Otomatik metin. Hatalar içerebilir; kelimelerin doğrusu için kayda başvurun.
0:03 As-salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu. 0:36 Allah Ta'ala'nin sifatlaradan bolub, baxillik yisa, unin sifatlaradan imas. Balki baxillikni yamankurad, wa undan qaytarad. Ali Imran surasinin 180-ci ayatida, Allah Ta'ala itadiki, Wala yahsabenna alladhina yabxaluna bima ata'hum Allah min fadlihi huwa khayran lagum, bal huwa sharrun lagum. 1:08 Sayutawwaquna ma baxilu bihi yawmal qiyamah. Walillahi mirafu s-samawati wal-ard. Wallahu bima ta'maluna khabir. Allah fazli karamin bilan ata qilyan narsalar nin? Yani zakatini birishke baxillik qilyan kimsalar hargiz bu qilmishlarini uzlari uchun yakshilikdir qisablamasinlar? Yok. Bu qilmishleri uzlari uchun yamalliktir. 1:40 Baxillik qilib birmigan narsalari qiyamat kunu da bu yillariga uralacak. Barca calni cansiz kitar. Wa asmal laru yer miras bulub Allahnin oziga qalur. Ha, albatta, hamma mulklar Allahnikidir. Bunda shak shubha yok. Shunun uchun, kimgeki mulk birilgan bulsa, bas u benda qarun kebi kirilip kitmasin. 2:10 Qasas suraste ke li shicca, Allah Ta'ala u qarun haqda shundaydeyda. Qala innama utituhu ala ilmin indi. Awalam ya'lam annallaha qad ahlaka min qablihi min alquruni manhu wa ashaddu minhu quwata wa aktharu jam'a wa la yus'alu an dhurubihimul mujrimun. U minga bar malu daulatim faqad u zindayi bilim sababli gina atayi tilgandirdeyda. Akhir u... 2:42 Usudan awalgi asirlar, awladlardan, undan kura quvadli raq, wa cemgarmasi ham koprah kimselarini, Allah halak qilganini bilmaz mi? U cinayatci kimselardan günahlar haqda soralmaz ham. Mulk insange kambaqallar usudan kulub fahrilanish uchun imaz. Belki imtihan maksadda birilib, bende unin shukranasini adayeti aladi mi? Yo, yok mu? Shu maksadda birilib. 3:13 Mülknin shukranalaradan tel o dil bilan Allahke shukurlar aitib. Unu israf qilmaslik gerak. Günah o masiyatlarga islatish israfnin en kattasidir. Wa zakatini oz vaqtida haqli kishilarga berib turish gerak. Shuningde kambagallik han intihan maksadida beriladi. Banda bu kambagallikke sabir qilib, Allahnin bergan qismatiga razi boladi mi, ya ki narazilik qilib, ozadan kuk mulk berilgan kishilarini 3:44 hasad qilib, qazayi qadarga bolgan imaniga futuri yetkazib qoyadimi. Man isun da yusullar bilan Allah Ta'ala bandalarini bu dunyada imtikhan qiladi. Agar dunya Allahnin itibarida pashyanin qanatichali qadri qimati bolgandaydi, undan birar narsani kafirga bermagyan bolarydi, deyib mubarak hadislarda ayitib otilgan. Wa yana kimga qanda imtikhan berish, Allah Ta'alanin uzinin xaxshidir. 4:17 Iman Bukhari wa iman Muslim ruwayat qirgan habista Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ay tadalar ki, Ma min yawmin yusbihul ibadu fihi illa wa malakani yanzilan. Fayakulu ahabuhuma, Allahuma a'ati munfiqan khalafa. Wayakulul akharu, Allahuma a'ati munsikan talafa. Bandalar, har tang ot qirgan kullarda, iki farishtat shud, bari, 4:48 Ey ilahım, infaq qluqinin maliga baraka ataqildir dua qladir. Ikinsi isa, bahilnin maliga talafat birgindidir. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam boshka hadista xabar birishlarica farishtalarinin dualari icabatdir. Yana iman Bukhari wa muslim ruwayat qilgan muttafaqin alai hadista, kana Rasulullahi sallallahu alaihi wa sallama ajwadan nasi, wakana ajwadan ma yakunu fi ramadan. 5:21 Hina yalqahu Jabra'ilu fayudarisuhu l-Qur'ana. Wa kana Jabra'ilu yalqahu kulla laylatin min shahri Ramadani. Fala Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamahina yalqahu Jabra'ilu ajwada bilkhayri min al-rihi l-mursalah. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam adamlarnin in sakhawat ligiyadalar. Aynqsa Ramadani ayida Jabra'ilu alayhi sallallahu alayhi wa sallam bilanku rushib Qur'an na dars qirishkanda. 5:50 Cuda ham sakhawati bolib kitar dilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam Ramazan ayinin harke chalarda Jabrayil alayhi salam bulan korushar dilar. Wa korushkan vaktlarda yakhshiliklarna alib kilomchi shamaldan ham sahi bolib kitar dilar, dib Ibn Abbas marhamat qiladlar. Bu shamal haqda baz ulamalar shunday tafsir qilishadi. Bu bahargi shamal bolib manfaati ham maga ma'lumdor. Darakhlar gulunu changlatib meyvaga kiritadi. 6:20 Wa kupin che shamal isishi bilanak, yamhur ham yogadi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, manashunday shamal dan ham sahawadlari artib getaraygan. Indi, nima sababdan bu darajada sahib olib getardilar digan sawalga, ibn Rajab rahimahullah shundaydib jawab qanadilar. Allahnin kitabı bulmuş Quran-i Kerim, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam uchud khud bolib qalgan yadir. 6:49 Yani uzad, Qur'an nima ge razı bolsa, shunga razı, nima ge ghazab qilsa, shunga ghazab qilar. Nima ge charlasa, o shanga shashar, nima dan qaytarsa, unga yaqillashmas yedilar. Ramazan ayda Jabrayil alayh salam bilan Qur'an na dars qilib bu kitabga yana da yaqim bolgaliklar uchun, u kitabdan tasirlanib sahawatlari yana da ashib getar yedib. Bu Allahummanin tafsirlariga qoshum cha qilib ayitamiz ki, albatta brav bilan kub alaqade bolib. 7:21 Yaqin ulfatchilik qilishni tahsiri kattadir. Insan xulk atvari birdan boshqa braviga kochadigan bolub, yaxshi bolsa yaxshi, yaman bolsa yaman xulkni uziga tabiat qilbaladir. Shunindik, insan ishtiyak bilan uqiyatkan kitabidan ham, wa birilib tinglayatkan maruzadan ham, ya ki mriqib koriyatkan korsetolardan yaxshi bolsa yaxshi, yaman bolsa yaman xulklar alishi mumkid. 7:52 Musilman kishi isa daima u zini xisab kitab qilid, dunyawi ya ki uxrawi manfaat kirtiradigan ishlar bilan u zini mashgol qilad. Ramazanda fursatni qoldan boy birma qoldan kilgan ija sadaqa qilishki qirishaylik. Sadaqa, sadaqa qiluchi kishinin sahawatli yekaniga alamattir. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sahih muslimda kilgan hadisda As-sadaqatu burhanun, sadaqa hujjattur didilar. 8:26 Çünki sadaqa qriş, sadaqa qnuqçinin imanını çinə kəmləgəgə və malıda Allah Ta'ala uçun ajratilişi kirək borgan haqlarını adaqliyat gəlləgəgə dəlil və xüccatdır. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamga, əgər bir muxtaj uçur edigan bolsa, u zat qollardan kelgan yaxşilikni ayaməs edilər. Gaha unutu idirər, ya ki kim hediye qilar, amma brav u zatka hediye qilgan bolsa, 8:55 unga undan kattaraq hadiyaqlar idilar. Agar bravdan qarz algan bolsalar, unu adaqilish vaqtida ashigu bilan tolar idilar. Gaha bir narsa satib alsalar, unu oz bahasidan artiq pul birib satib alardilar. Shunin uchun ham, fiqh kitablarda ham, ulemalar, sotu ucu aitgan bahadan koprak pul birib satib alish caizligi haqida patu alar birishgan. Sababi, sotu balo ucu malini qiimatini yaxshi tushungan bolub, 9:25 və u umumi bazar bahasdan arzan bahada satiyatganini bilit, musulman bradarini faydasini oylat, shunday qilishi mumkun. Və musulman kishi tanigan o tanimigan musulman uchun rast goy və akavka bulit, unu aldash payda bolmay. Bunday hallar tasavvurumizdan uzaq bolsada, lekin saadat asrda juda kobroy bergan, və hazırda həm shunday akhlaqdagi insarlarini uchuratishi mumkun. 9:54 Agar uzenizni mana bunday akhlaqlarga urgatmaqchi bolub, shu yorga kirsangiz, insha Allahum da insallarini ham tapsangiz, acap ham imaz. Yana da bunga yaratish-kiritish uchun, mumillarinin yuzlarida namaz uqi galliklari sababli nur bolub, u nurni faqat ikhlas bilan namaz uqi diganlar gina bilishini misal qilib aytsak ham bolad. Shunindik Rasulullah s.a.v. ham mubarak hadislarida, 10:24 Ahirgi zamani yaqillashkanda Dajjal chqadi, wa unin peshanasiga kafir, ya ki K, F, R harfi yazilgan bolu, u yazini Allah rahmati ila faqat mumillar gina korishlarina xabarini berganlar. Qullas Rasulullah s.a.v. sadaqatlarini har turini qilar yedilar ki, u zatni korgan baxil adam, u zatdan tasirlanib, baxiligidan qaytib sakilar safiga kirar yedib. 10:54 Hatta shu sahilikleri koplab gayri dillari islami qabul qilishiga sabab bolgan. Sadaqa qilib kan bagan bolib qalishdan asla chochimay. Aksinche sadaqa malinizga baraka kiritadi. Wa malini pakilab, sadaqat chikaru uchinin kumilini shat qiladi. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam, Mal sadaqat fayli kamaygan imas digallar. Sahabalardan biri, min Rabbimga ahbirgan man. 11:24 ixsan qilib tursam, u ham mingi in'am qilib turadi, diganlar. Yani bu sahaba sadaqanin tis gergan samarasini kub gorgalliklari uchun, sadaqa qilib turish uchun astay dil belbaqlagana ganlar. Bu narsani albatta ixsan qiliganlar juda yaxshi bilishadilar. Shunin uchun zakatnin ozga gina cheklanib qalmay, yitim yisirlarini, beywa miskirlarini oylab sadaqalar qilib turishadilar. Baz alimlardan, nima uchun roza fars qilingan bir soralganda, 11:56 Bayilar aclik acciğini tatiq, aclarini unutmaslikleri uchun digan eganlar. Ibn Kasir rahimahullah, bidaya vada nihayet ibn amlangan tarix kitablarida aytadilar ki, Yusuf a.s. ham, Mısir xazinesige vali bolgallardan keyin hayatlarini kül ara roze tutub otqizar eganlar. Vabaylik usta bolib, kambagallarini yestan chikarmaslik uchun roze tutub ularini xaladan xabardar bolib turaman diganlar. 12:27 Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam həm mubarak hədislərə də, meni Rabbim xoqləsək Mäkkədəgi Batxaa vadisini sengə tirlagət odurib bireməndib, mengə ixtiyar bergən yedi, men miskillik həyatını, bir kün toq, bir kün aç bolub, kəmbəğallarını ünütməslikini ixtiyar qıldım degəllər. Elbəttə bu kəmbəğallarını esləp turuş rozənin bazı hikmətlərdən bolub, rozənin hikmətləri cüdə köbdür. 12:56 Ulanin bazirarini Allah ta'la Qur'an-ı Kerimde wa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam mubarak hadislarida wa ulamalar ayatu hadiske qarab ijtihadlari bilan bayan qilib birgan bulsalar da, Allah ta'la bizlarga bayan qilmaganı wa Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga ham xabar qilmaganı wa ulamalar fahimlak alalmagan hikmatlari barligi ham haq ta'lanin uziga ma'lumdir. Bu mubarak ayda na faqat boylari ihsan qilib gina qalmay. 13:26 Belkii uzlari ham muqtaj xalatde boluslargi qaramay, kambagal biradarlarini yadlaridan cikarmay, azmikobmi bolsa ham kollardan kirganica sadaqatlar cikaradigallar ham azbolmigallar. Ana shunda insallardan, Abdullah ibn Umar radiyallahu anhu rozada faqat miskiller bilan iftarqilar yigallar. Agar avqat vaqtida tilanci gelib qalsa, dasirxandagi oluslarini... 13:53 ungi alib chikib birib, uzlari avqatlanmay roza tutarigallar. Yana ulardan bazilari koyini qatliq kusegan ta'amini satib alib girib, iftar vaxtini dastirxan ustada kutib otiriganda, taskaridan bravni, kim beykemi kust uzuladigan qarz veri aladi diganini ishtib qalib, mendib darhal haligi ta'amini alib chikib biridi da, uzi yese ta'amsiz qaladi. U qarz Allah uchun sadaqa dimaktir, chunki Allah ta'ala uzi Qurani Karimda, 14:22 xarz dirt namlaya. Sababi, xarz albatta biriladigan narsa bolgalligi uchun, goya Allah ta'ala, sizlar tutgan rozalaringiz uchun anixki acir mukafat alishlarinizdiyabdi. Imam Ahmad rahimahullah, iki külçani iftarlari uchun tayarlab turganda, brav tilanib kilib qaladi. Xunda haligi iki külçani hal unge birib ozlari yesa, ta'amsiz qalganikallar. Hasan Basri rahimahullah, 14:51 shagirdlariga ta'am berib ozlar yisa avqatlanmay ularini yilbi boltirar yiganlar. Chunki sadaqa chqarish Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam, Ayşe radiyallahu anhaga xabar bergan sahih hadis talimati boyica, qoldan kitgan digani bolmay, balki qolga kirtilgan narsa diganidir. Allah ta'ala bizlarga manashunday qolga kirtiladigan yutub zaferlar bilan Ramazanni utkazisligimizni nasib qizim. 15:22 Wa akhiru da'wanani. Alhamdulillahi Rabbil Alamin.