allah ta'ala barchalarimizini yehshi amallar qilishke yen shimaradigallardan qilsin. Vakiliyatkan haydlariniz mubarik bulsun. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.