♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersSesҚадр кечасининг фазилатиadmin·3 views·5 months agoУшбу маъруза қуйидаги мавзуларни ўз ичига олади: – Қадр сурасининг сабаби нузули; – Қадр кечаси қачон? – Қадр сурасининг тафсири; – Қадр кечаси аломатлари; – Закот фарздир; By: Файзуллоҳ Домла Source: IslamHouse.com · Файзуллоҳ Домла#Audio#IslamHouse#Файзуллоҳ ДомлаMetinbeta▸Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.0:00Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah. Wassalatu wassalamu ala rasulillah. Amma ba'u. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Allah subhanahu wa ta'ala gahhamdlar wa shukurlar sanalar bursin. Sizi bizlerine rishbu mubarik Ramazan ayide. Bu yarimine0:32ibadatman utkazisik ki Allah muvafaq kuldi. Allah bu qiyatin ibadatlarimizde hatalari busa, gunahlarimiz busa, kanciglarimiz busa, Allah hammalarimizi Allah maghfiratisim. Ve Allahi hamlar busim, Allahin kalamini khatima qilib, khatim Quran, ni'matini hem Allah bu masjidde tapishiki hem Allah muvafaq kuldi. Elbette bu khatim Quran,1:04Shino uchun?1:38Allah subhanu wa ta'ala, bradallar, shunca umrini bergen zatka shukur, hamd etib, qolgen bu Ramazanini, wa qolgen umrlarimizde ham, Allahke ibadatini cilik kupi itirishigimiz, wa Allah nasib qimegan, qancha qancha bandalariga, nasib etmigan, bu kunni Allah suzu bizariga, nasib etkaniga, Allahke shukurini ziyadaqilishigimiz kirak. Wa albatta shundagini,2:07Allah qalgan umrlarimizin barakatli bulishiga, yani Allah bir sabab qiladi. Demek, bu cumada asasan qadar gec'asi, ve Ramazan ayida peygambarimiz sallallahu alaihi salamna qilgan amallari, hususan ahirga on kullikta, ve ondankigan köb yaru bradalarimizna,2:38hayr-i sadaqatlar qiliştigi, khususan Allah farz qigan, zakat masalasigi qisqagini tohtab-ı tabir. Qadr keçesi, bradanlar, bu ümmetke khasbogan Allahni bir fazli, yani leylatul qadr keçesi, bizdan aldingi ötgan, ümmetlerge nasib qime geregan. Allah ularga bu keçeni birme geregan. Leylatul qadr keçesi,3:13Muhammad sallallahu alayhi wa sallam n'ummatiga khasbu gan Allahnih bir fazli. Bu haqda, Abu Hatim, yani Rahmatullah alayhi, rawaidqi gani kallar, an Ali ibn Urwa qal, dhakara Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam, yawman arbatan min Bani Israel. Yani kullardan bir kuna, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, Bani Israel qawmadan,3:47Tur nefer ademne zikir qigenek. Yeni tur nefer ademne bani israil qovmiden. Yeni bizden aldigi utgen ummetten, shulani, yeni istegenek eller. Yeni sahabalarini huzurlarida. Abadullahi femanini amen, lam ya asuhtur fata'in. Yeni seksen yil ibadat qigen Allahke, birgen umrinde, seksen yil Allahke ibadat qigen, bir,4:16quz uqchib yumgan chanikubogan waqtahan bradallar gunah ishqima ganagan. Yani bran marta saksan yin icida ular Allah ki hicqanda isyan boladigan, gunah boladigan bar amal nixima ganagan. Fadakara ayyub, wa zakariya, wa hisqila ibn al-ajus, wa yusha ibn al-nun. Yani usha turd nafar insallar ayyub, wa zakariya, wa hisqila ibn al-ajus, wa yusha ibn al-nun.4:47Qal, fa'ajib ashabi Rasulullah sallallahu aleyhi salamin dhalik.5:18umir boyi Allahinu ta'ati de gunah kumasin utgazisi bu cuddiham qiyin bagan darsan. Bu xic, yani khususan bu ummet Allah subhanahu wa ta'ala yani isfatla gandik gunahtan xalib umagan. Fa'atahu Cibri'in, manashi wahdada sahabalani ta'ajjib langan bu halatida Cibri'in alayhis salam Rasulullah sallallahu alayhi salamda aldalariga.5:51Ukshi, yani Jibril ayittilarki, ya Muhammad, acibat ummatika min ubadata halu'in nafar thamanina sana, yani sizi ummatiyis seksan yinqigan bu tur nafarini ibadatlardan ajeblandila. Lam ya'su tur fata'in, qad anzala Allah khayran min dhalike faqara alayh. Yani Allah sizlerga unnan ham yahshirağını Allah sibirdi. Allah sizlerga nazil qıldı.6:21Yani, a'ubu billahi min ash-shaytani r-rajim, bismillahi r-rahmani r-rahim, inna anzalnahu fi laylatin qadr, wa ma adraqa ma laylatin qadr, surasi nazil. Bu ganaygan, miradallah. Dimak, sabab-i nuzulga bazima shu ruwayat kiltirganaygan. Bashqa bir ruwayatta, taygambarimiz sallallahu alayhi wa sallamna, ruwayat filnadiki, u zatike ummatini yashkul satirganaygan. Yani, bu ummatki birilgan u yash,6:53Yeni, umar, a'mar, ummati, mabey, nasiddin, sab'indigallar. Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam bu ummatin niyashi altimish midan yetmish ortasda bolar. Ta qiyamati qiladi ummatin niyashi altimish yetmish ortasda bolar. Lekigin, bunakigin, yetmishiyan, saksan, toksan, kirgallaran baro de etsibizmukul. Lekigin, qaliban, ciddi kubcilik umar qoradini adam bana shu yaşda bolar. Qalib alinyan bradallar. Takat, hamma adam...7:2390.000 adam bu 70-dən 60-70 ortasi dil miydi? Allah bir edir kimgedir qandaq umir. Lekidin, qaliban bu ummetin cidik kopçiligi koradigan umir 60-70 ortasi bolarigan. Ev masha Allah miber. Ya ki Allah qan chalil qahiligan umir belgan busa, shu ummetigi hamasini, ummetini, yashi, umri peygambarimizgi kursati bildirilgan agan.7:50فَكَنَّهُ تَقَاصَرَ عَامَارَ أُمَّتِهِ أَلَّا يَبْنُغُلْ مِنْ عَامَلِ اللَّهِ بَلَغَ غَيْرُهُمْ مِنْ اِتْمِثِّي طُولِ الْأُمْرِ8:20500 yilleb, 400 yilleb, 1000 yilleb Nuh aleyhis salam, yani 50 yilkem, 1000 yil Allah için davat kıldı. Allah bana şunca umur bergen. Ular bu umurda Allah yolu degi ta'ati, ibadati. Lekin bu ummet 60 yil, 70 yil umur berilse. Lekin qiyan umurda, bu berilgen umurda qiyan amalları az. Yani Allah'ın hakkına adak alması giden.8:48Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam qalbati qendidi bir halat vucuti qiginigan. Fa'atahullah laylatal qadir. Ana shu halatidakigin Allah bu ummetke qadir kecasini birginigan. Shunu uchu ulamalar, bu qadir kecasi bu ummetke khas mi? Ya ki utki ummetlergi ham biriligan mi digan masalada, ush bu ruwayatni kirtirishginigan. Demek qadir kecasi. Qadir kecasi nima uchun?9:22Laylatul qadr, yani qadr kecesi, mətələl. Bu haqqıda, uşaq, qadr suresi də ulamalarımız haqqıda cüretçirali qilib keltirgan ikenlər. Lekin awal Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamdan bir hadislari kegan iken, bulannı awal tanışıb çıqamiz. Rawaxulu Bukhari, an A'ishata radiyallahu anhuma, anha anna Rasulullahi sallallahu aleyhi wa sallam taharraw laylatul qadri fil vitr min al-ashri al-awakhir fi ramadan.9:52Demek, Ayşe anamız, radiyallahu anh, heyt edilir ki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, etdilir, qadir keçesini, ahirgi onkullikini vitir, yani, taq keçelerden axtarinilir digilir. Yani, ahirgi onkullikini, qadir keçesini, ahirgi Ramazan, ahirgi onkullikini, taq keçelerden axtarinilir digilir. Veyene, imam Bukhari, Abu Hurira, radiyallahu anh, hudan ruayt qigin hadiste, kim egen, Ramazan ayinde imam bilen,10:23yani bu rozani Allah minge farz qibirdi, bu Allahni buyurgan amri, bu ibadat digan iman bilan, tasdiq bilan, ve bunu iwazgi Allahni tutulgan, rozani iwazgi Allahnin huzuridan, bu rozadar bendesini belir digan acir sabini, mukafatini umit qilib, yani iman kiltirigan halette roza tuta digan busa, Allah derti gunahlarini mağfirat qiladini. Yeni,10:52Kim qadr keçesi de iman bilen? Bu qadr keçesi Allah Kur'an da zikir qigan. Rasulu sünnetli de bayan qilingan. Bu Allah'ın emri, qadr keçesi bayan qilingan. Bu keçe mübarek, bu keçenin fazini bilgan halatıda, iman kiltirgan halatıda, bunu keçeni, sabini, mukafatini bilgan, umit qilgan halatıda kim qadr keçesini utkizadigan busa?11:18qufira lahumma taqaddama min dhamiya. Unun barcha aldingi utkani gunahlarini Allah maqfirat khala deyittilani. Dimink, bradanlar, qadr kecasi yana takrar esimiz. Bu leylatul qadr kecasi, bu kecada utkazilgan, kecani bedar utkazilgan, vetaat ibadatma utkazilgan bu keca, boska qadr kecasi bomagan.11:50aydan min yil, yani min aydan kura yaxshirahtir. Bir kece, qadr kecesi, qadr kecesi gomagan, baska min aydan kura yaxshirahtir. Nimas bilan? Agar shu keceni tapishlik bilan, shu keceni taat, ibadat bilan, yani iman bilan, umit bilan, yani Allahni, wa Rasulini, sunnatiga mafuk halat utgiza digan busa bradarlar,12:19min aydan kore yaxshiraftan. Bu kece faqat demek, Muhammad sallallahu aleyhi wa sallam ummetige khas. Su bizge khas. Bizde aldinge otka ummetlerde demek, bu kece berilmegen aga. Ibn Umar radiyallahu anha itadlan ki, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, kanda otki zarda, bu ahirga onkoliqna. Ya attakiful ashra al-awakhira min ramadan, muttafaqun alih. Imam Bukhar wa Imam Muslim ruwayqina hadiste, Rasulullah, peygambarimi sallallahu aleyhi wa sallam,12:51Aldingi ve kilesi gunahlari ham maghfirat qilingan zat, bradarlar. Aldingi ve kilesi gunahlarini ham Allah kicirgan maghfirat qilingan zat, ahirgi anashi on kullihte itikaf halat utkizarikan. Ayşe anamız radiyallahu anh itadlar ki, peygambarimiz sallallahu aleyhi sallam, ahirgi on kullihte itikaf utkizad Ramazanin ahirgi on kulliqda. Vafat tapgun ece.13:17Ta Ramazan fariz bogenden kigin, ta umrni ahirgeci, ahirgi onkullikdi Ramazanin ahirgi onkulligde itikaf halat itkizarekin. Wa u zatden kigin, wafat xigenden kigin, xatirlari, ayallari, analarimiz itikafini doam itkizdi, dib imam Bukhari, imam Muslim rovaid xigin iken. Endi itikaf nime? Itikaf, bu, Peygamberimiz sallallahu alayhi salamini sünnet bogen amallari. Sünnet amallari. Bu,13:47Etikaf, erkek kişi, məsələn, erkeylərgə, məhsiddə, cami məhsiddə, en yaxşı etikaf digən məhsiddil haramda. Meni Mekke-i mükarramədəgi məhsiddil haramda etikaf otkar dişdiygin. Yəni, ahirgi onkullikdi. Demek, ahirgi onkullikga kirişdi, on toqquzıncı künü demek, Qubayl mağrib, Şamdan aldı, etikaf otkar digin adam məhsiddiga kirədi.14:21Demek, en yaxsi masjid-i haramda Mekkada, unnanki masjid-i nabawida, sonra masjid-i aqsada, vasonra cami masjidada oturiladi. Oturgan adam nima qiladi? Oturgan, etikaf oturgan adam ta'alim vata'alim uchunmaz. En dars alib, dars birishi uchunmaz, mıradallar. Fakat, Quran okub, Allahini zikir qilib, kecalar tullani bedar qilib, Allahini uyida zikir qilingan halati oturiladi.14:52Lahu, bi mani, bi faydi, qibat suzad otirmaydi, bradala. Etikafke, yani, tapiladigan, acil sababke, xalal yetkizadigan amallad bulan. Brunu qibati bulan, vahashi haqili, yani, baski sauda satigini otirmaydi digan. Shunu uchun, ahirgi on kullikdi, cami masdirladda, masalad, insan, ushe yatar, uyquz, kichasaham, kunduz kunaham,15:22Manashu masjidi ta'at ibadati ot qizadi. Ortadad sohba, ta'ali, dars, bu neqan darsaga, yani bu masjaga. Faqad itkaf otargan adam zikir qilib, quran okub, Allahni islab, namaz okub, nafil namazları, manashu halati ot qizadi. Faqad tashqaliga zarurat bogandagin acqada. Hacat, taharat uchim, yaki mumisa u adamda, yani sahallik, iftaliqini apkibiratigan, baranta bir adam bomasa, ushingi, zarur chixim, yaki labud,15:54cikishligi lazim bugan halati busa. Ya ki bir mahalla masitda busa, cami masitun, cumaa namazin adan qilishib uchun, mara shu urunlar da gini, cikadi halas, bradala. Yetikaf mara shun irsa. Insan, yani, umridan, hic bu misal, bir marataba, Rasulullah sallallahu salamni, uch bu sunnatlariga, amal qibu isliyik, elbette, shu sunnat ahladan bu qalishige, qiyamat gunda, bu shaksiz wa shubhasizdir, inshaAllah. Ya ki bu misal, bazim ulamani itkinikallar ki,16:25Hic bomasa, bir kumma, bir kece kunduz, ik kece kunduzma. Yani, bana shohalat utkali shik, yah sheykan. Asha anamiz radiyallahu netadlar ki, paygamberimiz sallallahu salam, yashtahidu fi ramadana ma la yashtahid fi ghayrih, fil ashil awakhir. Minhu ma la yashtahid fi ghayrihim. Yani, baska aylarda, kumagen ta'at ibadatlarna, kub kumagen amallarna ramazan ayda qiladlarna.16:56xama tamandan, hali qa itkan imizi, itkan qi cumada ittik, sadaqatlar bosun, xayr ihsanlar bosun, daalar bosun, nafil namazlar bosun, yeni Quranini talin, zikir, yeni tilawat bosun, ya ki mamesa tasbih, takbir, tahmid bosun, cemiki, basqa ayinada cide kob qilalmagan amallarini Ramazan ayida kob eytirar kallar. Wa khususen, ushbu Ramazan ayini ahargi on kulligidi,17:24qalgan Ramazan ayini yigirmak kulligida qimagan ibadatlarinda ahirga on kulligda kobbeytilarigallar. Haligin nafad namazlari, kechilari bedar ulkidib ta'at ibadatta, zikirda ibadatta bolusligi. Yaqi sadaqat, xayir amallari. Shunu uchini ham, bu ayda bradallar, bugan, onbeshinti kum boladigan busi, yanan, besh gundanki ahirga on kullig. Buz ahirga on kulligda qilarikamizdi, demi ushani bir kobbeytilarikamizdi, yigan, bradallar, bizga tulil amal,17:55Buna qayangir fikir kebasin. Çünki biz ahirgi umum kullike qaysimiz yetamiz, qaysimiz yetmiriz. Bunu Allah biladi. Ayşe anamız yana etedler ki, Ya Rasulallah, agar min, agar ayta in alimtu ayya leylatin, leylatul qadr, ma akulu fiha. Agar leylatul qadr kechasini bilsem, şu kecha leylatul qadr iken, deyib, şu kechani bilsem, nima qiley? Qaysi bir amalini qiley? Deyib soradlar.18:22shun da etdilar ki, Aysha anamizga, Peygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam, Allahumma innaka afu'un tuhibbul ahwa fa'afu'anni. Rawahu Tirmizi, imam Tirmizi rivayatqini hadiste, u shubu du'ani köp etgin. Ey farvadigara, sen afu' qilguci zat san. Çünki, afu' qilguci zat, Allah subhanahu wa ta'ala bradalar acizli giden, Allah'ni keçirishi, Allah'ni maghfrati, u zatna acizli giden, yaki başka zemmez.18:51Allah qadir zat, u shiq bendesini qigan gunahki caza berishiki ham qadir bugan zat, braderlar. Lekin, ular Allahnin sifati, u zatnin rahmati, bu bendesini maghfirat qilisigi ustun rahtir, cazala shikiden kore. U zatnin rahmati, u zatnin raufur rahim bugan zat, braderlar, afiyati, afuqil guj sifati, braderlar, gazabiden kore ustun rahtir.19:19Shunu uchun, inneke afuun, sen afu qilgo uchizatsan, kechirgo uchizatsan, maghfrat qilgo uchizat uziysan, tohib bul afa, sen afu qilishni yaxsh goresan. Qarayn ki Allah, biza har qanche günah qisaygan Allah ki tawba tasarru qiladigan busay, yalini yalvarib Allah ki haqiqatan ham inawat qiladigan busay, bradalar Allah kechiraregan. Har qanche günah qisay, bradalar. Shunu uchun, uylemeynik biz shunje günah qildandib.19:52O halanki Allahni rahmati keyndir, bizi günahimizden gore. Agar biz haqiqi tawba qiladigan bu sayin, Allah albette kechir adi, bradarlar. Sen albette afiyatni, afuq kilişini yehşi goresen. Fa'fu annin. Yeni, meni afuq qigin. Günahlarimda maqfirat qigin. Çünki, bradarlar, bu yelenib, yalvarışlik, bu zatni, yeni, acizgiden emez, bu zat qadir bubtirib. Cazagiham.20:19Bu bendesini qiyan gunahlarimizgi ceza birishi ki, har sanayda qadir bugan zat Allah subhanahu wa ta'ala, den biz biraderli afi sura yapgaya, sununchi Allah yaxshi kurar iken. Sununchi birin sahabi kirli Rasulullah sallallahu alaihi wasallamda aldiga, Ya Rasulullah, mini gunahim shun dabir ulken ki, eger mini gunahim yeryuziga tarqaladigan busa, yeryuzinin yer ahlini halak gulan dedilar. Mingi tawba qizam Allah kiciradi midir surada?20:51Shunda Peygamberimiz Ra'ufur Rahim, Allah mihribanzan. Allah gunahlarını keçirgociz al, dediler. Wa Peygamberimiz dediler ki, sen guah kiltirgenmisan, iman kiltirgenmisan, an tashhadu allah ilahin Allah, wa anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu, dediler. Dullar halige sahabetler ki, ya Rasulullah, inni ashhadu allah ilahin Allah, wa anna Muhammadan abduhu wa rasuluhu, dediler. Iden, yubaddilukallahul bihal hasana.21:21Demek, sen iman getirgan busayn, agar tawba qigan busayn Allah dima, seni bu qigan gunahlarinda yexsi salih ammallarga eylendiran, hamasini qiciran dedilar. Allahu Akbar, Allahu Akbar dert haligi Arabi khursan bolib. Yani, qoşları usib pozan tozgan, hassasliga suyangan, munkegan kegan uşbu sahabi, meni gunahım şu qadar ulkan ki, ya Rasulallah, agar yeryüzün halakla da.21:49yeryüzüye günahını tarqatladigan Musa, brantı bir canzat qamaydiygan sahabi, Allahu akbar, Allahu akbar, defi kursan bot çıq yetti. Bir şart, şartını ma bilan, brada Allah, tawbatan nasuha, yani haqiqi tawba bilan. Şunun için Allah s.w.t. wa alladhina, iza fa'alu fahishatan, aw zalamu anfusahum, zakarullah, fastagfaru lidrubihim, wa mayagdi lidrubay illallah, wa lam yusirru ala ma fa'alu wahum ya'lamu. Ular agar bir fahish, günah ishqiladigan Musa,22:18Ya ki nafslariga zulum qiladiga Musa, Allahni isiridiladi. Allahdan gunahlariga maghfarat soridiladi. Allahki tawba qiladiladi. Wa lam yaqfiru dhruva illa Allah. Nimi uchini tawba qiladiladi? Chunki gunahini Allahdan baska hechkin maghfarat qimidi. Lekin bi shart, nimi? Wa lam yusirru ala ma fa'alu wahum ya'lami. Indi bildiladi mi? Bu gunah ikalligini bildiladi mi? Tawba qildiladi mi? Indi bunge qayti qimidi. Bu amalini qayti qimidi. Mana bu shartinan, bradallani,22:49Allah hama gunahimizdi, harqanci ulgan bu mese Allah mağfiret qiladi. Şunu üçün, gunah Allah keçirar mikan, mi şunca iş qildim, şunca gunah qildim, endi ki, bu yaq indi, nümebisi boldi endi, bolarim boldi degin, gafir mi ili, bradar? La taqlatu min rahmatillah. Allahin rahmatina umid uzmi ili? Kim Allahin umid eden, yani rahmatina umidini uzadi? Özge zulum qini adamlar. U adamlar,23:17Demek, qadr gecesi, laylatul qadr gecesi, bu, sizubis, ummet muhammad, sallallahu aleyhi wa sallam, bir niamat iken. Yende, uşbu surade, a'udhu billahi min ash-shaytani r-racim, bismillahi r-rahmani r-rahim, inna ya anzalna hu fi laylatul qadr. Allah subhanahu wa ta'ala bitti.23:52La shak. Shaksiz wa shubhasiz. Wahidul ahad. Allah bitte, yalqiz bagan zat. Ilah, ma'bud bagan zat. Allah yalqiz bitte. Lekin inna biz, nev etiyat. Numoy chen degende, ulamalarimiz, mufasirli etkini keller ki, inna bazbi ayatlarda, inna nahnu nazalna zikra, biz ayatini, zikrini nazin qidi, Quran nev eti. Biz degende, özinin shanini uluqladi Allah. Çünki haqiqi uluq bagan zat,24:20ḥaqqiqi ulu laʿishqil laʿiqbu laʿizat nima? Kim? Allah Subhanahu wa Ta'ala. Inna anzalnaahu fi laylatil qadar. Anzalnaahu nima bu? Anzalnaahu ulu naziqliq. Bunnamrat u kitab Qur'ani karimda. Fi laylatil qadar. Laylatil qadar di bu yadda, u shubu suri ayatta mubham kaldar. Qachan u laylatil qadar. Baqara suratida shahrul ramadana allazu unzilafihi qur'an.24:46Anabu ayati demek, anabu nazili bogan kitab qacan nazili oldu? Ramazan ayda. Demek, Laylatul Qadr qaysa aydaykan, Laylatul Qadr faqat Ramazan ayda. Inna anzalna fi Laylatul Qadr. Wa maa adraaka maa Laylatul Qadr. Quranin uslubi, sizda qattan hanbala laylatul Qadr. Agar bir ulu, yani bir, Allah subhanahu wa ta'ala bir ulkan bir, ulu bir, narsa haqda, Allah habar bergan busa,25:17jidikub ayatladan, mana shunda uslublan bayan qaldi. Vamaya adra kemaa leylatul qadran. Sizden leylatul qadran qattan ham biladlari. Nimasini biladlari? Qattan ham bilmastik, bradalar. Bu qadr kecesi degi, bu qadr kecesin fazlini, bu qadr kecesin mubarakligini, bu qadr kecesi de Allah tamandan birladigan Allah'nin rahmati, vatanazal malayka, yani butum yeryuziga, hatta tashlarini adaddan ham kurekubra.25:48Unnan ham kub parishalan nazir bulishigi Allah min rahmati sabibidan. Mana bun asansida qittan bilallari. Wa maa adra ka maa laylatul qadri. Laylatul qadri qittan bilasna sizda. Laylatul qadri xayrum min alfi shahabi. Qadir kecasi demek bu min ayin. Qadir kecasi yog bugan min aydan kore yaxshirahtardib. Allah sizi buzlarga bu kecani na qadar uluq ikalligini uzi bayankum beldi. Agan Allah bayankum aganda, bradarlar, biz bilmagan bulardik.26:18qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr26:49Allahni mahluklarinin bir yirlik umri hukum qillariga. Yeryuzdagi togulish ham, kasal bolish ham, ulish ham, musibat, bala, afaj, nimi bolishan qatini zari, yeryuzdagi umur, amir, Allahni bu bir yirlik, yani amir, Allah parisdalariga bayan qib birariga. Shu qadir kecasi da. Demayit qadir kecasi,27:23Bə min yin, min ay qatir keçesi yu bəgan aydan kore yaxshiraqdı. Demek küm əgər qatir keçesini idrak kili topa digan busa, bu adam min ay qilgan ibadatdan kore yaxshiraq keceni topa digan. Əgər bu kecen taat bilan, ibadat bilan, zikir bilan, iman bilan, və bu keceni sahabını umit qilgan halatı tizadigan busa, min aydan kore yaxshiraqdır.27:53qadar kecasi yob, oynan. Salamun hiya hadda, yani, tenezzalul melaikatu fiha, warroh, bu kecada, melaikalar nazir boladi. Qazan kecasi da yer yuziga, melaikalar ham bradala sigmik edarga, allamda rahmatinan, bu kecanin fazidan. Bu kecanin rahmatinan, melaikalar yer yuziga, Cibril alayhi salam ham nazir boladikan.28:22Perişteler, ey uluh perişteler, Mikail, İsmail perişteler, ehem, vıradırlar, bu keçede nazil bular iken, min kulli emr, yani, bu keçede nime, Allah subhanehu ta'ala, yedi ahlini, emrini, ularini tadirini, ularini rizqlarını, emellerini, salih, ularini tuğliş, öliş, cemiki emellerini, Allah subhanehu ta'ala, bu keçede, urun bihfiyan, bihizni rabbih, min kulli emr, Allah nizim bilen, perişteler iken, bayan kılnadi,28:55bu kecada taa taa ngecab bramma yamallik bomasikan.29:27faqat xayirli bolarigan. Xayirligi qilingan dualarimiz qabul bolisdigi. Allahin rahmati, aga qilingan istighfarlarimiz, gunahlarimiz, taubalarimiz qabul bolisdigi. Allah qilingan istighfarlarini qabul qilib, gunahlarimiz maqfirat qilisdigi, bradarlar. Nemay ki, bende soley digan Musa, bradarlar, hamasi bu kecada xayirli bolisdigi. Aga xayirli bolisdigi. Indi qadir kecasi, haqida, burun yigirmi itti.29:58Mubaham halatda qaldi. Aniq bumadi qadr kecasi ta qiyamat keci.30:29Bu hem Allah'nin rahmeti iken, agar biz biladigan busay. Sababi, ahirgi on kullihta, har günü bende qadir gecesi, shuyur kundir. Mana shuyur kundir qadir gecesi deyib, uxlamasdan ta'at ibadatda qiqqishligi bradarlar, shayat bradarlar, bu insan ta'at ibadati kopetir isi ozigi fayda. Istighfarini, zikrini kopetir ozigi fayda. Shunu için hem Allah'nin bu bradarlar rahmeti iken. Aleykin ulamalar ixtilaf qilixti, sahabalar hem ixtilaf qilixti.30:59bu kece, xayz kece, lekin hadislari, kub hadislari muafiq demek, taq kullar dadi ishti. Hama kuna, yigirmadan, yigirmabirga, yigirmadikiden, yigirmayuchga, taq kecelerde ahtarlari, hama kecelerdi. Va bazib ulamalar etkenlikanlar ki, yigirmayettin ki, kecede bolaydi, yigirmaltin, yigirmettin, utar kecesi digan, ruwasilarki digan, bu mashkur qol, dib bazib sahabalar, hatta qasaym aham itib etkenlikan. Lekin asahul qol en torisi, ulamalarimiz,31:28qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr qadr31:57Demek, alamatla, bu kece musaffa boladi. Ayham, tiniq, musaffa boli. Sakin, xatircamli boladi. Bu kecede na sawuq, na issuq boladi. Insange yakumlik kece boladi. Bu kecenin halati, havasaham, insange nahayt yakumlik. Sawuqham, issuqham imaz. Musaffa, xatircam.32:30Wa bu keceda, shaytallarga yulduzlargan ulaqtirlimayda, cinlarga, hatta tangaca. Wa bu kecen alamata, tangada qiyas chikanda, har kumida shulesin yayib imas, abbaq bir halata chikada. Chinki bu keceda, malaikele salamun hiya hadda tatla'il, matla'il facir,32:58o shayta parisilar ham kubligi nazil bolisigiden ulanin judi kub ikaligiden ta inda kuterlisigin oqtade, quyashini o shay shulasini tosarekin, abpaq bir xalatda chikarekin. Yani, Badr kecestaygi ayqanda boladigin busa quyashin ham marashudu abpaq xalatda bolarekin. Wa bu kecede shaytallar ham bomaydi. Yani, wala yaxni li shayta yaxru jama'ahan yawmaydi. Shaytallar ham chikmaydi bu kecede. Qadr kecestin fazi, baragadi, shunda iken, bradarla. Shunu uchun?33:29Bu keçeni, bu keçedeyken, unda ayitendibdir, fakat 24-25-ge, ya ki 26-27-ge otersen, ya ki 29-29-ge otersen, ki amna hu min ayini faizini tapkendik, özimizgi, özimiz orullanmaylin brandarla. Bu keçeni, ahirgi umukta, harikini taat ibadatda otkiz elik. Demek, qadir keçesi haqidi, bu keçede, elbette etkenimizi qadir keçeste, yillik, bütün mahlukatlarini, yillik amallari taksim qilnareken,33:58bahtligam, badbahtligam, ulimham, toglishham, rizqham, amallarham, ibadataham, basqa bala, qaza, afat, musibat, xorsanchilik, Allah'in barakatlari bu kecedi parisiyalariga, muakkal bugan parisiyalariga taksim qilib bildirlariga, ta kingi leylatil qadir kecesi gecem. Shunu uchun bu qadir kecesi braderli günahlami tawba istafar eyti ilik. Allah'dan sonra mağfirat qililik, shayit Allah bizlarga qadir kecesini bersa,34:24Bu qadir kichasi, biradarlari, min ay qilingan ibadatlarimiz, kingi qadir kichasi yitamizimiyak yogun, biradarlari. Bu qadir kichasini, bu umbetki khas ikalligini, Allahini fazi ikalligini, nimat ikalligini bileylik. Walbiddi bu kichadi Allahini rahmati, barakati, farizantlarimiz, ahallarimiz, ata'anamiz, yaru biradarlarimiz, hanadanimiz, vatanimiz haqqigahim, yurtimiz haqqigahim, mu'min musulman biradarlarimiz haqqigahim, dinimizin quwat, izzati haqqigahim, dua qilisini istan chikarim eylik.34:52en yexchi dua Allahum eynik afuun, tuhibbul afafafu anna, duasi bilan, oysha anamizan kirgan hadis egan. Mana bu nasilade estan chikarim eyni, biradarlar. Unnakin etikaf masalasi ham haqda maalum, yani, bolda. Va elbetta, bu qadar kecasi da ahirgi onkiliyhta, bandalarin qilatkin ibadatlari, hayal sadakatlarina zakatlar birislikan, biradarlar, shunu uchir, bu adat shikir. Wa halanki aside, zakat, maligan bir yil, uchizi qamari ayi, yili,35:23350 birka aynan ötken busa zakat belishi wajib boladi. Lekin kog gina yar bradarlarimiz hayri sadaqatlarini, zakatlarini, manan shu ayda khuzuz ahri onkilihti beladi, shu fazildan, yani bu ayna ahri onkilihtaygi ijtihad, sadaqat, yaxshi bir amallar qataray kiralmikan degan umitte beladi. Zakat elbette bu mu'mun musulmalariga Allah damandan qini belirgan farz. Bayu badaulat busa, mali nisabki etken busa, bradarlar, bu adam zakat belishigi farz.35:50Allah subhanahu wa ta'la qur'ani karimda... ... ... ... ... ... ...36:17unu haqqini adaqimi digan buza, febashshirhum bi azabin alim, ulaiga alemlik azab bar digan ulariga yetkezin dedilar. Kim agar zakati mal dunya nisabi yetse, zakat berisdikga, likin zakatini bermese biradarlar, febashshirhum bi azabin alim, buna alemlik azabi bardir ahirette. Likin dunyani uzzahan maliga talafat, bereke kuterlisdigi biradarlar, buhan Allahini dunyada beriladigan alemlik azablariga upkala digar.36:45Yana Allah, wa la yahsaban, nallazin yabxaluna bima atahum, Allah min fadlih, huwa khayran lahum, bal huwa sharrul lahum, sayyutawwaquna maa bahilu bihi yawmal qiyamah. Ular oylamasin ki, Allahnin fazli blan berir etken mal dunyanu, ular bahilir qimasin. Ular, min özim aqlim bilan, min kucum bilan, kuc quvatim harekatimin top yapmandib, ular, Allahnin fazli blan berir etken mal dunyanu, oylamasin lan. Bundar gumanga barlasin lan. Bundar gumanga bar, ular, min özim top yapman, khala san bereman, khala san bermim mandib.37:14Baxilni qimasinlar. Elbata bu ularga yaxshilik kiltirmayda. Wa halanki bu ular uchun taqqat yamanliktir. A qanchi biradallar aga mal duniyamız qanchi kupaysi minyan biradallar shunca unis sorak sawali bar. Halaluha hesabun, wa halamuha azabun. Halaldan tapkan mal duniyaga, halalda yagan lukmayizga hesab berasiz. Haramuha azabun, haramiga azab var biradallar. Sayyuta waquna ma baxilu bihin yawman qiyama. Ular baxili qilib.37:44ulu malini haqqini, zakatini, sadaqatini, kanbaqal faqirlarga, yetim yesillarga, orniga sarif qimaganlarga, elbette qiyamat kunda uladini, uzlariga azab qilib ularga yukratiladib uynlariga. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam naitadlar ki, wakani Cibriyul, Cibriyul alaihi salam, Ramazan ayda har kuna, har kica, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam ilan uchir shahadlar. Demek bu uchira shuwa, qaisi bir halatta namalim.38:16Bizge bu muhim ham imez. Allah subhanu wa ta'ala qaysi bir halatda Cibril a.s. uchirashin irada qigan bulsa, o shah halatda uchirashigan. Demek bu bahsga biz kirishmimiz. Demek, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamdan Ramazan ayda har kecada uchirashadlar fayudari sul Qur'an. Qur'an uqurdilar. Gani Peygamberimiz Cibril a.s. ge Qur'an uqub utgizar kallar.38:47ortasi da Qur'an-nin mudarasasi, ta'lim wa ta'limi bolar egin. Wa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Jibril alaihi wa sallamla uchirashkanda, khatta min rihli mursala tis giladigan, insani yakimlik boladigan, shabadadan ham kuri yaqshirah buk gitardi. Shunna qangi bir qiraynik, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam khushbo yihidi, u zatnin yuzlardaham, shunna qangi muamiladaham, shunna qangi insani yakimlik,39:18hamishya qimlig bogan, yenaham qiraylig halati kiladladib, sifatliganagallar. Demek, Ramazan ayida, peygambarimiz sallallahu aleyhi salam, Cibril aleyhi salam ilan, bu, Qur'anning, yeni, mudarasa qilagallar. Shunu uchun, sizu biz ummetlariga ham, alimlarini siratlari ham, Qur'anning Ramazan ayida, xammashlan tashlam, Qur'an ta'lim wa ta'allumu gotargan.39:47qiraatiga, xatim qilishlika utarigan. Uthman ibn Affan radiyallahu anhu, Ramazan ayini, har kece kunduza, birin bir kece kunduza, bir merta xatim qilarigan. Wa bazibur ulamalar, har kuna, har kece kunduza, bir merta da xatim qilib, ahirgi on kullukta, iki mertadan xatim Quran qilarigan. Demek, otuz kun bola digan Musa, otuz merta xatim Quran qilib.40:14Akhirde onkullikdi ikki mertden bogaynishin, qirix merte bir ay Ramazan ayda hatimi Quran qilaraygan. Ular diyan ahli ayal, parzantlari, mal duniyarlari, tashkishlari bariydi. Lekin, bu ay Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bilan Seyyidil Khalq, Allahnin parishasi Jibril alaihi salamdan uluh parishalardan bogayn, bu zatlan qilingan sunnatlari ulari manashudda ghanimat bilisharaygan. Demek, ondanki ini hadis, Anshi Anamiz radiyallahu anhitadlar ki,40:45Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, agar Ramazan ayinin ahirgi onkulligi kiradigan busa, ahiyalli. Kece de uxlamasakan, kece de taat ibadette utarkanlar, ahirgi onkulligda. Gu ayqa bi ahla, ahillarini, ahli ayallarini, farzantlarini, kece de uygatarigan. Bu kecenin fazlini tapishlikni, kecenin ghanimet bilisikni, bu kullarini sanilindi,41:16Manabunga targhi qalargan. Wa, wa shaddal ma'zar dagan, bu bel bagna bir insan belini baglab astil iski krishti di etamir. Yani belini mustahkan baglab ibadat ki krishti, krishti di baz burlamala sharki ganakan, ya baz burlamala etkanikallar ki ahli ayallaradan ham uzilarakan. Yaqilli qilisikdan. Yani insanin tabiati mayil bagan, wa insanin kub,41:46Allahni taatadan cikaladigan bu shahwat, bradarlar, bu shahwattir. Wa halanki uze halal qibbirgan, Allah halal qibbirgan ahla ayaldan ham, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam manashunni taat ibadatini ghanimat bilarkan, khususan ahirgi onkullukta. Demek, Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam'in u shmuh hadistan ikta sizubizga sunnati, Ramazan ayide cuda ham,42:19salih amallani ku peytirarekan. Nasihatni, daamatni, wa malu dunya bilan sadaqatlarini ku peytirarekan. Qaysi bir halatta insan yardamga muqtaj busa, bu yardamlarini ayamasakallan. Wa ta'awadun ala birri wa taqwa. Allah subhanahu wa ta'ala sizu bizga, yakshilik yoliga, taqwa yoliga yardam qalishika buyurda. Hamisha. Wa khususan Ramazan ayida,42:50hamalarimiz ushbu amallarini kopetirishimiz gireyken. Yani, mal duniya bilan qilladigan sadaqat, kuch quwat bilan qilladigan yardan busin. Ya ki, bomasa, bari baradarimiz, bizi, maslihatimizga, tan nasihatga muhtaj busa, bunu ham tohtatmasik. Bunu ham kopetirishik gireyken. Hamisya qilish gireyken, lekin khususan, Ramazan ayini bu amallarda...43:17ramazanning barakatadan ghanimat milishi miskira ikan. Unnanki miya babu fadlu suhur wa taakhiru wa taakhirihi ma lam yakhsha tuluu al-fajr. Babu fadlu suhur wa taakhirihi ma lam yakhsha tuluu al-fajr. An anasin radiallahu qal qala rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam tasahharu fa inna fis suhuri baraka muttafaqun alayhi.43:53Demek, sizu biz ummatlariga roza tushatkan adam saharlik qilishlikke buyurdu. Elbette saharlikte baraka bar dedila. Har birimiz demek, madami ki, agar saharlikke tangdan aldin, saharlikke turishlikke Allah muvafaq kildini, bu insan saharlik qilishlik kerekin. Hic umisa bir loqma ya ki bir kultun su ucik saharlik qilishlik kerekin.44:24Hic bomaganda, aqizni bir Allahni ni'matini yapislik, elbette bunda baraka bar dedilar. En awala baraka, bu Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamni saharlik qilinlar, digan sunnatiga amal qilisi gibilan, bu Allah baraka biradi. Usha adamda Rasulullah buyurgan iken sunnatlari iken, digan saharlik iken adamni saharligin sebabidan, Allah subhanahu wa ta'ala bunu daalarini,44:53və bunə tüsətkən rozəsigən bərəkə bərişligə, və rozədar xalətidə qilətkən aməllərini, salih aməllərini kopeytilişigə, gunoh aməllərdən saklanişigə, vallahu a'lam, bərəkə bərişligə. Və elbette unnankigən, sahalli qigən adam, Allahni ta'atida, kündüs günü ibadetda, bəquvat bəlişigə, və kəsb qilətigən bu say, kəsbde həm, bəquvat bər xalətda, bu rozənin məşagqatlan, yəni,45:22Malallam megan halatta utkazislige, biradallar, baraka bolarekim. Wa an Zaydi ibn Thabit radiyallahu qal, tasahharna ma'a Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam, thumma qumna ila salat, qila kam kana baylahuma qala qadru xamsuna ayah, uttafaqun alayhim. Zaydi ibn Thabit etkana kallar ki, Rasullahi sallallahu alayhi wa sallam ilan birga saharli qillik. Songra namazga, yani bandat namazga turdik.45:54Shunda surashganakan ki, Zaydi Yunus Tabitdan, sahalli qilib aqizlarini yapkallari nankigin, namazni ortasda qancha vaqt baridi, deb suralganakan. Shunda uzat etganakanlar ki, ellik ayat, yani tajwid bilan, tartil bilan, Quranning tilaat langanda ellik ayat, yani uqladigan vaqt qalardi digan nakanlar. Sahallik bilan,46:22Bandat namazini, vakti krisigini ortasi demek, bandat namazini ortasidi, yeni illik ayat okuladigin miktar qalarikan. Cunki, bandatki azan etiligin nankigin, turib darhal, turib sunnatini adan krisigin namazga shashirisdik bu. Elbati, illik ayat tahminin 10-15 dakiqalik alnadi. Wa an ibn Umar radiyallahu me qal, kani li rasulillahi sallallahu alaihi wasallam,46:54Muaddinan Bilal wa ibn Umm Maktum. Fa qala Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, inna Bilalan yuaddinu bilaylin, fa kulu wa shrabu hatta yuaddinu ibn Umm Maktum. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, ikta muadzini baridna. Abdullah ibn Umar, ruwaid khilad, ushbu hadisna, muttafaqun alayh. Bilal radiyallahu anhu, wa ibn Umm Maktum, radiyallahu anhu, ikta sahabi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, ettilar ki, albatta Bilal,47:24keceda azan etari. Bilal azan etkenden kigen, ushe saharlikke azan etar iken, yenlar, içinlar. Hatta, Ibnu Ummu Mektum azan etkin gece. Yeni, Ibnu Ummu Mektum, radiyalan hu bu sahabi, azan etsilige, bandat vaxtinin kirgenligine azan etar iken. Bilal, radiyalan hu, saharlik kilesi qechin azan etse, haziri kunde, Mekke, Medinlerde, vargenlar, bar etibar qigenla busilarin,47:56Azan ikki marta etiladi sahalli. Bari ushe Ramazanla baska halatda ham, Ramazanda ham, tahajjudka wa Ramazan ayda sahallika bari i'alan busa, ikkinci azan namaz waqti kirishligi bilan etirgin azan, yani sahallikni bamdat namaz waqti kirigalligi, wa bunga alamat i'alan bulali. Wa anu amru min al-ansi radiyallahu anna rasullallahi sallallahu sallam faslu maa bayna siyamina wa siyam ahlu kitab,48:26akilatus sahar, rawah muslim. Amr ibn asr etken ekallar Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam etdilar ki, ahli kitablan bizni ortamizagi roza sahalli qilişt edigen ekallar. Demek, sahalli qiliştik bu Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam sizu bizlalini qaldirgen sünnet iken, sünnet iken. Başka ahli kitablardan farklayedigen ibadatimizini farklayedigen bitti alamatlardan biri iken.48:57Unnankini hadis, An Zaydimni Khalid Al-Juhani radiyallahu anhi nabiyy sallallahu anhi sallam qal, Man fattara sa'iman kainalahu mithlu ajrihi, ghayra annahu la yanqusu min ajri sa'im shay'in. Rawahu ttirmidi. Zaydimni Khalid Al-Juhani radiyallahu anhi, paygambarimiz sallallahu anhi sallamdan ruwayt qitadlar ki, Kim de kim ber rozadarini iftar lan tirsar, ta'am lan tirsar, rozadar adamna. Bu adamga,49:25uşa roza tutkan adamnin ajeri sabi, hech qandaya naqis qilinmagan halatta, kamil bogan halatta, iftar lantirgan adamga ham Allah nasib qilarekan. Yani shu, mukafat ban Allah mukafat larekan. Wa an umm ammarat al-ansariya radila anha, anna nabiya sallallahu alaihi sallam daxala alaiha faqaddamat ilahi ta'aman, faqal kuli, faqalat inni sa'ima.49:53Fa qala Rasulullahi sallallahu alaihi wa sallam, inna as-saima tu salli alaihi al-malaika idha ukila indahu hatta yafragu warubbama qala hatta yashba'u. Rawahu fir midi. An Ummu Ammara al-Ansariya radiyallahu anhaytadlar ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam adlarga bu ayal kirgana qallar. Rasulullah, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, ushbu ayalna adlarga ta'am koygana qallar. Fa qala,50:23Huli, bunu yegen de etkeni keller. Shunde halige ayal sahabiye etkeni keller ki, Ya Rasulallah, min rozadar man. Shunde uzad Rasulallah sallallahu aleyhi wa sallam etkeni keller ki, Eger, elbet de, rozadar adamge melaikeler istighfar etedi. Rozad tutgen adamne haqqige perishteler rahmet etedi. Haqlarige doa qiladi. Haqqige istighfar Allahten günahini maghfirat qilishigini soraydi melaikeler.50:53Dimaq, wa an anasini radiyallahu annan nabiye sallallahu salam ca ila sa'adimni ubada,51:26Demek, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam,51:56Sizi biz, bir bradarimiz mihmandacilike cakirse, bir onu hanadaniga barib ta'am yedigan bosay, u hanadani igasini olgin ishagini yan, hamay olin do'a qilimaz, bizgi Rasulullah Sallallahu alaihi wa sallam cidda qiranik bir do'an urgati kitdilar. Afdara indakum sa'imun, wa akala ta'amukumna abrar, yani sizi hanadani izan rozadanla ta'amlansin. Bradarlar, bundan yakshi do'a bomasi kiray.52:25Va sizi ta'amizi salihinlar yesin. Allahdan qorqa digan taqwa qalb igelarir ta'amizi yesin ki Allah muvafaqsin. Wa sallat alaykum. Wa akalatahum ki abrariyaniz. Yakshi salih adamlar ta'amizi yesin. Wa malaikeler, tarishteler, sizge salawatlar yesin. Digan do'ani klişimiz gereyken mıradarlar. Kirib, beş merte, onmerteden, hammasini bitti koydumasdan do'an qilib.52:55manallanmastan, ya ki na shar'i bir halatlaran bomastan, en yakshi dua, bir adam sizi ta'amga chakirsa, Allahumma atiman at'amana, wasqiman saqana, harva digara bizlani ta'amlantirgan, bu Hanadan sahibini ta'am egasan sin, uzin ta'amlantirgin. Va uzin bu bradarimizni sugargin. Va, manabu Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamda, rozadarla ta'amlansin Hanadanizda.53:23Sizi ta'amizi salihinler yesin. Bradarlar, Sizi hamamiz ya muhanadanimizde salih, Allahdan korkadigan taqwa qalbigalar ta'amidigan busi, bu ta'am için hiç qaçan soralmimiz. Bu, emazige Allah cüde ulu ulu mükafatlar beredi. Bundan artı bradarlar, ta'amizi egizgenizde bundan artı baht bu miydi? Wa sallat alaykum alaykum.53:51melaikelen haqqi izgah, yani du'a qisindigan. Xu du'ani, biradirlar, örgani qoyishimiz gidaygan. Demek, Ramazan ayı, Kur'an ayini ettik. Cibriyn a.s.le, Muhammed s.a.v. peygambarimiz bu ayda, har yili Ramazan ayda, Kur'anini, yani takrar qizisharikan. Kur'anini okusharikan. Wa khususan, ahirgi wafat tafa diyan yili de, iki marataba, bu ayda,54:26ortalarda Qur'an-nin mudarasa bolib utkanikan. Albatka Allah subhanahu wa ta'ala Qur'an-ni sizubut uchun Allah rahmat qilib nazim qilib. Qur'an-i kerimde Taha surasida a'udhu billahine shaitanir racim bismillahirrahmanirrahim Taha ma anzalni alikal Qur'an-ni tashqa illa tazkiratan liman yakhsha. Ushbun surani awalida Allah subhanahu wa ta'ala bu Qur'an-ni sizge vahiy qilib.55:00Sizge mashakqat, yani qiyinchilik todurisi uchun Qur'anini okugan adamga, biyanki Qur'anini ta'lim, ta'alim bergan, ta'alim ogan bendesiga qiyinchilik uchun emaz. Yaki Allah Subhanahu wa Ta'ala hiç qanda bir bendesiga bu Qur'anini nazil qirishik siladiga qiyinchilik uchun, mashakqat uchun, bir mal alantirisi uchun biz nazil qimalik. Wa halanki illa tazkiratan liman yakhsha.55:31Bu Qur'an, bu Allah'nin kelami, sizu bizi, dunya ahiratini, saadatini kursasig uchun, ve ruhi kesallarimizga shifa bulisig uchun, insanin qalbi lezzetlene digan, rahatlenisig uchun, asayisda taskin tapisig uchun, hatir digan bulisig uchun, nazil qiligdib, Allah Subh'anaHu Ta'ala bayan qilda.56:00Bu illa tathkiratan. Tathkir isatadigan, amriga, amal qilisik, nahisidan qaytislik, kimga? Liman yakhshan. Eger bendenin qalbida zarraca bir qurqu bumasakan Allah subhanahu wa ta'ala dan, bu Qur'an tathkir bumasakan. Bu Qur'anin manfaatini, Qur'anin faydasini bulmasakan. Qawluhu ta'ala, demek hadith surasini, audhu billahi min ash-shaytani r-rajim,56:32أَلَمْ يَأْنِنِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَىٰ قُلُوبُهُمْ لِذِكِرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ57:03qalb bulishu uchun indi waqt kimadima? Wa ma nazala minal haqq. Yani Muhammad sallallahu alayhi wa sallam qabkigan haqq, bu Qur'an-ı Kerimde indi qalblar layinladigan, yani qalblar iridigan, qalblar indi bunga mayil buladigan, amal qiladigan waqt kimadima? Digan ayat-ta Allah subhata nazim qilda. Haqiqatan ham, biradarlar Qur'an-ı Kerimde, insan basiden, ahir geci uchqanda, hamma,57:33yani bir insanga tahsil qimasiqi muqin. Ya ki, hammasini uqiganda, insani albatdakigan bu Qur'anda rahatin tapadi de etmibiz. Qaysi dir, bir bitti ayetini tadabbur bilan, ixlas bilan ishligi sebebde Allah qalbiga hidayat girishi muqin. Fudayl ibn Iyad, rahmatullahi alaihi, qotta uluq tabirlerden bugan bu zat, aldingi cahilette uqiri,58:03qarafchi bir, shina qangi bir zulum qar bir insan bugan ekan. Hatta namaz hallar ham bandat namaziga, çikishiga qorkar ekan kecaysa. Shubh fudayil ge kochida ropara kebqam eyn deb. Buna zulmidan, buna yamalligidan qorkar ekan. Yolda kunlerden bir kun otikoti otike mahtide, bir hanadanini, uyni dercesiden shule çikib durgan ekan. Yani yarogluk.58:34Shunda fudar imniyat etken ikenki, bos yoldi yarim kecedi insan basqa hickim oyqax bomaydi, faqat mal dunyasi ege bogi adam oyqax bolaydi. Ya bu oyda ushe pulun sanay ebti ki, kunduz guni saudagigan, saudagar bose ushe pulun sanay ebti shikil edigan. Gumam bolan, ber ushe oyne darchasi korin edigim, daraqge chikan iken. Shun ahtaca chiksa, ber kishi namaz okuyat ken iken.59:01Yani Qur'an namaz uxaytiga vaxtyda, ələm ya'ni lilladina amanu an tahsha'a qulubuhum. Vaxt kima dima? Indi mu'munlariga imanin davan qiladigan, ahratni davan qiladigan, Allahka, Peygamberga iman kilitiladigan mu'munlariga indi vaxt kima dima? An tahsha'a qulubuhum. Qalblarini qukadigan, Allahni zikridan qurkadigan, Allahni islam qalblarida qurku, taqwa kiladigan indi vaxt kima dima?59:30digan ayatini qayta qayta okhiganigan. Shundi, bala, fudaylimni iyad etgani qallar ki, ha, albatin vaxt kildi. Shu ayatin eshligi, fudaylimni iyad, Rahmatullah aleyhini, imanda, ibadeti kirishiga sabab boganigan. Bitda ayatin tadabbur bilan, shu daraqnin tebbesi de, Allah s.a.v. muqalli bel qulub, qalbini uzgayat durucu zat, bradarlar. Bir adam günah ishtiyorsan, bu adamda indi yaxshili qichmaydi.59:58Bu adam bol deyindi, bunda, shunda ketedi demeylik. Allah, qalbini egesi fakat Allah. Qaysidir bir ayetini, qaysidir bir hadisin tadabbir bilen, iqilasimdan tefakkir meni istedigin, bu say, biradirlar, butun hayatimizi Allah bizi özgatir var isi mümkün. Butun qigan günahlarimizge tawba, istighfara itisigi Allah tawfiq beri qoyisigi mümkün. Eger biz Allahni kelami, Rabbimnin kelami deb, iqilasimdan istedigin bu say, bu rasulinin hadisi,60:28Deygan, ixlasmı işle deygan, musim biradirlar, bitti hadis, peki, bitti ayet, insaninin bütün qalgan hayatını, saadetini, Allah'nin cennetini abirishmikim, biradirlar. Fudaylimni iyyat, ana unnankigin, bütün qigan işlegi tawiban qalib, istighbar qalib, Mekkada, kibar tabi'in, uluq, tabirlan iside hem, addiyemez, salihinlerden, qattı tabirladan,60:56cüde kub insalladi hidayat tapştigi sabab bagan alimlerden bolib yetishti, biradarlar. Bitti ayat, üşne qangi tasar qaldi. Nima uçun? Ixlas bo gandi uçun. Oşa ayatni ixlas bilan, qulaq verib, eştikanligi sabab edan. Elbette, biradarlar, hammalarimiz qiyamat gunda yaqul ya'laytani qaddamtuli hayati. Qiyamat gunda şuna isarik gandim. Yaqul ya'laytani. Qashqini.61:36Hayatimda min salih amal qisam idi. Hayati vahtida Allah minge umur bergen eken, minge ilim bergen eken, minge kuc quvat bergen eken, minge malu dunya bergen eken, minge Ramazan aylarini idran qilib, Ramazan aylarida umur bergen eki Allah. Qash qidi o shanda salih amal qisam dib? Qash qidi o shanda min Allahni buyrga amallarini amal qiganimdi edi digan? Hamma biradallan.62:04peygamberler ham, salihinler ham, sahabeler ham, hama, shu, biradarlar, mana shu afsus nadamatni qilarikam. Yaqul, ya laytani, qash qidi, ushe dunyada qiyarimdi. Chinki, u halatimize, biradarlar, hechimiz, birantimiz, bir tin sadaqa qilishlikke, yaki bir agiz söz echlikke, qadir bomasikamiz. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, sizler qiyamat kumda yalan qaç,62:34uxe qanda dunyaki ge, misal, anay shunda bir xalatda yigilaslar dedilar. Xofatan, orlan, orlan. Shunda Aysha anaymiz, radiyallahu anaymiz, etkili qellar ki, ya Rasulallah, ya Saw'atah, ee, uxe kunda, qana qabolad u kunda, biz erkeq ayallar yalan ghaj, hamma adamdan tartib taqiyyamit qiladigan adam bosa. Hammas yalan ghaj, biramti bir libas yok. Unda erkeq ayallar qanda bir-bir-birimizan qachamiz yeganda,63:05Al-amru ash-shaddumina. Yani u kunda buladigan hesa, u kunda buladigan halat, bir uvnu avratiga kharashlikiga, bir uvnu halatiga, badaniga kharashlikiga insanda vaqtan bumasagan, mradan. Hayaliga ham kimasagan. Ana shunda asifatladlar. Demek, mradanlar, cida afsuz xilanladgan. Allah subhanahu wa ta'ala sizi bize Ramazan itkazda. Rasulullah sallallahu alaihi salam qayzi bir insan,63:36Man adrika ramadan, thumma la yuqfarlah. Ragim anfu, ragulin, man adrika ramadan, thumma la yuqfarlah. Kim ramazan ayiga hayat kese, Allah umur berse, lekin ramazan ayida gunahlari maghfrati bomese, bu adamda Allah harqsin, burni yergi ishqalsin, bir duayi batxiyan. Allah s.a.v. sizi bizgi umur berdi. Ramazan ayida hayat bolib turisdi, ki Allah umur berdi, bu Allah ni'matini. Lekin bu ayda ruzat tutmazdik.64:07Ya ki bu mese, Allah s.a.v. sizgi mene, bizgi Allahni masjidlari acik, uylari acik, ibadat qiliştigi Allah bir nimet birdi. Yeni, tilawat Quran qiliştigi. Bundan aldin, yigirmayil aldin, Ramazan ayide roze tüken adamini azini acik, suuk yerdi. Hammamiz bilamiz ki bunarsan, bu roze miken, roze darim hasmiken, ha shuni amallarim ötdiy başimizan. Allah bu rovi indemese, roze tüken edib,64:37xamma ahli ilimlara xam, davlatimiz xam, ruxusat bergan busa, biyama ruzat tigan busa, xunda xam ruzat tumasay. Tarawih namazları, masjidlar ociq busa, yitani busa, Allahni kelami tilawat xilinsa, kim agar iman bilan, Ramazan ayda tarawih hutani okup, tarawih namazini oqsa, ve imamdan kigin namazdan kigin cikadigan busa, ushe bendesi Allah subhanahu wa ta'ala...65:02taa kecasi bilan ibadat qilib cikgan insani acil salini beradib Rasulullah s.a.v. habar bergan busan. Maal asaf, absus busin ki, tur rakat, sekiz rakat buqib, basa qilib, bradarlar baska aqt, kecasinan uxlamasdan qayim halata turgan busan, ha, maali dimiz. Uzi Ramazan ayi bir, bu ham tezi ota digan ay busan.65:26Qisat Abdulllah ibn Mubarak. Sufyan ibn Uyayna r.a.65:52Qiyamat gunda en qattig hasrat, afsuz nadamat qiladigan, taifa üçta adam bolad digan ikallar. Uch taifa adam bolad. Bir adamda qulu bar, mal dunya birib, qul satib agan, mal dunyasiye, qulu bar. Lekin qiyamat gunda ikiganda haligi qul, sayyiddan, hojayndan korey mertebasi yuqari bolad. Bu adam qattig afsuz nadamat qiladigan. Ham bu hojayndin qizmati,66:23ham Allahnin xizmati da ta'ati da bolib, iktamani mustahka musliygan bu kul, xojeniden qiyamat kundi martabas yukari bogan, denkin, bu xojeni afsus nadamat qiladigan, en qattik hasara tapgan ziyan kurguci adamlardan biri, shu adam bolarigan. Ikinse, racun lehu malun, falami tasaddiq minhu, famata, fabarathahu gayru, fatasaddiqa minhu. Bir adamgi Allah s.a.v. mal dunya bergan, Allah malu dunya bergan, unun saddiqa qimagan.66:53balamgi qaldiray, balasini qir, ballarini kuzi qimastan, imarat xurub, bashqa-bashqa bilan alib, faqat mayshat ashqisi ot qizgan. Lenkigin, bu adam wafat qilib getdi, mal dunyasi bashqa meras xurlarigan meras buq qaldi. Endi meras agan haligi insanlar bu malini sadaqa qildi. Yani, mal dunya yigib qoygan, hayatlin waqtadan brand yetim yesirgan, kambagal faqirgan, bir talibi ilimgan, musafirgan sadaqa qimagan, xayir bir ihsan qimagan.67:23Lekigin, olgandankigin, bir isle qoyali otamizi, bir yakib başqani haqqiya, bir hayriye sandasini yazi yapbizib, muqagan mirasidan, mal duniyasidan sadaqaqigan. Bu adam, afsus nizamatdi, en katta ziyan kurguci adamlardan bolarigan. Utunisi, racun, alimun lam yintafi bi ilmihi, fa'allama qayra, fa'intafa'abihi. Bir adamga Allah ilim birgan, bir ilimni halal-haramni bildi.67:50Ve Allah s.a.v. başa köb bəndələrgə bërməgən ilimni uqşilik biləm, eşlik biləm Allah nasib qıldı. Lekin başqasiga örgətdiyi özü amal qimadi. Bu adam həm əfsusna damat qiladigan adamlardan bularkan qiyamat gündi. Bradallar, şunə uçun Allah bërgən umördə özümüz xanimat bulaylik. Fərdantlarımız arkamizda qiladigan fərdantlar bizləri haqqılarimizi hayr sadakatlar qiliş mümkün. Lekin özümüz xayatı bulgani vaxtimizda qip qalaylik, bradallar.68:19Abdullah ibn Umar mubarak radilan rahmatullah aleyh aldalariga bir kisi qariz sorib giyigan agan. Shunda kanca qarizm 700 dirham qariz bar. Bunda vakiliga hat yazib birgan agan. Shuna abarib bersin falanchiga, seni usha qarizini adaqusib pulini birgan. Abarib birgan naki haliga adam etkinikallagi, seni Abdullah ibn Umar bu alim bogan, muhaddis bogan, dekin cuda bayin badolat insan bogan. Kanca sorigan adayin Abdullah ibn Umar agan se 700 dirham sorib digan agan.68:50Shunda hatta Abdullah ibn Mubarak yittimin dirham yazigan agan. Wa ahaliga wakil barib soragan Abdullah ibn Mubarakdan qaytar hatta jonitgan agan. Yitkiyuz dirham mi? Yittimin dirham. Hatta yazilganini bergan degan agan Abdullah ibn Mubarak. Bu adamda etkani namaz hatta yazilganini bergan. Manashun chali sahibogan brandalda. Wa bir adam, jida bakhil adam bagan agan. Muhammadin Salih rahmatullah na yitadilar ki, yushak khazirgi kunda,69:20Cule baxil adam bogan ekin. Hatta ahli ayallara ham broga yaxshili qiladigan bosa yolon tosar ekin. Broga sadaqa qiladigan bosa konu koshinisiyeyik ham bagal faqirlar ekin. Xunga ham baxillik qilar ekin. Kullardan bur kunu tshude qiyamat qayin bogdi. Wa qiyamat qayinde teppasiga bir parda gelib, onu xte, yani xte yirtig jayibar ekin, u ham kigin tos olibdi. Tshude, shunda halat bogin.69:48Qigin soresi ahli ayalidan bir beyeve becharage, bitte libas sadaqa qiganigan, qoylagini. Ushe qoylagini ushte yirtilcayi baraygan, kim ayali yena ushte khurma ham sadaqa qiganigan. Ushe libas haligi erini qiyamat gunda bashige sayaban bolib. Vah haligi ayali bergan ushte khurma yirtilcaylariga yama bolib. Ushe qiyamattage, yani issiq.70:17azabdan saklasiga usha nirsa sabab baganigan. Unnankigin, ahla ayallarini uzu ham, ahla ayallarini ham sadaqatdan, yani manqim aganigan, hayri aksandan. Shunu uchim, bradalar, bu hamasi Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamda sizu bizga bergan talim tarbiyalarin. Boska aylarga nisbatan ham, Ramazan ayida ham matamallama, broga yardam qilisikda ham, broga yashili qilisikda ham, muamalada ham, yani har bir tamandan ibadatta ham, bradalar, kopi itirarikan.70:45Allah bizlarga hamhammalarimiz, Allah shunda muvafaqsin. Demek, bir bradanimiz qattibir shishkeslanib, yani usibet itkiniken iqlib, Allah haqqiya hamdua qalilik, shayat, icimiza rozadar, hana bramızı ayda, rozadar bradalarimizin salih duaları qabul buladigan insanlar bardan, uladin sharafatlardan, Allah dualarini hammalarimiz qabul qisin, ve bradalar bunu qoshillarimizga, yetim yesillariga, hana bu, talibi ilimlerimizga, talebelarimizga, hayr ihsan qalilik.71:16Albatda bir gün kelede hammamiz afsusna davmat qilamiz. U kunda hech narsayga qadir bomimiz. Allah ushamna saklasin. Ma sallallahu ala sayyina nabiyina muhammad wa ala ila musaybi ajma'in. Parvadigara, hammalarimizi imanda, ibadata sabit qidam qigin. Bu mubarik ayda, ramazan ayda bizlarinin qiliyatki ibadatlarimizi qabul qigin. Parvadigara, hammalarimiz qalb igasimiz. Bu qalbini igasi parvadigara pakat buzinsin. Bizlarinin tanamizdagi bu qalbini uzing igasi uzinsin.71:45Unu xaxilagan tamanga uzin bura san parvadigara. Bizlani qalbarimizi dininda sabit qigin. Bizlani qalbarimizi uzinli taatinga burgin. Elbatti qaysi bir qalb seni taatinda busa, seni dininda sabit buladigan busa, unani azasa han parvadigara, uzin razi bugan, uzinli xursan muhabbatin tapadigin yulgi qalab kitadi amallari han. Allah hammalarimizi anashunda bandalarini burci Allahum yasam qigin. Bu ayna Allah...72:13keçelerini, kunduzlarini ghanimet bilişki Allah'ın bizlerge tavfiq bergin. Kunduzlarini, tillarimizi zikirden, ibadetden koymagan, keçelerini singe qayin bogan hanıdda, seni kelamini tilavan kılıçdik, seni kelamini eşdigi Allah'ın bizlerge tavfiq bergin. Allah'ın mələnin hanıdanımızı hatır cemli qiyin. Allah'ın məhəllemizi hatır cemli asayiçtani qiyin. Yurtimizin həmperverdiyoru musibetten, afatlerden Allah özün esir agin.72:37Yurtimizde içki fitnelerden, tashqi dushmalerden Allah uzin saklagin. Vatanimizde ham barakatlik igin. Musibetlerden, asmandan yerdan kiladigan Allah musibetlerden Allah uzin saklagin. Gunah yolda yurgan, adashib yurgan, biradalarimizde Allah uzin tawfiq bergin. Rahbarlarimizde ham xayirli, sharishlariga Allah ruwaj bergin. Birbirlarimizde Allah ham malarimizde miham muhabbatlik igin. Bu ayne parvandigar birbirlarinin arkamizde ghibat qimasik.73:03Allahumma inna nas'alukala huda wa tuqa wa al-afafa wa al-ghina wa sallallahu ala sayyidina nabina muhammad73:32Allah bu musibatni qotargin, ishlariga ruwaj bergin, Allah ozini nusrat yardan qigin, hamallarimizgin, dinimizgin quvat, izzat ataqigin. Wa sallallahu ala sayyidina nabina muhammadin wa rahmatika ya rahmar rahimin.Tüm metni gösterYorumlarHenüz yorum yok. Faydalı bir düşünceyi ilk paylaşan siz olun.