نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Alhamdulillahi wa s-salatu wa s-salamu ala rasulillahi muhammadi wa alihi wa sahbihi wa man walahi wa ba'd. Allah subhanahu wa ta'ala qehh, hamdlar busil, mana bu Ramazan ruzalarini tutushlikki Allah ta'ala tawfiq verdi. Allah ta'alani bizge biyurgan, farsqigan ibadatlardan beri ruza busi, shu ruzadan kiin fitir sadaqasini birishlik, fitir digan bir ibadat bar. Bu ibadat bu. Bu ibadati mashro ikenligi de, hiçkim shubhaq kimegen, hiçkim bunda xitrab kimegen. Yani hatta ibn-i munzir bunda icma'ana etkeneken. 0:28 botun ummat icmakigan, fitir sadaqasi, fitir zakati barligigi. Boz, mani shu fitir haqqida, oz roq sobat qilamiz. Ozo fitir diganda, Ramazan rozasidan kiyin berladigan zakat bo. Bo ibadat bo, xutti ki, zakat berligan, namazu qilin ganday, rozati tulin ganday, ibadat. Bona, wajib, fitir digishligin sababi, chunki rozati guyagandan kiyin, aqzachi laday, aqati illaday. 0:54 qiyin ruzatu qadi, bani shu fitr afqara, araf talida ruzasin axti fitr shu manadan olinyan, wallaha a'lam. Buna mashru'u bolishligida hizqadi khilaf yuq. Ibn Umar razayallaha anhumar rayatqiqan hadiste Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam addilar ki bu Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam addilar ki zakatul fitri farada Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam zakatul fitri sa'an min tamrin wa sa'an min sha'ir. 1:22 Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bizge fitir, zakatini farz qildilar. Faraza digani birde awjaba, yani shara'a manasta. Bizge shariyat qildilar, farz qildilar, wajib qildilar, zakat-ul-fitir sadaqasini, zakat-ul-fitirini, boğdaydan bir sa'a, xurnumadan, arpa'dan bir sa'a digandar. Abu Sa'id il-Khudri'nin hadisinde geladi ki, biz boğdaydan, arpa'dan, qurtlardan, qurt dimizmi, pishlaq, u shibayti yigani ta'amlari bugan. 1:51 shundan chiqarardi qidib qigyan. Demek, fitir sadaqasi beriladigan bir ma'lum bir ulchaw. Qancha beriladi? Diganda bunu qanchaligi bir saq beriladi digan. Yani bu racihta shu, bir saq beriladi. Bir saq digana ulchaw, bu saq ulchaw Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini saqlari, xazirki kiloga ogan da iki kilodan axiqcha bugan. Yani iki kilo, iki yarim kiloga yaqin, iki yarim kiloga itimaydi. 2:19 Agar 3 kilo berilisi, yanayam yaxshi basilin. Kasir disindirib, 3 kilo berilinisi, nimadan beriladi? Bu, Buğdaydan, ya ki Arpa'dan, ya ki qaysi shaharda yashab durgan busayiz, Khurma'dan, qaysi shaharda yashab durgan busayiz, ushe shaharini qaliban yiyidigan tamamadan beriladi. Masalan bazibir shaharlarda pishlaq bol shumkin, bazibir shaharlarda guruj bol shumkin, masalan bana karyaga uxshagan joylarda, yapanyaga uxshagan joylarda, 2:48 agar biramansay, guruch yerday, adamlarday yidigan narsaysi guruch guruchdan birilaydi kimgiye wajib bolaydi bu, fitr sadakasi? har bir musulman mukellef bugan, har bir musulman kishige wajib bolay musulman bolay, va qadir bolishlik gerek musulman bolishlik gerek, va bir kullig yidigan ta'amidan ashqca birishlikke khudrati bolish gerek bugun yidigan ta'amiz bar, usha hayt kunu da yidigan ta'amiz bardi haytdan irtas kunu ta'amiz yok usha kunu ta'amiz boletken bosa 3:18 undan ashqca berhalsayz berin. Manay shu adamga wajib bolaydi. An ushunday adam, usha musulman va berishlikke qadir bulgan adam, uzu uchun, va qaramagadayki adamlar uchun beraydi. Kimni tamillashizga wajib bolsa, usha adam uchun berishiz wajib bolaydi. Khotini izdi tamillashiz gireygin, farzantlar izdi tamillash gireygin, kullar izdi tamillash gireygin, aga kullar busa, demayk ushalar uchun berilaydi. Amma yoshib bari, yoshib katta uchun, irkayg yu ayol, 3:47 yashu, katta, hamma uchun berilad. Bu, vahur, qul uchun berilad. Kim biradi bunu? Aile başlığı, tamillab turu uchi adam berilad. Farzantlar, balagotki yitmagan farzantlar. Balagotki yitkan nakin, otta farzanti tamillashliki wajib imiz. Balagotki yitkan ballarda tamillashliki wajib imiz. Yani, bunu qisqa qib etkan imizda tamillash, wajib bugan adam ge berib turilad. Demek, kancha berilişligini etdik, va kimi berilişligini etdik, va qaçan berilad. Va yana bitta, 4:18 qarindaki chakalaq uchun berilhati mi yoxmu bunda? Rasulullah s.a.v.da davirlarda bu chakalaqlar uchun berilhsini digan geyib kim agen? Bu, Uthman r.a.v.dan wa basqa bir salafilardan qarindaki, onani qarindaki chakalaqlar uchun berilhganligi giyigan agen. Xochi ulamalar hachiyadi ki, onani qarindaki balaga verishlik mustahib digan agen. Wajibimiz. Mustahib. Versa yaxshi su sahabini sunnati gergishkin bolay. Onani qarindaki. Bu, tort ay bugannan giyin. 4:46 turtay buqandan ki, unga rukh pufulanadi degilgen, ushannan kiyn, anani qalindagi chakala uchun berishligi mustahab bermasa ish nirsamaz. Qagan adamlargi hamimagi beriladi. Qachan beriladi bu? Beriliyishligi en yaxshi waqti, en mustahab waqti, hayt günüge bir gün ya iki gün qaganan ki. Ibn Umar raziyallahu anhuma shundiqilardili. Zakatini bir gün iki gün qaganan kiyn berardili. Wa ramazan kirganan kiyn, shafii mazhabdi, 5:15 ramazan kirgan nan kiyn ber qoysa bulur adadiganlar ukshi. Ramazan kirgan nan kiyn, uzi asli wajib bolis digini sababi, ramazan kirib, ramazan tukargan nan kiyn, fitir, yani ramazanin tukash baslaniganligi uchun beriladi, hanafi mazhabda adam barligi uchun beriladi digan, shafi mazhabda, shafi mazhabda, shu rozani tutib kiyn fitir qiganligi uchun beriladi digan. Aldinna ber qoysa, demayk, 5:41 Ramazan kirgandan qiyin bir qoyursa, shafii mazhabta jahiz. Lekin racihi bir gün, ik gün qoygandan qiyin. Wa wajib waqti namaz gece birish kirek. Namaz, eid namazı gece. Agar eid namazı gece birsa, bu maqbul zakat bolad, Rasulullah itkirlari qebi. Agar da namazdan qiyin yaqasa, bir sadaqa bu qolad. Lekin boyna soqit bomaydi, barabar birish kirek. Lekin sadaqatlardan bir sadaqa bu qolad, u urniga tushmaydi qolad. U shurchunam, aynan namazdi, 6:10 namazga chikisdan aldin, beri bugan bol chiz kerek. Eyyit namazin uxshilikka chikis batida, kimge beriladi? Bunu beriladikan, boy kishiga berilinmaydi. Bunu boy kishiga berilinmaydi, muqtaj, miskin va faqir dib oylanilengan muqtaj kishilarga beriladi. Yani, hamma bersa kimge beradi digan saol boladi? Bir-birige beri olaydi. Siz kimdi muqtajdi bolayseyiz, ushenge beri olaysi. Menizige berayman, siz bu kishige beraysis, bu kishi bu kishige beraydi. Yani, bu bilan, camiyat bir-biriden 6:40 agar bu fitir sadiqasini nimasi qimatini birsa buladi mi? digan sawal qimatini birsa buladi mi? 7:09 buğday, ya ki arpa, ya ki khurma, shuna qayangi giy digan narsalardan berish kirek. Aslida shundik. Buna oraniga pul berisa boladim, bunda fukahalarda ushta mazhabka ixtilablishkin. Cumhur ayimmalar, imam Malik, imam Shafi, imam Ahmad, basqa cumhur ayimmalar, buna qiymatini beribomaydi digishkin. Kim agar qiymatini bersin, zakati qabribomaydi digin. Wa Abu Hanifa rahimahullah, wa bu Shafi ilarda bir qawl, wa imam Ahmadda bir ruwayatida, 7:38 qimatini birsa buladi diishgan. Qimatini birsa, qimati digani pul birsa buladi. Yani arpa, buğday, yaki guruj birmastan pul birsa buladi diishgan. Uchunchu mazhabda, uchunchu mazhab bu Umam Ahmaddan bir qaul, wab bunu ibn Taymiyyah rahimahullah iqtiyar qigan mazhab, asil uzu taamnan birish girek, yani buğday, arpadan, agar da unga zarurat yaki hocat busa, uchanda qimatini birsa buladi digan. 8:06 Zarurat wa hajat burgan payetda qiimatini birsi buladi. Allah halan mani shu mazhab racih buk kurnadi. Asil uzi taamnan birishkirek, gurushdan, ya buğdaydan, ya arpadan birishkirek. Agar hajat buletgen bosa ushange, ya ki guruch birishligde bir mashagat buletgen bosa. Masalan, siz beretgen, adamizda guruchu bubtirib, u pulga muqtazligi bulishmukin. Agar pul berilinsa, pulga xoqlagan narsasini taamini satibali birishligi mumkun. Yani bayram kunu usha khursan bulishligi ge. 8:36 qubraq pul bilan qub kambaqallar da hocati bitadi. Bini berishligini hikmati birinciden bu ruzadarini poklash. Tukhratun li saim. Vaki ibn-i jarrah etkene keller, sadaqa, fitir sadaqasi, xuddiki ruzad tutkan adamge, xuddi namazdaki sacdaysa ugu uqshay diganlar. Sacdaysa u namazdiki kemchiliklarini togullaydi. Bu ham namaz, ruzada boladigan lagu, ruzadaki bazibir kemchiliklarini, xatasini togullaydi diganlarsa fitir sadaqasi bolaydi. 9:04 ikinciden bunu birishlik, və bu miskinlərgə bu tu'mətəllil, məsəkin miskinlərgə bir ta'am boladi, üçünciden bu musulmallar urtasda birbirini kulla quvatlashlik korunadi, islamini birbirini quvatladigan musulmallar atrafıda unge yordam biritigan brodarlari barligini, islamini shairini, islamini nimetini hisqiladi u shakuni, bayramini hisqiladi odam, hamma birbirige ta'amlar, nimetler ulaşu ursa, u shakuni bir bayramini hisqiladi. 9:33 vayana tortincisi bu, Allah Ta'ala'kin shukurini fadaqilisini buladi. Allah Ta'ala tawfiq birib roza tuttik. Usha'nin shukuranasiga zakatini birislik kirey buladi. Mana shu, etmaksu buging yapimiz. Bunu biris vahtini ettik, kim birisligini ettik, va kanca birisligini ettik. Allah Subhanahu wa Ta'ala uzu qabul qisin bu ibadatlarini. Kamciliklarimiz Allah Ta'ala uzu tuğullasin. Wa ahilu da'wana anil hamdu lillahi rabbil alamin.