Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillah, wassalatu wassalamu ala rasulillah, amma baqad. Muhtaram jama'atil muslimin, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Allah ka hamdusana, Rasulullah ka salatu du'a bulan, bugungi mubarak juma'a ayyamu dayi suhbatimizni baxiriniz. Siz bulan bizga Allah ta'ala nimat qalib birgan, uluz mubarak din musulmanlik. 0:28 Fervar diyarinin uluq nimati. Bu alamga Allahin uluqbar hadiyyasi, marhamati, mihribanligi. Chin iman kitirgan adamlar, chin numun muslimanlar, bu nimatini qadrigi yetisga haket qiradilar. Bu muslimanlikni, islamini hayatlarga kandiy, ornaşgani, bu din islamga atalar, babalar, ajdardlar kandiy, xizmatlar qirishgani. 0:56 bu harbur musulmani shun nihayatta ahamiyyatliyi narsiki ushandan ibrat aladilar, va wazlarina, yurlarina, adashmastan ta Allahini huzuriga, Allahini razirigiga yetib alishta gereg uladigan ibratlarina Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam hayatlaridan, va uksini zamani saadatlaridan mohum musulmanlar iznigdilar. Boz din islami hujjatlarina 1:25 musliminallikini, yul yuruklarini ozunusiyemaz, balkin Qur'anu sunnattan wa usha Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam yashagan davur zamandan urganamiz. Bugunu suhbatimizda, manashuddin islamunida khizmatibyan oluv sahabalardan yanabirlarini, hayatlarimdan qisqaca tanishamiz inshaAllah. Bogshi Sa'd ibn Abi Waqqas, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga iman ketirganlarini, 1:53 üçüncileri, yaki, turtüncileri. Peygamber alayhi salatu wassalam iman-ı ıslamda davatlari qasligan paytta, buqshi, yashlari on yitdi, atrafi dagi bir yigitse ikenler. Bir kin tush qoradilar, tushlari da qalb qaranli kecha bir zulmat iken. Yudahan bir dahshiyatta, qor qinsta turgan paytlari da, asmanda bir çaraxligan ay payda boldi. 2:24 Yen shu ayi qarab, yura başladim, didilar. Bir mahal qarasam, yanimda, yana üçta adam payda bolibdi. Yen ularidan man soradim, sar qachandan biyagda, biyerda oturibsilar, dizam, hazirginan keldik bizam, dishdi. Qoşib yuqarib getdim. U shakuni, kunduzu, kulağımga, Muhammad aleyhis salam isimleri, va uqshi davat bilatikan iman islam, mingi ham xabari kerib yetti va, 2:55 çoşilganımca, peygambar Muhammad huzurlarga çapib, belinciler qatarada iman keterish, musulmanini sharafiga biyaslar bolish minga nasib etdi edib, ki incerik xorsan bolib, ullari rivayat qigani kirlir. Hala, bu kishi, barib Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga iman ketergan faytlarida, ullardan aldirrak iman ketergarlar isa, 3:25 Hazirati Abubakr Siddiq, radiyallahu anhu, vayana Zaydi ibn Harisa, Ali ibn Abi Talib, bilardan aldan iman kitirganlar, va şu kecha, otkan kecha, korgan tushundagi adamlarna, rasullar, sallallahu alaihi wa sallam, hudurlarda kordan didilar. Peygamberimiz, sallallahu alaihi wa sallam, 3:50 bu Sa'd ibn Abi Waqqasni islamga, imanga qiganinan jüda ham kob khursan boldilar. Bu yigitca ozini tingdaşlarını, yaşların içide akilli iligi oğur basalanlığı bilan ajir adib durardı. Undabir hikmat, undabir akilu farasat ozgaca ikanini Rasulullah sallallahu alaihi salam sizardilar. Va agar şu yigitca islamdaki isa, 4:19 məkkədə kub, yaşlarga yaxşı təsirini utkazib, musulmanlarına, yaşlarına şu islam diniga mustahyan boluqlariga səbəb buladukubu dib, Rasulullah umid itardilar, umidlari royabga çıxib, buk şu musulman buganda yudiyan xorsan boldilar. Bu yigitlar, ıslangı kiriclariga səbəb bugandarsa, ularini taze dillara, qalblara edib, ularini qalblarina, dillarini Allah Ta'la uzu musaffa qilib, 4:48 atakilgan, ushe zamanna, fisk-u fasadli, sharaitlaradan, hular uzlarchi nasratlanishardir, hali Islamga kimestan turub, hali Peygamber sallallahu alaihi wa sallamni kurmestlaradan turub, hali Islamga istmestlaradan turub, oda tabiatlar inkar etardir, ushandi bazibir yaman yaramaz islarni. Adamlardaki buzuq aqidalar, etqadlar, bid'atu xirafatlarini, 5:15 iç-içilerdan ular inkar etisarizdi dunday bolishi munkiniyemaz, adamzat dunday yashashi munkiniyemaz, qayardandir qandaydir bir yordam kelish kerek, qandaydir bir haq yol bolishi kerekdi, ularini içilerde bir ozi sezgi bardi. Ushe haq yolini eyslik korib xoganlardanaq, darhal zudlik bilan hech iqkilabimastan uzlarini ushe yolga urdilar, chunki ular shundi yol bolishi kereyligini, ular sezip shuni izlat yushardi. 5:44 Ularini qalblariga chundayi muafiq geli digan, ularini kongillardagi, dillardagi yolini Allah Ta'ala kurs etgen, zafati, cagir, ulari darxar, xursdan bolusib, bu islam imanini qabul qilishgan idi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bundayi zat bolib, yani ularini cehalat qirdabidan qutqa digan, insan bolib ulariga Allah ta'mandan keldilar. Rasulullahin qubanchlarinda yana bir sebebi şeydi ki, bu, 6:14 Sa'd ibn Abi Waqqas, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam-i qarandaşkan bulerkenler. U kishine, Rasulullah-na analarini urulardan, Banu Zahra qabilastan ikenler, bu Abi Waqqas. Demek, Rasulullah-ka toga bulerkenler. Peygamber alaihi salatu wa salam, kin chaliham, bu sahabini kurgan daquanib, khursan bulib, bashkalarga istighar qalib, maktab etarkerler. 6:44 Qarimdaşlar qub bugan payganbarini başqa, yaqin qarimdaşlari, amakilari 7:13 Haqavatçilardan kore yaqan rao bugan, amakilari bugan, xafur bugan, imansiz kitkan, Rasulullah uxala bilanmaktan yanlari yox, ularinin bayiliqi, dünyası baridi, ularinin xalqa tasiri baridi, qoluda anci münçinarsa baridi, lakin Rasulullah ular bilanmaz, mana bu bir yaşında yigitce bilan, faqirlandilar, mana bu bizim tağamiz, mana tağam bilanlar, hala islaniyam tağayla, məhşindey tağayla borsa, bir korsatıyla ki, deyirkanlar. 7:43 Bu bilan, awalanbar islamini, mamil musulmaninin qadr qimmati. Ikinci dara isa, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam qarimda shuruqlarini qadrgi yetirigan, ularini yakshi korib, ular bilan alakalarini mustahkalini edigan, va bu orinda başkalargi ibrat boradigan acaib bir insan. Ikanliglarini ham biz manashi orindan anilashimiz mumkin. Lakin bu saad... 8:09 bin abi waqqasini islamga kilislara cidayan asanlig bulan bogan emas ikan. Ukshi hidayatini tabdilaro, haq yorini qolga kirtib, Rasulullahka uchilashtilaro, haqqatan bukanday baxt ulu khursanlik, ukshi arzusiga yetti, amma bunday baxtini, bunday khursanligini asanlig bulan qolga kirtib, indamastan ki taurish emas, harkanday bir yaxsiligini atchigi boladi. 8:39 gulni, gul dirmo qishi, gulni tikani bulmasa digandi, gul ishlogan adam qoliga tikankirishiyan bar, bunday uluq yolni tallab, bunga musharraf bugan adam uchun bu yolni mashagqatiyan bar, buni sınavları, qinaq, azablara ham bardi, uchunday azablar, bu Sa'ad bin Abi Waqqasni ham chitlab otmaz. Bu azab uqubatlarini qattasi uqshini uzun ailastan başlandi. 9:07 Moqshin musliman bugana islamga kirganini eshtigan anasi birinci olub qarsi chikdi. Ana, bu ana, hama uchun azizi muhtaram zat, aynasa Sa'ad bin Abi Waqqas uchun ham, judayan bir suyukli zat edi. Chunki u bala ozu hal islamga kinastan aldan juda bir adab, akhlaqli, rahimdil, shafqadli, kimga bosiyan, begana bosiyan, unga yardan kolunu chodazgan. 9:36 unga bir yaxshilik qilishni, cin dedilan ic icidan xaxliyidigan adam, uzuni anasiga, albatta, hamadan kore kubra yaxshilik qibirisi kiladigan, anasini judayam yaxsh qoraldi bu kishi. Nakin ushe, en yaxshi qorgan adami, birinci bolod bu kishiga qarshi chika basladi. San qanday bala boldin, bu qayan ishin qandan ishgoldi, hech bir adam, hech bir insanin balas qimayan ishin qildin san nadan. 10:04 Atababani dini dan vazgechib, anayni dini dan vazgechting mi? Atayni dini dan yuz uqorib, qandaydi bir yengi dinge kirib getting mi? Khudanamigi qasam, agar san shu yolin dan qaytmasayin, shu dinin dan qaytmasayin, avqatam yemiman, bir kurtum suvam ishimiman, bir tislamnan ham yemiman. Dit turbaldi. Uksu shunji tushuntursa, harakat qilsa, bifayda kit. Anasi ham qaysar. 10:33 misan qaysar ekan, uyam shundi etkani da digani da tur baldi. Haqiqatanam, uq etkan gafini xala bashladi. Naxa gafirib-gafirib cevrab, kitiburadgani dadan emas ikan, uyam shu etkan suzda turib, u su kundan bashlab, oqla musliman buganani eskani kundan bashlab, avqat ishtan toqtadi, su ishtan toqtab, bargan sayin, cesadi, cesadi kichiglashib, azib, 11:03 kesevlenib, shundey bole başladib. Ahvalibin halatda bolib, rengi ruylari sargayib gete başladib. Ya anacan, siz bundan isqinayn, barbar, man bu dinden qaytmiman, bu iman boladib, bu islam boladib, bunu man, Allah sa'ladan, mingi bu bugan uluq bir nimat, man bu yuldan asla qaytmiman, hechbir nasiblan, bu dinni, bu islamda tashlamiman, anacan, siz bunday qinayn, dib, har kunu o anasik yerinlardiblar. 11:34 Aldilarga avqat ap gelib, su ap gelib, bashqanarsa ap gelib, yananib, az gireyin, bir kultun ishingdib, atroflarda, analarini atroflarda buxshi gildi kafalik bulard. Akhirde, buxshiyan ozun sozu da ishi da davam itavrdi. Av saadiham, ozlarini yollara da mustahkem turib, akhira ettirak, ki, anacan, bu, man sizni yaxqoraman, lakin, Allahu Rasulini sizdanam qora qattara yaxqoraman. 12:04 Allah Rasulini yashkarib, siziyam yashkariman. Xun-xun, minam Allah ki qasamiyat ito-ito man ki, bu uko sizda bit-te janakan. Agar sizda ming-te janiz bosa, ming-te janiz kit-me-kit chqabashlasa, ming-tasi chqunchaham, man bu dindan qaytmiman. Bit-te janakan, o agar ming-te jan kit-sayam bu yolda, man musulmani dan qaytmiman. Man Allah Rasulini inq avvalan bar. Allah Rasulini yashkariman. 12:33 digan digan digan digan digan digan digan digan digan digan digan 13:04 Wawassayna al-insana biwaliday, hamalatuhu um, wafisaluhu fii aamayni anishkur li ilay masi, ahadak, shrikabima, isalakabihi, falatutiahuma, wasahibuhuma, fidd, 13:59 qala qala qala qala qala 14:47 atasiga, anasiga yaxshilik qilishini biz farz qildik, deyidi Allahu ayatlarida. Va davamda, shu anani, insan bala tarbiyasi yoruzda chekkan, zakmatlari, masharqatlari, iki yillab unu kotarib, imizib, yurishlari zikir itib, menga shukurana qiligin, menga shukur qiligin, menga itaat qiligin, va ata ananga ham shukurana vaca qiligin. Unu ham qiligin yaxshiliklarini qadirga yetkin. 15:17 Wa qayt qirish qayi menin huzurungadir. Deydi. Yani, ata'anani yaxsiligi, ularinin hurmatlari farz ikanligini Allah takitilagan halda, minge boysingin, mana itkanini qigin, bu hayatini senge man birgen man, ata'anayni ham man yaradgen man, ata'anayni ham man rizqini bir katta qilib, unga farzani sene man ataqigen man, digan dey, 15:47 Allah Ta'ala haneylər, aldı mange sqiniylər, mene etkenimi qiliylər, anamdinki ortalarizdeki munazavatlar izge tushadi, tartirge tushadi, ahirde mene huzurimi qileslər, silerdi mene husab kitab qilemen, mene ceza biramen, mene mukafat biramen, basqa adamni qoldan kimiyni bu? Dib Allah Ta'ala, mene shu ayat bilan ularge cevab qildi. Eger ular sene majburlaşsa, 16:16 mienga shirk getirishka, sen uzin bilmagan halda, aqlin ilmin yetmagan halda, san uzin kushina bulamiygan halda miena, mienga mushrik bolishka seni agar majbur qilishadigan busa, sen ularga itaat qilmagin. Uva ularga dunyada yaxshilik bulan hamxarali qilgin, ular bulan yaxshi muamalada bolgin, qirayli, mırasili, mazarada otkin bu dunyadan. Orta buzulub, 16:45 cancal nizalarga aylana digan bomassan, san muslimansan, san imanliyimisan, dimak imanini islamini chirayli qilib korsatkin, islamin imanindan mahrum bolib qomastan, ata ananga ham yaksiligini koymastan, ularini koyniga yol tapib, ula bilan chirayli muamalada otkindib, Allah buyuradi. Vah, mingi boysingen, mingi ikhlas bilan, 17:14 itaat bilan minge sighniyatgan adamlarinin yoliga ergashgin. Atam anama kandib, ular kufurga, shirkga bashlasa, ulargini yoliga kirib kitmagin. Ulargi yaxshi muamala qilgini, lakin minge itaat qilib sighniyatgan adamlarinin yoliga ergashgin. Summa ilayya marjiukum, qeyin esa, akhirda meni huzurimga kilaslar. Hameylar. Sinam. 17:44 ato anay ham, sen hayatta ibrat algan adam ham, sengi yul korset kallay ham, ham mahamalariniz, man huzurumga kilesilar, va ushanda men silarini, dunyada qigan islariniz haqda, silarini xabardar qilaman, silarga bunay sanan latijasini bildiraman, qani kimniki haqu, kimniki nahak, kimniki mukafatu, kimniki ceza, onu man ozum yakinda, silarga aytaman, va sunu silarga, 18:13 mukafatni ham cezasini ham mukam maqdu diri man, shun-shun mani yoyimga yurindar digan mazmundagi ayatlarini Allah ulariga cevab qalib tushurgin iken. Bu kishi hayatlari, mada shundi qalib, uyyilarda mashagqat bilan başlanib, Allahini yardami bilan, yana Allah bu mashagqatini yingi qalib verdi, vabir ukelari, kichkini ukelari barakan, ukelari bilan birgali da, ikgulari musulmanlikke islamga kob khizmatlarini qalishti. 18:42 Ukalara yuvax balay edilar. Bu asnada Badr cangi boldi, undenkin Uhud cangi boldi. Badr cangida ham, Uhud cangida ham bukshi qatnashdilar. Lakim Badr cangida ukalara Umayr digan balay edi. Ukshi ham qattilarga qoshulib, manam cangi chikaman, manam Rasullaha sallallahu alaihi salam bilan birga, mushriklar bilan cangi kirshaman, dib, havas qilib, arzu qilib. 19:12 musulmanilarni qatarida Rasulla sallallahu alaihi salamni huzurlariga kildilar. Lakin Rasulla qiksalarini, ayallarini, qara yashbarlarini bu ishga aralashtirmastilar. Qizlarlan ham mani bir-bir qizdan kechirib qarab yashbarlarini ma qiksalarini uzaalashtirardilar. Burnu bil qovenni kin omay, sikin odamlarini orasiga yashirinib aldi. Rasulla mani korup qamasinlar, korup qasilar, yana mani 19:40 bu loq sababdan mahrum bolib qalmayim, meni bunga argaçtır meydilar, deb sezip, uzlarini yashrib turdilar, adamlarini arasiga, arka tamanga otib, lakin, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, baribir korib qaldilar, va bu omayrli, badir cangida ishtag etisdan man etdilar, amma bugamni istib, omayr, juda qattik xafab olib, oturib, yiglayi basladi. 20:06 Shunay qeyin Rasulullah unga rahmlari kelib haqhub mayli bu masam agar judayam shinkali boladyam bosa, juda shundayibur ishqu muhabbat bulan agar qeygan bosa dibilarda mayli xab barza barakaslanandi buxsat verdilar. Oqaw qey ikgulari judaya xursan bolushib qeygan musulmalar bulan cengi qirdilar. Cengida musulmalarina qalabasi bulan bu ish nihayasi getkani Islam tarixida birinci qalaba. 20:33 Az sanli muslimallar, kuf sanli muslimallar, üstüden qalub bugana haqda xabarlariz var. Bu cengde hamara şu Sa'ad bin Abi Waqqas ukelariblan ishtirak qaldilar. Lakin uzları salamat qaytlar, ukelari uje cengde shahid bugana ken. Allah hammalariga mawfiyatu rahmatini yağdırsın. Bu qishi uzaq umur qordilar Sa'ad bin Abi Waqqas. Peygamber sallallahu aleyhi wa sallamdanki sahaba. 21:00 xalifalar davrlarda xam xizmatlari boldi, kub janglarida ishtirak kildilar, axrda ghafatlari yakinlashgan, amanat tafshirigan paytiganda, o shakullarda u kishini bayliklari ham judiyan kub ikan, ham zaq umur korib, ham bayba davlad bugan kishi ikanlari. Amanat alish, jan tafshirish yakinlashgan paytida, ayitganakallar ki, man o shak jangda kiigan, ki mimni ap geliylari, o shan daq qomiylar. 21:28 uxa qan daq qimim bosa, mayli eskib kitkan bosa, yam yirtilib yagrib chikib kitkan bosa hamki, uxa qimim bilan, maani, kafan layvoringlar, maani, Allah nam huzurga uxan daqimchiya barakalayin, dib vasiyat qigani karilar. Yani, insan dunyada qanchi mali dunyasi barda, maani, bu kishini ham, bazbur dunya paras, mal paras adamlar, tiriqi ku tiriqi, uligini yam dabdaba qilib, bayram qilib, boton dunyaga kos-kos qilib, 21:57 barxutu bahmallar bulan, qoyub belsini atlasu kimxablar bulan, odunu oliginiyam yasantir, bizantirib, ham man aldida oliginiyam, maqdan qaulu bulan koz-koz qilisini arzulu havas qiladiyan adamlaram. Yogamaz, ulmastan turub, odiga xabrlarina, sagalarini yasantirib, ulmastan odiga gumbazlarina, xarkid, tashilardan yalciniyul turub, gorlarina tayarligan adamlaram. Yogamaz, dunyada, usilarini korganizda, yam adam, yam insan, 22:27 Uyam, shunchi dabdabasi zibu ziyinati bulan barbur dunyadan kitadigan adam, adam, insan, lakin insandan insanin farki var. Marabu isa imanli insan, imanli adamlarini ishi yuli marabun dav bularikan. Allah sa'la bizni şu imanlilerden ibrat alishimizni nasib etsin. Demek, umir izhamiz ki bu hazir gina hikayalarini qisqa cha qalib, isli gani Sa'ad bin Abi Waqqas. 22:57 Rasulullah, sallallahu alaihi wa sallam, ucidu qub, sadaqat bilan, islamga muhabbat bilan xizmat qigan, Allahna baxti bandalar, Allah hamalarini maghfrazga asin. Vaxtimizin qogan qisimda, yanabir sahabini, hayatlar bilan silarini tanistiramiz inshaAllah. Buqshini isimlari Sabib bin Zaydunil Ansari. Uqshidan bu sahabini farqlarishindaki, 23:24 uksini ailelerden islam bir mashaqqat bilan bashlangan busa, buksini aileleri hamasi iman bilan tolgan idi. Islami imanli ailada tarbiye tapishini xuda buksiga nasib etdi. Demek, insan taqdiri Allahniq diyardaykan, bura uga uyni sınav, bura uga bu sınav qalib biradi. Bura una, filan yan islarizdi buladi, oto analariz. 23:49 Taman bilan, baz bur kirish mochi ila bolish muqin. Baz buraularini isa maksdabida, kocasida, ishqanista, uyurda, buyurda, hullas, hamaga bur xil imas, hamaga uzga khas, uzga yarasa bur nasiba bar, hamaga bur sınav, imtikam bar. Mara bur sahabini sınavlari isa basqa charaa bol, bukishin ailalari, atalariyam, analariham, ikgulari musulman bolishgan, bukishin gudagilik caulardan islamu imanli bir ailada tarbiya tapish sarufiga miyasar bogan sahabini. 24:18 isimlari Habib bin Zaid. Anaları Nasibatul Maziniyya digan ayon edilar, ataları isa Zaid isimlari. Bu kişi, anaları ham, ataları ham bir etqadli imanli kisilerden, Rasulullah ki en birinci bayat qigan akaba kisisi da, yetmişte adam kilib, Rasulullah sallallahu alaihi wasallamga bayat birgan kisilerini birilari edilar. Awal musulman bugan kisi edilar, ataları. 24:49 Analara nasibatul mazaniyya digan ayal isa islam tarixida brinchi bulib qoliga islam uchunu qura qotirgan ayal kishi bugan ekerlilar. Allahni dinin hi mayasi wa peygambarini sharaflarini hi mayasi uchun. Analara. Bu qishini Allah ta'ala ata analara bulan birga Rasulullah sallallahu alaihi wasallam huzurlarga barib, katta sahabalar, katta yasli kisilar kullarini Rasulullahini mubarak kullariga chozib, kullarini kullariga koyib bayat digatkenda, 25:20 buxşiyan caccı, qiçkina qolçelara, qisli qatta sahabi ilan qollari bilan birga Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni qullarga tegdi. Uxshiyan qodak bolib Rasulullah ka bayat qigan boldilar va, analari bilan, atari bilan, islamda bahtu, saadat bilan hayat kechirib, uxsi kundan baxlab, canladan ham artib Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni yaxshi korib yasayi baxladilar. Uxshi Badr cangida, Uhud cangida ishtirak qilamadilar. 25:49 çünki qiçkina yaxsh bala bugandilar. Amma keyin chalik Allah Ta'la buxshiga undan hamkora qattara bir sınavni nasib itkin ikin. Yani hicratini tok qizinci ilde, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam Mekkadan Madinaya qochib hicratil barganlardan keyin tok qizinci ilde bir musibat hizbiradi. Uhan bosa Islam kuxulanib, musulmalar quvatlanib, 26:15 Peygamber sallallahu alaihi wa sallam atrafka davatlar yubarat turgan bir payit lari. Kob tawandan qabilalar uz ixtiyarlari bilan, heç kanday uruşsiz, heç kanday kontoksiz islamga kelib, imanga kelib islamni qabu edib Rasulullahin huzurlariga guruk guruk elchilar kele başlaygan bir payit edib. Kullardan birada Banu Hanifa digan bir Arab qabilalarinin elchilari keldi Rasulullahin huzurlariga. 26:43 Qelishib, Madinaga qirib, shaharini bir chetida, yukularini tushurdilar, va tuyalarini bir jagi chokturdilar da, bir adamini shudga qaraulu qalib kaldirib, olidilari Rasulullah sallallahu alaihi wasallam huzurlariga ketishti. Peygamberini aldilariga barib, islam imanlarini arz qalishti, kalima etishti, Rasulullah cuda khursan boldilar, harbirlariga alahada alahada hadiyya soga berdilar Rasulullah. 27:08 yana, bir adam, uşa, shahrni cheti da, bularini yuklarini qoroglab qalganana eyskanladan ki, unga hamdib, alaha da bir hadiya savgayi vardilar. lakin, u adam kim edi? uşa, shahrni cheti da, yuklarini qoroglab qalgan adamnin ismi, Musaylama bin al-Habib al-Hanafi digan adam edi. nami, Musaylima digan adam. bu, Musaylima digan adam, tarixka, juda, ozini qiliglari bulan kirib digan adam. 27:35 islarizde saklanib qaladi inshallah. Usha adam gaham Rasullahi hadiyyilari yubarilari. Yani ularini kirishi Islam bilan kirishti. Iman bilan ki gansab bulishti. Musulman bolib Rasullahi ge ruburu bolib Islamlarini bildiris uchun kirisken idi. Buqshiyab ushlarini qataradaydi. Ular Rasullahi hadiyyya savgalarini qabul qilib ki arkalarigi qaychisti. Lakim qishilaglari yitib-yitib barmastan turib, u hal musaylima. 28:03 bin Musaylimat bin Habib digan adam, yengeche gap chikara bashladi. Ozdan oza etdiki, manam payganbar man deshga bashladi. O Muhammad payganbar buganbosa, manam payganbar boldim. Allah ona Qurayshlarga payganbar qilib yubargan edi. Mani Esa Khudaslarga payganbar qilib yubardi. Man, banun Hanifa qabilasinin payganbara mandi, oza ilan kildi. Lakim, har kanday bir nadan, 28:31 harqanday bur ahmakna ham atroxoga adam barbar toplanarikan, harqanday natoro nahaq yolga ham taraftarlar tapilarikan, nahaqligi bilin sayo, bilin masa, bilin sayo, bilin masa ham barbar taraftarlar toplangani, tapilgani dig, bu musaylimanin ham atroxoda adamlar higla basladilar, va qavmini kupini o islamdan qaytarib, ozun yolga apkarib, yengiche dinge macburlab adamlarini, ozini dinge krita basladin. 28:59 Odamlar bilib durub ham bazilar sunga ishanishti. Yan ishanishtigimda qandrib oldu. Unaqa qindan ham bu Allah zamandan yubarligan peygambar dit imas. Baqim millatçilik, asabiyyat nukdayi nazardan odamlar iman kitara başlasdi. Bilisardibu yalganci ikalligini. Hatta bazilar eçtiki, ashadu anna Muhammadan la sadiq, wa anna Musayla malakad la kazdab, walakin kazdabu rabi'a, 29:29 xabbu ilayya min sadiqim udar. Bilaman, man gu ahlik biraman, Muhammad raskoy, u hakikatan ham Allahdan kiyan peygambar. O yana bilaman ki bu Musaylama kazzab, bu Yalqanchi, bu peygambar maz. Lakim man uchun, uzun mi qimdan qizqan, uzun mi yurtumdan, uzun mi qabilamdan qizqan Yalqanchi kazzab, u bur basla qabilardaki Muzar Quraishnin raskoydan kora, man shu Yalqanchi boli uradi mangi, shu yalqanchi mingi, digan adamlar boli shud. 29:58 Yani bilib durib, bili shardiki bu yalaganchi, bu kadab, bu kafir, bili shardi, lakin ularda asabiyyat, millachilik kuchligidi. Shu millachilike verilib, ha, ozimizdan bosini makhti, ozimizdan, ozimizdan deyish, bu insaniyatin tabiatida, agar onun kalbi kir adam bosa, insani tabiatida boladi. Shunchun, hamadasan ozini ishidan chikarsa, ziyaratga ham bizdan chiksa. 30:23 xuy birsiz, xamma uzun qishlaqa bitidan Kaaba yasa balishqiyam tayyar. Xunak adamlar tapiladi. Hali, unar salan eyskansilar, biz bu yurtumizni dun dunyadan gelib ziyarat qiladiyan xukoyamiz, man uxun ziyaratgaq qilamiz. Dib, u eytadi. An u qishlaqa birsiz, buyir, en brinci ziyaratgaq botka kemasayin, san hajin haj bumidi, dib u qishlaqda qeytadi. 30:47 Neryaqqa barisiyis? Uyayib huddiy shunday? Eytazdi qayaqqa barisiyis? Bilmey qalas? Bashiyis? Agrib qaladi? Adami tabiaty shunday. Allah ta'la isa wahib. Allah yakki yegana zat. Allah te sighini shiyuliyam yakki yegana boladi. Allahin dinaham yakki boladi. Bular shunday minlachilikke verilib, mammanlikke verilib, özimizden bugani yaxshi deyisdi. Huddi, bulani gafi yani ki, u raskoydan, özimizdiki yalganchimiz, özimizdiki yalganchimiz yaxshi diganlari. 31:17 hali baz bur adamlarni gapiga oxshib gitadi. Buna tarixlarida, Bukhara tarixida, Mukanna digan bur Qaddaw adamini yazishgan. Nar Shaxi digan bur tarixchi adam, bundan min gillar aldin Bukhara tarixini bitkanda, shu Mukanna digan bur adam, uzini peygambar ilan qilgan, kin Khuda manam digan, Khuda man dibgurgan, peygambar man dibgurgan, usha Islamga karsi 31:45 o adamlani yigib, musulmanlikke qarşi o xoşun tartkan. Endu shunar sani, kitablarga qahraman qilib yazishkan. Bada bu arablarga qarşi qodqolan kutargan, milli qahraman, halkimizni, millatimizni icidan chikan, unaka, bunaka, asrida o narqishakini gafaya qarganda bir pis, muqaw adamakan. Allah ta'ala onu... 32:06 bu suratini ham zahirini ham xor qilib qasva qilib qoygan ikan, muqannini digani, bu pardali digani, yuziga parda tartib yorarkan, chunki mahaw qasali blan muqtala qoygan din kin, ozini yehshirish uchun parda tartgan. Unu nadan adamlar, sadda adamlar isa, bu qishi agar yuzilarini açsalar, ham man kuydir vararlar, yuzilardan bir nur chukub, utun dunyaya quyib, yani itadir sunchini, yuzilarga parda tartib yorardilar, deyishib, unu qotar qotar qolib, bilmagan halda adamlar unga sqanib ibadat qolishgan. 32:35 Shunu ma'lum, u shu waxta qa adamlarga na ma'lum bu sayam, hadru kunda bu ma'lum, bu kitaplarda, tarix kitaplarda, narsakhi, biruni, katta-katta alimlarna kitaplarda ma'lum darsan, lakin bu kunda baz bura adamlar bilib durb, ee, inda, akhar bu bizi milli qahramanimiz ko, deyidi burkun bir ziyali kishi, ha bunu qan dey qalib biz, yuqatib, bunu qan dey qalib qaralimiz, ha bu bizi millattan chikgan qahraman, bu dunyaga ma shu adam ko. 33:05 Ha, u mayli ikan. Peace bosiyan, maqaw bosiyan mayli. U odun xudaman, peyhambardin, davaqdan bosiyan mayli ikan. U lakin, biziki bugan uchun. Bizi ishimizdan chikqani uchun mayli. Yaxshi. Bol, unu maqtashir biz karyekan. Bunarsa, bu millatçilik, bu asabiyyat, man-man siraq, bu hech qisuan yaxshiriki qalib kiqanimaz, adamni imandan qikaradi. U sha, Musayli Manaham, adamlari shundi qilib imandan qiqtilar. Kigin, bularini ishlari cuda quchayib kitkandayin, kigin, u... 33:34 Rasulullah ki xat yazdi. Min musaylima Rasulillahi ila Muhammadin Rasulillahi salamun alayka. Allahnin Rasulu musaylimadan, Allahnin Rasulu Muhammad ka. Xat yazdi. Senge salam bolsun. Amma baad ta'in niqad ushidikdu fil amri ma'aka. Menam sembran bu iske shirik qilindim. Quda meni senge shirik qilibi bardi. Wa inna lana nis fal ardi, wa li Qurayshin nis fal ardi. Bizgi yerdin yarmi tegdi, Qurayshki yerdin yarmi tegdi. 34:03 walakin Quraishan qawmun ya'atadun, lakin Quraish haddan o shiyabdi, ulan haddan o shibbizni hurmat qivasdan hamrayonu alib qoyasibdi. Digan mazgunda xat yubardi, iki ta adamni yubardi Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam huzurlarga. Paygambarga xatni tabshugani ninkin, Rasulullah ulardan sorarlarga istilar, uziylar nima disilar? Hali iki ta chapar elchiga aittilar. Ular aichitikin, nima digan bu sujna qadiyimizda? 34:28 Jum'u sayda, mən dima digan buhsa bizan shunu digimizdi ishti. Shunda Rasula aytdilar ki, amma wallahi, lawla anna rushul, la tuqtal, la darabtu unu qaykuma. Allah yaqasan ki, agar elchiga ulim yok digan gaf bar, oda bar, shu elchiga ulim yok. Agar shunda bu meyanda, bu gaflar izi shun, ikgular izni, bohlar izni aldirgan bolardim, diddilar. Kin hat yazdilar, Bismillahirrahmanirrahim, min Muhammadin Rasulillahi ila musaylimatal kaddab. 34:58 As-salaamu ala man ittaba'al huda. Amma ba'ad fa'inna al-arda lillahi yurisuha man yasha'u min ibadihi wal-aqibatu lil-muttaqin. Allah nambulan başlad, ayitlar, Allahnin Rasul Muhammadan kadab yalganchi musaylimaga. Hidayatka, haq yulgi ergaçkanlarga salam basan, dedlar. Songra, bu yer, Allahnike, bu xahlaganga, Allah miraz qalib derad bu yerin. Unima dedi, 35:28 yir yarmi siniki, yarmi biziki. Bulishib, almashib, bulishdi. Cevabıda Rasulullah iktidar ki, yir, yani seniki yenmez, meniki yenmez. Bu Allah niki. Allah ahlagan, bendesige bunu miras qalib biradi, nasib itad. Wa la aqibatu lil muttaqin. Aqibat isa muttaqiler niki. Yani aqibat, hama isinin neticesi, aqibatu, muvaffaqiyat bilan tugallanishi, Allahnin raziligi bilan islar yakunligi yetishi, bu muttaqiler uchum buladi. 35:57 Mutlaki, Allahdan qorqa diganlariga bu, nasib buladi. Bundan ki, gin, al ikta adam xatni alib bar Musaylimaga tavshirdilar. Musayliman yamanligi, yara masligisi, yanayam haddan ashib kirt. Yanaham pizxu, fucuru, fasadi, yanaham tarqalib kirt. Ahiri, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, bir adamni yubarishka irada qildilar, qasqildilar. Ki, bir adam barib bunu agahlantirsin. Yani, bu ish, natur ish, buna haqq ish. 36:25 bu yuldan qaytsin, buna qangi davalardan, dib. Peygamber, bir Risal-i Akhad yazdilar da, va bunu alim barut tapşirisni, uşa, qissamiznin kahramanı bugan, kim? Izdaradan çıxar qoymadi ilam, bu gaflar başqa, kim idi? Habib bin Zayidga tapşirdilar. Uşa kunda, birda, qüçka tolgan, yigit edilar, akilli, etqadlar, mustahkam, imanlik, 36:53 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam xatni uqshiga tavshirgan zahati cidahan xursan bolib. Rasulullah dey gizad bun dey xizmatini usha bir yashqina yigitka ishanib tavshirganlari uqshiga bir sharaf idi. Xursan bolib darhal xatni alib uqshiga yol yurdilar, yolga tushdilar. Uza vaqt masalfani basib, mosa ilamani aldiga barib xatni unga tavshirdilar. Xatni alib uqhib korgandim ki, Rasulullahin nasihatlarini istib, battar jahli qibqandan qibqet. 37:22 ayaq qolni baqlam ap gelinlar, dedi. O habibini, habibini zaydini, ayaqga agir kishanlani salib ap gelisdi. Suqa kishanlani sudirab, kegin ortaga cikdi. Butun arkani davlatiyo, hamma yanday kaza-kazalar, o basqalarini yigib, kegin ona sorak qala basladi. Etdiki, sen bu Muhammadini haqiqattanam Allahnin rasul edib bilisan mi? 37:52 dedin. O qishi isi hech ozgarmastan, hech qorkmastan, davduramastan, qaltaramastan. Cevab bere başlad. Bu, misal, ayak quli qishanda, atrafda ham, misal, nayizalarini, qilişlarini yalan qaslad, bir ağız sözünü kütüftürşüptü, bu, badbaq, musayli mani. Bu, habib isi, hech bir davduramastan, naam, ashadu anna muhammadan rasulullah, gu ahlig veriman rasulullah, 38:21 Muhammad alaihi salam, Allah'nin eltisi, uqsh peygambar. Dib cevab berganden ki, unun yuzdari qizarib, cahillada qazabiyan ham qaynab getdi. Wa minaham, Allah'nin rasuliykanin qigvahlik beresam mi? Dib soradi. Habib esa, unubri masfaraqigandik, nazari ilmagandik, ahamiyatan vermasdan, gafini qulaqim eshtmidi, man qulaqim salagurraq, gafilari eshtmib man, dedi. Yigin unu cahil chqib, 38:50 Callaadın çakıdıda, hani bunu badandan bir parçası kesib agin, dedi. Callaadı kilib, bu robarakigen caydan, deyik, qileciblan bir parçasını kesib yerge taşiladi. Kegen, yana, soradi, Muhammad Allah'nin elçisi mi? Shunde deyisem mi? Ha? Muhammad Allah'nin elçisi. Ashadu enne Muhammadan Rasulullah, dedi. Wa minam Allah'nin elçisi man? Bungam guvahlik beresem mi? Mani qulağım ağırraq, bu gafne yaxshi eşitmiyaf man, dedi. 39:20 Yagin, yana buyurduk, yana kes, yana kesib bir parti qoştini yirgi ulaqtırdı. Yana suradi, yana şu cevab, bir xil cevab davam eti vurdu. Şunay qilib, diyarlik badanini yarmi yirdi yatıbdi. Qaban yarmi esan gafrib yatıbdi. Yarmi yirdi qana aqib yatıbdi. Yarmi esan, ashadu anna muhammadan rasulullah diyatıbdi. Şunay qilib, ahiri, nima bolardi, ahiri, o adam işitdi, shahadat tatdi, o küsur firde shahid boldi. 39:49 Allah rahmat qılsın. Bu xabarini, u kishini anasiga itqaz ishti. Analar isimlar kim idi? Nasibatul maziniyya digan ayal. Bu xabarini itqaz ishkanda, oğulis shunday boldi, shahid boldi, Musayli vani qolida. Analara cevabı itkani kallar ki, nima deyish mumkin, qani ana, shunday boganda. Qani uzila bir taraz qidilar si, qani analar nima deyidi balasi shunday, dushman qolda halak bogan paytida. 40:19 Nima disa dir hindi ayollar tabi'atan, lakin bukshi ittila ki, min ajdi misri hadal mawqif a'adattuhu, man balamna manashinin uchun man tukganman, man balamna manashinin uchun tukup unga tarbi'i bergan adam, didi bukshi. Huwa indi Allahi ahtasadduhu, wabuna jawabini man Allahdan fakat kini kutaman halas. 40:43 Men bun uchun Allahdan umit itaman. Allah menga sawabı, ayırı mukafatını Allah birsin diyim man. Manu balam, yuasli qudagliq cağıda, aqaba digan cayda Rasulullah sallallahu alaihi sallamga bayat bergan idi. Va'da bergan idi Rasulullah kaq, kiçida ina kolchasini çözüb, Rasulullah ka bayat bergan balam, mana qattı buganda ahdiga wafa qıldı. U suzda turdı, u iman bulan kitdi. Man bunga xursan man, 41:11 agar mani bir armanim bar, bir arzoyim bar, xudayim mangi bir imkan birsaydi, uşa, Musayli mani xudayi mengiro barakilsaydi. Man uxani bir korisamidim, xudayi mangi shuni imkaniyat birib, qolimda qoral balin, shun Musayli mani korisamidi, didi. Aradanko vaxt utmastan, Allah tala bu kusni arzusunu amalga asirib birdi. Bu ayal, birincilar qatarida, uşa, Musaylimi qarşi bugan jengi qirgani kirli qoral qotarib. 41:40 Allah nin dushmanin kani minge usha, Allah dushmanini korsati ilar, deyib, barganin cayda, ayaqin tegiden Musaylimani uligi cikdi. Shunday qilib, uqshaham muradi maqsada getdi. Shunday qilib, adamlar bir guruhu cennetka, bir guruhu dozakka getdi. Allah ta'la sivlan bizne cennetilar qatarida qolub, umrimiz iman islam bilan, islamga sadaqat bilan. 42:02 Allah dan suriyimiz biz giyen Allah makan jannatdan jay nasib etsin. Subhanaka Allahumma wa bihamdik. Ash'hadu an la ilaha illa anta astaghfiruq wa atu ilayk.