♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersManners & SpiritualityآڈیوSabradmin·3 views·5 months agobu dersde sebr haqqinda genis melumatlar var,ve hmcinin sebire yardim eden sebeblerin beyanatlar var. Source: IslamHouse.com#Audio#IslamHouseمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Səbrə yardım edən səbəblər. İnsanın səbr etməsi, yəni Allah-u Teala tərəfindən bir bəxşişdir, yoxsa...0:37qazanılan bir şeydən, yəni onu qazanmaq mümkündürmü? Və bir çox insanlar müsibət zamanı özündən çıxarkən ona nəsiyyət edildiyi zaman deyir ki, Allah talə mənə səbir verməyib. Və yaxud hər hansı bir ibadətin növü ona buyurulduğu zaman yenə deyir ki, bu ibadətdə, ibadəti yerinə yetirməkdə mənə səbir verilməyib.1:11Elə zənn edir, elə etiqad edir ki, səbir yalnız bir bəxş işdir Allah-u Teala tərəfindən. Yəni, insan onu əldə edə bilməz. Əgər səbiri qazanmaqla əldə etmək mümkün olmasaydı, onda biz səbiri əmr edən əmirlərin, nasların, dəlillərin qarşısında aciz qalardıq. Necə ki, sünnədə səbirin1:47qazanılması mümkün olan bir əxlaq olaraq gəlmişdir. Abu Səhər Əl-Xudr radiyallahu anhudən Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləmə buyurur ki, Kim səbirli olmağa çalışarsa, Allah-u Teala onu səbirli edər. Həmçinin yenə bilməliyik ki, insanlar öz yaradılışında, fitrətlərində bəziləri2:19Digərlərindən səbir dözüm baxımından daha üstündürlər. Deməli, səbir qəlb əməlidir və insan onu Allah-u Teala'nın müvəfəqiyyətindən sonra çoxlu çalışmaqla əldə edə bilir. Və sözsüz ki, bu işdə yardım istəmək lazımdır Allah-u Teala'dan. Və bunun üçün səbirlər vardır, müəyyən səbirlər səbir əldə etmək üçün.2:52Səhəblərdən birincisi, insanın bu dünya həyatının təbiətini bilməsi, dərk etməsi və dünya həyatı nə kimi məşəqqətlər, yorğunluq və çətinlik üzərində yaradılıb. Yəni, Allah-u Ətala ümumiyyətlə insanı məşəqqətdə yaratmışdır və insan Rəbbinə qoğuşana qədər çalışıb çabalamaqda davam edəcəkdir. Ağrılar, sıxıntılar...3:23bu dünya həyatının təbiəti sayılır. İmtihanlar, müsibətlər və çətinliklər olmadan bu dünya həyatını təsəvvür etmək mümkün deyil.3:54Ya bu, dünya həyatı, kədər, sıxıntı üzərində yaradılmışdır. Sən isə onu təmiz sıxıntılardan, kədərdən saf şəkildə əldə etmək istəyirsən. Günləri, yəni insanın bu yaşadığı günləri təbiətinin əksinə,4:25tələb edirsə, əldə etmək istəyirsə və o insanın misalı suda köz su axtaran insana bənziyir. Yəni, bu həqiqəti bilməyən insan qəfildən hadisələrlə, müsibətlərlə, çətinliklərlə qarşılaşacaqdır. Və o insan ki, bu dünya həyatının təbiətini bilir və o insan çətinliklərlə, müsibətlərlə qarşılaşdığı zaman qəlbində4:58o işi yüngülləşdirəcək, asanlaşdıracaq bir amil, səbəb tapır. Deməli, insanın səbr etməsi üçün yardım edən səbəblərdən birincisi, yəni insan bilməlidir ki, bu dünya həyatı, yəni sıxıntılıdır. Yəni bu dünya həyatında müsibətlər, çətinliklər olmalıdır. İkincisi, Əli imən bi ənnə dunya kulləhə mulkun lilləhi təalə. Yəni insan iman gətirməlidir ki,5:27Dünyanın hamısı bütövlükdə Allahın mülküdür. Və Allah-u Teala dünyanı istədiyinə verir və istədiyinlə alır. Nəhr-i surəsi 53-cü ayda Allah-u Teala buyurur, وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ Severilən hər bir nimət Allahdandır. Və buna görə insan bir şeydən məhrum olduğu zaman, hər hansı bir şeydən imtihana çəkildiyi zaman, onun üzərində düşən vacib,5:57İnnə lillahi və innə iləyhi raciun sözünü, ayəsini deməsidir. Həqiqətən biz Allahınıq, Allahın mülküyük və Allaha da qaydacaq. Əlləzinə idə asabəthum musibətun, qalü innə lillahi və innə iləyhi raciun. Əqərə suresi 56-cı ayə. O kəslər ki, başlarına müsibət gəldiyi zaman, deyərlər ki, biz Allahınıq, Allahın mülküyük,6:25və Allaha da qaydacağıdır. Yəni, insan özü, ailəsi, onun malı Allahın mülküdür. Sadəcə bunlar insana faydalanması üçün bir kiraya olaraq verilibdir. Nə vaxt onu verən geri aldığı zaman ona qarşı heç bir etiraz edə bilməz. Ümmü Süleym radiyallahu anhə bu məsələni anladığı zaman6:55yoldaşı Abu Talha ilə maraqlı bir mövqeyi olmuşdur. Məşhur bir mövqeyi olmuşdur. Onun evladı öldüyü zaman, Abu Talhanın çox sevdiyi və ona deyir ki, ey Abu Talha, əra'aytə ləv ənə qovmən ə'aru ariyyətəhum əhlə beytin, fə taləbu ariyyətəhum ələhum ən yəmnəuhum, əgər bir qovm, bir cəmaat, bir ev əhlinə bir şey verərsə,7:28Sonra o verdiklərini geri götürmək istədikləri zaman onlar buna mani ola bilərlərmi? Əbud Əlhə deyir ki, xeyr. Və onda yoldaşı deyir ki, onda sən də oğlunun savabını Allahdan gözlə. Və həmçinin səbrə yardım edən amillərdən üçüncüsü, mükafatı, yəni səbrin mükafatını və savabını bilmək. Allah-u Teala buyurur,7:57اَلَّذِينَا الصَّبَرُوا عَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ Əməl edənlərin mükafatı nə gözəldir? O kəslər ki, səbr edər və Rəbbinə təvəkkül edərlər. İbn-i Qaym Rahimullah buyurur ki, مُلَاحَضَةُ حُسْنُ الْعَاقِبَةِ تُعِينُ عَلَى الصَّبْرِ Yəni, insanın aqibətin gözəlliyinə baxması, onu bilməsi, onu düşünməsi səbr etməyə yardım edir.8:24Cabir radiyallahu anhudən gələn rəvayətdə Allah rəsulu sallallahu aleyhi və səlləm belə buyurur. Hədistrimizdə ki, çirşi xalvan rahimullah həsənləşdirmişdir. Qiyamət günü afiyyət əhli, heç bir ağrı, acı, sıxıntı, müsibət görməyən insanlar,8:54müsibət əhlinin mükafatlarını, savabını gördükləri zaman onlar arzulayacaqlar ki, kəşk ki, onların dəriləri dünyada qayçı ilə tikə-tikə doğranardı. Və həmçinin yardım edici səbirlərdən dördüncü niyyət-ü sabr. Səbir niyyətinin olması.9:26Bir insan itaat etməyə, hər hansı bir ibadətə niyyət edərsə, Allah ta'ala o insana, o ibadəti yerinə yetirməyə səbir verər və güc, qüvvət verər. Və həmçinə bir insan,9:54Günahlardan, azliklərdən çəkinmək üçün niyyət edərsə, niyyətin böyük rolu var, niyyət edərsə, Allah-u Teala ona yardım edər bu işdə və onu günahdan qoruyar. Emniqə-i Məhəmmələ deyir ki, niyyətə görə Allah-u Teala tərəfindən yardım gəlir. Və həmçinin amillərdən, səbəblərdən, səbəblə yardım edən səbəblərdən, əs-siqatu bi-husulil farac, yəni çıxış yolunun,10:27olacağına bel bağlamaq, inanmaq. Çünki Allah-u Teala hər bir çətinlikdə ki, asanlıq qoymuşdur. Özü tərəfindən bir rəhmət olaraq. Çünki Allah-u Teala Əşrəh Sürəsində buyurur, fə innə mə'al üsri yusran, innə mə'al üsri yusra. Həqiqətən hər bir çətinlikdə asanlıq vardır. Hər bir çətinlikdə asanlıq vardır. Yəni, zahirən insana elə gəlir ki, bu ayələr10:58təkrarlanır, amma burada təkrar yox, burada əlavə mənalar vardır. Çünki burada əsr sözü əl artıqlı ilə gəldiyinə görə iki ayədə də çətinliyin bir dənə olmasını bildirir və yusran sözü isə qeyri-məyyənlikdə gəldiyinə görə asanlığın birdən çox, yəni iki olduğunu bildirir və buna görə də İbn Abbas radiyallahu anhımə deyir ki,11:27Yəni, bir çətinlik iki asanlığa üstün gələ bilməz. Yəni, bir çətinlikdə iki asanlıq vardır. Allah-u Teala müsibətin miqdarına görə yardım göndərir. Və Allah-u Teala da vədinə xilaf çıxan deyildir. Rum surəsi 60-cı ayda Allah-u Teala buyurur. Həqiqətən Allahın vədi haqdır.11:57Yəqinlə, inanmayanlar, iman gətirməyənlər səni yerindən oynatmasınlar. Və budur Yaqub a.s. Yusuf a.s.ı itirdiyi zaman və həmçinin iki evladını da itirdiyi zaman dedi ki, fəsabrun cəmil, yəni gözəl səbr edəcəyəm. Gözəl səbr hansı səbrdir? O səbr ki, orada heç bir qəzəblənmək, etiraz.12:31Və özündən çıxmaq artıq hərəkətlər olmayan səbirdir. Və həmçinin deyir ki, Əsəllahu ənyətiyəni bihim cəmiyyə. Yəni, mən ümid edirəm ki, Allah-u Teala onların hamısını mənə gətirəcəkdir. Birinci Yusuf ə.s. itirir. Və ondan sonra onun qardaşı Binyamin və ondan sonra orada böyük qardaşı gözləyərkən onu da itirir. Amma yenə ümidini üzmür. Deyir ki, Allah-u Teala onların hamısını mənə gətirəcəkdir.12:59Və şəkabətləhu və hüznəhu ilə Allah və öz şikayətini, hüznünü Allaha tərəf qaldırır. Yenə Allah talib buyurur, İnnəmə əşqu bəthi və hüznü ilə Allah, mən öz şikayətimi, öz hüznümü, kədərimi Allaha edirəm. Və ləm yeşqu iləl məxluqin, yəni insanlara, məxluqa şikayət etmədi. Və bundan sonra çıxış yolu açıldı. Allah ta'ala evlalların hamısını onun yanında cəmihtdi.13:28Və həmçinin səbrə yardım edən səbəblərdən Allahdan yardım istəmək, Allaha sığınmaq. Necə ki, Allah ta'ala buyurur. Sən səbr et və bil ki, sənin səbr etməyin də Allahın yardımı sayəsindədir.13:58İbn-i Kəsir r.a. ayənin təfsirində buyurur ki, İxbar bi-ənna sabra la yunalu illa bi-məşiətihi və i'anətihi və həvlihi və quvvətihi. Yəni, burada Allah-u Teala xəbər verir ki, səbir yalnız Allahın istəyi, Allahın yardımı, Allahın gücü, qüvvəti sayəsində hasıl olur, baş verir. Yəni, insan onunla səbirə nail ola bilər.14:27Və həmçinin səbrə yardım edən səhəblərdən. Və insanın həqiqətən qəza və qədərə güclü şəkildə iman gətirməsi səbrə yardım edən ən böyük səhəblərdən sayılır. Və insan bilməlidir ki, Allah-u Teala'nın qəzası, qədəri qulu üzərində keçərlidir.14:55və qulda Allah-u Teala'nın bölgüsünə, təqdirinə, qəzasına təslim olmalıdır. Əl-Hadid Sürəsi 22-ci ayda Allah-u Teala buyurur, Yer üzərində baş verən və həmçinisi özünüzə üz verən elə bir müsibət yoxdur ki, biz onu yaratmazdan əvvəl o kitabda lövh-ü məhfuzda olmasın. Həqiqətən bu, Allah üçün çox asandır.15:25Və bundan sonra insan yenə bilməlidir ki, insanın özündən çıxması və artıq hərəkətlər etməsi, üz döndərməsi, şikayətlənməsi heç bir fayda vermir və həmçinin itirdiyi şeyi geri qayıtarmır.15:55Sonda o da səbr edir. Əgər o insan da ilk anlardan səbr etsə idi, onun üçün daha xeyirli olardı. Və həmçinin səbrə yardım edən səbəblərdən. Və həmçinin insan bilməlidir ki, imtihan, müsibət imtihana düşər olan insanın salih olmasına bir işarədir.16:30Başına müsibət gələn insanın salih olmasına bir işarədir və o da müsibətin miqdarına görə, gücünə görə. Səad radiyallahu anhə gələn rəvayətdə deyir ki, Qultu ya Rasulullah! Ey yünnəsi əşəddü bələən! Dedim ki, ey Allahın elçisi, insanlar içərisində ən şiddətli bələyə məruz qalan, düçər olan kimdir? Dedi ki, Əl-Ənbiyyə və Əl-Əmthəl və Əl-Əmthəl, Peyğəmbərlər.17:00Sonra onlara daha yaxın olanlar, sonra onlara daha yaxın olanlardır. Və insan dininə görə, dinində olan, imanında olan gücə görə, miqdarına görə imtihana çəkilir. Əgər dinində möhkəm olarsa, belada, müsibətdə şiddətli olar.17:31Həmçin səbrə yardım edən səbəblərdən doxuzuncu,18:02səbr edənlərin qıssələrini, hekayətlərini düşünmək səbrə yardım edən ən böyük səbəblərdən sayılır. Peyğəmbərlərin hekayələri kimi, həqiqətən bu, insanın öyrənməsi üçün, səbrin mahiyyətini, həqiqətini, necəliyini öyrənmək üçün bir mədrəsədir. Çünki Peyğəmbərlər də, Peyğəmbərlər olmazdan əvvəl də onlar bizim kimi bir bəşərdirlər. Və budur Nuh a.s. qövmünü dəvət edərkən,18:31səbr etdi. Büyük şəkildə səbr etdi. 1000 il, 950 il dəvət, cihat, çağırış və qövmü tərəfindən olan əziyyətə, isteza olunmaq, məzxərəyə səbr etdi. Onu dəliliklə, zəvalətlə ittiyam etdilər. Bütün bunlara qarşılıq olaraq o səbr etdi. Və hətta dedilər ki,19:01لَاِلَّمْ تَنْتَهِيَ نُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ Dedilər ki, ey Nuh, əgər sən bu dəvətinə son qoymasan, daşqalaq olunanlardan olacaqsan. Və buna da səbr etdi. Və həmçin İbrahim ə.s. böyük bir imtihana məruz qaldı. فَصَبَرَ صَبْرَ الْمُوَحِّدِ الْمُوقِمِ وَعَدِ اللَّهِ Allahın vədinə iman gətirən.19:27Yəqinliklə, inanan tövhid əhlinin səbri kim səbri etdi? O da atıldığı zaman onun son sözü Allah mənə yetər, ona gözəl vəkildir sözü oldu. Ona evladını kəsmək əmr olunduğu zaman səbri etdi.19:58və evladını kəsmək üçün artıq düşündü, bıçağı götürdü və Allahın əminə təslim olaraq evladını uzatdı. Və sonra ona yoldaşını və evladını heç bir əkin olmayan vadidə tərk etməyi buraxmaq əmr olundu.20:26Fəsabr alə zəlik, buna da səbr etdi. Və ibrahim ələyəs-səlam ilə bərdə sənəvat tavilə ciddə. İsmail ələyəs-səlam da uzun illərdən sonra dünyaya gəlmişdir.20:55Artıq, yəni, qocaldıqdan sonra, yaşlaşdıqdan sonra İsmail a.s. dünyaya gəlir və o vaxtı da onun evladına böyük ehtiyacı var idi. Ona yardım edəcək, kümək edəcək. Bütün bunlara baxmayaraq səbr etdi. Evladını və onun anasını tərk olunması əmr olunan yerdə tərk etdi. Hacar ona deyir ki,21:24Hara gedirsən? Sen bizi bu vadidə, nə insan, nə də bir şey olan bir vadidə, heç nə olmayan bir vadidə bizi bıraxırsan? Dəfələrlə soruşur, yenə ona tərəf çevrilmir. Və sonda Hacər anamız ona deyir ki,21:53Bunu sənə Allahmı əmr edib? Onda İbrahim ə.s. deyir ki, bəli, qalət idənlə yudayyana. Deyir ki, Allah-u Teala əmr edibsə, o bizi itirməyəcəkdir. Və rəca İbrahim l-işşəm və rəzaqallə min sərəbi ishaq. Və İbrahim ə.s. sonra şama qaydır və Allah-u Teala sarədən də ona ishaq adında evladı bəxş edir. Və min varaihi yaqub, ishaqında.22:20Onun da arxasınca Yaqub olur, İsa a.s. Yaqub adında evladı olur. Və Allah-u Teala İsa a.s. onu anasına zəmzən suyunu nimət olaraq bəxş edir və digər nimətləri. Və həmçinin Musa a.s. da qövmi tərəfindən əziyyətlərə məzuz qalır və qövmini bu çətinliklərlə dəbət edir. Və həmçinin Firuan onu qovarkən22:49o təhdidlərə, o əziyyətlərə səbr edir və nəhayət Allah ta'ala Firavunu məhv edir və sabr alə bəni israilə və bundan sonra bəni israilə və onların əziyyətinə də Musa a.s. səbr edir. Və Peyğəmbərin s.a.v. ona əziyyət verildiyi zaman qardaşı Musa a.s.ı xatırlayır və deyir ki, Yərhəmullahu Musa qad uziyə bi əktərə min hədəfə sabar.23:18Allah taləli Musaya rəhm etsinlər. Və o bundan da dəfələrlə artıq, yəni əziyyətlərə məruz qalmışdı. Bütün bunlara səbr etdi. Həmçinin Peyğəmbərlərinin sonuncusu, yəni İsa a.s. da həmçinin bəni İsrail tərəfindən batil ittihamlar ona yönəldildi və onu öldürməyə, yəni hile qurmuşdular, çarmıha çəkməyə və bütün bunları səbr etdi. Allah taləli onu göyə qaldırdı.23:47Və Peyğəmbərlərin sonuncusu da, Muhamməd s.ə.v.də əziyyətlərə məruz qalıb və ölkəsindən çıxarılıb və onun haqqında dəlin, sihirbaz, yalancı, xain sözlər söyləmişlər. Və sadiq insan, yəni doğru danışan üçün ən ağır gələn, ən şiddətli olan onun yalanla ittiham olunmasıdır. Və həmçinin ağıllı insan üçün ən ağır gələn onun dəliliklə ittiham olunmasıdır.24:15Amin insanı üçünən ən ağır gələn onun xəyanətlə iddiam olunmasıdır. Və müəmmin üçünən ən ağır olan onun şair, seyirbaz, dəli deyilməsidir. Sallallahu aleyhi və səlləmdə insanlar içərisində ən kamili, ən doğru danışanı və ən ağırlısı olun.24:46Onun yoluna tikan atardılar və onu ölkəsindən çıxartdılar və onu öldürməyi düşündülər və hile qururlar, məşvərət etdilər. Ənfəl surəsi 30-cu ayda Allah-u Teala buyurur. Sən xatırla ki, o vaxt kafirlər səni həbs etmək və yaxud öldürmək və yaxud səni ölkəndən çıxartmaq üçün hile qurmuşdular.25:15Və sahabələrin bəzilərini öldürdülər və bəzilərini əzab verdilər. Və Peyğəmbər s.ə.v. üçün ən ağır gələn sahabələrinin, tələbələrinin, sirdaşlarının qarşısında öldürülməsi və qovulması idi.25:40فَكَانَ يَمُرْ عَلَى يَاسِرِ وَسُمَيَّ فَيَقُولُ لَهُمَا صَبْرًا يَا ƏLƏ يَاسِرِ فَإِنَّ مَوْعِدَكُمُ الْجَنَّةِ Və Yasirin və Sümeyyan yanından keçərkən Peyğəmbər s.a.v. onlara deyərdi ki, ey Yasirin ailəsi, səbr edin, sizin görüş yeriniz cənnətdir. وَعِنْدَمَا هَاجَلَ لِلْمَدِينَ عَنَا مِنَ الْمُنَافِقِ مُعَانَ عَظِيمَةٍ Və bundan sonra, Peyğ26:09şiddətli əziyyətlərə də məruz qaldı. Və kifayətdir ki, müəmminlərin anasına atılan iddiham, ifq hadisəsi. Və həmçinin yahudilərin hiləsinə də səbr etdi. Və onlar onun yeməyinə zəhər qatmışlar.26:38Qızdırma, Peyğəmbər sallallahu aleyhi və sallamın şiddətli qızdırma keçirirdi. Hətta bir rivayətdə gəlir ki, sizdən iki kişinin çəkdiyi qızdırmanı çəkirəm. Və bu baxdaşırı, bu qızdırmanın təsiri gəlirdi. Və bu da Peyğəmbər sallallahu aleyhi və sallamın əcəlinə səbəb oldu. Bu zəhərin təsiri qalmışdır.27:05Və həmçinin sahabələrdir, Bilaldır, Sümeyyədir, Suheybdir, Ammardır, Miqdaddır. Onlar da şiddətli əzallar verilmiş. Onlar bütün bunlara səbr etdilər. Və budur sahabə Xübeyb radiyallahu anhu.27:33Yuskən liuqtəl və yusləb. O tutulur, məhbəsə atılır öldürülməsi üçün, çarmıha çəkilməsi üçün. Bütün bunlara baxmayaraq deyir ki, Əgər mən müsəlman kimi öldürüləmsə, harada ölməyin mənim üçün maraqlı deyil. Yəni, əsas mənim üçün müsəlman kimi28:02Dünyamı dəyişməyimdir. Və bu minvallada tabinlər və onların ardınca gələn salih insanlar davam etmişlər. Və onun bir evladı var idi, adı Muhammad.28:30İnsanlar üçərsində ən gözəl, üzlü bir kimsə idi. Validin yanına daxil olur, gözəl paltarda. El-Valid deyir ki, yəni Qurayşın canlıları belə olmalıdır. Ona gözü deyir.28:59Məclisdən çıxanda heyvanların saxladığı yerdə orada yıxılır və özərinə heyvanları o qədər keçir ki, axırda ölür. Bundan sonra urvanın ayağına bir xəstəlik üzverir. Və ona deyirlər ki, sənin ayağın kəsilməlidir ki, o xəstəlik bədənin başqa yerinə keçməsin.29:28Keçirsə, sən həlaq olacaqsan. Və onu ayağını kəsərkən, sümiyə direndiyi zaman, yəni mişar sümiyə direndiyi zaman başını balışa, yastığa qoyur və özündən gedir, bayılır. Sonra ayılır və ayıldığı zaman onun üzündən tər axır.29:57Və o isə, la ilah illallah, Allahü əkbar, sözlərin deyərək Allahı zikredir. Və bundan sonra kəsilmiş ayağını əllərinə götürərək, ayağını öpür. Ayağını öpür və deyir ki,30:27Məni sənin üzərində daşıyana and olsun ki, yəni Allaha and içir. Hayağa qıtab edərək deyir ki, məni sənin üzərində daşıyana and olsun ki, o bilir. O bilir ki, mən heç vaxt səninlə günaha getməmişəm. Harama tərəf getməmişəm. Və səninlə Allahı razı salmayacaq bir işə getməmişəm.30:56Sonra əmr edir ki, yəni ayaq yulur, sonra ətirlənir, sonra ayağı kəfənləyirlər. Sonra ayağını qəbirsanlıqda basırdıqdan sonra, dəfn etdikdən sonra qayıdır.31:25və həm evladını itirib, həm ayağını və deyir ki, biz bu səfərimizdə böyük yorğunluqla, çətinliklə, məşəqqətlə qarşılaşdıq. Və onun ayağını kəsərkən ona deyirlər ki, sənə bir şey itirəkmi, ağını itirəsən və ağrını hiss etməyəsən.31:49Və deyir ki, Allah-u Teala məni imtihana çəkib ki, mənin səbrimi görmək üçün. Yəni, razı olmur. Yəni, mənin səbrimi görmək üçün məni imtihana çəkib. Və budur həmçinə, Əhməd ibn-i Nasr Əl-Xuza'i, böyük sələf alimlərindən olub, haqqı deyən, yaxşını əmr edən, pistən çəkindirənlərdən olub. Səbətə fi mihnəti xalq-ı Quran. Və Quranın məxluq,32:23Dur deyilən bir fitnəsi olub, imtihanı olub o vaxtlar, Əhməd Muhamməlin dövründə. Və onu Samura şəhərini aparırlar və qolu bağlanmış halda oturur. Onu ərz edirlər ki, sən deməlisən, Quran məxluqdur, yaranıb. Və o isə bunu rədd edir. Və onun boynu vurulur. Və Bağdadın şərq tərəfində32:52onun başını qaldırırlar. Yaqul Cəhəfər ibn-i Muhamməd-i Səhiq, Ra'aytu Əhməd ibn-Nasr Əl-Xüzəy, xinə qutulə qalə, rəsul, lə iləh illallah. Cəhəfər ibn-i Muhamməd-i Səhiq deyir ki, mən gördüm ki, Əhməd ibn-Nasr Əl-Xüzəyinin başı kəslərkən, onun başı lə iləh illallah sözündə idi. Və bu da onun kəramətində idi. Baş kəsildikdən sonra, lə iləh illallah sözündə idi. Qalil İmam Əhməd rəhmi Allah, ən hu cədəbi nəfs33:23İmam Əhməd deyir ki, o öz canını, nəfsini Allah yolunda fəda verdi. Və həmçin İmam Əhməd özü, həmən fitnədə necə səbr etdi?33:51Və yolda İmam Əhmədə vəsiyyət edir. Səbri tövsiyə edir. Və Muhamməd ibn-i Nuh isə yolda dünyasını dəyişir. Və yuxadın İmam Əhməd rəhməllə muqayyədən. Və bağlanmış halda qandallarla İmam Əhməd aparılır. Və dəxəl əleyhi ba'adun nəs qəblə duxul əl-xəlifə, yudəhkironə bi-əhadid fit-təqiyyə. Və xəlifənin yanına girməzdən əvvəl bəzi insanlar onun yanına gələrək təqiyyə barəsində bəzi hədisləri gə34:21Təqiyyə Əhl-i sünnədə ən şiddətli, ağır məqamlarda caizdir, icazəlidir. İcazəlidir, amma rafizlərdə isə təqiyyə dinin əsasıdır. Təqiyyəsi olmayan dini yoxdur. Amma Əhl-i sünnədə isə, yəni insan ölümlə, şiddətli əzabla qarşılaşarsa, yəni qəlbində doğru bir şeyi nəzərdə tutaraq, dinlə başqa bir şey deməsi caizdir.34:51Yəni, bu barədə hədislər var, hədisləri gətirirlər. Yəni, bu hədislər onu bildirir ki, onu ifadə edir ki, yəni, insan çətinlikdə tovriyə edə bilər. Və onda İmam Əhəməd r.ə. onlara cavab verir ki, yaxşı, xəbbəbin hədisinə nə deyirsiniz? Xəbbəb ibn Əratın hədisi var.35:22Və orada deyir ki, biz Peyğəmbər s.ə.və şikayətləndik və dedik ki, ələ təstansırlənə, ələ təduullaha lənə və onlar, sahabələr şiddətli müsibətlərə, əzablara məruz qalırdılar və artıq çıxılmaz bir vəziyyətdə idilər və Peyğəmbər s.ə.və Kəbənin kölgəsində oturmuşdu və gəlib deyirlər ki, ya Rasulullah, bizim üçün Allaha dua etmirsən, artıq beziblər, bizim üçün Allahdan yardım istəmirsənmi?35:48Və Peygamber s.a.v. onlara deyir ki, Və Peygamber s.a.v. onlara xatırladı ki, sizdən əvvəl elə insanlar olardı ki, quyu qazılar və o insanı quyuya qoyardılar və sonra mişarla mişarı onun başının ortasına qoyaraq insanı ikiyə ayırardılar. Bu, onu Allahın dindən döndərməzdi. Və sonra dəmir daraxlarla36:17onun ətini, sümüyündən ayrardılar, bu, onu dinindən döndərməzdi. Və bunu işləndə, hansı ki, ona digər hədisləri gətirənlər, ondan ümidlərini kəsirlər, məyus olurlar və İmam Əhmədi tərk edirlər. Və sonra İmam Əhməd deyir ki, Allahumma, lə turini və cəlməmum. Məmum. Allahumma, mənə məmunun, o xalifənin üzünü mənə göstərmə, deyə dua edir. Fə məətəl məmun qabləni yaslı Əhməd. İmam Əhməd,36:48Çatmazdan əvvəl məmun ölür. Sonra başqa xəlifə təyin olunur, amma yenə o imtihan davam edir. Və ona deyirlər ki, yəni bu qılınç döyül. Səni döyürlər, vururlar, nəfsindir, yəni əzab çəkəcəksən, ağır olacaq, şiddətli olacaq.37:15Yenə boyun qaçır, yenə demir. Hətta başqalarını da xatırladılar ki, onlar demədilər, onlar da əzabla öldürüldülər. İmam Əhməd də bu işgəncələrə səbr edir.37:45Və onu döyürlər. Deyirlər ki, biz səni çevirmişdik üz-üstə və sonra üzərinə həsr saldıq və sonra səni taftaladıq. İmam Əhməd deyir ki, mən bu bunları hiss etmədimdir.38:1428 ay orada qalır. Sələflərdən biri İmam Əhməd haqqında deyir ki, Yəni, o elə bir insan idi ki, onun nəfsi Allah yolunda ucuz idi. Allahın yolunda ucuz idi, ona görə sərf elədi. Və necə ki, Bilal radiyallahu anhuya, o Allah üçün onun nəfsi ucuz olmuşdu. Əgər də İmam Əhməd olmasaydı, İslam də gedərdi.38:44Fəsiyyə ruhu həuləri odama, idə təzəkkər al mərhalə şiddətu və mihnətu, mihnəti əanətu alə s-sabrı və təcəllülü və ədəm cizəri. Və insanın da belə insanların, bu böyük insanların səbrini xatırlaması insana dözməyi və səbirli olmağa yardım edər. Və bundan sonra səbrə zid olan afatlar, belalar. İnnə kullə aməli minə aməl xeyr tuvaciu ba'dul avaq. Hər bir xeyr əməldə də müəyyən manilər vardır.39:13Hansı ki, o yolda insanın qarşısına çıxır, insanın yolunu davam etdirməsinə mani olur. Və həmçin də səbir yolunda da ona zid olan müəyyən manilər var. O manilərdən ən mühüm olan tələsməkdir. Yəni, insan təbiətcə tələskəndir. Çünki Allah-u Teala onu bu formada yaratmışdır.39:39Enbiya 37-də Allah-u Teala buyurur. Xul yıqali insanu min əcəl. Yəni, insan tələskən olaraq yaradılıb. Fəaləl insəni əniyyətən nə və yəsbir hətta yaxsul əzət səmərə vələv bərdəxin. Yəni, insan bir təmkinli olmalı. Səbirli olmalı, yəni müəyyən baxdan sonra olsa da, yəni meyvəni dərmək üçün, bəhləsini əldə etmək üçün. Və qadə əmərə subxanəhu nəbiyyəhu bi sabr və ədəmlə isti'cəl. Usva bil ənbiya, ulu40:07Həmçinə, Allah-u Teala Peyğəmbərinə səbr etməyi əmr etmişdir, tələsməməyi və qətiyyət sahibi olan Peyğəmbərləri nümunə götürərək. Əhqaf 35-ci ayda Allah-u Teala buyurur. Qətiyyət sahibi olan Peyğəmbərlərin səbr etdiyi kimsəni də səbr et və onlara qarşı tələsmə. Yəni, bir çox dəbətlər də40:37müəffəqət qazanmamışlar, müəffəqətsizliyə uğramışlar. Nəyə görə? Onlar meyvə dəyməzdən əvvəl onu dərməyə tələstiklərinə görə. Və həmçinin bu yolda olan maniyələrdən qəzəblənməkdir. Və bu da səbrə zid olan bir afat, yəni bəladır.41:03Və Allah-u Teala Peyğəmbərini qəzəblənməkdən çəkindirmişdir. Qələm surəsi 48-ci ayda Allah-u Teala buyurur. Fasbirli hukmi Rabbik. Sən Rəbbini hükmə səbr et. Və sən balıq sahibi kimi, yəni Yunus a.s. kimi olma. O vaxt ki, Allah-u Teala onu çağırdı. O, yəni qeyzli idi. Və həmçinin bu yolda olan maniyələrdən ümitsüzlükdür.41:34Həmçinin bu da səbrin qarşısını alan ən böyük manilərdən sayılır. Və buna görə də Allah-u Teala, Yusuf s. 87-ci ayda Allah-u Teala buyurur, Ey oğlanlarım!42:01Yaqub ə.s. evladlarını ixtab edir, deyir ki, ey oğlanlarım, Yusufu və qardaşını axtarın və Allahın rəhmətindən ümid üzməyin. Deməli, səbir bir çıraqdır. Yəni, ümitsizlik zamanı insanın yoluna işıq saçır. Və Allah-u əla yuxayyibu və lə yudayə mən səbara fi səbili və Allah-u əla öz yolunda səbirli olanı mükafazsız qoymaz. Və gec də olsa, uzun də olsa, yəni çıxış yolu açılmalıdır. Və sonda,42:31Artıq Allah ta'ala bizə səbri, Peyğəmbər s.ə.v. bizə səbri öyrətmişdir bu çətinlikləri qarşılamaq üçün, bu şiddətli böhranları qarşılamaq üçün. Əvvəsə Əl-Bəlxuşəndən gələn rəvayətdə Peyğəmbər s.ə.v. buyurur, Ənnə min varaykum əyyəməz sabrisin, qarşınızda səbir günləri vardır və o günlərdə səbirli olmaq əlində köz tutmaq kimidir.42:58Həldə köz tutmaq kimidir. Lil amili fihim mitru əcri xamsinə minkum. Və o günlərdə, o səbir günlərində əməl edən insan üçün sizdən əllisinin savabı vardır, mükafatı vardır. Və qad qasadan nəbi s.ə.v. bir əyyəmi savab, əyyəmin ibtiləfiddihin. Yəni, Peyğəmbər s.ə.v. səbir günləri dediyi zaman dində imtihana çəkilmək günlərini nəzərdə tutub.43:22və şiddətli şəhvətlərin geniş vüsvət aldığı günləri nəzərdə tutub.43:28və həmçin şübhələrin qərar tutduğu günləri nəzərdə tutub, və ələti yakunu fiyə sabr ələ din kəlqabda ələ cəmr hansı ki, o günlərdə səbirli olmaq, səbir etmək, əldə köz tutmaq kimi çətin olacaqdır. Və səbiru fiyə tilkəl əyyəm huvəl mar'u ələdi yəsbiru ələ dini. O günlərdə səbir edən insan, yəni dini üzərində səbirli olandır. Fələ yetə zərzəru bi şübhət, yəni şübhələrlə silkələnm43:58Nə üçün Peyğəmbər s.ə.v o günləri səbir günlər adlandırmışdır? Çünki o günlərdə dərman, yəni istifadə olunan yalnız səbirdir. Və müsəlman üçün o günləri səbirdən başqa bir şey yoxdur.44:20Və sələflər də bunun mühümliyinə diqqət yetirmiş və insanlara o bəla günləri üçün səbirlə hazırlaşmağı buyurmuşlar. Hüzeyfə radiyallahu anhı buyurur, Siz səbrə bərdiş edin. Çünki bəlanın gəlməsi isə yaxındır. Abudardar radiyallahu anhı deyir ki, Çətin günlər üçün səbir hazırlamayan insan,44:50O müsibətlər baş verdiyi zaman, çətinliklər gəldiyi zaman aciz qalacaqdır. Və həmçinin salihlərin, əvvəlkilərin də tövsiyəsi öz övladlarına səbir olmuşdur və budur hikmət sahibi olan, hikmətli sözləri olan Luğman a.s. övladına tövsiyədə deyir ki,45:21Pistən çəkindir və başına gələnə səbret həqiqətən bu qətiyyətə layiq olan işlərdəndir. Və bugün də həmçinin düşmənlər hər tərəfdən axışıblar və iman əhli, taqva əhli zəif sayılıb və ortaya çıxanlar, din adından çıxanlar, çoxsuz zındıqlar, facirlər və fəsad yayılır internet vasitəsilə və digər kanallar vasitəsilə.45:48Və bu gündə üzərimiz üçün yalnız itaatda səbr etmək, günahlara qarşı səbr etmək və qədərlərdə səbr etməkdir. Ey qətiyyəti zəif olan kimsə! Yol uzundur. Bu yolda Adəm ə.s. yorulmuşdur. Və bu yolda Nuh ə.s. çalışmışdır. Və bu yolda İbrahim ə.s. oda atılmışdır. Və İsmail ə.s. kəsilmək üçün yattırılmışdır.46:17Və şüqqə bil minşəri Zəkəriyyə və Zəkəriyyə a.s. mişərlə kəsilmişdir. Və zubihəl hasuru Yəhiyyə və Yəhiyyə a.s. başı kəsilmişdir. Və qasəddur Əyyub a.s. və həmçin o çətinliyə, ağrıya, xəstəliyə Əyyub a.s. məruz qalmış və zədə aləl miqdari buka Davud və həmçə həddindən artıq Davud a.s. ağlaması çoxalmışdır.46:44Və sehirlə və dəlilliklə Allahın Peyğəmbəri Muhamməd s.a.v. ittiham olunmuş və onun öndüşləri sındırılmış və başı və üzü yaralanmışdır və Umar radiyallahu anhu vurularaq öldürülmüşdür və İbn-i Musəyibə əzab verilmişdir. Həmçin Malik r.ə. və s.a.v. bu yolda yalnız yol...47:08Dərman səbirdir. Və bil ki, bu yolda səbir nə qədər sənə çətin olsa da, ağır olsa da, səbir etməmək ondan da çətindir. Çünki haramlara qarşı səbir etmək, cəhənnəm əzabına səbir etməkdən daha asandır. Və itaatda səbir etmək isə,47:35qandallara səbr etməkdən daha xeyirlidir.47:42dərəcə, səbir dərəcəsidir. Və ni'məl xuluq, huvə xuluqu səbir və ən gözəl əxlaq da səbir əxlaqıdır. Və ni'məl əhlü, əhlü səbir və gözəl insanlar da səbir əhlidir. Allahumma cəalnə minəllərinə fətəhü bəbə səbir və sonunda dua edirək. Allah ta'ala istəyir ki, Allah ta'ala bizdə səbir qapısını açsın. Və rədəmü xanadi qəl cəzəh və özündən çıxmaq.48:06Yəni, xəndəklərini keçənlərdən etsin. Yəni, başqa yaxşı insanların müddəqilərinin nümunə götürdüyü kimsələrdən bizə etsin.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔