Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين نبينا محمد وعلى آله وأصحابه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين السلام عليكم ورحمة الله وبركاته عزيز ومحترم مسلمان برادарлар 0:31 xac kitabiga qilingan sharhning dawamu bulib. Unda, mabrur xac ing afzal amallardan bari ikani, xacni uz urniga quyib bacargan kishi, anasadan toghulgan dig günahlardan xali bulishi, umranin günahlarga kafarat bulishi, wa unu ada etish yul yoruklara haqda suz yorotilad. Shuning dig sahaba ayallarning salih amallarga bulgan ishtiyaklari yu, 1:00 Ular uchun ing afzal jihad mabrur haji ikan aham zikir qilin adib. Allah ta'ala dan hammamizgi faydali ilim atayitib, salih amallar qilishga muwaffaq qilishna surab qalamiz. Wa anhu qal, su'ilal nabiyyu sallallahu alayhi wa sallam, ayyul amali afdal, qala imanun billahi wa rasulih. Qila thumma mada, qala al jihadu fi sabili Allah. 1:32 qīla thumma mādha qāla haccun mabrūr muttafaqun alayh. Al-mabrūr huwa alladhi lā yartakibu sāhibuhu fīhi māsiyah. Yana Abū Hurayra radhiyallāhu anhurwa yadxilib dīdilər. Payğambar sallallahu alayhi wa sallam yin afzal amal nima adib suralgan idilər. Allah kia wa unin ilqisiga iman kiltirish dīdilər. Kiyin qidi ilgan idi Allah yulida. 2:03 Cən qiliş didilər. Undan ki inç edib soralgan edilər, mabrur haj edib jawab verdilər. Muttafaqun alayh. Ibn Rajab rahimahullah, amallarinin inq afzali, Allah ta'ala bandalariga farz qilgan amallar ikanida, shak shubha yok. Bandalariga vacib bulgan farzalarinin inq afzali, dil bilan tasdiq, wa til bilan nutq qilgan halda, 2:32 Allah wa unin ilqisiga iman kiltirishdur. Bu isa, kalimayi shahadatna aytish bulib, payganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, shu bilan payganbar qilb junatilganlar, wa shu uchun can qilishga buyurilganlar digan ikanlar. Ushbu hadisda zikir qilingan, afzal amallardan ikkincisi, Allah yulida cihad qilish ikan. Bu haqda ham kuplab ayat wa hadislar warid bulgan. Zimmasi dagi, 3:02 Farz haj na adaqil magan kishi uchun isa, haj qilish afzal bolada, chunki u islam rutunlaridan bere bolib, shuk shiga nisbatan farza ayin hesablanada. Mabrur haj dib, undar yaqar lik, shahwani lik, wa gunahishlar qilim magan, wa halal mal sarflangan haj na itilada. Ibn Omar raziyallahu anhu, mabrur haj, adamlarga aqat yedirish, 3:32 wa yaxshi hamsohbat bolish digan ikallar. Sawr ibn Yazid, rahimahullah, shunday digan ikallar, kimdakim ushbu'uy, yani ka'bani qasqili kilsayu, lekin unda ushta xislat, yani qazabini bosadigan aqli, Allah haram qiligan narsalardan tiyilishi, wa hamrahiya yaxshi hamsohbati bulmasa, unin hajiya salamat bulmaydi. Bir kishi, Hasan, rahimahullahdan, 4:01 I Abu Sayyid, mabrur haj nima adib sura ganda, dunyadan vaz kichgan, wa ahiratka qizqan halda qaytishlikdib jawab birgan ikallar. Ibni Khalawih, rahimahullah, mabrur haj dib, qabul qilingan haj na aytilada digan bolsalar, boshqalar, u gunah aralashmagan haj diishgan ikan. Manashu fikirni, Nawawi, rahimahullah, kuchlu fikir digan ikallar. 4:30 Imam Qurtubi, rahimahullah, isa mabrur hajning ma'anasida zikir qilingan suzlar hammasi ber-beriga yaqin ma'anada bulib. Bu ma'ana, ahkamlari bihin uxsan qilinib, mukallafdan talab qilinganidik tulatu kus ada qilingan hajder diganikanlar. Wa anhu qal, sami'atu Rasulallahi sallallahu alaihi wa sallam yaqul, man hajja falam yarfuth walam yafsuq, 5:00 raja'a ka yawmi waladadhu ummuh, muttafaqun alayh. Yana, Abu Hurayra, raziyallahu anhu, ruwayat qilib, Rasulullah, sallallahu alayhi wa sallam, kimda kim, ayaliga shahwani munasabatta bulmagan, fasiqlik qilmagan halda hach qilisa, anasidan toghulgan, kundagidik, bi gunah bulqalada, diganlarini ishtim didilar. Muttafaqun alayh. Yani, shuh halda hach qilgan shahs, 5:30 xuddu anasadan tughulgan kundagidik gunahs qaytar ikan, chunki hajdaqilgan amallara uning barcha gunahlariga kafarat bolar ikan. Rafasna baz u ulamalar uyat sozlar deyishkan. Kobchilik ulamalar Rafastan maqsad jimaqilish deyishib, bunga Allah ta'alanin, uxilla lakum laylatas siyami rafasu ila nisaikum. 5:58 Yani sizlarga roza kichasida xatinlaringizga kushilish halal qilindi digan ayatni dalil qilishganikan. Bazilar isa u xatingi kushilishni achqcha zikir qilish digishganikan. Azhari rahimahullah ayet shilarica rafas irkek kishi ayaldan xoklay digan hamman arsani camla uchisuzikan. 6:21 Ibn Abbas r.a. onu faqat ayallarga qilingan xitabka khas diridilar. Imam Muslim r.a. Rasulullah s.a. Amr ibn al-As r.a. hajningham uzidan aldingi gunahlarini yuqatishini bilmadinmi diganikanlar. Imam Nasai Abdullah ibn Masud r.a. Rasulullah s.a. haj wa umrani 6:51 Tez-tez qilib turinlar, chunki bu ikalasi faqirlik wa gunahlarini xuddu basqan temir, altin, wa kumush kirlarini kit-kazgana digi yuqatib tashlaydi. Mabrur hacu chun, jannattan basqa sahab yoq digan ikallar. Yana hadista zikir qilingan, fizq suzi, gunah qilish, Allahning buyruğunu tarq qilish, wa haq yoldan chikish digan manada islatil ada. Hadista ayatka tayanib, cidal. 7:21 Yani, janjal suran sozi zikir qilim magan, chunki ayatta quyu dagi chakilgan. Haj mausumu ma'lum aylardur. Yani, shawwal, zul qa'da, u zul hijja ayinin unkunu. Demek, kim shu aylarda uziga hajni farz qilsa, haj qilishni niyat qilsa, haj davamida juftiga yaqillashmayda, gunah ishlar wa janjal suran qilmayda. 7:50 Wa anhu anna Rasul Allahi sallallahu alayhi wa sallam qal, al-umratu ila al-umrati kafara tun lima baynahuma, wal-hajju al-mabroor, laysa lahu jaza'un illa al-jannah, muttafaqun alayhi. Yana Abu Hurayra, radhiallahu anhu dar, wa yadqil nishya, Rasul Allah sallallahu alayhi wa sallam, umra ikkinchi umra gacha, shu ikka lasa orasla gi gunahlarga kafara tulad. 8:18 Mabrur hajning isa jannattan uzgan mukafati yog diganikanlar. Muttafaqun alayh. Umra, Arab tileda ziyarat qilish manasda ishlatilad. Aytilishcha u imaratul masjidi l-haram, yani masjidi l-haramna abad qilish shuzidan alinganikan. Umrani hukmitu ursida ulamalar iki xil fikir bildirganlar. Imam Shafi'i wa Imam Ahmadlar 8:48 Umra qilish wajib diishkan. Imam Abu Hanifa wa Imam Maliklar isa, Umra qilish sunnat dibaytishkan. Ulamalar, haj amallarini qilishka kirishmagan kishi uchun, yilning barcha kunlare da, Umra qilish jayiz ikaniga itifak qilishkan. Lekin Hanafi ulamalar, Umrani, Arafa, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, Qurbani, 9:19 Yul yoruklarini zikir qilish urunli dibu ilaymiz. Umra ibadati, ihram, tawaf, say, wa saqini qirdirish yaki qisqat dirishtan ibarat. Ihram isa, umra yaki haj ibadatiga kirishini niyat qilish. Umraga ihram bagla maqchi bolgan kishi imkani bolsa ghusul qiladi. Xushbu ilix suradi. Sun, uz miqatidan, 9:48 İhram libası bulmish izar varidanı kiyadi. Ayallar isa xoqlagan kimlarini yasan tusansiz kiyshadi. Ular niqab vaqul qab kiyshmaydi. Va yuzlarini bigana kishilar aldi da bir kitishadi. Boshqa vaqtlarida isa achib yurishadi. Chunki ularinin ihramlari yuz vaqullari da buladi. Imam Daruqbni ibn-i Umardan ruwayat xilishlarice, 10:17 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ayolnin ihrami yuzida irke kishini ki boshida digan ikanlar. Sun, labbayka umratan, labbayka Allahumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, inna alhamda wa niamata laka walmulk la sharika laka dip, umrana niyat xilada. Talbiyanin manasa quyida iti. 10:46 لَبَّيْ إِيَ اللَّهُمْ سِنْ شِرِكْسِزْ يَغَانَسَنْ لَبَّيْ حَمْدُ سَنَا نِعْمَتْ وَمُلْكْ سِنْ اُچُنْدُرْ سِنِنْ شِرِكِنْ يُقْدُرْ Talbiyyani balant awazda aytish, irkeqlar uchun sunnat. Çünki, awazni kutarişte, Allahnin marasimlarini izhar qiliş, wa tawhidini aşkar qiliş var. Ayallar isa, Talbiyyani ham, boşka zikirlerini ham, 11:16 Balant awazda ayytishmaydi. Yul davamida, kob, zikir, dua, wa talbiya ayytadi. Ihramga kirmagchi bulgan kishe, kasallik, yoki kich kish kab, umraya hajni akhorega yitgazishtan, tusadigan, tusxladan, chochisa, Ihramga krishtan aldan, in habasani, habison, famahilli, haythu, habastani, deb, shard qlib alishe. 11:45 Sunnat sanalad. Manase, agar umra ya hajimni ahirige itkazishtan tusadigan kasallig ya kich kish kabe tusqlar chqib qalisa, min ihramimdan chqib kitaman digani. Bu kabe narsalardan chuchimagan kishi, shart qilishi kirak imas. Umradagi talbiyani ihramdan boshlab ta tawafga kirishgun cha itiladi. Makkega itib borgach, umrasi uchun, 12:15 Ka'bani yitdi marta tawaf qiladi. Tawafning boshlanishi ham, tugashi ham, qara tashdan hesablanadi. Qara tashni un qulibilan silaydi. Imkan tapsa, upadi. Buna, qara tash fayda ya zarar yetkaza alad edib etqad qilib imas, balki Allahni uluqlab wa Rasulullah sallallahu alaihi wasallamga irgashib qiladi. Tashni upishga imkan tapmasa, 12:46 Unu quli bilan silab qolini upad. Quli bilan silashki emkan tapmasa, adamlargiya tqilmaydi. Chunki tqilinq, uziga ham, boshqalargiya ham azar biradi. Xushu onu kitgazadi. Wa tawafni, ibadatlik khususiyatidan chqaribibaradi. Gahida, u sababli, janjal suran kilib chqadi. Shunim uchun, uzaqdan bulisaham, quli bilan ishara qilishi, 13:15 Unga kifaya qiladi. Tawaf qilayat ganda, ka'bani chaf tarafida qaldirib aylanadi. Rukni yamaniye itgach, imkan bulsa, unu upmastan quli bilansilaydi. Imkan topmasa, adamlarga tqilmaydi. Ka'badan, faqad qara tash, wa rukni yamaniye gina, quli bilansilanadi. Chunki ik gelasi, Ibrahim a.s. qurgan, paydivar ustiga qurligan bulib, 13:46 Paygambarimiz, sallallahu alayhi wa sallam, faqat ik klasini silagan ikanlar. Rukni yamani bilan qoratosh orasida, Robbana atina fid dunya hasanah, wa fil akhirati hasanah, wa qina azaban nar, digan ayatini aytiladi. Manasi, parvardigara, bizga bu dunyada ham yakhshilik ata qilgin, akhiratta ham yakhshilik ata itgin, 14:15 Duzax azabidan asragin, qaçan qara taşini Tugrusiye kilsa yuqarida utkan amallardan imkanida barini qiladi, wa Allahu Akbar didi. Tawaf qilay atkanda uzu xoqlagan zikir, dua, wa tilawatlarini qiladi. Chumki ka'bani tawaf qilish, safa wa marwa orasta sayi qilish, wa cemaratlarga taş atish, Allah zikirini ada etish uchun mashro qilingin. 14:44 Uxbu tawafda irkeklar uchun tawafnin hammasida izdiba qilishlari, wa awalgi uxta tawafda ramal qilishlari sunnat. Izdiba dib, on yelkanı oçib, ridanin urtasını on kultuk astiga, iki tarafini isa chap yelka ustiga tashlab koyushga itiladi. Ramal isa, kicik qadamlar basib, tez yurus digani. 15:12 Tawafna yittim ertak ilgandans hun maqami Ibrahimnin aldiga barib. Wattakhidhu min maqami Ibrahim musalla. Wa ahidna ila Ibrahim wa Ismaila antahira beytiya lit taifina wal aakifina wal rukka'i sujud ayatana uqidi. Manasa, wa Ibrahimnin Ka'batullahni binaqla yadgan waqtada turgan urnana. 15:39 namazgah qilib alindidik. Wa Ibrahim bilan Ismailga, minin baytimni tawaf qilgu uchilar, u shayirda ibadat qilib turucilar, ruku sucud igalara uchun pak tutindib buyurdik. Sun, imkanı bulsa, maqami Ibrahimnin arkasida unga yaqn raqcayda iki rakat namaz uqid. Agar tqilinj bulsa, uzaq raqda uqsa ham bulad. 16:08 Bu namazning birinchi rakati da kafiron surasini, ikkinchi rakati da ikhlas surasini oqiladi. Tawafning ikki rakatini oqigandan sun, zamzam sudan qan qancha ichadi. Sun imkani bulsa qara toshka qaytib barib unu silaydi. Imkani bulmasa unga quli bilan ishara qilmaydi. Sun safa taqi tarafki yuradi. Unu kurganda 16:37 إِنَّ الصَّفَى وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوْ إِعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَإِنَّ اللَّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ 17:06 sayi qilishinin gunahi yogdur. Wa kim uz ixtiyarila yaxshilikini niyat qilsa, bas albatta Allah shukur qilgochi, taqdirlochi, wa bilgochidur. Sun, safaga chikadi. Wa kaabaga yuzlanib iki kulini kutergan halda, Allahga hamdaytadi. Wa xoklagan narsalarini surab, unga dua qiladi. Payganbarimiz sallallahu alihi wa sallam, safa wa marwanin ustuda, 17:36 La ilaha illallahu wahdahu la sharika lah, lahul mulku wa lahul hamdu wa huwa ala kulli shayin qadir. La ilaha illallahu wahdahu, anjaza wahdahu, wa nasara abdahu, wa hazamal ahzaba wahdahu, dhib uch marta takrorlar, wa shular orasda duaqlar idlar. Sun, safadan marwa tarafka qarab yurad. 18:04 Yaşil çıraqlı belgige yetgeç, imkanı bariça, bırauga azar birmey, ki yingi yaşil çıraqlı belgigeca tez yugiradi. Ki yin marwage yetib bargunca, adat tagi dayi, addi yuradi. Yetib gelgeç, unun üstüga çıxadi. Wa, qiblaga yüzlanib, iki qulini kutarganca, safa üstuda qilgan zikir wa dualarini qiladi. Sun, 18:31 Marwadan safaga qarab yoradigan orinlar da yorib, chapadigan orinlar da yogorib baradi. Sun, safaga chqadi, wa kaabaga yuzlanib, iki kulini kotargan halda birinchi marta qilgan edik, doa qiladi. Sayinin qalgan qismida, uzi yaqtirgan zikir, qiraat, wa dualarini aytadi. Safa wa marwanin ustiga chqish, wa ikita yashil chiragli belgi araste yogorish, 18:58 Wajib imas, balki sunnattir. Safa bilan marwa arasta yitti marta umranin sayini qiladi. Unu safadan boshlab marwada tugatadi. Sayinin har martasida erkeklar ikkita yashil çirakli bilgi arasida yuyuradilar. Ayorlar uchun bu mashru imas. Sayini tugatgandan sun erkeklar soçlarini qirib aldiradilar, yoki qiskardiradilar. 19:28 Qirib aldirish afzal, chunki Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, sacini qirib aldirgenlar haqiga uch marta Allahdan rahmat sorab dua qilgallar. Qisqartirgenlar haqiga isa bir marta dua qilgallar. Ayollar isa sacilarini uchidan bir barmaq uchu miqdari da qisqartiradilar. Shubilan umra amallari yakunlanadi. Shundan sun, ihram libaslarini yechib, 19:56 Uz kimlarni kiyshadi. Indi, atir surish, soch vatir naqlarni alish, wa uz ayaliga kushilish kabi, ihramda haram qilingan narsalarnin hammasi, halal bulan. Wa an Aishata radiyallahu anha qalat, Qultu ya Rasulallah, naral jihada afdala al amal, afala nu jahid? Fa qal, lakunna afdalu l jihadi, hajun mabrur. Rawahul Bukhari. 20:26 Aisha raziyallahu anha ruwayat qilib, ey Rasulullah, jihad ing afzal amal dib bilamiz, jihad qilmaylik mi didlar? Shunda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam sizlar uchun jihadning ing afzali mabrur haj dardidlar. Quran wa sunnatta jihadning fazilata haqda kup ayat wa hadislar kilgalligi uchun, Aisha raziyallahu anha jihad ing afzal amal dib bilamiz. 20:56 Digan ikanlar. Hacda, kishi uz havayi nafsi bilan kuraishgalligi uchun, unu cihad dimnamladilar. Bu hadista, ayollar uchun cihadnin ing afzali, maburur hach qilish ikanligi bayan qilingan. Shubilan, ushbu darsimizni yakunlayimiz, wa Allah haqlasa, unu kilgusi darslarimizda davam ettiramiz.