Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله ذي القدرة والجلال والعظمة والكمال أحمده على سوابغ الإنعام وجزيل الثواب وأرغب إليه في الصلاة على نبيه محمد المختار وعلى آله الأبرار وصحابته الأخيار والتابعين لهم بإحسان إلى يوم القرار أما بعد السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 0:30 Hürmetli musulman bradarlar, bu Şamail-i Muhammadiye kitabdan buliyetken dersimiznin 5. qismi. Bu dersimizde 8. babdagi Rasulullah s.a.v.nin libaslara haqda ikilgan hadislar bilan tanishib, uzad qanday kiyinganliklarini maraq bilan orginar ikanmiz, shu asnada hadis ilmige ait bazı masalalarini ve muhaddis ulemalarimiz 0:59 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin hadislari uchun qilyan katta ahamiyat itibarlari wa ulkan khizmatlaridan bazilarini guvahubu lubham utams. Babu ma ja'a fi libasi Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam wa fihi saba'ata ashara hadithan. Sakizinci bab Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin libaslari haqadayki iliyan hadislar bunda imam tirmizi uniyitita hadisni zikir qilyan ikanlar. 1:31 Al-Likhtur Tinchi Hadis Qala Hadathana Muhammadu ibn Humayd Ar-Razi Qala Hadathana Al-Fadlu ibn Musa Wa Abu Tamila Aw Abu Tumayla Wa Zaidu ibn Habbab An Abdi Al-Mu'mini ibn Khalid An Abdi Allahi ibn Buraidata An Ummi Salama Taqalat Qana Ahabbu Al-Thiyabi Ila Rasulillahi Sallallahu Alaihi Wasallama Al-Qamisa Bu Hadis 2:00 Ummu Salama radiyallahu anha'dan ruwayat qilinadi, bu ayal Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamnin cuft halallardan bolib, mumillar uchun anadirlar. Chunky Allah ta'ala Qur'ani Kerimda, unin ayallari, yani Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamnin ayallari, isa ularinin analaridir, dib marhamat qilgan. U anamiz aytadilar ki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamga, 2:29 Libaslarnin en yakumligi qamis idi. Qamis adatta paxta talastan tukulgan, matadan tikiladigan uzun koylag. Illik bishinchi hadis qala haddathana Ali ibn Hujrin, qala haddathana al-fadlu ibn Musa, an abdil mu'min ibn Khalid, an abdillahi ibn Buraidata, an ummi Salamata qalat, kana ahabbu thiyabi ila Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallama al-qamisa. 2:59 Bu hadis ham khuddu awalgi hadisni ozginasi bolud. Imam Tirmizi bu hadisni zikir qilishlardan maksad hadisni martabasini kotarish bolse kerek. Chunki bu hadiste Imam Tirmizi ge hadisni ruwayat qiligan rawiyilar, awalgi hadistagi rawiyilar bolmay, belki bosqe kishilar bolud. Rasulullah sallallahu alaihi wasallamdan ruwayat qiluchi esa, iki hadiste ham bir sahabadir. Bu ikinci ruwayat awalgi ruwayat uchun, 3:29 Mustalah ilmida mutaba'ax sablanabi. Bu mutaba'a wa shahid fana mustalah ilmida uzgi khas urni bulub hadisni sahihlik darajasini ashiradi. Wallahu a'lam. Illi qaltinchi hadis qala haddatana Ziyad ibn Ayyub al-Baghdadi qala haddatana Abu Tumaylata an Abbil Mu'min ibn Khalid an Abdullahi ibn Buraydata an Ummihi an Ummi Salamata qalat 3:58 Kan ahabu thiyabi ila rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam yalbasuhu alqamisa. Qala Abu Isaa haqadha qala Ziyad ibn Ayyub fi hadithihi an Abdullahi ibn Buraidata an Ummihi an Ummi Salama. Wa haqadha rawa ghayru wahidin an Abi Tumaylata mithla riwayati Ziyad ibn Ayyub wa Abu Tumayla yazidu fi hadha alhadithi an Ummihi wa huwa asah. 4:28 Ummu Salama radiyallahu anha'dan riwayat qilini shichay aytadilar ki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, ki yadiyan kimlarnin u kishiga en yakumligi qamis yedi. Imam Tirmizi aytadilar ki, Ziyad ibn Ayyub bu hadisni Abdullah ibn Buraidadan, u anasidan, anasi isa Ummu Salama'dan riwayat qilgan. Shuningdik, Ziyad ibn Ayyubnin riwayatidik, Abu Tumayladan bir kanchi adamlar riwayat qilishgan. 4:59 u anasidan digan lafizni ziyada qilib, bu en sahihidir digan. Qomisning manasini awalgi hadisga bolgan izahdan bilib aldik, endi bu hadisning awalgisdan farqin nima digan sawalda qilad. Farqishundaki ikkinchi hadista, kiya digan digan lafiz artiqcha bolib, bu lafiz awalgisda yuk. Muhaddis ulamalar hadistagi manashunday mayda, 5:30 manada katta uzgarish yasamay digan suzlarga qatliq ahamiyyat birar yedilar. Allah ta'ala Qur'anini saqlashini uzu kafalatiga alib, biz unu nazil qildik ve biz unu uzunmiz saqlagu uchidirimiz digan edik, Rasulullah s.a.v.nin sunnatlarina ham saqlagu uchilarini, Allah ta'alanin uzu çikarib durusini Rasulullah s.a.v. sahih hadislarda xabarini birgallar. 5:58 iligit tinchi hadis qala haddathana Abdullah ibn Muhammad ibn al-Hajjaj qala haddathana Mu'adh ibn Hishamin qala haddathani Abi an-Badilin ya'bna Maysarat al-Aqili an-Shahr ibn Hawshab an-Asmaa binti Yazida qalat kanakum muqamisu Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam ilal-Rusli Asmaa binti Yazidan ruwayat qalan nishchaitad larki Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamning 6:29 Koylaklarinin yingi Rusuq gachi idi. Rusuq Black Blank Calfnin urtasini ajrat turubchi bugundur. 58. Hadis Qala haddathana Abu Ammar al-Husayni ibn Hurayth Qala haddathana Abu Nu'ayn Qala haddathana Zuhayr An Urwati ibn Abdullah ibn Qushayr An Muawiyati ibn Qurrata an Abihi qala Ataytu Rasulallahi sallallahu alayhi wa sallama fi rahdin min muzayna li nubayi ahu 7:03 Wa inna qamisahu lamutlaqun, aw qala zirru qamisihi mutlaqun. Qala fa adxaltu yadi fi jaybi qamisihi, fa masastul xatan. Mu'awiyatu ibn Qurra, otelaradan da ruwayat qilishlari cha, otelaray tadilar ki, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin khuzurlariga, Muzayna qabilasinin birguruh kishlari bilan, bayat qilish uchun bardan. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamnin koylakları, tugmalanmagan irkan. 7:38 Rawiyilardan biri shak qilib, ya ki koylaklarınin tugmesi yechig edi degallar didi. Hadis davamida aytadilar ki, kolumni koylaklarınin caybidan kirgizib, xatamni ushladim. Baz sharkhlauchilar caybini koylaknin kokrak qismedagi achigligi, ya ki yaqa tarafidan bolgan achiglig, kurra isimlik sahabi yese, awaldan xatam barligini belar yedi. 8:08 Lekin faqad baraka arzusi da muhurni ushlagan. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ham maqsadini bilib, unu ushlashtan qaytar magallar deyshadan. Illik tuqsinchi hadis. Qala haddathana Abdu ibn Humayd. Qala haddathana Muhammad ibn al-Fadl. Qala haddathana Muhammad ibn Salamat an Habib ibn al-Shahid. An il-Hasani an Anas ibn Malikin. Anna nabiyya sallallahu alayhi wa sallam kharaja wahua muttaki'un. 8:38 ala Usamata ibn Zayd, wa alayhi thawb qitriy, qad tawashaha bihi fasalla bihim. Qala Abd ibn Humaydin, qala Muhammad ibn Al-Fadli, sa'alani Yahya ibn Ma'inin an hadha al-hadeethi awal ma jalasa ilay. Faqultu haddathana Muhammad ibn Salamata faqal, faqala lau kana min kitabik, faqumtu li ukhrija kitabik, faqabada ala thawbi. Thumma qala, amillahu alay. 9:10 Fa inni aqafu alla alqaq. Qala fa amlaytu alayhi, thumma aqrajtu kitabi, fa qara'tu alayhi. Anas ibn Malik'tan ruwayat qilin ishqa uqshi aytadilar ki, Faigambar sallallahu alayhi wa sallam, Usamatu ibn Zayd bilan qultuqlaşib çıqdilar. Yani Kasalbolgallara da, uylara da masjidka, Usamatu ibn Zayd bilan qultuqlaşib çıqgan idilar. Hadisinin davamida aytadilar ki, Ignilara da qitri libas barida. 9:44 Unu yelkelariga tashlab algan idilar. Soyn cemaatke imam bolub, namaz okub birtilar. Baz ulemalar qitrinin manasi pakhta matasidan tokub tikilgan, yamandan kiltirilgan, qizil belgili wa chizik yollara bar libas. Yaki qatar diyariga mansub ali naulik kim didilar. Mana bu yerde imam Tirmizi yana insan zatini hayratta kaldiradigan, 10:13 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamning hadislariga bolgan imani muhabbatdan bir shingil kiltirib, goya islam ulamalarinin ali janab shaksiyatlariga urgu beriyat kandik boladilar. Tirmizi ishundaydeb qisayini baslaydilar. Abdubni Humayt aytadilar ki, Muhammadubni Alfadil aytkan idi. Yahya ibni Ma'in ilk bar menden hadis eshtishi uchun huzurimga kilganda, manashu hadis haqidi menden soradi. 10:44 Bu hadisini bizge Hamad ibn Salama sozlab bergan desan, u, kani indi bu imlanı yazıb algan daftarinizdan uqib berganinizde edi, dedi. Uning daftardan iştishke bolgan shawqi hadiste hatage yol qoymasliki alib baradi, va uzu ham hadisini başqalargi ruwayat qilishi da itibarliktir. Adatdi muhadislar hadisini yadlab alib yazgan daftalarga qaramastan ruwayat qilishari edi. 11:12 Lekin bazı muhaddislar yadda bilish saham, ehdiyatgarlik maqsadida yazgan daftarlaradan oqib berar edilar. Hadisini davamiga qaytamiz. Rawi Muhammad ibn al-Fadl aytadilar ki, shunda men daftarimni alib chikish uchun orinimdan turgan edim, o etagimdan ushlab, mengi aytib bere qalin, qayta korushmay qalar mekaman deb korqiyabman dedi. Men hadisini aytib berdimda, darhal daftarimni uydan alib chikib, 11:42 Yana qaytadan uqib birdim. Bu muhaddisnin hadiske bolgan ishtiyakige qarayin. Quddu hadisni ishtisdan awal, acali kelib olib qalib, armanda ketadigandik qurqib, hadisni ayta beraqalin, didi. Ustaz ham shagirtini qadirini bilib, ilticasini bacak iltirdi. Bu insallar iman lazdatini tatigan, islam qadirini biligan, Allah ta'ala tawfiq bergan baxli mumillardir. 12:11 Manabunda yi shahslar islam tarixida minlab-minlab otgallar. Qaha bitta hadisni ehtish uchun oylab safarlarga chikshar edar. Allah ta'ala bizlarga ham uzinin peygambari Muhammad sallallahu alayhi wa sallamnin sunnatlarga bulgan muhabbatni bersin. Atmishinchi hadis Qala haddathana Suwaydu ibn Nasrin Qala haddathana Abdullah ibn Mubarak An Sa'id ibn Iyas il-Jaziri An Abi Nadrata An Abi Sa'idin il-Khudri 12:41 Qala kana Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam idha istajadda thawban sammahu bismihi imamatan aw qamisan aw ridaa. Thumma yakulu Allahumma laka alhamd kama ka sawtanihi asaluka khayrahu wa khayra ma suni ala wa awudhubika min sharihi wa shari ma suni ala. Abul Sa'id al-Khudridan ruwayat qilinada ayta dilarqi agar Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam 13:10 yangi kim kiyadigan bolsalar, sallami, koyilakimi, yaki tonimi, unu ismini zikir qilib, son, ey parvardigara, senge hamdlar bolsin ki, sen unu minge kidirdin, unin yakhshiligini, va nimege qilingan bolsa, unin yakhshiligini sorayman, va unin yamalligidan, va nimege qilingan bolsa, unin yamalligidan, sendan panax sorayman, dir edilar. Baz ulamalar, 13:41 Unin yexshiligi digani, unin uzaq vaxt qalishligi, uzaq muddad kiilishligi, unge qilingen narsinin yexshiligi isa, Allahnin raziligi, Allahnin raziligi uchun ishlatmaq, yaki kiimaqlikdir. Yamalik isa, shularinin ziddidir, deyib marhamat qiladilar. Elbette, musulman kishi bir yangi kiimki isa, unu unge in'am qilgan zatka shukur qilishni unutmasligi darkor. 14:10 Bundan ki ingi hadis han, 61-ci hadis, shu hadisning ozginasi bulgalligi uchun, 62-ci hadis ki wotamiz, qala haddathana Muhammad ibn Bashyar, qala anba'ana Mu'adh ibn Hishamin, qala haddathani Abi, anqatadatha an Anas ibn Malik, qala kana ahabbu thyabi ila Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam, yalbasuhu alxibara. Anas ibn Malik tan ruwayat qilani shichaitadilar ki, 14:40 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ki edigan libas, libaslarinin ukshige en yakimligi al-hibaradur. Yani pakhta, yaki kattan, yani zighir ka bi usumliknin payasidan alani ptikilgan, yaman diyarlardan kiltirilgan, tun ka bi libas. 63. hadis Qala haddathana mahmudu bni ghaylana, qala anba'ana abdur razzaq, qala anba'ana sufyanu an awni bni abi juhayfata, an abihi. 15:11 Qala raaytun nabiyy wa aleyhi hullatun hamra, ka anni anzuru ila bariqi saqayhi. Qala Sufyanu araha xibaratan. Awn ibn Abi Juhaitha otalardan ruwayat qilishlarica, otala raaytadilar ki, peygambar sallallahu aleyhi wasallamni kurdun, ustlarida qizil ton baridin. Guya min hazur uzatnin iki baldirlarinin nuruyya qarayat gandik buliyabman. 64. hadis 15:38 Qala haddathana Ali ibn Khashram, qala haddathana Isa ibn Yunus, an Israila, an Abi Ishaq, an il-Bara ibn Azibin, qal, ma ra'aytu ahadan minan nasi ahsana fi hulla tin hamra, min rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam, in kanat jummatuhu la tathribu qariban min man kibayhi. Bara ibn Azib, radiyallahu anhu, dan ruwayat qilin ishchaytadlar, hayganbar sallallahu alayhi wa sallam, dan qura qira lirag. 16:08 Qizil tonda bravni kurmaganman. Uqshinin saslari yilkelariga tusharida. 65. hadis Qala haddathana Muhammadu ibn Bashar. Qala haddathana Abdurrahman ibn Mahdi. Qala anba ana Ubaidullahi ibn Iyadin anabihi anabi Rimsa taqal. Ra'aytun nabiyya wa alayhi burdani akhbaran. Abu Rimsa dan uqshi aytadilar. Min payganbar sallallahu alayhi wa sallamni kurdun. Ignilara da. 16:39 ikite yashil ton bar idi. Iki yashil tondan maqsad rida wa izardir, chunki Peygamber sallallahu alayhi wa sallam wa sahabayi kiramlar ham iki qawat ki inishlari amri mahal idi. Sahih hadislarda kilishca, Peygamber sallallahu alayhi wa sallamdan mal soragan badiyalik kishi, yani choldan kilgan kishi, u zatning tonlaridan qatliq tortganda, u ton mubarak badallarda iz kaldiradi. 17:09 Demek, uzadlar rıdanı uzunu ki işar edin. Bizlardik qavat-qavat ki inişkar imaz. Xu yerda darsimizga yakun yasab, babdagi qalgan hadislarini ki ingi darsimizga qaldiramiz, wa Allah ta'aladan günahlarimizni maghfirat qilib, uzu bizlarni toğru yoldan azdır masligini sorayimiz. Wa akhiru da'wana anilhamdulillahi rabbil alamin.