Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:00 wa rahmatullahi wa barakatuhu alhamdulillahi rabbil alameen ya rabbi ya rabbi irhamna fa innaka bina rahim wa la tuazibna fa anta alayna qadir ultof bima fima jarak bihi almqadiru innaka ala kulli shayin qadiru ya ni'ma almawla wa ya ni'ma alnasiru gufranaka rabbana wa ilayka almasiru 0:34 Waashhadu an la ilaha illa Allah wahdahu la sharikada. Iza wakaf al-ibadu fi sahati al-arabu ala Allahi kawala Allahu ya Jibirilu. Watakafu simama wadja wa munyezimungu katkawanja wa hisabu. Siku ya kiyama. Munyezimungu atamambia malayi kawake Jibirilu. Ewe Jibirilu. Inni agha fulana. 1:10 Ibna fulani. Fisufufi ahali. Fisufufi ahali nari. Jibrili mininamuona fulani bin fulani. Yumundani ya swafu za watakau ingia motoni. Fayakulu Jibrilu. Atasema malaika Jibrilu kumambia mula wate. Ya rabbi. Mula. Hidin livun livu fahamu kusumtu huyo. Inna alamnajid lahu hasanatan. Sisi hatujakuta jema lolote. 1:43 Ya hudu alaihi khayruha liyawma. Anbalo jemahilo linaweza kuregea khiriyake kumtuyo sialio. Fayakulu albariu tabaraka wa ta'ala. Munyazingu mtukufu tamambia malaika Jibreel. Ya Jibreel. Inni. Hatika mimi. Asma'uhu fi daridunya nimikuwa nikinsikia yeye katka mji wa dunia. Yakulu alikuwa na zikri alikuwa na ibadala sira kifanya uyu. 2:15 Katika zikri hizu likwa kusema ya Hannanu ya Mannanu. Fa atihi. Hebu mande. Uka mwulize. Faya atiyahu Jibirilu. Jibirilu laka mande ya ilimtu. Fayasaluhu aka mwulize. Fayakulu la abdu na ilimja kabibu. Wahal min Hannani wa Mannani gairu Allah. 2:45 Kwa ni yuko mwenjine asie kuwa mwenye zingu, mwenye sifa za hannan, mwenye mapenzi na huruma kwa wajawake, wa mannan na mwenye kuni amesha wajawake, nani mwenjine mwenye sifa hizi iso kwa mwenye zingu. Faya akhodo ho Jibrilu biyadihi, hapo atamchukua Jibrilu kwa kumshika kumkuna wake, mwenye sufufi ahali nari, kumtoa katkasafu za watu wa motoni, wadudukiluhu fiyo sufufi ahali ljana. 3:15 Na kumu njiza katika swafu zawatu wa pitoni. Wa ashahadu anna sayidana wa nabiyana wa azimana wa habibana muhammada rasulullah. Huwa nabiyu al-Qur'ani. Yeye nintumi aliyate wa kitabu cha Qur'ani. Huwa nabiyu al-Rahmani. Na nintumi aliyatumu na munyazimu mungu wa Rahman. Lakulu al-habibu al-Mustafa. Ana sema ki penzi cha munyazimu mungu mte ule. Manistamia ayatan. 3:50 Min ayati al-Qur'ani. Kutibat lehu hasanatun muda'afa. 4:21 Kwa maana bina adamu ana tabia ya kusahau sahau mara kwa mara. Basi kila kisahau ata kiwa kumbushwe. 4:56 Na waisilamu wanapoka hapa moja hakuna mazungumzo mazuri kuliko kitabu cha mwenyezi mungu. Na ubora wa uangofu ni uangofu ambao amekudanao nabiyo Muhammad sallallahu alayhi wa sallam. Kwa hivyo tutaishi katika mawudhoi fadhila za ilmu ndami ya Qur'an ilkarimu. Kwa ndami yongoni mwetu tukau hatu jali ni kitugani ilmu. 5:23 Na huwe nda miongo ni mwetu tukawa zarao wa lianbao wana ilmu. Na tukawa wana slolote, sija chote. Baal labda mwenye mali kwetu akawandi yumtu. Mwenye ufalme na utawala kwetu akawandi anatisha zaidi. Tukamotchi lianbali yuli anbae ana ilmu khas khususan yuli anbae mwenye zimgo mendi alia kumpa ilmu ya maarifatu Allah. Jambo lakumtambua mwenye zimgo. Masi ndani ya maudui hii. 5:55 Tutawandokea inshaAllah katika pale ambapo Nabi Musa alayhi salamu alikutana na malimu anojiwa bafin ambayini alkhidri. Inasemekana Nabi Musa siku moja alitua waadhimu kubwa mbele ya mayahudi bani Israel. Na akazungumza falsafa kubwa ya Taurat. Hata mtu mmoja akamambia Nabi Musa hizi yuko mtuyo yote duniani alikuwa na ilmu zaidi ya kowewe. 6:28 Anawezekana katika dunia hii, hakatokeze ya mtu, anajua ilmu zaidi yako. Kwa kibina adamu, na kwa vile nabimusa ni mtume wa mungu, tena katika ulu la azmi ni na rusuli, alijibu kawli ya mkato. Hakawambia hakuna. Hakufanya vile kwa kibri, wala kwa batara, bali alijiona kwa mba kwa kuwa ya ili mtume, bila ya shaka atakuwa na ilmu kubwa zaidi, kwa sababu anapata wahii, kwa sababu anakitabuta muyezi mungu. 6:59 Basi aliona yeye atakuwa ni ilmu yake, atakuwa ni kubwa zaidi kuliko mtu yeti. Jawabu hii, mwenye zingu haiku mfurahisha. Jawabu ya kusema kwamba hakuna mwenye ilmu kuliko yeye, mwenye zingu hakuipenda hata kidogo. Na hili mkasirisha. Mwenye zimungwa kama mbiya mtume wakia, apana, yuko, anawako vile vile, mwenye ilmu zaidi ya kumusa. Na wewe kama una ilmu za vahiri, kuna watu, mimi, mimi wapa, ilmu za batin. 7:30 Hilo jambu Nabi Musa li kawali mimitia shawuku, ndani ya mwia wake, kwamba atapewa na yeye ilmu hiyo waliyo na yewe njine. Na kwamba ata hangaika, kwa vijutitika zikuwa, hili asikie katika darajia ya ambaye wa na yewe njine. Na hizi ndivu watatiwazio kila muhisilamu, jambu la ilmu, kwakili wa ni hikmatu, ni jambu la hikma, wal hikmatu, na hiyo hikma, baalatul mu'min, ni jambu ambalo li mipotea mwenye kwaminu. 8:00 Fa aina wajadaha, fa huwa ahakubiha. Basi popote anapoikuta, hikima hiyo, hiyo anahakina ya kuipigia magoti na kuichukua. Hizi ndivu anapotakiwa awe kila mu'mil na upande wa ilmu. Asidharau hata kidogo upande wa ilmu. Hata kama mwini ilmu ni mdogo zaidi kuliko ye kwa umri. 8:20 Ni mdogo kwa mali. Amenzidi kwa kila kitu. Basa wetayari. Kuhangaika. Na kudhalilika. Ili apate ilmo ile. Hishmayati muislamu. Iko kwenye ilmo. Kumjiwa kwa ke mwenye zimgu. Ni kwa sabu ya ilmo. Na mwenye zimgu. Amesema kwenye Quranil Karim. Innama. Yahshallaha. Minibabihi ilo ulemahu. Hakika wanaweza kumuangofa mwenye zimgu sana. Ni katika wajawati waliosuma sana. 8:48 Kisha mnizinwa kasema tena vile vile katika kutukuza ilmu. Hakasema, hal yastawi ilazina ya alamuna walazina la ya alamuna? Unadhani watakuwa sawa na wajua na wasawajua? Inama yetazakaru ululalbabe. Hakika wanaweza kuyakumbuka hayo ni watu ni akili nzima sana. Bas? 9:09 Nabi Musa kabidi ya ulizi wapi alipo mtu huyo na minka pati alchonacho. Haka ambiwa mtu huyo utamkuta pahala katika dunia hii. Zinapo kutana bahari mbili. Hapo utamkuta mja wangu. Utamkuta utamdiwaje. Naam. 9:26 Uta mkuta kwa alama ntaka zukupa. Chukua chakula. Nandani ya chakula chako. Chukua samaki. Alie kushapikwa. Pahalapo pote ambapo utaona samaki ya metoka mwenyewe. Bikudurasi malayagfalu walayanamu. Hapo ujue ndipo tapo mkuta mjewangu huyo. Samaki ya liepikwa atatoka ndani ya kikapu. Na atafata mchirizi ya bahari. Ata njia bahari. Atatoweka mweja kumweja. Humpati tena. Hii ni alama. Nakupa hapo ndipo alipo mjewangu. 9:56 Mwenyejili muzaidi kuliko wewe. Bas. Nabi Musa kasa fanya safari. Kwa sababu anatafuta kitu kikuba. Anatafuta hishima ya manadamu. Anatafuta jambu itakalumdilishie imu. Ya kujuhata mula wake vile vile. Ya kujuhata teotake manadamu vile vile. Fawajada abidan. Ikabidi atoke na manafunzi wake yusha. 10:20 Kufika pahala wakamkuta abdan mtumammoja mina ibadina katika watumawetu. Mtumahuyo atayinahu rahmatan mina indina. Tulimpa yeye rahma nyingi kutokana nasisi. Waallamnahu na tukamfundisha yeye. Niladunna ilma kutokana nasisi tukamfundisha ilmu nyingi sana. 10:43 Yote aliyopewa ya alama aka yakuta. Mwanafuzi wate yushaa, idminuni, ndi alikabidhiwa mkoba wa chakula, na ndani yake mna samaki alishapikwa. Nabi Musa kamena kumizika kidogo hapa, na nisipita ushingizi, basi kifika time ya mshe. Lakini, yushaa kama ni bina adamu, aliaona ya limamu mkuba mno, kuwa samaki hudo, anatoka, ndani ya kikapu na njabarini. Haka sahawulishwa. 11:12 Kama anaposema mwenyewe na shetani, kumambia nabimusa pale pale, ya kuamba ni muna mabu ya ajabu sayo. Lakini badaku fikambele, falamma ajawaza, walipofuka sayo, kala lifatahu, nabimusa dipo aliposema kumambia mwanafunzi wake, yusha abninun, atina gada ana. Haya sasa toa chakula chetu. Lakar lakina min safarina hadha na soba. Tumiku shakutana na safariyatu hii. Matesu, natabu, tumichoka, nanjazi na uma. 11:44 Kwa chakula tole sasa. Hapo ndipo mwana kunzi isha mnuni. Haka mwambia. Araaita. Unajua we. Izawaina ila sokarati wakati kime kumzika katika jababilile. Kwa hatika niliona mambo ya ajabu. Faini nasitu lhuta. Nini nilisahau. Kukwambia kabari ya samaki. Mambo makubwa sana ni yaona kwa samaki yule. Samaki ilo kushapikwa. Kutoka kikapuni. Keringi ya magini. Nilisema ukiamka nikuambile. 12:13 Wa maa ansanihu illa shaitanu anazkura. Na hakuna liyansahulisha khabarihi. Isfukuwa shaitani ndolo ansahulisha nsitambu. Nsitambu. Wala nsitambu. Kwa hatika ni mwana mambu ya ajabu. Samaki yule katoka kwenye tikapu. Watakadha sabi ilahu filbahari ajaba. Na akafata mkondo. Njiyayake. Kwele kia baharini kia ajabu. Malakisha kikualikuwa. Nabi Musa kama mbiya mwana funziwake. Zalika makunna nabzi. 12:44 Jambo hilo ndilo tulokuwa tukitafuta. Safari yetu yote ni kutafuta jambo hilo. Basi sasa, tureje, kaskadeba lile, tulile, tulopu mzika pale, tukaone hizo alama, samaka piti ya wapi, kwa kwa piti ya wapi, manamini na miadi mwenye zindo mwenye ahili kwa mbanta mkuta mtu mwenye ilimu hapo. 13:06 Aliporejea na manafunziwake. Kurani natuambia. Sawajada abda minu ibadina. Wakamkuta. Wawilihao yeji na manafunziwake. Mtumwa katika watumawetu. Ateinahu. 13:20 tulintamtu mahuyo rahmatamni na indina rehma itukanayonasisi wa'allamnahu natukamfundisha yeye milladunna kutukananasisi ilma ilmu ya siri ilmu ya batin akakutana naye nabiyi Musa kani na kazi hazihi lahadati almubaraka indugu wa umini tutapikisha mudahu wa nyebarka nyingi maa nabiyillahi Musa 13:50 Pamoja na mtuma mwenye zingu nabi Musa wa maa al-abdi salihi na pamoja na uyomja mwema. Wasmahuli lana. Nchukulieni uhumilivu hivi sasa kwamba mimi nitakuwa nitiishi pahala hapo. Tawache kwanza kidugu nitiitokize hapa. Nikuamba. Pahala penyewe walipukutana ni pahala ambapo makani ni usama majma ulbaharaini. Panaitwa mkutano wabahari mbili. 14:24 Sasa tuwe pamoja katika fahala hapo, paltokezi ya mimi kwanza, kabla ya kwanza, kusumeshwa nabiyi Musa na huyo mwenye mduzi wa ilmu ya batin. Nabiyi Musa pamoja na mwanafunzi wake, yusha abninuni. Pamoja amama alabdi sali wa kumbele ya mjamema. Amama alkhidri. Mbele ya alkhidri. Radiyallahu wa tabaraka wa ta'ala ya anhu. 15:01 Wa innama sumia al-khidru. Khidran. Na kwa hakika ame ito huyu khidri ni khidri. Li anahu kullama sagada lillahi fi makani. Kwa sababu mjamama huyu khidri. Kiila alipokuwa kisujudu pahala. Basi naam. Ikhidara almakano. Lazima patapigja rangia kijani kibichi. Pahala pale na patakuwa na rutba. Kitaota chochoche kili katika ardi. 15:31 Akiweka kipagichato kwenye ardi. Na akaaza kumisabde. Mwanyazimu kupale. Basi li ardi wenyewe. Kiyambo kile. Kuingia baraka. Akiwandoka ye. Basi kiyambo chote kile. Kuingia baraka. Kama palikuwa na ukame. Basi ardi itageuka. Itakuwa na baraka. Itakuwa na brutba. Na. Musa alayhi salamu. Yasalu. Nabi Musa. Kukotena nae mwalimu huyo. Kumujo kwa mandi ilotumwa. Kwa mantamkuta. Sasa nauliza nabi Musa. 16:05 Tuwamakini sasa kutizama fazila za ilmu na vipi mtu atakiwazi awe. Wakata kata jambu. Kini mahalifa. Nabi Musa na mauliza. Atsabiaka. Ala antuallimani. Mima ulimta rushda. Kutafadhalibana si huruhuseku kufuata mimi wewe. Ili yu kapata kunifunisha mimi. Ala antuallimani. 16:35 Nilma unlimta katika yale uliyo fundishwa na wewe vile vile. Maana huna wezo. Wakuyajua bala wewe pia fundishwa vile vile. Lakini kwa terakibu zaadabu na hishima ameteremka chini anabiyu min uli la azmi min alrusuli. Ambaye ni kalimu Allah. Ameteremka chini. Sasa chiauchake ameteremka chini. Kwa sababu ya nini? Kwa sababu kuna mtu na ilimu kaya mdiwa na mula wake. Hapa fana maarifa zaidi. 17:06 Suala na itumia kwa adamu na ishima. Hali akabeuka? Sikufuati mimi ba nawewe. Ala antuallimani. Ili yu kapata kulifulisha na mimi. Minma ulimta. Kutokana nayali. Uli yufulisha na wewe. Rushda. Katika mambo ya wangofu. Musa yasalulikidru. Nabi Musa namuuliza likidru. Na ina Musa. Hatika muulizaji nabi Musa. 17:33 Yei ahadu al-anbiya il-khamsa mimmoja katia mitumi watano. Al-lazina sumu ulu al-azmi min al-rusul. Amba wa miitwa jinalao ni ulu al-azmi min al-rusul. Uwe ni azma kubwa zaidi kudiku mitumi wengine. Al-lazina kana tartibuhum al-awali. 17:55 Mitumihawa watano imekuwa position yao na fasi yao ni kutukua nambari ya kwanza hii jamiatilambi yae. Kama kungilikuwa na college ya manabi basi mitumihawa na kaa fasis. Hakuna mwenye wezo kwa fitu yao. Wakana awalulawail na katika hawatano alikuwa yuli wamanzu, wamanzu katika wali wamanzu watano. Rasulullahi Muhammad. Yeye ndo fasi zaidi kuliko wote wale. 18:27 Kwa hivyo, Musa niladhi, sasa angalia vizuri msomaji, hei muislam, na kususan wale vigena wetu, ambao ndiyo wanotafuta ilmu kila pahala. Pahala fulani wanafundishwa tahfizil Qur'ani. Pahala fulani wanafundishwa mambaya balaga. Pahala fulani tafsiri ya Qur'ani. Pahala fulani fikhi. Pahala fulani kipukaga kipukaga. Na hata watuazima kwa sabu ilmu haina mwisho, lakini tujue tuuanja wa ilmu na fazila ilmu ilizo. 18:57 Wakati itna puitafuta ilimuyo. Iza manani nabii Musa. Musa iladhi kala lahu maulana. Musa ambaya mesema kumambia yeye mula wetu. Iza machewchake Musa kiliju. Wa ana khtartuka na mimi mimi kutshagua wewe. Wa kala lahu maulana. Na kasematena mula wetu kumambia. Wa alkaytu alayka mahabba tamini. 19:23 Na nimeweka mimi juu yako mapenzi kutoka kwa ngumini. Inamana Musa napendo na mula wate sana. Na Musa mteuliwa, kateuliwa na mungi zimgu. Na mungi zimgu, Allahu, alamu, haiso ya jalo risalata. Mungi zimgu najua ni wapipa kueka ujumbe wake. Sikama nabakisha, baadae diyajuti, aya. Sikumitambua kambitika maulumi. Sikimpa utumela. 19:47 Wale wasemahu kwamba mtu walikosea mpaka maleika Jibril, utunu likuwa ni fulani, balika fanyakiana, hicho kitu ni katika kufu ili upita mpaka patika. Wamefanya mpaka mwenye zimungu vile vile ni mwenye kubaha chisha, halijui, nitekele tukezea baadae mbele yake, na mwenye nasema Allahu aallamu. Mwenye zimungu najua, haifu ya jaalu risalata ni wapi pa kuweka utumi wake. 20:14 Hizi libu Musa libu tabia kwenye Kur'ani. Mtizama vizuri. Mtizama vizuri. Sifal zonazo. Kwa alafu mtizama libu tena mkachini. Halatabioka. Iba na siku fati. Iba na. Ala antuallima ni minma ulimta rushda. Jiu ya kwamba mini ukapata kunifundisha katika yali ambayo umefundisha na wewe katika mambo ya wungofu. Wakala la huu maulana. Na kasema kumambia ye Musa maula wetu. 20:41 Walitusnaa ala aini Musa nakopeleka kwa firawuni huyo huyo ambaye Maka huo ndo anachinja Na maka mungine ujao anachia huru Watoto na ume wakibani Israel Nakopeleka kwa kyeye Walitusnaa ala aini Hili wende ukahifadhiwe kwenye hifadhi yangu Hakubusi Naka kuonyesha uungu Nikitu gani 21:07 Wa kala lahu maulana, nabi Musa huyo, alisema kumambia yeye mula wetu, wastonaa tuka li nafsi. Nami nime kuchagua Musa kwa ajili nafsi yangu mwenyewe. Mwenye zinigwa nasema hivyo, wastonaa tuka li nafsi. Nime kuteua Musa kwa ajili nafsi yangu nifanyi maboyangu. Wa maa dhalika, na pamoja na sifa zote hizo, fi mahali ililmi katika pahala pa ilmi. 21:36 Kwa hakika Nabi Musa si majali ila ilmi, ya tawadwao, ana tawadwao, ana terimka chini, ana nyenyekea. Kena ana nyenyekea, kula tawadwao, kila nama ya unyenyekevu. Huwezi kuwa mimi, kiochake, altonacho, khalafu atokewe mtu ambaye. Hama, kabiri kama yakeye, Musa anyenyekea. Ama mbibwa na siku fati na nye vile vile nkapata altonacho. Wayakulu na sema hal. 22:05 Na half walo itumia pale harfu. Hal. Hii hal. Harfu stifhamin. Ni harfu ya kuulizia. Ala husni. Da kuulizia kwenye wewe. Ala husni la ara. Ala husni la ara viwal adabi. Katika namu nanzuri sayidi ya kuulizia kwenye malengo. Na adabu ili kwefuka mpaka. Yani. Hal amshi maka. Anamuambia kwa mbaje. Mbingi sito kwenda pangina wewe. La sivo hivo. 22:36 Hal usbihuka? Jee, situkusuhubu nawewe ni kafiranawe? Laa, sibo hibo. Hal atabihuka jee siku fati? Anatumi hal atabihuka. Yaani, akunu tabihan ni takuwa ni mwenye kufuata. 22:53 Situ kuwa mbele kwa sababu utumi wangu leo nao na chiochangu. Situ kuwa mbele ni kawa na kulazimisha kulazima unipe, unchonacho na hivi na hivi. La. Halatabiuka. Jeba na siku fuwati. Ina mana Musa takanyuma sasa. Na alkhidwa takuwa mbele. Hakunu tabi alaka ina almaqama huna. Hakika hapa hii nafasi hii lio kuhapa maqama la ilmi. Ni nafasi ya ilmu hii. Na kila mtaftaji wa ilmu aangalia vizu nafasi hii sasa. 23:25 Na yule mwenye ilmu mchukulii daraja jani. Walia ilmu. Na hiyo ilmu. Yaqtadhi tawadu. Ina hukumu jambu la wajini keru. Kwa lazima ilimtu famikiwe. Na atahadhali mtafadhi wa ilmu. Asijaka laani wa namalimu wake. Ata kujaku ingeta alababaya. Huwe nda ikawa ghazabu za babati na mama ake. Pengele hajambu kidogo. Lakini ghazabu ambazo. Ata kujaku wanazo mwenye ilmu. Aliyam somesha. 23:56 Kamtoa katika pahala hajui kitu. Hala fadha fanyoto vwadabu. Hakika mwenye ilmu ni khatari kubwa sana. Kala sallallahu alayhi wa sallam. Amisema mjumba mwenye zimungu. Rahimaza mwenye zimungu juyate na amani fie. Ta'allamu li ilma. Tifunisheni. Tafuteni ilmu. Wa ta'allamu li ilmi. Na vile vile mdifundishe. Kwa ajili ya ilmu asakina tabuwe wa tulivu. Difundisheni kutatayilmu utulivu. Msina papara. 24:27 Msu na hamaki. Wala usivu njike moyo. Kuna wakati unatoka masafa marifu. Unakuenda pala penye ilmu. Unaambio mwalimu leo atokeze ili. Baati mbala nauma. Au kasafiri. Au hivi. Na usatabika. Usatona huli tenjina. Hapana kitu pala pala. 24:45 Usioka sema, ee, leo ya ngapi na kuja hapa minaja, apana, hivyo ndivyo ilmu unaonyesho utukufu wake, ustaamili, bali tikutana na nafuzwe nzio, kaili pamoja, mokitoli, kile ambacho, tayari mmesomeshwa, hiyo kazi ya ilmu ni kazi kubwa na ningume. Kwenye kutapta ilmu ujiwa kwa mba utapambana na mambu magumu sana. Kuna wakati ilmu unayisumu kuna njai na kuuma. 25:10 Kuna wakati unasoma ilmu huku nguwe kufa huna, umekati mili mpaka nguwe umezimaliza. Kuna wakati unata ilmu mpaka unapambana na jawabu mbaya mbaya, pingine kutoka kwa mwalimu na hafanyi vile isokuwa na kutizama na nakulea. Huyo naweza kusomesu lakini huyu. 25:30 Taallamu li ilma, itafuteni ilmu. Wa taallamu li ilmi, majifunishani kwa hiyo ilmu asakina. Jambu la utulivu. Wa tawadhu na mwenye nike li man taallamuna minhu. Kwa hiyo li ambaye nini majifundisha ilmu kutoka pakeye. Mwenye nike, haya ni mafunzi ya mtuba mwenye zimbu. Ana wapadaraji ya unabiyomi, ana wapadaraji ya ilmu, na ana wataka wa tafutau ilmu. Wawe na tawadhu kwa hali ambawa na wasubesha. 26:00 Halatabiuka. Tukimbrejia nabimusa sasa. Kafika pahala kajayilu musasa. J. Sikufati mimi. Yaani mimi ntakanyuma nantakufata wewe. Halamshi waraaka. Hapaitakuina mana jiesen li nyumayako na mimi. Nikafaidika. Ala antuallimani. Jiu yakwa mba ulifunishanini. 26:20 Lam yakun lahu mima ta'allamta. Na kizama katunia nyingine silabi ya maneno. Hakumambia yakumba mima ta'allamta. Kutokana tuli ambasya umeji fundisha wewe. Inama kala lahu mima ullinta. Ispukuali mambia kutokana na ulito fundishwa. Wa ullinta na ullinta mabniyun li gairi alfa'ili. Inajengewa kwa ambaye mazuhul hajulikana. Nana hajulikana. 26:51 Kwa sababu mfanyaji. Kwa hapa. Kwa hapa. Kwa sababu mfanyaji. Kwa sababu mfanyaji. 27:18 Desi kufuatiwewe. Ala antuallimani. Juyakamba unifundisha mimi. Mima ulimta. Kutokana nayali. Unifundishwa. Rushda. Mambo yawangofu. Mima allamaka Allahu. Kutokana nayali ambaye. Unifundisha wewe mwenyezi mungu. Rushda. Yawangofu. Wallahu huwa alazi kala li habibihi wa mustafahu. 27:42 Mungi zimgu huyo. Ndiyo alo seima. Kumambia kipenzi chache. Namche uli wawake. Kamambia aja Nabi Muhammad. Kamambia wa anzala Allahu alayka alkitaba. 27:52 Kwa hizyo, kwa sababu ya kukufundisha, uliyokuwa huyajui. Basi wakana fadlu Allahi alayka azima. Zimekuwa fadli na zamu ya zingu juu yako kubamino. 28:19 Kwa hile ulepojua jambo mwisilamu, ambalo ulikuwa hulijui, basifahamu kwamba zinikuwa fazila za mwizimu juu yako kubamno. Sasa utamihishimu vipi juli ambaye ndiye sababu ya kukujulisha. Uli lekuwa hulijui, utamsukudia vipi bale. Tamdarao, sikuamba utamtukuza na utajinikea sana kwati. Kama ilivakuja, ayahiyo katika sura misali, ayanambadi miyamoja na kumina tatu. 28:46 Alamaka huwa amekufundisha yeye. Ay, Allahu. Yani mwenyezi mungu. Li'anahu ma'alumu kwa sabu njambu li'julikanalo. Li'anahu fi kulli l'kulubi. Kwa sabu yeye. Ndi anapita ilmuyake kwenye kila nyo yozavi umbe li wa umba. Nzingo nasema kwenye hadithi al-kudosii al-jalili. Ma wasaani ardi. Alaiku niye niyami ni ardi. 29:14 Wala samai, wala ikunye ya mimi mbingu yangu, wala ardu yangu. Wa innama wasaani, nakini kilichunye ya mimi, nannaki tukuda zaidi. Kalbu abdi almu'min. Moyo wa mjawangu mwini kuwamini. Hapo li bapa hala mbapo, nata furahia mdo. Sinbingu wala si ardi. Moyo wa mjawangu mu'min. Kala, alkhidri akamjibu nabimusa. Innaka, hakika wewe musa. 29:45 Lentastatia katu katu hutuweza. Maia. Pamudina lini. Sabra. Kwanindumili buhutuliweza hilo Musa. Naskitika sana. Lam yakun lahu innaka latakunu minasabirin. Hakumanbiya kubwa wewe. Latakunu hutukua minasabirina. Innama kala lahu lentastatia. Harfalotumia. Kamambia lentastatia hutuweza. 30:15 Lamyaku lahu innaka latastakiu. Na hakumambia kwamba wewe huwezi. Li anna annafia. Kwa sababu hii la. Li anna annafia bila. Kukanusha kuharfu ya la peke yate. Yufidul inkitwaa. Inafidisha pakopahala itakakika. Haito endelea tena. Labda pakopahala ataweza. Labda sayidi hawezi. Penjini umraki mdogo. Penjini hanatesa na kusumea. Lakini kwa kati ataweza. 30:43 Lakini alchokitumia alkhidri, baada thalika muhtama alamu. Yani natumia kwa mbalamda na sikuliwa baada wakati taweza. Lakini ama nafyu bilan, ama kukanusha jambo kwa mbaliwezikani, kwa kutumia harfu ya lan, ama hiyo lan yufidu taabida. Inafidisha umilele ila mala mihaya, umilele ambao hakuna kikomo, hakuna musho wake, hakuna siku itafika musa utaweza. 31:12 Fama genami kusubiri. Aba dabi. Wa iza nafa listitwa. Na wakati amekanusha alkhibri. Kuweza. Basi. Famin babi awla. Katika mlangu unawonekana manzo zaidi. Yunfi sobra. Anaikanusha sobra gile gile. Fi haddi zatihi. Katika ulimpaka wa dati yake. Subira hiyo haitakuwipo. Hatuweza musa kabisa kusubiri. Manamambwa takoya una makubwa mno. 31:39 Haya utawezekana kwa mitumi kama yeye ulu la azmi mina rusuli. Kuya una mambu kuhafika yate ya nabunikana ni maovu. Haya utawezekana kabisa kutukovu mivu. Iza kana la yastatio sabara. Itapokuwa wezi kusubiri. Iza kana tilistitraatu. 31:58 Itapokuwa kule kuweza kwenyewe, la wujuda la ha, hakupatikani kwa kyeye, fakai fayakunu sabru, basi vipi subireta kuwepo, zatuhu zatiyake, mawujuda iwepo. Kule kuweza namba utoweza, vipi subireta kuwepo. Basi subireta undoka biligili. 32:16 Inaka lanta istatia maia sabra. Hakika wewe Musa. Hutaweza kabisa. Pamujanamiku subiri. Wayuakidu haza. Na ana kilianjufu sasa alkhidri. Bi ismi istifahami. Wakweka dina lakumuliza nabimusa. Dina hilo lakulizia. Yadullo ala taajubi. Lina diulisha diuyama staajabu. Vipi. Wa kaifa tasbiru. Anamuengeza zaidi taukibi. 32:44 Kwa namna gani? Kwa namna gani? Kwa namna gani? Kwa namna gani? 33:08 La itikama fahala kama hapa Nabi Musa ana itastayilmu ili kwa mashindano, kwa kujionyesha, apatekitu chakidunia. Hapa kama ingilikuwa, kamtafuta huyu al-khidri ili apate ilmu kwa ajili ya kutiyapozi, au kwa ajili ya kipasu chakidunia, au kwa ajili ya kujionyesha kwa watu. Waliyakula bihi na ili apatekula kwa ilmu hiyo lukma tala aishi, tongi ya maisha yake kama ingilikuwa ni hizyo. La nahara al-khidra. 33:39 Angeli mkaripia khidri. Wa shkada alayhi. Na angetumia tashididi. Juhu yaki kabisa. Sini kubadi hata. Angifanya tashididi. Fuljawabi. Katika jawabu. Walakin na hu. Lakini Musa bado. Pamoja kujidu wa hijo. Jambu lakumka chatamaha. Do kwanza Musa. Aka fata wadhoi zaidi. Walakin na hu yuridu la ilma. Lakini Musa alikuwa. Anaitaka ili ilmu. Liye takaraba ila waji khaliki samawati wal ardi. Ili. 34:08 Aji korubishe na aji sogeze. Kwa ule upande wa zatia mumbaji ya yambingu na ardi. Ya takarabu ilayi. Ila Allah. Alikuwa yeye ilmu ya kero itafuta. Aji sogeze zahiri kwa ilumu huyu kumunyezi mungu. Famaa za kala. Pamonja na kujulio diabu za kufunja moyo. Kwanza inakadamu taftatilha maia sabra. Kalafu wa kaisa tasbio. Na kwenama gani na kuhali gani utoika kusubiri wewe. 34:41 Katika mambu ambayo huko zumbu kakuya yuha fika yate. Famoja na hayo Musa akabide tukubu nilivu pale. Akona hii ni fazili ya ilmu. Famaza kala. Akasema jina ni Musa. Maza kala alkalimu. 34:56 Akasemaje mwenyecheo kumbayeye alkalimu. Misemeshwa na mwenyezi mungu. Mada kala alkalimu Musa. Wahua nabiyu. Alasabiyu almizaji. Naini mtumambaye. Anajulikana kwenye Kur'ani. Asie kuwa na uvu milivu. Mara kumara. Kwenye Kur'ani tunuona mara nyingi Musa na hamaki upesi sana. 35:21 Musa kana asobi yu mizaji. Musa likuwa limuni harakiza, muni hamakiza upensi upensi mara na hamaki. Hapa ilikuwa mara moja mkunje kunje na mambie wekwa namimi mkubanani mbuna najibu hivo hapa lakini ilimu ilikuwa likuwa jilamini zimbu sasa. Siyo ki dunia. 35:42 Tabia nabi Musa naonekana wapi wakati aliporejea kwa watu wake wa humi ya abudu na liijla na watu wake kwa kuto na abudia sanamu ya ndama wangombe. Na kawaacha, kesha wavusha, na firahuni, sasa kesha wakoa ilikuwa tena wangoji amri ya mwenye zingu. Aliporudi huku, do, watu wanabudia sanamu ya ndama wangombe. Alifanga di Musa. 36:06 Nikwamba akhaza diraasi akhi. Alika mata kichwa chakakayake Harun. Riajurru ilaihi akawa na kiburura kwa kieye kwa mata kumtiga. Hatta kala akuhu mpaka ikabili ya seme kakamtu. Mana Harun alikuwa ni mkubwa umri. Ama Musa ni mnilugu kwa umri. Lakini mkubwa darja cheo chautume. Kakamtu akalulia hali. Akamambia siliza Musa. Fala tushmit bia laadaa. 36:37 Usiwaa pimaaduwe zetu kicheku kwa kuni azidinimu bilizao hawa. Wala tajialni na wala usini fanyamimi maa alkaumi dalimina. Pamuja na watu amba wama dalimu. Musa niyakile. Huweduwe likuku hapa. Inni khashitu. Minu liwagopa. Antakula. Wewutanambia. Farakta baina bani Israel. Walamta rkubu kawli. Wewe umewa. 37:04 Pambamu hawa mbali israeli umewagawa, wanao israeli nakua nimi usingoje, tanko langu, meni mtu ya gopa hayo, nikaona nikongoje, mwenye utakuja, nimi sema nao sana, nimi wakatada sana, nimi wakumbucha kwa mzingu sana, lakini hawa waki kwa hakika walikata, wakatada, wakatada, wakatada. 37:21 Musa kana asabiyal mizaji. Nabi Musa likuwa ni mwenye hamaki za haraka haraka. Li enna huu lama wajada Firaona. Misra ala inadi. Kwa sabab maranyijine vile vile. Alipomuna Firaona wa Misri. Yuko kwenye inadi yake. Yakukataa kinda kitu jabunye zingu. Daa alaihi. Basi nabi Musa kumusubiri ya tena. Bali afti omba dua gibiyate. Limapiza. Kabisa Musa likuwa ni hamaki kabisa alusubiri. 37:49 Wa kala, haka sema Rabbana hae mula wetu, itumis ala amualihim. Zi pofue pofue, zi haribu haribu malizao, wa sudodu ala kulubim, na uwete ugumu diwa nyozao. Hawa ni watu ambao, fala yuuminuna, hawato amini, hata yarawu ala azaba alalima. Mpata wataka pojina azabu yumizao, labda yuivu. Hivu ndivu Musa li vukuwa tabia zake. Lakini hapa sasa, katika nafasi ya ilimu, tizama li vukuwa sasa. 38:16 Musa kana asabi ya almizaji. Li anahu kwa sabu ya vile vile. Lama wajada samiri ya. Alipo kujakum kutajula samiri. Kisha wapoto wa lima yahudi bani israeli. Kwa kuwa abudisha. Sanamu ile yanda mayangombe. Kwa hakika kada adhala alkauma. Anashapoteza wa lewatu. Kala lahu. Nabi Musa kama mbia samiri. Kwa ni hakika wewe. 38:46 Antakula fil hayati. Katika maisha yako. Antakula. Utapita ukisema lami sasa. Usiniguse. Usiniguse. Hizi ndiyo kwa maana. Anamuapiza kwa mba atahidu kwa nakili. Wa maana lami sasa. Na maana kwa mba usiniguse. Aniabitali yaka Allahu. Nekuwa mamonye zingu watakupa mtihani wewe. Bimara zin. Wa ugonjwa. Amba ulayo msiku nasu. Hawataweza kabisa watu kukugusa. Minchidda kimabika. Kwa mambo magumu. 39:16 Kata urata, vilevi tabia nabi Musa, alipo ondeka ili kwenye kupuki ya taurati. Kala, kule kena ibibida na onyesha tabia kele onayo, ni mungi ya udadisi, Musa hakubani kuona jambo ibibu, lazima takujo paka atika yake. Akalisema neno gumu muno, ambalo kwa mnizingu si gumu, lakini kalisema pahala sipo. Kala, akasema rabbi, mula wangu, arimi, ni onyesha mimi. 39:45 Andur ila ika ni wenna kutazama mula wangu. Unanisemeisha ragba zidi hii wenna kuona khaswa mizingu. Kala mwini zimu kwa mambia, lantarani, hutaweda kabisa kunyona mimi ya Musa paduniani. Walakin, lakini ili niku kinaishi mtume wangu. Kwa mbahilo lolioma paduniani, haliwezi kani? Ila palafate maalumu. Undur ila jibali. Angalia jibala sinai takafukua. 40:11 Fainistakara makanahu likitulia jabali sinayi Pindipo mimi nitapotokia zocha naruyangu tu hapo Basi ujue moja kwa moja Kama likaweza kuchukua ustahamilivu jabali hilo Fasa ufakarani utaniyo nabimusa Hizi ndivu alivukua nabimusa Ayuhal ikhuwatul aiza Kajindugu watukufu wa maadhalika Lakini pamoja natabia hizo za nabimusa 40:39 Fii maqamil ilmi. Katika nafasi ya ilmu. Wal ma'arifa. Na kwa ajili ya ma'arifa. Ya kutambua mula wake. Na dini yake. Kala. Ata mjibu wa lkhidri. Pamoja na manu kama yali. Kawli mbili zaka mbili ya moyo. Ya kwanza. Inaka lamta statia maia sabra. Ya pili. Wa kaifa tasbiru. Inamana mbili ya moyo kabisa musa. Sahao hilo baba. Na kwanza ya gani utata kusubiri wewe. 41:07 Kukunifumilia. Lili ambalo hukulizungu kujua kika yake. Lakini Musa kajibu. Sata jiduni. Pamuja na hayo malimuwewe. Utanikutamimi. Inshaa Allahu. Ikiwa atapenda mwenyezi mungu. 41:24 Utanikuta sabira. Mimi ni mbumilivu. Wala asi. Laka amra. Nannaika ahadi. Kwa mba mimi sito asi. Kwako amri. Malimu wangu. Nitafaka zili ambavo. Huwafaka wewe. Ili mimi nifaidiki. Nipote ilimu. Yakulu ilimamu shafi'i. Hii ndiyo ilimu ilivyo. Anasema ilimamu shafi'i. Rahimahullahu. Tizama ilimu ilivyo. Tukufuwa kina hazi yake. 41:51 Anathema na msafi shakautu ila wakial. Nilikuenda kushitaki kummoja katika walimu wangu. Aitua ibwana wakial. Sua kifu ni nikuenda kushitaki ubaya wa kifadhi yangu. Kifadhi ni ndokea. Ina msafi alikuwa utafikiri ni mashine kutolea fotokopi ilo tahami yake. Kahifadi kurani ni kasaba. 42:16 Na akitizama pahala hivi, maramoja hivi, basi utafikida meweka kopi na kiondosha hivi, kila kitu kikumoyoni. Alinsumea mwalimu wakia imamaliki, kitabu uchamu wako ijote. Na akamkumbusha wakatu wako katika tawafu pale, baisla ilharamu, akamambia mboni na mwalimu na sayajambo ambalo, uemunyewe kitabu dikwaku umesema kama ni makosa. Kastuka imamaliki, nebegani hilo? 42:45 Kwa kwa kwa kwa kwa kwa kwa kwa kwa 43:13 Anakazama sasa mara ya kwanza hakufahamu kitu, mara ya pila hakufahamu kitu, mara nne, mara tano, hihi, mbuna hivi. Nimi sikuwa na nimi mimi, na sikawaida ya hati ya likuwa. Basi haliweka shairi mamshafi, asisahau milele, na watu wote wajua some, shahidi ili, wajua ilmu ni kitu gana, yataki mzaha. 43:32 Shakautu ila wakiai. Nilisikitika mimi kwa wakiai. Suu aifdi. Ubawa hifadhi yangu. Malimu wangu wakiai. Faarushadani. Akaniongoza mimi. Ila karkil maasi. Niwache maasi. Hifadhi yangu itaruditenda. Kuna jambo nimiritenda baya. Mwanyazimu wakendi watu kama wao. Wajikujiraji kubwa kama zile. Kufanya kosa kwao dogo. Linakuwa kubwa mdo. 44:01 Faa arshada ni. Akaniongoza ima mwadimu wangu. Akaniongoza wapi. Ila atarki ilma asi kwenye kuasama ogu. Wa akbara ni. Na akazidi kunpakabari mimi. Akanambia mwanangu we. Bi anna la ilma nurun. Ilmu ni nuru baba. Fala wanuru lahi. Na nuru ya mwenyezi mungu. Fala yuhudali asi. Haipewi hidayah. Kupewa. Akaongoze wa mtu asi. Abadan. Shagua moja wapo. 44:30 Siyo huku wataka duniani na huku wataka vile vile ya mnyezi mungu. Abadan maja ala Allahu li rajulim min kalbaini fili jawfili. Haja mta mnyezi mungu mtu mmoja kuwa na nyoyo mbili katika mkifu wa chate. Chagua mmoja na wa swahidu na maneno na sema. Mtanda farasi wa wili. Simalizi.