Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين نبينا محمد وعلى آله وأصحابه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين السلام عليكم ورحمة الله وبركاته 0:31 uz ichiga algan gaya wa maksadlar haqda suz yurutub, Allah ta'ala dan haji asnaseda ham hajilarna manashu gaya wa maksadlarna royobka chqarishga muafag qilishini, wa qilgan bache ibadatlarna qabul eylab uz diyarlariga saq salamat qaytarishini surab qalamiz. Allah ta'ala ham man arsanin mahiyatini, 0:58 qalblardagi makhfi narsalarini bilishi, bandalari uchun yaxshilik istashi, wa dunyay o aqiratda ular uchun faydali narsalarini mashro qilishi ga musulman kishinin ishanci kamil. Shuu sababli, haqiqi musulman parvardigarinin buyuruklarini itkilanmastan bacaradi, wa bunda usha buyuruklar unga yakish ya ki yakmasligi barabar. 1:28 sharii buyuruklarinin sabablari, wa shariyat hikmatlarini bilish, ya ki bilmasligi ham parabardur. Allah ta'ala, yuq, parvardigaringizga qasam ki, ta' ular uz ortalarda chqan kilish mauciliklarda, sizni hakem qilma gullarica, wa kiyn siz chqargan hukumdan dillarda hech qanday tanglik topmay, dola taslim bulma gullarica, 1:58 buyun sunməgülləriçə zinhar mumin bulə alməydilər, deb aytkən edik, razı bulib, tulə təslim bulimməsə, xaqiqi iman royabga çıxməydi. Lekin, Allahnin buyruqlardan küzləngə maqsadlarni wa shariyat hikmatlarini biliş, muminnin imanini ziyada qilib, dinini mustahkem tutuşga yordam qiladi. Şunun uçun, haqinin hacı bilişi kerek bulgan, 2:28 bazı maqsad wa manfaatlari bilan tanishib çıxshimiz ayni mudda'a buladi, dib uylayniz. Çünki Allah ta'ala ular uzlari uçun bulgan dini wa dunyavi manfaatlarga shahid bulush uçun, wa ma'lum künlarda, yani qurban hayeti künlarda, Allah ularga rizqli birgan çarva hayvanlarini qurbanlik uçun suyush ustuda, 2:55 Allah namını zikir qiliş üçün kilurlardiydi. Indi manashu maqsadlarını siz azizlarnin diqqatlarinizga havala qilamiz. Birinci maqsad, mumin kishini Allahga taat qiladiyan, wa unin shariyatiga buyusunadiyan qilib tarbiyalish. Hacilarnin kabanı tavaf qilişlari, qara taşını upişlari, haj marasimlarida eylanib yurishlari, 3:25 Tash atishlari wa shungi uxshash narsalarinin barchasi Allahnin sharyatiga buysunish wa unin hukumlarini astay dil qabul qilish uchun bulgan trik misallardur. Umar raziyallahu anhu qara tashini upay atib unga, min senin fayda zarari tigmay digan tash ikanini anix bileman. Agar Rasulullah sallallahu alaihi wasallam seni upganlarini kurmaganimda, seni... 3:55 Qubmastim digan edilar. Ikinci maksad, Tawhidni yuzaga chikarish. Allah ta'ala, payganbari Ibrahim alayhis salamni, Tawhidni yuzaga chikarish uchun, Ka'bani qurush, wa unu, shirkten tazalashga buyurib, eslang, biz Ibrahimga baytullahinin urnini belgilab birib, sen minge, biran nar sani shirik qilmagin, wa menin baytim, uyumni tawaf qilgu uchilar, 4:24 qiyam, rukus, hajda qilgu uchilar uchun, ak tutgundib aytgan idi. Haj, Allahni yakke yagana bilishga, wa undan uzga barcha ma'budalarga kafir bulishga chakrib kildi. Hajilar isa, oazlarini barallak utarib, labbayka Allahumma labbayk, labbayka la sharika laka labbayk, inna alhamda wa n'imata laka walmulk, la sharika laka dib, talbiya aytshada. 4:54 كَبَنِنْ أَطِرَافِدَ إِسَا حَاجِي تَوَافِنِنْ إِكِّ رَكَعَةِدَ إِخْلَاصٍ وَكَافِرُونْ سُورَسِنُ وَقِيدَ سَفَاتَ أَغَنِنْ أُسْتُدَا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَي 5:24 Arafakunu da, La ilaha illallahu wahdahu la sharika lah, lahul mulku wa lahul hamd, wa huwa ala kulli shay'in qadir zikrini, Peygamber sallallahu alayhi wa sallam ayitkanlar edik, ayitadi. Hocilar tawafu sa'ida, Arafakunu da, muzdalifada, wa kichig wa urta jamaratlarga tash'at kenden sun, kub duaqladlar. Bu isa ummatna Allahga, 5:53 kub dua qilish, yolvarish, wa faqad unge gina tayanish arqali Allahdan surashga ur gatib tarbi alaydi. Uchunchi maksad, Allahnin marasimlari wa haram qilgan narsalarinin hurmatini uz cayga koyish. Allah ta'ala baz haj amallarini zikir qilib, sungra qurbanlik qilganlaridan kiyn, ular kirlarini kitgatsinlar. Yani, ihramdan chqib, 6:22 Saçlarini aldirib, taza libaslarini kisinlar, nazirlarini, yani zimmalardagi haj macburiyatlarini tula ada qilsinlar, wa iski oyini tawaf qilsinlar, dib ularini kingi ayatta Allah haram qilgan narsalar, dib atadi. Wa kim Allah haram qilgan narsalarini hurmat raya qilsa, bas bu parvardigari nazdida. 6:50 ibn-i macer rahimahullah rivayat qilgan hadisda, 7:19 Payğambar sallallahu aleyhi və sallam, Ka'bani nazarda tutub, Ummat, madami ki, bu hurmatni haqiqi e'zazlar iken, daima yaxshilikda buladilar. Agar onu zayiqla digan bulisalar, halakatka shuaydilar digan ikenlar. Turd inci maksad, Allah ta'alanı kub zikir qiliş. Allah ta'ala uzini zikir qilişke buyurib, indi Arafatdan tushganin gizden kiyin, 7:48 Mash'arul haramda Allahna zikir qilin digan bulsa, haj amallarini ada qiligandan sun, uzini yana da kupra zikir qilishka buyurub, indi marasimlarin gizni ada qilib bulgec, Allahna ajdadlarin gizni islagandik, belki undan da qattıqraq islangidi. Shunday qilib, haj amallara Allah zikirini yana da canlantiradi. 8:17 Zira Peygamber sallallahu alayhi wa sallam, imam Tirmizi rivayat qilgan hadisda, ka'bani tawaf qilish, safa bilan marwa orasta sayi qilish, wa jamaratlarga tosh atish, yirda Allah zikrini qilish uchon yuzayi kiltirilgan digani kallar. Qisqasi, Allah ta'alani kubzikir qilish, hajning in kuzga koringan hikmat wa qayalardan sanalad. Bishinchi maksad, 8:47 PAYGAMBAR SALLALLAHU ALEYHU VASALLAMNA SEVISH PAYGAMBAR SALLALLAHU ALEYHU VASALLAMNA SEVISH QALBNIN ING ULOG AMALLARA WA IMANNIN ING AFZAL XISTATLARIDAN BIRI BULIB, UZATKE IRGASHISHINA WA U KISHININ KURSATMALARINA MUSTAHKAM TUTISHINI TAQAZAKILADI. PAYGAMBAR SALLALLAHU ALEYHU VASALLAMNA SAHABALARINA HAJDA UZLARIGI IRGASHISH VA U KISHIGA IQTIDAQILISHGA BUYURIB. 9:15 Hacda qilinadigan amallarini mindan alib urganinlar dedilar. U kishiga ixtida qilish isa muhabbatini kiltirib chikaradi. Wa u kishiga irgashish, Allah ta'alanin muhabbatini ruyabga chikaradi. Bu haqda Allah ta'ala shundaydiydi. Ayting, ey Muhammad, agar Allahni sevsengiz, mingi irgashinlar. Shunda Allah sizlarni sevadi. Wa gunahlaringizni maghfirat qiladi. 9:45 Allah günahlarını maghfarat qilguci mihribandur. Altıncı maqsad, hacilarını aldın utgen salih ajdadlarga bağlaş. Hac, uz sahifalarda iski tarixi khatiralarini mujassam qiladi. Masalan, Ibrahim a.s. wa xatinlari Hacer, wa ugullari Ismail a.s.nin hijazga qilgan hijratlari, wa ugullarini qurbanlik qilishga buyurilgandagi qissalari, 10:14 wakabani qurib, adamlarini hajga chakirganlaridan tortib, ta payganbar sallallahu alaihi wasallamnin payganbar qilib junatilishlariyu uksinin hajatil wadaada qilgan hajlarini islatad. Ushbu hajda payganbar sallallahu alaihi wasallam bilan birga yuz mindan artiq sahabi haj qilib payganbarimiz sallallahu alaihi wasallam ularga hajda qilinadigan amallarini 10:43 mindan alib urganinlar diganlarina islatib utish ham maqsadga muafag boladi. Yeddinchi maqsad imani bradarlikni mustahkemlesh, wa mushriklarga taalluxsuz bolish. Turlutuman millat wa ilatlardan ibarat hajilar, hammasi bir cayda, bir xil korunishta, wa yagana maqsad uchun cemlanadilar. Ushbu ali maqsad, Allah ki iman kiltirish, unin buyuruklariga buysunish, 11:12 wa unga isyan qilishtan chitlanish kabi uloguar manalarini uz ichiga oladi. Bo isa, ularinin u zara muhabbat, tanishu, wa tajriba almashishlariga sabab boladi. Sakkizinci maksat, ahiratni islab unukuz ungega kiltirish. Harbir hajiga, safar mashagqatlarini bashudan kichirib, uz vatanini tashlab hajiga jonab kitayat ganda, 11:39 ulim sababla duniyani tarq qilib ahirat wa unim dahshadlariga yuluqshina yadga alishi urinli buladi. Ihramdagi kishi, ihram kiimini kiiganda kafan kiadigan kunini, wa parvardigariga duniya ahli kiadigan kiimlardan uzgecha kiim bilan yuluqshini islash kiray buladi. Arafada turub xalayiqning tqilincini kurganda wa ularning balan tavushlari 12:10 wa turli xiltillarda yalvarishlarini ishtiganda qiyamat maydaniyu unda tuplanadigan ummetlar halini islasin. Tokuzinci maksad, Allah ta'ala dan qurqishini royabga chigarish. Hajdan kuzlangan gayalardan bari Allah ta'ala dan taqwa qilishini royabga chigarish. Shubayiz, haj ayatlarida taqwanin hajga qember chesbaalq ikanini koramiz. 12:39 Shu ayatlardan biri da, Allah ta'ala, Allahdan qorqingiz. Wa bilin ki, Allah azabi qattig zatdur digan bolsa, yana boshqasida, en yaxshi azoka, yani uzingiz bilan birga bolishi lazim bolgan en yaxshi narsa, Allahdan qorqisdur. Mindan qorqingiz, ey ahli danishlar didi. Uninchi maksad, ummatni yaxshi urf adatlar. 13:07 wa guzal akhlaqlar bilan tarbiyalash. Shulardan birinci wa ikkintisi, iffat, ghazabni basish wa tartishuni tarqilish bulib. Allah ta'ala bular haqda, baqara surasda, kim shu aylarda uziga hajni farz qilsa, haj qilishni niyat qilsa, haj davamida juftiga yaqinlash maydi. Gunah ishlar janjal suran qilmaydi, didi. Ata rahimahullah. 13:36 Ayətdəgi cəncəl soranda məqsəd, uz həmrahı bilan tələşib, bir-birinin qazabını çıqarışları dur, diyan ikənlər. Üçüncüsü, xatır cəmlik və mulayimlik bulib, bu haqda Peygamber sallallahu aleyhi və sallam, muzdalifidan tüşəy atib, tüyələrini qattıq haydaş, uruş və qiqırıq avazlarını iştib, ey adamlar, xatır cəm bulinlər. 14:03 chunki izgulik shashilish bilan bulmaydi dedilar. Turtintisi, canbazlik wa hajilar tudasiga kushilib kitish. Banda hajda uz manfaatidan kichib, uziga khas bulishu mumkun bulgan narsalardan ham kichadi. Wa libas, xtab, amal, wa haj marasimlarini ada itish uchun kuchib yurishta haji bradarlari bilan kushilib kitadi. Bishintisi, 14:33 xata wa kamchilikladan kilib chqadigan mas'uliadlarna uz buyniga alishni urgatish. Gu isa ihramga kirgandan sun haram qilingan narsalarna atay qilib quyigan, ya ki hajni wajiblardan baran tasiga putur yitgazgan kishiga birish wajib bulgan fidiyada yakqal guzga tashlanada. Altinkisi kamtarlikke urgatish, chunki musulmalar hammalara barabar bulub, 15:03 Bu kəmtərlik bilən, ular arasdagi moddi farq bartaraf bulad. Dar haqiqat, Peygamber sallallahu aleyhi wa sallam, haccatul wadadagi xutbalarida, shunday digan idilar. Ey adamlar, agah bulinlar ki, sizlarnin parvardigarlaringiz bitta, otalaringiz bitta. Yana agah bulinlar ki, arak kshinin ajamlarga, wa ajamnin arablarga, wa qizil tanlikshinin qara tanlikshiga, 15:32 qara tenlikshinin qizin tenlikshiga taqwadan boshqan arsalarda artiqligi yog. Yittinsisi, sabirnin barche turlarini urgatish. Zira, bende hajda uzini shahvatladan tiyadi. Wa unu Allahnin buyruklarini bacarish yulida qincilik va charchoglarga ruparakiladi. Bu isa, uz-uzidan gunahlarini tashlashga, taatlarini bacarishga, 16:03 Wa hajdansun, shun arsa yoldagi aziyatlarga bardash berushka undaydi. Sakkizincisi, sakhawat wa fidayili bulib. Bu narsa, banda haj nafaqalarini boyniga alishi yuq, hajda shiriklaradan ajaralib qalgan kishilarga ihsan qiloshida yak qal korunad. Tokkizincisi, tartib intizamga urganish. Hajdagi, 16:32 bozush cayuz bulmagan qaydlar, shikilashlar, wawazifalar bandaga tertib intizamgar raaya qilishni ur gatab. Hajda yana boshqa duniawi, wa uxrawi, shaxsi, wa ijtimai manfaatlar bulub, ularna sanaga yetib bulmaydi. Bunga ayatdagi manfaatlarınin na anqilingana dalalat qilad. Allah ta'ala haj surasida ular uzlari uchun bulgan, 17:02 dini wa dunyawi manfaatlarga shahid bulish uchun kilurlardi. Aziz wa muhtaram musulman bradarlar, shubilan u shubu sohbatimizna yakunlab, Allah ta'ladan hammamizga riyasiz, xalis uzu uchun hach qilishini, nasib qilishini, wa undan anadan tughulgendi günahlardan pak qilib chikarishini, sorab qalamiz.