نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ تَعَالَى نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ تَعَالَى مِنْ شُرُورِ أَنفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا إِنَّهُ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضِّلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَنَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَ� 0:28 Sallallahu alayhi wa ala alihi wa sahabatihi wa man ihtadabi hadihi ila yawmi d-din wa sallimillahumma tasliman kathira amma ba'd. Assalamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Allah subhanahu wa ta'ala ne fazlibinan mene shaban ayitu geb ramazan ayikir kiliyabdi. Allah ta'ala bu aydan qagani gebizge baraka birsin. Ramazan aydan mubarak bulib. Bu aydan gunahlar kichirilib. 0:59 Allahni fazli bilan, Allahka tawba qilgan, bandalardan bolib cikisdiki, Allah ta'la uzu tawfiq versin. Ramazan ayi, bu boshqa ayilardan gorekub farqiladigan ay. Bu aydan kimdir faydalanadi, kimdir bu aydan quruq cikidadi. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam etkinlar ki, agar da Ramazan ayi kilib, bu aydan gunahlari kicirilinmestan cikse, bu adamda burni yergec qalsin dedilar. 1:28 yani Cibril aleyhis salam bu duana qildilar, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam amin didilar. Ramazan kilib, agar Ramazandan gunaha kicirilinmestan cikadigan bosa, bunu burni yirga ishqalsin digildar. Demek Ramazan ayidan ikta adam cikadi, buna uchuncisi yok. Ya gunahlaris kicirilingen halatta cikalsiz, Allah ta'ala hamamizdi beni shu tayfadan qilsin, ya ki bu mese burni yirga ishqalgan halatta bu aydan cikilinladi. Ramazan ayi bu mausum, 1:59 Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala'ni shahadati bilan makhtalingan ay bu. Allah Ta'ala bu ayda Qur'an-ni shu ayda nazil qildi. Shahru Ramadana alladhi unzila fihi al-Qur'an hudan lin nasi wa bayinati minal huda wal-furqan. Ramazan ay bu shunday ayki bunda Allah Ta'ala Qur'an nazil qildi. Yani Qur'an in Allah'nin kitaplarini in uluğu bulgan Qur'an mene shu ayda nazil qildi. 2:28 Bu ayda Qur'an nazil bulgenlik minasabati bilan, bu ayda uqilinadigan Qur'an, basqa ayda uqilinadigan Qur'anlardan kura ta'siri basqachi buladi. Inshallah, bunun misallarini biz dersimiz davamida itibbaramiz. Masalan, Allah subhanahu wa ta'ala Qur'anini misalini, bu Allah tarafdan kiladigan vahini, yani Qur'anini misalini, khuddu sugu uqshetkin. Anzala minas samai ma'a, fasalat awdiyatun biqadariha, 2:59 فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيْهِ فِي النَّارِ بِطِغَى أَحِلْيَةٍ أَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلُ 3:28 Yani, fahtamalas saylu zahbadan rabiya. Kin, bu sil, aqib geladigan sil, uzu bilan birga, ustuda kup ikna alib geldi. Yani, bu niman misali bu, Allah tarafidan tushadigan Quran, qalblariga tushdu, qalblarina Allah ta'la wadi goqseti yabdi. Wadini katta qichigi bulgani qebu, qalblarini kin bar, tar bar. Kin, wadiler, kup kup sularini aqizdi. Tar, wadiler, 3:58 qalblar ham qaysi bir qalb barki u king unga kup Qur'an siqdi. Wa bir tar qalblar barki unga baz qalblar da unma Qur'an yox, wal ayyazu billah. Yani wadiye ge tushken su goya ki qalbke tushken Qur'an dey. Qur'an qalbde oqebti goya ki su wadiye de oqen dey. Wadiye ge su ki gem peytte su uzun ustige haliki wadiye deki khas khashaklarne kupiklarne sun ustige alib chqadi. 4:27 Bu batildi misali. Adam qalbiga Qur'an kilib tushkendan kilin, Qur'an urneshkendan kilin, Qur'an qalbdan qan calig aqub utsa, shun calig uzu bilan birga vadidaki narsalarini alib giderdi. Mana bu, haq bilan batildi misali. Qadalike yadribullahu l-haqqa wal batil. Yani qaysiki qalb agar uzu bilan shu sudan sindirse, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam etkinlar ki, 4:55 Meni misalim və men u bilan yubarilinyan hidayatni misali, xutdu bir yamğırdı misaliga uxshetidi geldir. Yamğır bir yerlerge yağdı, u yerlerden şuna qay yeri barki, yamğırını uzige sindirip alip, kin utlarini, harxil mimalarini çikardi. Və bir yerler barki, qatdiq yer, uzden otlarini çikarmaydi. 5:22 Lekin sunu uzda saklap qaldi, adamlar barit durib hayvallarini suqardi, undan sular alib adamlar faydalandi. Vayana bir uchunchi yir bar ki, bu yir uzda sunu ham singdirib qalmadi, vay uzda sunu alib qalmadi yan bashqalar faydalandisdigi uchun, shunda aqibud kitdi. Bu, men vay men u bilan yubarlinyan adamli misali, vay menge cevab bergan vay bunga bashkotarib qaramagan adamli misali dedilar. 5:50 Yani bazibir adamlariga bor ki, Qur'an, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam'in ilimlari vahiy yitkilgen peytte, u shenge xuddi ki hali unumdor yirge kiygani kabi kilib, singib, uzidan miyvalar cikardi, utlar cikargani dey amal sabit bulaydi baz adamlardir. Yani ham uzu faydalanaydi, ham bosqalargi faydalanatiraydi. Va ikincisi haligi qattig yirge uxshatgani lari, uzu u... 6:18 Rasullahtan etgen narsani, istgen narsasini chunmahsa ham, basqa adamlarga obarib yitgizgan. Bazibir mudarrislar bar, bazibir hadis yodnagan muhaddislar bar, Quran nakil qigan rawiler bar, belki buse Quran da icidaki kop narsalarda uzu chunmahsigi mumkun. Likin uzu chunmahsa ham, buse narsani basqa adamlarga yitgizgan. Uzu faydanani almagan, likin bundan basqa adam yitgizgan. Rasullahtan etgen narsasini kabib, mindan niman istgisaylar, unu basqalarga yitgiziylar. 6:47 qancha qancha ishtucilar barki qancha qancha yitkizilingan adamlar barki menden ishtikan adamlarden kore yaxsiroq tucunadi. Rubba muballagin aw amin sami'in. Yani qancha qancha yitkizilingan adamlar barki ular menden ishtikan adamlarden kore yaxsiroq faydalanadi digilir. Yani qalbilar xud tucunu misaliga uxshaydi. Birinci misalimiziga qaytisek, Allah ta'ala Quranini xud digi Osmaninan tucukan suga uxshaydiyabdi. 7:15 Vadiye qe tushub su aqqan baytta, uzi bilan birga haligi vadideki har xil narsalarini oqizib utkidkanday, qalibke tushgan Quran qaysibur qalbni icidaki narsalarini tozalib, haligi qalbde shumavchilik bubturgan narsalarini utkizib kitadi. Mana bu Quranini faydasi buladi. Bu ay Ramazan ayi, manishi ayi. Allah ta'ala bu Quranini xuddiki vadiden aqadigan su ilarga xusatikani. Ya ki bu mese, 7:46 Baxqa bir misaliniyat yabdiki Allah Ta'ala, Vamimma yuqiduna alayhi finnari bitiqa ahilyatin awmata'in zabadun mithluhu. Adamlar alaw yaqaytgan alige zinatlar di yasashlig uchun, harxil taqincaqlar di yasashlig uchun, tilla wa kumush mitallarini tagige alaw yaqayda adamlar. Usha alaw yaqan paytda, tilla khaynaygan paytda, tillani icdaki harxil. 8:14 kireksiz narsalara basqa qushilgan maddalar unu ustuge kupik bolib chqadi. Takidan alaw yaqilgan peytta kupik bolib chqadi, ushe qoladigan tilla u haq boladi, ustuge chqan kupik u batil boladi. Takidan yaqilnadigan alaw, xuddiki Allah subhanahu wa ta'ala adamlarga manfaatlik qilib beredigan harxil balalar, harxil musibatlarga uqshaydi. Haq bilan batil ajraladi musibat gigan peytta, xuddiki qaynab, 8:45 qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmalari qarishmal 9:13 Likin un uchidaki narsalardan faydalanishlik bu katta ilim bu. Uz-uzdan bizge malum boladi ki biz nihayat darajada katta bir ilimden mahrum bubqamaylik. Mana shu Quran ilmiden faydalanaylik. Ibn Qayyim rahimahullah etadlar ki Quran uqishlikde har bir adam Quran uqishlikde aldin uzige bir niyatni hazırlash kirik. Birinci orinda Quran uqishlikde minge azir busundib uqish kirik. Shu uqishlikden azir busun, chunki Quran uqishlik bu ibadat bu. 9:42 Azir bosindib. Ikinci, shu Quran uqilingende shifa bosin. Yani bu ham badanlarga shifa, ham badanlarga shifa, ham qalbga shifa. Bu, Quranin asasi maksadi qalblarin shifasi boldi. Muminlar uchun shifa boldi. Amma, muminmas adamlarga bu, yanayam zalalatiga zalalat kushti. Qande shifa, insani qalbdaki harxil kesalliklarini Quran khuddiki haligi vadeyge akgan su. 10:13 Qur'an xud dushunday qalbdaki xarxil, naturu, chunchalar, shaki, shubhalar, mani sunarsalarini Qur'an aqizibudkis bitaydi. Mani bu uchun Qur'anini albette taammul qilib, tadabbur qilib, tafakkur qilib uqishkiray bolaydi. Birincidan Qur'anini uqigan paytda hajir busundib uqilnaydi. Ikincisi, shifa uchun uqilnaydi. Uchuncisi, ilim bolishlig uchun uqilnaydi. Yani, Qur'an uqiyimiz ilim hasil bolishlig uchun. 10:44 Bilmegen nerselerimizde urgenishligimiz uchun Rasullaha sallallahu alayhi wa sallam ettiler ki, min uzimden kin sizlerge Allahni kitabini ve uzimni sunnatimini tashleb kitib men. Agar shu ikelasini mahkem ushleseyler, hic cam adashmesiler digen. Lan tadillu. Yani lan tadillu. Hic qachan adashmesiler digen. Demek, Quran uxigende ilim hasil bolishligi uchun. Kin amal niyatibinen ukunlar. Agar bu Quran uxigendimizde bundan demedi yapdi uze Allah ta'ala. 11:13 Mani shunca, ya ayyuha alladhina amanu digan payita biz itibar versin biz kirek, hey iman kendirgan bandalar diganda, qani Rabbimiz buziga nimadi yapti. Ushe, ya ayyuha alladhina amanu digindimiz, siz itibar verin ki, Allah Ta'ala sizin nima qadir biyuradi, nima dandir qaytaradi. Agar bundan qaflatda qole digan busak, Quran uqdurib, Ramazan oyi mani, qancaq hatimilar buladi, Quranlar uqlinadi, mani shunca payita Quran albidda uzini samarasini versin digi kirek. Vabi jincisi, 11:42 Qur'an uqugen kishi, Allah bilen geble shishlikni, munajatini niyet qilish kirik. Yini, munajat digani, Allah bilen geble shishlik. Guyo ki, siz, Allah Ta'ala'ni kelamini uqugen peytizde, Allah bilen geble shihibsi. Bu, Allah'ni kelami bu. Oddi kelam mas bu. Mane, shu bi istenersani, qalbiden istenersani, hazırlip turub, niyet qilip turub uqshiliyi kirik. Demek, bu, birinci sindime didik. Birinci Qur'an uqugenda, acir bu sindib uqunladi. Ikinci, 12:12 Shifa bolishlik uchun, uchunchisi ilim bolishlik uchun, turtinchisi amal, vabichinchisi Allah bilal munacat qalishlik, geblechlik niyatida ukunlar. Demek bu narsalarda, agar Quran uqishlikde, agar khayalimizgi kilitirib, sunarsani uqidigin busik, Quran uzini samirasini biral. Ramazan ayini fazli toghusda, Ramazan ayini bu mubarik ay, bunu fazli toghusda kop ishtikamiz. Asosyan, Ramazan ayini haqida gebrelingin payitda, Ramazanini fazli, 12:42 Və Ramazan nümə üçün tütülnədi, və Ramazan qəndi qilib türüb ruzə tütülnədi. Mənə şu üçdə nukta haqqıda qabrışligimiz mümkün. Kupraq, fiqh kitaplarda, darslarda biz Ramazan qəndi tütülnədi haqqıda kup savallar boladi. Nümələr ruzəni oca di, nümələr ruzəni buza di, iftar qilişlik odaplari, sahar qilişlik odaplari, ruzəni odaplari, vaha kaza, vaha kaza, bu ruzə qəndi tütülnədi digən savalga cavab boladi. Bunu fiqh kitaplardan topamiz. 13:12 Amma ruza nimi uchun tutulnadi? Ruzadan maksat nimi? Mana bu haqda aqida kitaplarida, raqaiq kitaplarida kubrak bunasani uchuritamiz. Bizde asasan, bizge yetismay digan narsan shu buladi? Ruza nimi uchun? Allah Ta'ala kamil bir ayini ruzasini farz qildi bizge. Ayyamin ma'dudat, yani bu sanaglik kullar. Bir kummas, bir haftamas, bir ay Allah Ta'ala bana shu ayini bizge farz qildi nimi uchun? 13:42 لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ 14:13 bu hadisni ma muslim ruwayat qigan, wa tirmizi ham ruwayat qigan, agar da ramazan ayi qiladigan bosa, shaytanlar wa jinlarini kaptalari baglanadi. Wa jannat ishiklari hamasi ochiladi, brarti ishik yap qamaydi. Dozak ishiklari hamasi yapiladi, brarti ishik och qamaydi. Wa Allah ta'ala tarafidan bir nida qiluchi nida qiladi, ki, e, yaxshilik qiladigan adam qilib qa yaxshilik yini. 14:43 və ey yamallik qiladiga adam yamalligindan tiyilgin, toqtagin, dip turib nida qiladi. Har kicasta Ramazanda, har kicada Allah Ta'ala qancha qancha adamlarini dozakdan azad qiladigin. Allah Ta'ala hamhamizdi mene şu ayda dozakdan azad bugallardan qisin. Bu ay bir fursat biz uchun. Utkan Ramazanda biz icimizda yurgan bradarlarimiz qanchasi hazır bizda aldimizda yuk. 15:11 Ramazanda birge tutken biradarlar hazir qan chasini biz kuzati koydik bu ruza geci. Ihtimal biz uchun bu ruza axirgi ruzadir. Bilmimiz biz qachan acalimiz kiladi. Likin bu Allahni fazli bilen hazir bizgin hasib qalib kilayabdi. Allah ta'ala shukunlarga yitkissin. Hali aldimizda fursat bari. Shunday bu tuteliki ruzani Ramazan dugegen payitda ee isiz, manishin ney manishin qimadik, manishin fursatlar utqaldi dimeylik. Shu ayini Allah haqla ganday tuchligimiz kirik. 15:42 Bu uchum biz ozroq bu seyem unu ilmini urganishligimiz kirey bulay. Qanday qisam, Allah oqlaygan dayi ruzay tutigim bulay man. Nima qilishligim kirey? Min, Allah oqlaygan dayi, Allah razi bulay digi ruzayna tutishligim uchun, gunahlarim kichirilishligi uchun, nima qilishligim kirey? Rasullasallahu alayhi wa sallam etkerler, bish de nomaz, va cuma, cuma gece, Ramazan, Ramazan gece bulgan urtaligdaki gunahlarige kefarad digerler. 16:10 Lekin bunu shartik kabira günahlardan saklanyan bolish girek digan. Demek günahlar maghfrat qilinişliki uchun günah kabiradan tiyiliş girek. Günahı kabirada davam etip durub. Günahı kabirada eger davam etip duradigan bolsak, bunda şu hadis bilal ayisligi munkun ki, günahlar maghfrat qilinme qolishligi munkun egin. Demek birinci urinda bu ayga tawba bilan kirib gilişliki biz girey bolad. Wa tubu ila Allahi jami'an ayyuhal mu'binun. Ey mumillar, hamalarin Allah ka tawba qilad. 16:41 Camii'an, yani hamay gunahladan tawba qilad. Allahga sidqi dildan, aqiqi tawbatan nasoha bilan tawba qilib, mani shug ayga kirib kililik. Agar Ramazan utqa gandan ki, shunu ishtisay ki, shugab lardi, xayalimizgi kilishum ki, isis sal aldiroq ishtimab bizaygan bunu, aziroq aldiroq ishtikanimizde, boska caroq bir hareket qilardik dihi ishligimiz mumkul. Likin Allahni fazli bilan, bunu mani shu Ramazandan aldiroq ishtislik buzga nasib qilayabdum narsadar. 17:11 Ramazaniga tawba bilan kirib gelislik kirik. Agar tawba qilib Ramazaniga kirib gelinse, Allah Ta'ala gunahlarini kicira digan busa, biz uchun bu dunya hamma nirsadan kura biyaxsi buladi. Dunya hayati bu mata'ul gururdi Allah Ta'ala. Bu aldana digan bir mata bu. Faydalanan siz qab kitadi. Siz tapgan mali dunyalar, qurgan uylariz, baska bir kishini namiga hatlan kitadi. 17:39 Agar duniyadan utkitkan adam farhas qilin ki, agar tirlib kib qasa, uzini mali duniyasini kursa, qanaqa halat ki tushadi. Xuddi ki, asardaki gani qabi, Ali raziyallahu anhu qabristangi ziyaretki barib, mumillarga salam berib turib, eterekin ki, e, qabir ahillari, bizdaki yangiligilardi, min silargi eteyin, silardi mallarin hamasi taksimlandi miraslar, va ucaylarin hamasi basqa adamlar kib yesyabdi u yirde. Ahil ayollarin basqalarga turmishki qib qitti. 18:11 Silerde nima khabarlar direken? Bizdaki khabarlar shu, silerde nima khabar direken? Yani qani indi tili busan shu, mayyidlar jawab birsa. Agar shu ulyan adamna, agar tirl dirsa, nima qilishi mumkundi bu ilaysi? Agar orqagi qaytarilisa, nima qilishi digi mumkundi usha oda? En birinci gapi, Allah'a alam, shu ikriket nomazu qeyin disa kerek. Tawba qleyin disa kerek, usha günahlardan tawba qleyin disa kerek. Allah ta'ala Qur'an da ita'adi ki, illa man taba, 18:43 ... ... ... ... ... ... ... 19:13 Allah Ta'ala faris talariga etereken ki, bu bandamni, günahı kabirelarni acirati qoyib turub, sagirelari bilan su sop kitab qiladireke. Günahı sagirelari bilan su sop kitab qilinyan baytta, haligi banda buldi, indi min dozakka kitdim digan ishochki kilireke. Qayisi günahda etse qigan man, qigan man su sop kitab hammasini boyniga qoyilgenden kin, kin tarazusunu bu pallasiga, katta bir salih amallarda opki qoyilireke. Shunda haligi banda shashba gandan, ey Rabbim, 19:43 Mini bur kette günahlarim bardi, bir de kurmi hep mi tarazdi? Günah kabirilerde op giyen yuk hali? Mini günahlarim bardi digende, Allah Ta'ala itirikenki, seni qigen günah kabirilerin hasanatke uzgertirildi, dedeki. Ulaike yubaddilullahu sayyiatihim hasanat. Ularini sayyiatlari, yomanliklari hasanatke uzgertirilad digi. Likin bunu sharti, undan aldin, ayeti yabdi Allah Ta'ala, illa man tabe wa amana. 20:11 illa kim tawba qisa wa iman keltirisa diyabdi. Demayk, uz-uzdan keladiki, tawba qilisligimiz, iman keltirisligimiz wa salih amallarini qilib bu ayga kirib qilisligimiz kirik. Salih amallaridi qiyilar, kim quludan nima qisa qisin. Shiringab gapiris qulizdan keladini hichi bumasa. Bir qultum, su mu lan boseyam bi rozadarini iftar qildirislig? Ya ki, bitte khurma mu lan bosey agar rozadarini iftar qildirislig? Hic qachan ma'ruf nibiz. 20:41 yengil sanamasligimiz kirek. La taqqiran na minal ma'rufi shay'a. Yaxsiligdi haqir sanamay. Ihtimal usha birgan bir dana khurmayiz, siz uchun irtagi tarazda asqatip qalad. Kirek busa bir vaqt giygan payetda bir qadam ral uynip qalad. Qatilul mi'ana hadislarini ishtikan samalariz. Qatilul mi'a yus ta adam uldirgan. Toksan toqqish kishini uldirib turib, kin tauba qala mandiganda, bir rahibni aldiga kilgan, 21:12 Min 99-da adam öldürdüm, Allah min-i keçir edimi digende, yuk Allah sin-i keçirmey digende. Şunde bu mese yüste bozendib, rahib digem öldür kuyu vurgen. Kin başqa bir rahibini aldige barib, şeyman bolib, undan soragende, min yüste adam öldürdüm, Allah min-i keçir edimi dize, nime ge Allah keçirmeydi, Allah-ni rahmeti kin, Allah-ka tavba qil, ve sin yeşep durgen cayin, yoman adamlerdi cayin. Yani yüste adam öldürsiyem, çikimin uqulunu qeytirmegen. 21:42 Yusda adam uldirib ham, adamlar icida bimalali yesebi yurtdu bu adam. Demek bu qislaqda yesesligdi faydasi yog. Sin bu qislaqni tarqiginda, basqa bir joge kucubutkin, mada bu hiciratni faydasi bu. Basqa bir yaxsi adamlarini icige kucubutkin, ushe coyda yaxsi yesesan digan, bu qishi yulga cikgan baytda canini alindi. Bu qisinin canini ge rahmet faristelari bilen, azab faristelari talasib qaldi ruhini. 22:09 azab farisitilara itaydi ki bu yusda adam uldirgan biz alishimiz kiregdisa rahmat farisitilar yuk bu tauba qiganidi biz alishimiz kiregdi Allah ta'ala u shanda ular urtasita hakem masafani hakem qiyilar ikti qishlaqni masafasini ulchaylar agar qaysi qishlaqka yakirraq bose u shanga hukum bosin direkin kin Allah ta'ala aligi yoman qishlaqka itarekin ki uzaq bugin direkin yakshi qishlaqka yakin bugin direkin ulchagallarida bir zira yakshi qishlaqka yakin chikarekin 22:40 wa shu bulan hukum chqarilib u rahmat tomaniga qarib qitarekin. Coyigiginda bir qadam ham, bir qadam ham coyigib qolad. Yasin surastaki ayatdi u qigansida rahmalariz. Yani biz ularini, asarlarini, ulamalar tafsirde sunu, ay, asar ahum ilal masajid, masjidki yurubarigan qadamlarini yozamiz digi. Bani Salama Bukhari ruwayatqigan hadiste, Bani Salama qabilasi, Rasulullahni masjidlarini yakini ge kuchib gilemizdi, niyat qolishginigi. 23:10 Rasulla baridilardan kin, ey Bani Salama, sidlar masit yana ki kuchib kilişlikke, yakani ki kuchib kilişlikte niyat qigan ekan sidlar, meyi şunu istim digallarda, hey Rasulla, namazgi qatlaştikci qimbul yapdi. Madinani tashqaristan harbi ishval namazgi baris qimbul yapdi diganda, Rasulla itdilar ki, diyarakum, ey Bani Salama, diyarakum, tuqtab atharukum, diyarakum, ey ilzamu diyarakum, joylarin de turiylar, asarlarin yazilar diganda. 23:38 Harbidda qadamlarin yaziladi digan. Harbidda qadam, masjidka bozgan qadam, yazilinadi, caylarin da turiladi digan. Rasulullah s.a.v. bu hadislarini sarkhida, Fathul Bari'da Ibn Hajar etadilar ki, chunki Madinani atrafu acilib qalmasligi chun Rasulullah s.a.v. shun edidilar. Agar hamma Madinani icgi qirvose, pashkardan kiletgen bir dushman ya bir narsa brokise, Madinani gafilatda qalisligi mumkun. Ushe uchun ham, 24:07 tashqarida ularida turishligini xoqladilar digan. Ham yana bu azir buladi, diyarokum tuktab atharokum digan. Hatta qadam, bitta qadam ham uşa azir bulib yazili yapdi. Biz bunu hiç xayalimizgi kiltirmagan narsalar bular. Fuzay libna yazini, Tawba Qadishlik qissasini hama mizi ishtigamiz. Agar bu qissada bazilar u qissani sahi sahimasligi de gapirsaham, dekin bu sirat kitoplarda, tarak kitoplarda sabit bulgolgan. Bu qishi, 24:37 qaraqchi bugan ekin. Qaraqchiligi ham, hichkim qimagan qaraqchiligi diqigan. Yani, xacilar di pulun torta olar ekin. Xacilar pulmadan cikadi hachga. Yolda turib turib, xacilar di pulun torta olar ekin. Bir kuna, bir joyda, bir xaraba joyga kirib, divarda orqasta uzlari jude govdalik, bakvat kishi bugan ekin. Xaraba joyda, dama bu turgan peytte, divalda orqa tarafida ikide hachga kitedigan adam kib turib, geplashib turgan da, su sal ihtiyat bu gebreylik, fuzayil kib qomasin. 25:09 Fuzayl kib qasar bizdi malimizda apqoy adadib, gebrit karligini uzi istib, uzi tasirlanib turib. Uzi tasirlanib turib, ey Fuzayl, adamlar Allahdan, qurqmastan, sinan qurqay digan bub qabdi, shu derece gece bardi imadib, tavba qigan agin. Bu yan bir rivayat. Baz rivayatlar da etilinadi ki, u kishu, shu qaraqchiligi bilan birga, bir kishini cariyasi bilan zina qilishlik oda tahan barakandigin. Bir kini kichqorun shu zina qilishlik uchun divardan sakrab utishbaytida, 25:36 bir qarini uqid kirligini istikyan, alam ya'ni lilladhina amanu an taqsha'a qulubuhum li zikrillah, wa ma nazala minal haqq. Iman kiltirgan adamlar uchun, Allahni zikriga, qalblari yumxab, Allahni zikriga qaytislikke, vaqti kimadimikan, digan ayatli istikyan da, uqishay coyda qalbi gecistibu ayat. Shunne divardan orqayga qaytis kushub, vaqti kildi digan, min tawba qaldim digan. Kin uydakilar bina xayirlasib, uqishu Makyaga qarib kitgan, uqish uchun. 26:05 Fuzayl ibn Iyaz bubi itiqan, immalardan, islam imamlaradan u kuxu, tawba qigan, va mana xu derecega itiqan. Mina etmaksibu ganim, mana xu Qur'anla u qidigan qarini, tilawatini istib, bu kuxu tawba qildi. Xu Qur'anla u qidigan adamini barakasi bilan, bu adam islamga kildi, indi bundan ki etiqbimiz munkun, Fuzayl ibn Iyaz ni islamda qigan harekatini, hamasini sawabbi kemaymestan, mana xu qarigayin barurad. U qara unu bilmagan bolishaya munkun. 26:35 kic qurunda tilawat qiliyabdi. Bir aqiz, aqizdan chiqan kalimasi, bir katta bir kishini islamiga tawba qiliyabdi, ki sabab bu qiliyabdi. Manishu uchun, marufni hic qachan haqir sanamasligimiz kirek. Tawba qildik, amadi salixti kupra qiliyabdi qimiz kirek, bu ay manishuna qangi qiledigan ay. Quran uqimiz, ozimiz, qarnimiz toqbub, iftar qilib turib, baska adamlarini halatadan bi xabar qamaylik. Agar ozu toqbulib turib uyida, 27:07 qushnisi ac bubturib, uzu toq bubturib, uxlasa usha adam, va usha bilsa qi qushnisi ac ikanligini. Bu qana qanga iman boladibu. Qanda iman boladibu, uzini mumun bradari acligiden uxliyabdi, bu adam avqatini hazm qaladigan narsadarilar izlibir shumkin. Rasulullah s.a.v. buna qanga adamda iman bomaydi digallar. Demek bu narsalariga biz itibar qarad eylik. Yaxsiligdi hiç qacha marufti siz haqir sanamayn. 27:36 ihtimal bitte sizden chiggan kalime bilan, bir adam islamga kirib kit shumkin. Mani qanabini islamga kirigani gini bilasidlar, Bukharini shayhi, mani Shoaibat ibnil hajjajni, bir aqiz gapi bilan, bitte hadis ayiti birgin, usha bilan islamga kirgin. Araqica digan adam bugin. Basirada chigib shiriglari bilan bir jogi, barib araqica mazdi, yolda kutub turgin peytte, Shoaibat bütün nimalari bilan uzini... 28:05 şagirtlarımdan kup, cemaatdeci dekib qaganda u kuxiga bu kuxinin hayati baxqaca kuringan. Ki bu kim bodusa bu muhaddis diyishgan. Barib, shu'abana ulo'udan uxlapdurub, bingi hadis ayet diganagan. Shunda u kuxi qarabdurub, haddasana fulan, qale haddasana fulan, haddasana fulan, qale Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, inna mimma adrakan nasum min kalamin nubuwatil ula, ida lam tastahyi fasna'ma shi'id. 28:33 Aldangi peygambarlardan qogan ilim shuki, agar sen uyalmasayn, bilgan indi qili vurdigan hadiste etkildi. Shuu hadis uqshin qalbiga itibardi. Agar uyalmasayn, bilgan indi qili vurdiganda, shunne toqtadadan kin uyu ge kilib durub, uyu daki araklar, xamirlardan hamasini toqvarib, ona si bilan xayirilashgani ki, ona min bilan qiyamati kor shasdi gani ki. Odamlardan soragan ki, kim, in alim adam kim, dib soralinganda, in alim imam malik dilin gani ki, moshibayt. 29:03 Malik Madinada bugan. Basradan Madinaga qarab ilim urganishki qigyan. Kilib imam Malikda aldadan, qimir lamazdan imam Malik ulginca darch qigyan agar. Imam Malik duniyadan utkallardan ki, inki yin Basraga qaytib arganda, shuaba duniyadan utkin bugan. Sho ucho uksho uksho nomadan, shaykhadan bitta hadis rawad qigyan. Manashu hadis. Ukshona hayatini uzgartir vargan. Manashu uchon biz ma'rufti hiç qachan xakir sana maylik. Biraqiz gapimiz bundan bira adam islamiga qib qid shumkin. 29:33 Bir, siz kirek busa otvara digan, tashkara digan taqamizga kimlardir muqtashdir. Yakinda ben YouTube-da bir numani kurdum, bir lavhani. Saudiyada busa kirek shuk tashkariqa obchik koyibdi, oshilarda ustuda gushiminan bir yuzdan, yuzqebar osh. Qayrdadir adamlar, musulmalar ochidan uleyabdi. Unu yanida bir kursat koyibdi, bir kozanda oqaddi tegi koygan, barib yoshlar shuk. 30:03 talas qilib durub ali qirib yiyab titagini. Qani qa iman bu u xunarsalardi? Nuhad qurbimiz biz. Agar qur etkin busa ki kuzlar qani? Summun, bukmun, om yondib Allah Ta'ala ularini kuzlari qurbib qogan, qulaqlari karbib qogan haqdi istisligdan, ummad fahimlari islimi qogan digan adamlargi uxshib qaldigmi. Mana bu ay, mani xunarsani islatadigan ay. Bu ayini hikmetlerden biri, hikmetlerden biri, insan och qogendan kiyn, sus qogendan kiyn, 30:34 başqalarini azraq busayim qadrigi itadigin boladi. Odam uzuq qarni aç bugendenkin, başqalardigin boladi kin, minge uxshab mansularim aç bu sekireyidib, aç qadrini boladi. Insan daim tuqlikde yeshavursa, qarni tuyib kub muddat shu tuqlik peytide yursa, bu adamni qalbi qarib qalishligi mimkunakin. Muddat uzaq bugendenkin nimette odam kub vaqt nimette kub yeshese, 31:04 qalbi qorayib qalareke, uzini qatasi bilinme qalareke odamgi. Xuddi ki, uşa hayattan razi bulib, odam irtilab turgan danki, kickeche nima qil yapben min? Rabbim uchun min nima qildim? Rabbim bilan min qalbimdaki muamala qalib uliyabdi? Dib, odam uxana sani islaq qilishligi kirik, bu oy, mani shu oy. Qalbimizi islaq qililik, Allah bilan muamalamizi tuğr ililik, bu uchun birinci qilitgen ishimiz, tauba bilan kirib gelishimiz kirik. Tauba qilishligi de sharti, 31:34 Tawba qalisliqde ushtar rukunu bar. Birincisi, ushe qalib turgan günahidan tiilish gerek kishi. Agar günahidan tiil meydigan bosa, bu tawba bu meydi? Qancha qancha günah qib turgan adamlar bar. Ribadan pultapadi, baska bir haramdan, ya kimgedir zulum qib turgdi, kusnisi ge zulum qiladi, qaynnalar kilini ge zulum qiladi, xatini ge zulum qiladi adam. Shu zulumda davam edib turgan halatda tawba tawba disa, bu tawba bilan, 32:04 Tawba değil miydi bu? Tawba qilişlik üçün zulümden tiiliş gerek, birinci uğrunda. Qilip türgen günahıdan tiilişlik gerek. İkincisi, pşeyman qilişlik. Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam etkirleri kabi, yani, tawba qilişlik bu pşeyman qiliş. Tawba qilişlik bu pşeyman qilişlik digani. Quddiki, al haccu arafatu digalleri kabi. Hac bu arafattan ibarat. Bu digani, agar arafat diga bormasayiz, haccis hacmas digani. 32:33 ḍḈḍḍḍḍ ḍḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ ḍḍḍ 33:03 bir araqda bir kutar isda ichi vargan ikan man tauba qildim dip turib gapida tauba qildim digan bilan lekin bu qigan masiyatini makti yapdi bu adamlargi. Vab unu isit turigan yoshlardayim shijatilamdir yapdi usha masiyatdi qilishlikki. Yoshligi da qilgan buzuk islarini adamlar isida maktab gapirip turigan adamlardi koras. Lekin har iki gapida tauba qildim dip qoy shumkin. Tauba qildim astaghfurullah, ghibat masi hu lekin dip turib ghibatdi boshlaydi. 33:33 Qibat masulikin, haqqatda nam shunda edadib, bosh dedigabdi odim. Bu, tawba qilish, bu maydi bu? Tawba qilishlik diganib, shayman bolishlik girik. Uchunchi sharti, tawban uchunchi sharti, shu ishka ikinchi qaytmey mandib durib, qas qilishlik girik. Qalbidan aqdi boqlash girik ki, min shu ishka qaytmey mandib. Sayyidul istighfar mi, ishtganmiz hamamiz. Allahumma anta rabbi, khalaqtani wa ana abduk. 34:01 Wa ana ala ahdika wa wa'dika mastatat. A'udhu bika min sharri ma sanat. Abu'u laka bi ni'matika alaiya wa abu'u bi dhanbi faqfirli. Fa'innahu la yaghfiru thunuba illa ant. E, Rabbim, sen min Rabbim sen. Min seni bandayman. Günahlarimdi kechirgin, agar sen kechirmesen, kim kechiradi min edigen? Min günahlarim bilen senge baraman. Faqfirli, yani min kechirgin. Mana shundi bir pishayman bolib, utken narsalarini... 34:33 odam xalbidan ushe narsage izlip, tashlip, Allahke tawba qilishlik girik. Bu, khachanki, agar bu hazir etkinirsahimiz, ushte sharti, agar bu gunax uzu bilan Allahni urtasda busi bular. Amma agar gunax benda bilan urtasda buletkin busi, unga turtinci sharti ham qoshiladi, ushe benda hini razi qilishlik girik, unu aldidan utish girik. Agar unu pulunu nahi qigin busi, pulunu caygi qitar qoyishlik girik bular. Agar unga zulum qigin busi, 35:00 Bir narsalar zarar keltirgan bolsa, ushe zararini qapilashlik kirek. Bugun hazil u adam qutulib kichdigi mumkun, tili utkirligi uchun, qarindashlari qupligi uchun, ya qazi unu tanishib ugarligi uchun, ya ki bu mese ikdi adam talashib kib qosa, biri ikkincisten kura suzamaliraq bolishdigi mumkun. Bu suzamalili gebilan, yaxsi gapirishdigi bilan, yani uzini gapini uzu utkizib qoyishdigi mumkun, qazi gapirgin gapi geqara fukum qiladi buxarida. 35:28 rubayat qilinan hadiske oxxsab, Rasul Sallallahu alayhi wa sallam eddilar ki, silardin bazilarin minge hukum qilib talasib qisilarin, bazilarini gapke ustaligilarin uchun, men ushani gapige qarab hukum chikaribiraman. Lekin agar u adam nohaq bir narsani minge unga bersam, men zahirige qarab hukum chikaribman. Agar nohaq bosa unu amasin digallar, bilsin ki, dozaqtan bir ola unu parchasili minge acirati birgin bolaman. Mana bu nars, bu narsalar, bizde qorkitishlik gerek bu hadislar. 35:59 Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam halaliyyishlik torusda kapirdilar. Halaliyyishlik, ey mumillar, Allah ta'ala sallallahu alaihi wa sallam huddi ki, peygambarlarga buyurgan narsaga buyurdi. Peygambarlarga etken ki, ey peygambarlar halaliyyilar, wa salih amalqiyyilar diyilgan. Wa mumillarga etken ki, ey mumillar halaliyyilar diyilgan. Yani, mumillarga han, peygambarlarga han bir xil hukumda kapirgan Allah ta'ala. Kin, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bir kisini misalini ettiler. 36:28 summa thakira rajulan ash'atha akhbar, yutilu safar, yamuddu yadayhi, ya rab, ya rab. Yani kiyn bir kishirini zikir qildilar ki, bu adam safar qiladi, uzaq safarga chqadi. Wa u tuzigan, harigan halatta buladi. Qullarini osmange kutarib, ey rab, ey rab dib dua qiladi. Likin unayigan avqati haram, ichkan suhu haram, kiynan kiynan haram, wa badanin haramdan ozu qalingan, qandi icabat buladi bunu qidigan. 36:59 Demek dua qilişlik bilen dua qili uramiz. Likin o dua qilişlikden man qili etgen narsalar bar. Allahdan istighfar süremiz. Likin istighfar qilişlikden, Allah maghfirat qilişlikden man qili etgen narsalar bulad. Mana bu narsalar maghfiratdan man qili etgen narsalar günah kabirelir bulad. Biz bu ayga, mubarak ayga Allahdan tawba qilib, Allahka tawba qilib turib kirib kilamiz. Va günah kabirelirini tashlashligimiz kirey bulad. 37:26 Uzu biz eddik, agar tawba qalishtigdik, shartdik, gunaqdik, tashlashdik didik. Agar da gunahini davam etdib turgan bosa, masadan bir ribadan fayda kirib turgan adam, Ramazan ayda tahajudlar uqidi, dualar qiladi, wabashqa qiladi, likin gunaha kabira davam etyabdidi gani bu. Zulumi davam etyabdidi gani bunu. Bu, uzu qozul zulum qiladi bu adam. Sho uchun bir kun kiladi ki hali, adam shayma yini u shakunda, silar u shundaya bir kundan qorqiyilar ki, 37:56 yosh bali chahini qarri adam qilib qoyadi qundan qorqiyilir. Yac'alul vilda nashiba. Yani yosh balilarini qarri adam geylantirib qoyadi. Umar ibn Abdul Azizga, sizne bu taqwa yuliga, otisligizga, sabab buganlarsa, nima diganda etkene kirlar? Meni bir yosh gulamim bolardi, khizmatchim. Bir kunu uramandib turib aldiga barib, shundayib, qolumni kotergen payetimda, siz bir kechasidan qorqiyin, ittasi kunduzi qiyamat boladigan kechadan qorqiyin digan. Ittaki, 38:25 laylan sabihatuhu yevmul qiyamat digan. Yani, shunday ki chaki, tan yotsa qiyamat boldi digan. Yani, qiyamat kundan qorkin digan. Shu gapu minge tasir qildi, shu-shu tamamen min tashladim hamashdi digan. Manabu, kundan agar istedigan bosak, qiyamat kundan agor bu. Hich kim bir-biriga fayda birmaydi. Yani, bala uzinu atasiga fayda biralmaydi. Va, ata uzinu ugliga fayda biralmaydi. Hamma uzim, uzim, uzim dib qoladi. 38:56 mənə shu künlərdə ihtimal shu ramazanlərdə tutkən rozələrimiz as qatib balishligi mümkün. Bu roza maghfirat ayi, tawba ayi, mənə shu uchun, shu ayiga kirib kiliyab mizmi taqwa hasil bulishligi uchun biz utkən narsilarda hamasini tashilashligimiz girig. Və Qur'anini uqishligde, Qur'anini uqishligde tadabbur qilib alig yuqarda itkənimiz kəbi niyatini hazırlab Qur'anini uqishlig girig. Bu Qur'an Huddu Allah Ta'ala misalda itkənik kəbi 39:25 qalblarini yuva digan bir nersi. Qalblar yuguladi. Rahmat ayatlari utgan peytta Allahdan surab. Azab ayatlari utgan peytta Allahdauladan uşa azabdan panagdilab. Qur'anda utgan ummetlarda waqiyalari kiladi. Nima buldu uşa Musa a.s. bilan Fir'aun waqiyalari? Wa basqa bir peygambarilarni waqiyalari kiladi? Unarsalar bizgi qissa uchun, shunlayi vaqti chaglig uchun ayatlingan narsamaz bu? 39:53 Bundan biz xalbimiz yugulish kirek ushinasidin. Tazakkur bulishlik uchun, isletme alishlik uchun. Zikra. Quran ne? Allah-u Ta'ala zikra digani. Yani isletme. Banda nasihat bu isletme, zikra, tazakkur digani. Masalan bir safarga chqetgen busak, ki, min sizde alizge bargan payetimde, siz algen narsani qulizdakini qursam, minem isim geladi. Min omab ben bu narsani, sizde qulizdakini qurub isim gecildi. Ana bir tazakkur digani. 40:21 Qur'an-daki narsalarini ham qisalarini uxigan baytda bizda bar bugan gunahlari utib qalishligi mumki ushanda. Bani Israelini hile nayraynlari utadi. Shamba kuni ularini balga ulamaylar diganda qancha hile nayrayn qiganligi lari utadi. Usha narsalar bizga pandi nasihat bulishlig girek. Uzimizda uzimiz aldab yurmaylik saryatda biz yurib biz. Alhamdulillah uquldik buquldik dibdurib. Adalat tarazisi bina quyib durib uzun uzus soqita qulishlig girek odam. 40:51 Bugun stop kitab qaliçligiz ozan ozizdi. Irtiga vaqt kiç buladi. Qancha-qancha uxulegan adamlar bar irtalab qaytib ordan turmaydi. Yo irtalab onladan turgan adamlar bar qaytib, coyiga qaytib ormaydi. Balkim qancha-qancha kislardi, hazir faristalar olardi kafanlarini biçib turgan bulicligi munkin. Bu narsa, haq bugan narsa. Hamamiz uchun. Umur qisqar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etkirlari qabi, meni ummatimni umru almi shiyash bilan yitmi shiyashli urtasda didilar. 41:21 Olmish yosh bilan, yitmish yosh. Bu qisqa umur bu. Agar saki sotdan uxlasak, yigirme yilini yuhiga chqarib tashdik. Yoshlik davurlarimiz buladi. Unbish yili yoshlik davurik ajratik. Agar shu hamma qigen nashlarimizi ajratisak, faydalik vaqtimiz bir sanaglik yiller qoladi. Sanaglik yiller. Likin bana shu yillerga Allah ta'ala baraka biradi. Bana shulardan biri Ramazan oyi. Bu oyda sawablarini kup qasayik. Bu oyda leylatil qadir bor. Bu leylatil qadir Allahin shahadati bilan, 41:52 Aytilin ngan ming oydan yakhshidib. Laylatul qadri, xoirun min alfi shahr. Laylatul qadr ming oydan kor yakhshidilgan. An shu laylatul qadrda ghaflatda qamaylik bir kiqa. Lekin bu kiqa qachanliga aytilin magan. Harxil ruwayatlar kiqan. Agar baz ruwayatlar, yigirima yittin chisida digan ruwayat, kupraq, racih bubki digan bu saham, uyan anix shu digilin magan. Ramazanda dibik bu kiqalar bar, bu barakalik kiqa. 42:21 Manushu qichalarda ibadat qilaylik, ghaflatda qomaylik, namaz uqib, Quran uqib, Allahdan surab, tawba qilib, qanca yaksilik bose, amali salih bose, manushunda qilib qolaylik, ihtimal Allah ta'ala bizda günahlarimizi qichirar. Kin, biz hazır etkenimiz günahı kabiradan tiyiliş gerek dedik. Günahı kabiradan tiyilişlik, maghfirat qilinişligini sabaplardan biriygin. Günahlarda maghfirat qilinişligini shartlardan biri, 42:49 günahı-kabiradan teyilçidi. Günahı-kabira bu nimi bu? Günahı-kabira. Yani, Umam Qurtubi Rahimahullah, şu kabiralar doğrusu da yapirgallar da, ayetgene gellar ki, günahı-kabira digani, bunga kitab va sunnatta, Quran yaki sunnatta, mana şu günahı-kabira dip ayetilingen günah bulad. Masalan hadislerde hazi tercibeleri çiqgan, Quran tercibesi çiqti, kuprak hadiste kiladi bu. 43:18 Manashu ish kabiradan dibkiladi. Masalan, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam itkallar, min akbaril kabair, an yal anar rajulu walidayhi. Yani, in günahı kabirani kattasi, kishi uzun ota anasini lanatlashligi. Sahabala surashki Rasulullah kishi qandi uzun ota anasini, uzun lanatlaydi. Diganda itlar ki, basqa bir adamna ota anasini lanatlaydi, kin u bunga jawab qitiradi. 43:46 yani uzu no oto anasiga bugal lanatdi uzu sotvaldi bodim. Mana bu, gnax kebiradan bu. Yo ki, ma muslim ruwayatgigan hadistakiladi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam addilar ki, in gnaxti kattasi bu, Allahka shirk kildirishlik. Bu yan, ushe min akbaril keba'ir al-ishraqu billah. Wa oto anagi akbulishlik. Wa kiin Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam yonbashlab turgandilar, turub utirvaldilerden kiin yolgan guvah birishlik. 44:16 yalgan guvah birishlik takrar ayto urdilar, takrar ayto urdilar, hatta sahabalar Rasulullah bas qisalar bolar dedib qaldig digi. Yani yalgan guvah birishlik bu gunahi kabiralardan, agar kimda kimbir mumin biradarini haqige yalgan guvah birib, yana birib turib davam etib tur etgen bose, mumin biradarlarla arkasidan onu aybini izleb yurgen bose, bu adam maghfiratdan umut qibotirishligi qiyin boladi. Bu fursat utki tip qaladi bu adamla. 44:47 U shuu chun shuu zahati bunakangi gunahlar dan tehili shlik kirik. Yani, Qur'an da ya ki sunnat da bu gunahı kabira dib etilingen gunahlar gunah kabira. Ya ki bu mese bu gunah ke gunahı kabira dib etiline digan yana bir turu unge shariyatta bir hududlar bilgilengen bolad, cezalar. Meselen, uğur lege adamni qorlini kisishlige uğurini, zinakarga boladigan ceza, tohmatiga boladigan ceza. Qur'an da sunnat da u shi cezalar etilingen. 45:18 qaysi ki günahka, shariyatta bir hudud, yani bir belgelengan ceza keldimi, bilin ki uşa günahka beri digan. Bu misalic deyim kub, ayatlarda mese, as-sariqu wa as-sariqatu faqta'u aydiyahuma, ya ki zinakar torsda, uğru irkaq, uğru ayvalin qulini kesiyler digan, Allah ta'ala. Demek, bilamiz ki, mene şu uğrli qilişlik günahka bereyki. Uğrli qilişlik diganda, demek, onu turikub uğrligdi. 45:47 Albatda bir shaksti chun tagi dan alin etgen narsayam oğurlik. Lekin cemaati narsasini oğurlab turusham oğurlik buladi. Vaha kaza. Demek oğurligi davam etib tur etgen, adam bul etgen busa, bu ishtan toqtab bu ayga kirib gelishlik kiri buladi. Maghfiratdan modami ki umutimiz barmi, shu narsadan toqtaylik, Allah ta'ala nazorelik ki, uzi tawfiq versin ishtuqtashlik ki. Vayana dozak bilan qorqitilinyan ishlar. Yani, unu qilis qisa, dozak buladi bunyadib qorqitilinyan ishlar. 46:17 bu gunax kabiradan buladi. Yani, hadiste ayatlarda kiladi ki, shuni qise dozax buladdi. Masalan, muttafaq alay hadiste, Bukhariyeva Muslim chikarigan hadis, Man kathaba alayya muta'ammidan, faliyatabawwa maqadahumina naru. Kimmingi agar qastan, bilib yolgan gapirisa, yolgantu qise, yani Rasulullahdi nomige yolgan gapirislik. Rasulullahdi nomiden gapirislik. Rasulullah etmegen gapdi, etdi dihislik. Ushochuna muhaddislar, 46:47 hadislardan ediclikden teyilip qoygan. Sahabalar hatta Rasulullahda manishu hadislardan kin hadis ediclikden teyilip qoygan, qurq qoygan. Rasulullahni namidan min Rasulullah itmangan gebtayet qoymaydim. Agar kimde kim mini namimdan yalgan gebre digim bose, cayini dozakdan ovasin digillim. Demek bunu bilamiz ki, manishu hadisten Rasulullahni namiga yalgan gebrishlik. Allahni namiga yalgan gebrishlik. Bu in katti günahlardi kattasi. 47:16 hattaki shirkden ham ketde. Uzu in ketde gunax shirk, likin Allahni namigi yalgan gapirishlik, bu shirkden ham ketde diganligimiz, chunki bu ishte shirk ham var, va ziyade amalim var. Rabbul Alamin ge uzini tingilashdirishlik var. Allah ayitmagan gapdi, ayitdi digishlik. Bu uchun, ilimli men digan, mufti men digan kisilar bunarsada ciddiqatliq, ihtiyat bulishlik gireg bular. Fatwa biray digan adamlar, halal-haramdi gapiray digan adamlar, 47:46 Manaw halal, manaw haram digan adamlar kimni namadan yalqan gapriyabdi. Wa la taqulu lima tasifu alsinatukumu l-kadhiba hadha halalu wa hadha haram li taftaru ala Allahi l-kadhib. Inna alladhina yaftaruna ala Allahi l-kadhib la yuflihun. Yani Allahni namiga yalqan toqigan adamlar na hajat tatbaydi. Silar tillarin bilan uzlarin ki uzlarin manaw halal, manaw haramdib gapriyurmaylar. 48:12 bu adam nacat tabbedi, Allahni namigyalgan yapirgan adam ish nacat tabbedi yapdi. Demek, Allahni namigyalgan, man ishuna qangi hadislarda, ayatlarda kiladi ki, u duzak bilan qurq tilingen amallar bar. Duzak bilan qurq tilingen, ya ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etkirlar ki, meni iki kisi kilib turib, shu kicada meni sayir qildirdi digirlar. Yani, miqayi bilan cibril uzun hadis. U shanda, men bir anharda aldiga bardim, anharda aldiga barsam, 48:42 anharda qaninan bugan bir anhar agan, icida bir kisi suzu bihurtdu qanini icidi. Ciga mandib durub, aligi suni cikasiga kisa, qirgaqiga kisa, qirgaqda bir kisi turibdi da, aqzini acib bir toshtik varadi, yana icgariga kirib kitadi aligi adam. Kin, mani xo kim bu, dib soraganimda, farisdalar mingi atishtiki, bu, riba yi digan adamdi gandim. Riba yi digan adamdi, mani xo dozakta, 49:12 qannan bugan anhar icide yurganligini Allah Ta'ala itiabdi. Demek, mani shundan bilamis ki, bu, gunahi kabiradan bu. Riba bilan shughillanib turgan adamlar, mani shu hazırdan, mani shu ishtan toqtash girek. Agar toqtamasa, demek, davam itiabdi budigani. Ya ki, bazibir amallar boladi ki, shariyatta unga qattik tahdit qilinyan. Hazi biz, bazibir bittikti misallar kiltir butamiz, kin biz bu ay davamida, agar, Quran uqsak, hadislar uqsak, 49:43 u shanda shu qib qosa shuna qayngi ayatlar bilin ki bu gunaxi kabiri buladibu. La yattakhidil mu'minuna al kafirina awliya aminduni il mu'minin. Wa man yaf'al dhalika falaysa minallahi fi shay. Mu'minlar kafirlarini uzlariga dost tutuomasin. Mu'min qalib uzizgi kafirini dost tutmayin. U kafir Allahini dushmani u. Mu'min agar sizgi kuzizgi bir bicarabu kurinsa ham, quluda pulubumasa ham, quluda ishkimey didib uylasayis ham, 50:13 Siz bilmeysiz ki ihtimal siz shu sabapli rizqlanib turgen bol shizan mumkin. Rasullana aldiga bir kishi kib uzun akasdan shukayat qigan akam ishlemey yotadi faqaddim. Ishlemey yotadi, u zayif kishi bugan. Shunda Rasullana itdilar ki, la'allaka turzaqu bihi. Ihtimal sin shu sabapli rizqlanib turgen dirsen. Shu zayiflar sabapli singe rizq kilib turgendir. Sini uzin ne u baka yapti uz aslida. Uzi rizq Allahini qoludaki narsa bu? Rizq Allahini qoludaki narsa? 50:46 Huxuxu mumin kixini zayib sanab, kafirlarini silar uzlarini, duz tutmaylar harkanchi silar dik uzlarini kette korun sahem. Kim agar shu istiqil edigan bosa, u Allahdan hicbir yakilligi yuk, Allahdan uzaq odamu. Falaysa minallahi fi shayq. Hic narsada Allahdan maz, na dusligda, na yordamda, na duasini icabat qalishlig, na yordamda, hic narsada maz. Mana bundan balayamiz ki, kafirlarini duz tutuqlik, muminlar qalib kafirlarini duz tutuqlik, u yoman narsay iken, yoki, 51:16 Man ghashshana falaysa minna hadisdi. Kim bizdi alladigan busa, u bizdanmastiddi. Demek, manabuyam gunaxi kabiriladan bulad. Biz bunarsalardi nigayt yapmiz? Maghfirat oygi kirkir yapmiz. Maghfirat qilinishligimiz uchun, tauba qilishligimiz kirek, va gunaxi kabiranlardi tashlashligimiz kireyken. Bu uchun gunaxi kabirani biz bilishligimiz kirek. Imam Zahabi rahimahullahini kabair kitaplari bar. Gunaxi kabiriler etilingen. 51:46 va manashunda gunaha kabirilar etilingen. Bu kitab tercime ham qilingen ike. Uzbektilige tercime ham qilingen. Hic bu mese, hic bu mese, shu kitabda alib mundarijasini bir uqib kori. Arab dilini bilgan talib olimlar albette u kitabda uqib uqishkirek. Chunki u narsay, yoman narsalar demeyi kelnigini bilse, yoman demeyi kelnigini bilse, u shenden saklanadi odan. Yani, min yomanlikdi bildim, nimi uchun? U shen narsadan saklanislik uchun. 52:17 qinax qilishlik qinax qilishlik qinax qilishlik qinax qilishlik 52:47 Fakarihtumuhu. Silar bunu yoman kurasilar. Demek isun deyiken, taqwa qiyilar, Allahdan qor qiyilar. Siz, uzu biz amal, ozu qida amal qilamiz. Shuu qigan amalimiz diyen, brogu birib, unu qib, unus qib, ob qitsa, bunus qib, ob qitsa. Quddiki Rasulullah itkirlar qabib, muflisni hadisini ishtigansilar. Atadruna man il-muflis. Rasulullah itkirlar qib, bilaslar mi, muflis kimligini? Sahabalar iski, muflis digani bu, yani ishi bankirat gechiragan. 53:17 Butun dirham dinardan ajralgan adam di ishti. Shundar rastlayetlar ki, yuk, muflist digana, qiyamat günüde kiliganda, u qiyamat günüde, ya'ti yevmal qiyamati, biz salati, waz zakati, wal hajj, qiyamat günüde u adam namaz bilan, zakat bilan, hajj bilan kiladi. Qutdu shu cayda, ibn Abdulbar, shu hadisti sharqada etgeni kenki, demek bu adamda uqigan namazı, tutgan rozaları, zakatları, hajjları qabul bugan. Qiyamat günü kiladi, u diyabdi. 53:46 qiyamat kuna shu bilan kiladi diganligi qabul bugan amallari buladi onu. Lekin qiyamat kunda stop kitab ki qiganda manaw adamini sukgan, manaw adamini urgan, bunu malini yigan, bunu qibat qigan, unus kiladi uzini haqqina op kitadi, unus kiladi uzini haqqina op kitadi, kin haqlarini olu uchilar kup bunda hasanatlari tugu edib adami. Kin Allah ta'ala itarikan ki hasanatlari digi unniga bular sayyiatlardan, yamallikilardan tashlib kitadi. 54:15 Kin qarasa hasanatlar da unnida katta bir taqday sayyiatlar yigilgen boladi, odam biyuriladi, dozak katesi variladi. Man he shu adam muflis. Kim xoqlaydi shunay bolisdi yini? Azgini agini amal qipturib shu amalda broga birisdi xoqlaysi mi? Odam kimni qibat qiladi wuz aslida? Yaman kurgan adamini qibat qiladi? Bilin ki siz qibat qiladikan, odam sizde hasanatizdi irtiq ap kitad. Yaman kursez, yanayim qibat qilmasi qizkiri boladi yini? Aslida agar mantiq bilan uylaginda. 54:45 Mani bu narsay harbirimizda kupchilik adamlar da bar bugan illat bu. Min awalan bar bunu uzumga wa ishturga hamamizga bir nasihat qilibay tabanki bu ishtan qani bozayim toqtashligimiz kirey. Madami ki gunahlarimiz maqfirat bolnishligini xoqlayimiz mi? Hamamiz xoqlayimiz. Allah ta'la gunahlarimiz kechirsin. Tawbalarimiz qabulxisin. Ushani sharti gunaxi kabirilerden tawba qilayib kiribarishligimiz kirey. Demek biz uchun yana bir takrar. 55:15 mənə shu günah-ı kabirələr kitaplarını alib durib uqib, shunu hic bu mese mun dərəcəsini bir qurb çıqilik, agar buna uze asli tafsilatu bilan uqishligimiz kirik. Günah-ı kabirələr dima? Toğrib bilamiz. Zina yamalligini hamamiz bilamiz. Uğurlik yaman, yolgan gapirishlik yaman, adam uldirishlik yaman. Adam uldirishlik, mesele, xan chakatda günah bu. Bulib ham u shay uldiril etkin, adam mumun buse. Erti qiyamat günu xande adam jawab biradi. 55:43 Bu narsilar kiya. Bani shu gunaxladan adam teyiliyishligi kirik. Shu uchun biz gunax kabirilardi bir sirami bilib otishligimiz kirik. Allah ta'ala bu ayda hamamizgi baraka birsin. Gunaxlarimizi kichirsin. Allah ta'ala uzu xaklaganday roza tushligini Allah ta'ala uzu nasib qisin. Bu ay, yana takrar etamiz, bu ay taqva ayi. Taqva hasil bolishligi uchun harakat qililik. Usha uchun biz, hazirgi etkin narsilar, bu hali bir boshlangich asillar bular. 56:13 Tawba qilishlik, gunaha kabira tashlashlik, budar kirish qismi bu. Tabsilatiga kirigandan kiyin, Quran uqishlikke kilitkin busayk, hic bu mesex hareket qilib, bir merta Quranu xatim qilishlikke hareket qilaylik. Quranu kiyin uqigandayim maqsadimiz, unu aqiriga itibarishlik bu mesex kilik. Aqiriga itibarishlik bu mesex kilik. Uqiganda tadabbur bulan. Hazir etkinimizde, ibn Qayyim rahimahullahi etkinlardi, Quran uqitkin adam 5 tanar sani, 56:40 uzun aldi də hazırlab biç dənirsada niyat qiliştik kirek, dədi ki, ilim hasil qiliştik kirek, acir qiliştik kirek, amal qiliştik qileştik kirek, unu icdaki neslarda tadabbur, tafakkur qiliştik kirek. Qiyamat günü də bizdən suram edin, hic imadda Qur'an oku digindib. Bu Qur'an qalblarga shifa qiliştiki kirek. Ushochun buna ilmini urga liştikimiz kirek. Allah Ta'ala hamdimizgi tawfiq birsin. Subhanaka Allahumma bihamdik, nashhadu an la ilahe illa ant, nastaghfiriku wa natubu ilayk.