نص مُفرَّغ آليًا وقد يحتوي على أخطاء، فارجع إلى التسجيل للتحقق من الألفاظ.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamin. As-salatu wa salamu ala ishrafil anbiya wal mursalin. Nabiyyina Muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Amma ba'al. 0:29 aqida barasida, yani musulman adam etqad bolisdigi, hamda aqidana, shu hayattigi bugan ahamiyyati, shunga shugan mazular haqida, insha Allah, gapribi tamiz. Harakat qilamiz geles seferdan hal bittiyalarini kitab bolisdigiye, kitab boladi, aqidadanam bir niman tallab, ilaji barici, geles haftadan, shu kitabdan oxisdikyan, uniyam harakat qilamiz. Un gece, nekim birtta bir maqalibor, u maqaliyam ihtimal, 0:59 Bir sefer geyme, bir iki sefer geyit edoca, ondanki bundanki ikin kitab boshlayimiz. Birinci, Shemchirak torusda, yani Shemchirak legenda dima uchun bunan bilan namladi, ozi asil lapkore digam buzik bu, yani oğul qizlarimni xayat yoli degi, xayat yollarini yaratu uchi bogan ellik Shemchirak diba itkan. Bu yazı uchi, mufakir bir yazı uchi qisablanadi, mufakir digana fikirli bogan. 1:24 hamda insandaki proq oylantishlikke, un dediga mavzuularini gapirib, shular haqqida yozadi. Yen iki gin bu kishi oz kitabini basda ahma etkin, yashlargi atalgin kitablarci deyim, kamdankam topoladi. Xini-xini, mara shu sahadi, maraz bu saham, yazboz shuliki hareketligin, kitabdi nami, o shi yol digi xamchiraklar digi. Masalan, insan hayatta yolda yurarakan, bolib ham yash yigit yurgandan kin, bu domallagalar korongi boladi hayatta. 1:54 Hayat onu üçün köb, tomalları nomalim, tomalları cideyem köb boladi. Yattiyaxli qiboygan adamlar köb, harqalik onu tazriba qilib, bunu tazriba qilib, hanchi közi pishgayim, hanchi mucaylan sani kör aldi ediyam bu pala diyo. Lekin, has satan yaxlarda, yuryayqan yollarda köb nasiladi körmə geldigi, qaqalib, qaqalib bilmə geldigi üçün, bu qishi goyayin ki, buna sani shamchirak digan insan, xu shamchiraklar bilan yolunu yaritib, hanyollardi qiboygan nasilani körub kitad digan mazmonda. 2:21 Un kisi kitabdir shunamni qoygan. Haqqattan endib ette, yoy anki ellik Shamchiroq digani bo ellikta maslahat suratida, yani yashlarga boladigan maslahat suratida, hamda ularna oylantiladigan bazi mavzularin yaratislik dorosti, shunamni Allah halam qoygan ika. Bir mabir, demek bo haqqada gebur utamiz, bu kisi yazgan nasillardan ham bundan tashkara, yani Kinraq bogan suratta ham gebur utishkiya harkat qalamiz. Bo kitab yasaslargi manba suratta qala veradi. 2:50 Qushum qe bu gem ba'lumatlar isa, yani bu kitabdun qe gem payt ilerde, ehtimal ki pro, yani yadi ilerge kele digam. Barinci mavzuda bu qishi, qamchirak dipdurib, yani barinci maslahat, barinci fikirni ortayda shashi diganda, qarangu xaniga kirish dib namlagan. Deme uchun qarangu xaniga kirishlik dib etalgan bu nasi? Awala insan hayatu duniyage gelib dogolad. Dogolgan paytida, unu uchun ham manasa qarangu varad. 3:18 eysh narsani bilmeyti. Sekin-sekin duniyani koradi. Sekin-sekin atroftayibigan narsalarini organa basliyidi. Hamma narsasi assi sekillik filan boladi. Mala balani agar kichkina balani liqat qalib harigan bosalariniz, taa u bali ayaqa turib getkin gecem, anca narsalarini basib otadi. Birinci, ayaqollani harekat qilistan boshlasa, sekin-sekin imalashlikki otadi, keynin ekin, 3:44 yurishtlik qotadi kain, yurishtlik qotadi sakin sakin, ashin qotadi basqishma basqi yix hali qib ala sakin sakin, xayatka kirib baradi. Xud tshunindek, biziyem xayatimiz shum goxshaydi. Mana ayatelik, maktab yaxshidi qib ugan paytimizda, yaxslik paytimizda, maktab qeyndi qirgan paytimizda. Un gece ma qan qadir bir malum, bir malumatlar qeyn qib ugan boramiz. Neki maktab qirgan paytimizda, biturli yangi nasilan nurgan yaxsi baxlayimiz. Maktab qi qirgan paytimizda. 4:14 Maktabi kirgan paytimizda bizga ilmi, dunyawi bugan narsilar yolu qadi, birtamondan isa dini bugan narsilar yolu qadi. Ana vishan narsilar ginsan goya inki, Allah ta'ala aytkandik, biz sizlarni anani qarnadan heys nasani bilmagan halatda yaratkanmiz diga. Anani qarnadan tolgan paytda heys nasani bilmagandik, ginsan ta'a bir narsiladi urganib, yaxshi bir nasani igallamag ince, demek ginsanini halatda vishnaki heys nasani bilmastik, bu qalad. 4:43 Ona atrafida judeyam köplab jumbaxlar bolad. Judeyam köplab jumbax. Jumbaxda olaslara, yani insan, tagini top mi edigan, yechi minibol mi edigan, judeyam köplab atrafida narsalar bolad. Bo, asalan özgi zarur gogan narsalar, khasatan. Maktabda okuyakkan, paytida bosan. Bu, insan, disikin-sikin, dilim alishlikke baxnidind. Dilim alishlikke baxnigandan kiqin, asli-sikin, asli-sikin, bolib, hama narsan bolad tarikin, 5:11 insandı, çünçə, məsəl, 10 yil uqygan, uqygan paytdigi agan ma'lumatlari, güyo, ya'inki, bütün ilimlardegi, dengizdan bir tamçidik boladi. Dengizdan bir tamçidik narsani örgengen boladi xalaz. Atrofda cüdeyam cüdeyam katta bir nasala boladi ki, bu nasalar haqqada insandı isqanagangi ilim ma'rafati bu meydi. Demek, insan, qancalik, öz insan, qancalik örgeni bararakan, qancalik narsani köbbilarakan, 5:39 shun chalik özünü cahil ikanligin askilad, hish nasani bilmigan ikanligin askilad. Bazan insan oyleydi ki, min hamma nasani bildim, deb oyleydi, bu, xirt cahil adam bolad. Yeni, hish nasani bilmigan bolad. Qan chalik alim boladigan bolsa, u shun chalik bilmigan ligini bolad. Cahil boladigan bolsa, azgin nasani oligan boladigan bolsa, hem hamma nasani bildim, deb jars olad. Demek, insan hayatta hud chundik, hamma nasada muamalada bolsa. 6:07 ya ki bu masayi teylik ibadatda busan, ya ki dunyawi sahalardag ilim urgan ishilarda busan, demek insan dhudiyan kyuklab qoranogu bogan nasilarga yolu qarakan. Boli usun dima qalishlik karag insani. Elbatta insana tabi'ati, yaralishlik tabi'ati, yaxshi sifat bomagan narsabdan yaralgan. Chunki Allah Ta'ala ayatadi, innan insana, hana dhalumun kafardib ayatadi bur ayatda, insan uz gozu zulum qulu uchiyonan kor bogandidi. Bur ayatdi isa, 6:37 Nisan culeyam, özü nadan culeyam, cahil dibaytayda. Demek o shi, nisan tabiyyatida barbu gennarsa. Hatta inki bana hayvallar diyam, qaraydiyam, bu solaryniz, hayvallar qisqa muddatda, culeyob hayvallar qisqa muddatda hayatki kripitaydi. Bari ogo bazda, bir aylar kitaydi, oki kitmaydi. Hayatki kripitaydi. Atanasim, deyik, nisanda hayatki kripishligi uchun nechi il kerek varaydi? Yilleb, yilleb kerek varaydi. Ta hayatki mustaqil kripishligi uchun, 7:06 15 il undan kira artaraq muddat kirek boladi. Demek insan busu bu payitladan nima qalish kirek? Nima bilan shugurlanishlik kirek? Insan, ali aytu bitkani mizik ham manarsa, assa sekillik bilan bugandankin, insan ilimni ham shundi alimbaqishlikki harakat qalishlik kirek. Yani bu sahani nima ki yazdi bu qishi? Yani insan qarangu xaniye kirib, sekin bada qaran xaniye kirigansilara, qaran xaniye bir kirigan payitlada adam gedim boladi, 7:33 həmmi yuqu qab qarangıdi qörnadi. Hic nesani attayn ki, özün qolni kütasda qolmiyam qörmidi. Lekin bər muddat durgandan kin, sal, biraz qarangıgi qörni kedi, anchim qen asani, sharpanin, shumishkin asani qörisdi başlaydi. Əgər qolda bir cindi, shamci raq boladi qambus, qitar boladi qambusa, hic yamasa aldini qörisdi başlaydi. Əgər yox kattaraq bir nur boladi qambusa, qolda bu nasa bilandim oladi, xanani cini biyim alal qörisdikke imkanta buladimdi. 8:02 Insana mo tushunindeg ilim alishligi, ilim alishligi mena etelik, e indi barinci basligin paytida ilim gen kirib, baraz urgen gen nankigin insanda kiz aldi cindi yarishdi baslaydi. Agar un insan salbar ilim urgen adigan busa, atrafini bimalal qorib, atrafini yaxdishina baslaydi. Lekin indi insan ilim alishligi da davam itadigan busa, köpraq bar alimlik derecesi itadigan busa, köpraq ilim urgen adigan busa, goyank insan xanadigi ham manasani qorib turgendik, 8:31 Hayatda bihim alal kattabi kicik ugen yechimlari busan. Diyo ki, bu musa kattabi kicik ilimlari busan. Bu nasolarnan görüşlikke insanda imkaniyyat kattab oladi. Buna üçün dima qaliş gerek? Elbette, musan ilim alişlikke, bilim alişlikke dima qattara harekat qaliş gerek. Buna üçün, mana Peygamber sallallahu alaihi wa sallamni hadislarini kiltirib otamiz. Dima ilim alişlik bu musulman erkegi ayalga. 8:55 Farz dibi etsin. Dili malishtik, musulman, erkegi, ayalgi, farz boldi, oğlu, khuzgi farz boldi. Buni farzdigi, hammasini, uzu nimi qidarişe boladi. Ha, ham yodi farzdigi uzu nimi qidarişe boladi. Masalan, bizgi farz bogan nasilar, awala, barinci ibadatimiz durs boladigan nasilani, biliştikimiz bu, bizgi barinci farz boladigan nasi. Agar insan bu nasilani urgani bilmeydigan busa, günahkar sablanadi. Çünki biz namazimiz qandiyi boladi, taharatimiz qandiyi boladi. 9:23 roza tuşlu geyendar, roza tuşlu geymez, rozan buzuk geyadigan nasilad, bu nasilad, albetda bil isimiz gerek. Ana undaynki yenise, ziyadibuygan ilimlar var. Ziyadibuygan ilimlar ki, yani, insan farzi kifay edib aytiladi bu nasiladni, yani, bil isligge targib qaniladi, musulmallar sunasan urgen isligge buyuriladi, leykin, kimladda imkaniyat çıqib durib urgen aldaydi, kimladda isa. 9:47 mükaaniyat çıxib örgən ammasli, akhtib umaslan örgən ammasligi mümkün yoki, kimdir bir sahan örgənişi mümkün, kimdir başqa bir sahani örgənişligi mümkün. Ani öshan deyni asan akvira digan busik, demik silarini atalli digan sahiyylar busin, yaslar okeykken tamallar busin, bularini hamasi öshan Allah Ta'ala buyurgan ilimlar terkibiye kiradi, agar insan niyyetini toğrula biyaxslab ala digan busa. Silar okeykken sahiyyam shar'i, 10:13 yurgenisligi lazim bugan ilimlar daridni mert tarqibi ikiradi, mga dami kisilardi, niyeti ilardi, ixilas bulani, yani Allah Ta'ala'ni dinigi xizmati qalisiq maqsadili qalib ola digan bu solaniniz. Hatta inki, maktabdigi barib giliyikkeni ilar, yukun gimnazigi barib giliyikkeni ilar, ukuyikkeni ilar, imtiham tabshiri qishigin tayyiliyikkeni ilar, ushi bari digi qigniliyikkeni ilar, busun, bashkasi, busun, hamasi, agar niyeti yaxish qiladi yon bu solaniniz, bu etkislargi hamastan, insha Allah, acir bolad. 10:42 Yen aytiladi ki, insan agar niyyatini basidan yaxsi qiladi qan busa didi. Mana aytilik uqshiqil dilladi, maqsad nima. Maqsad agar quruq pul tapishi qiladi qan busa, demayt bu, isfani qangi insandi azirgi obarmayi digan, yillab umrini zayiqiladi qan, bitta sahib uqqalad. Aytilik, ehtimal 5 ilo qiyar, ehtimal 10 ilo qiyar, alqistan, itchil ishlar, bulada hamasi quruq pul tapishi qi maqsad tuladi qan busa bu. 11:10 Demek ahiratka boğlanmagan maqsat ulatta, shunchi kitkan umri daimki zayi kitkan bulad. Gerchi günahkar umasayam insan faydamagan halatta, shunchi umrini ot guzgan bulad. Lekin, bu insan niyatan yaxsh qiladiyan busa, shu uqiyatkan sahan bilan muslimallargan, batti kerekliy bugan sahalar, duryawi sahaliga injinirli buladan, boshkasi, boshkasi buladan, muslimallarda hammasi kerey bugan sahalar, manash sahamin yaxsh urgani, 11:35 Gelecəkdə, əlbətt, Allah Ta'la in piyanət yara digan busa, musulmallar üçün xizmat qilay digan maqsadda insana örgana digan busa, pul tabiçligin arkasdan əlbəttdə qilad. Pul u xaxilasiz, xaxilamasiz ixirgan izan kin pul olaz. Indi insana mikal qiçlamaydi ku? Pul qiçlamaydi ki, quna asana maqsad qimaydi. Maqsada Allahan diniga, hay smiri yorulandar, xizmat qiliştik boradi. Əgər uxan diga insana niyatana boxti yaxsqilay digan busa, uxan shahadaygi bugan yoriyan tohru boradi, 12:04 akhirdigi nihayasiyan samarali boladdiydi. Aga diyo ki, insan boxtan niyatini buzuq qiladigan busa, yuli buruli qitibta akhirdigi samarasi natijasiz boladdiydi. Lekin, shuna sana istatvalishlik gerek, biz atili dunyayi bugan sahadigi ilmimizi, shar'i bugan, ani acir oladigan bir amal geylantishligimiz mumkun, niyatimiz yaxshqit durib. Lekin, bu sahada atibuttik, insan feqat dunyani maksad qiladigan busa acirsiz qaladi, lekin, 12:32 Unuski günahkar bom idi, məsələn, injinalli kepul tapşidi üçün okuy digan busa günahkar bom idi, leykən sabab acirsiz qalad bu insa. Leykən hadistə gelədi ki, Allah Ta'ala nə? Yüzünü istab ürgenlə digan ilimni, əgər insa dünya üçün ürgenlə digan busa, bu insa cännətdə hidiniyam topanmı edib gelədi. Dünya üçün ürgenlə digan busa. Ya ki, bu məsəl? 12:56 duniya maqsadda, yoy ki, aburotab shliyik, yoy ki, bonasa, bashkalar gözünü kösat qoy shliyik, yoy bu masaytiliyik, tori qechqa otirishliyib osan, yoy bu masayt, brola bilan talas tartishliyib osan, ushe maqsadda insana urgana diganb osa, bu xalasin, beshi, yonj universitikirib urgansin, aalasin, bur almanni qolgibar urgansin, farki yox, qan dey maqsadda insana urgana diganb osaya, bunda cannatni hidini ham topanmaydiyib. Dedi ki, yana shuna san, insana unutmaslik gerekki, 13:26 Talib-i ilimliyinin sharafi bar. Yudiyamkatda sharafi bar, talib-i ilimlikke. Talib-i ilimliyinin sharafi, birinciden, agar insan, Allahni din uchun buran nasani urganishlikke harikat qiladi gyan bosa, falishtalar kanatlarini yazub turad, insandi yuriyekken yuriyek. Bu, fakat gana talib uchun buradi, dedi. Yani, huda uchun hizmat qilaman digan, maqsadda urganikken. Duniyay sahabasin, dini sahabasin. Chinki, hudaygi hizmat, Allah yuriyekki hizmat qilishlik, fakat din yuli arkaligmaz. Belki, duniyay yuli arkaliggan, 13:55 Insan, dingicilik etdi hizmatda qilisligi momki. Bu insange faristeler kanatlarini yazib turadi. Ha, bu bir tamamda. Yeni, baska bir tamamda. Allah Ta'ala bu insange cennet yolini asan qib qayad digi. Cennet yolini asan qib qayad digi. Yemi, hadisda qiladi. Lekin, insan elbetda bu sahada alim bolisligi, bosa gini buda acirda olad digini maz. Lekin, talib ilim bolisligini ozi kifaya qiladi. Alim bolislig, 14:23 nəticəsi yungi şart qilin miydi? Yani, etelik insan uxu yoldi kirib, haraket qiladikan, Allah Ta'ala, mana hadiste qiladi kim, qi tarib ilmi yoldi yuradigan busa, Allah Ta'ala yungi cennet yolunu asan qip qoyad digan. Bu insangi yam, gerci alim bu meseyam, uxu sahada uqib urgani, buda ucu maqsad qilib urgani digan busa, bu insangi, demik, Allah Ta'ala cennet yolunu asan qip qoyad didi. Sunucun, demik, insan qalikken, narsa sida bitti, 14:52 qaladigan amaliga, oqqish boladigan bulsa, unge nec taballi macir alisligi. Allah Ta'alan huzurda jirayam katta martabiga iye bolisligi. Faris talar bulsa unge qanatini yazib turisligi. Bura da hammasi o shaya insani talibi ilimli qiliyik gelinigini evazdan bulay. Xun-xun, özgilerdi, özgiler itibarisi qaldirmigilar. Biz dunya ucu nukuyabdiz, dunyafan nukuyabdizu, yubumisa itelik matematik yukuyabdiz, yubashka-bashka fallad, nukuyabdiz bi tikatdan macir oladdi digan nanam qoymigilar. Cunki, 15:20 hattanki duniya bu farzi kifaya bogan ilimlar, shunu biliylar, agar insaniyatini yaxshqiladi yan busa, bolar farzi kifaya bogan ilim bolad, musulmallar uchun farzi kifaya bogan ilim. Bodi gani, musulman ummata, agar camiyati boladi yan busa, shunge lazim bogan ta khassisliklar da tayarlashlik uchund qizniyatka harekat bolad. Albatta, musulman camiyati bonga muqtoj olad. Musulman camiyati muqtoj ogan narsana horganishlik albatta farz bolad. Farz, yani, 15:48 Farz kifaya bolad digan, zi tali bogam, qda diga adamla orgin yekkan bosta, boshkala diga, farz bomiyida. Hardi farz ayin diganimizda, xar bir insan bolish girey bogan ilumlar bolad, farz ayin bogan. Bu, izanil ibadatun torlash diga, tijarat, tijarat sah hasta, ya bu, misal, rozo buso, rozo sah hasta, digan, asan, girey digana bolish digi, bu, farz ayin bogan nasli. Insani itxazani yam bolish diga, qandaya bolish digana. Lekin, bu, azislar orgin yekkan nasli, shun asani yahshi bolilar, bu, farz kifaya boli yekkan amal sablanad. 16:17 Shuni uchun niyati ilerdi, jidiyan baladqili iler, bervar digar olam, Allahda kini ikin filar faqad kini zihni ilerge, harakati ilerge, yoyki bu masa itili aldingi boyan bilimi ilerge suyanib qam iler. Chunki insani, agar Allahdan baska nasigi suyanidi qanbisa, Allahda ola usha nasigi tapchirib qayad. Itili insani zihni gi suyanib qald. 16:44 Yoy ki, boshkan hansi sisi suyanib qaldi, tansi sisi suyanib qaldi, Allah ta'la ungi taqshirib qayad. Agar lir ki, nisan shun hasilani qalisi bilamir geldi ki, Allah ka suyanib diyan bosa, Allah ta'la ungi barakaq biyad, ilmigi ham ruhaj biyad. Suni chunclar, Allah ta'ladan daim soru ilad. Xan debri yaxshlikka, yoy ki, yaxshi imtukhanid qizishlikka, yoy ki, boshkan hansi ge imkan, yaxshi tuvali diyan bu soylar etmirad. Gecelarima uxu genimiz sababidan boldo, agar un diyubum agenda, un diyubum asdiyad, toru ayimtsa harikat k 17:13 birinci fəzildi Allahga nisbətləş qirək. Allah Ta'ala mingi shun qi imkyon etdi birgəndan qiyan bu nəsəladan utba adım. Allah Ta'ala shun diqqigandan qiyan, shun məgi, qun kislərga aqil naham, ilim naham, insana harakat taham, hammasini Allah Ta'ala birat. Insan özdövzü bu nəsəlarga yer shuvalam miyidi? Shuni qun, niyati iladi, ilim alishiydi, jüdeyam, al dunya qoyilab. Ani uxan aslan öz ilarga farzi kifayi edib bildiyilab, indi qayrat qirilab. 17:42 çünki farz bo arasda insan suskaçlikki yol qo ishligi qabul qilin meyri qan narsa. Çünki üçün, duniya sahasni qi iken payitda pul tabishligi qan narsani baciqiye qoyi larda, u öz özden kele digan narsa. Çünki yaxsi biliyla. Duniya sahasni pul tabishligi öz özden kele digan narsa. Yani islam onu maqsad qilgo qo qi xacati yok. Belki maqsati faqat gini Allahini yol digi boygan qizma. Diyo ki, u shi sahani musulmalar kireli boygan sahani olgani, u shi musulmalargi faydasi, teg ishligi. 18:11 Shun asana, demek, insan niyat qalishliyi kerek boladi. Aks halda, agar dunyavin asana uzuna niyat qalidiyan busiylar, onda shundi shuncha qalidiyan harakatiyladan, isxanarangi acivis qalaslar ki, shuncha umriylad zayiyan boladi. Shunu yushun, demek, insan ilaci bariche, talligan sahasla makkam rahtursun, shu saham, hini quda qalisa, Allah ta'alan dinigi xizmat qalishlikke sebab busi. Una, mana ayteylik. 18:40 qanchi-qanchi mutakhaslar bar, musulmallardan dindi, judayam kiplar mutakhaslar bar. Shular, agar islami bir camiyat düzayi kila diyom busa, islami camiyat düzayi kila diyom busa, judayi kiplar mutakhaslar ushi khizmat qaladi. Haptanki, bu Amerikada busun, yuki boshka caylarda busa, haftanki, ushi bombalarini yarat kallar bar ushida, ushi atom numalarini qalik kallar, yuki bu masa, kosmos busun, yuki boshkasi busun, hamasi ki, ushi musulmallar da arasda bar ushida qalmada, mutakhaslar. 19:10 Cidiyem ki, xul buge mutahaslar boq. Musulman dauletlari u ulanda sığdırma galdigi u uchun, macbur buge en Europayi və Amerikayi baxi ucaylagi bortu u shashdikki. Agar bir musulman yaxsh gina bir camiyyet düzyeyi kilib, u shudda bir ahamad tinshtiq boshkanasi buladiyan busa, u canib kilib khizmat qilad u shudda u shidda. Xunki, u yedda ola digan, sanabarakani ra qilub, azraqansiyami yedda digan qilub, yada ola digan, ginikin, u kifuriye qar, masalan kifuriye qemad, balgi kifuriye qarxan khizmat qilad 19:40 Ciddi itqadli başqa bu gəndarəm, bu nəsələndən, ciddi yaxsit, shunum aynə betədi. Demek ki, u shandik insan, harekatini qil orish qirik, əgər mabada imqaniyyat bu miqo gənd taqdir, dəyəm, musulman cəmiyyati u shita, silar u qibu taqhasi bu günlər geci bu miqo gənd taqdir, dəyəm, bər insanditi də u shan asanə, umut qilishlik bol orish qirik. Qacan shunni bol adigan basa, albat u shan asanə, qizmatini qilaman başqa digan nəsələm. Anə u shandik, demek ki, insan har bit 20:07 ukuyikkeni geyam huddi dini ilim sahasida ukuyikken adam, o shu dini sahasidayam ukuyikken adam niyatin yahshqisi aciroladi. Niyatin yahshqinasi aciro mi idi? O shi ilim ukuyikken adam kimdir? Masan ayatiri yabro, uchun ukuyidi kimdir? Boshka nasi ok uchun ukuyidi? Dekin, o shi narsani bujiktirib, Allah adamlargi din diyetkizishliyi, musulmalargi khizmat qilishliyi, Allah niyaldi nimadir qilishliyi masadda ukuyikken bu su bunusigi aciroladi. Kebti aciroladi. 20:35 Lekin, niyyetini başqa chakiladigan bolsa, tiskari kesib turib, balki bunasasi ilmin basini bitkani bala boladi. Okumagani ondankoda yahshiroq boladi. Bu kishi demak, haytadi ki, silargi judayam az ilim berilgandir, deb ayatini kirtirat. Wa ma utiytum minal ilmi illa qalina, deb haytadi. Silargi ilimden judayam az berilgan. Insan, mana ayatilik, mutaxaslik sahasta. Agar silar bir sahani judayam mutaxassi bogan, 21:01 musulman busan, eki musulman buma gen, aqqad insafli bu gani busan, u shaylar da agar okub urgani beladigan busaylar, yillab utgizgan umra. Ehtimal, tingi yox profesorol ismi mümkün duniyaliga. Aytadi ki, bir sahani halit oluk urgani ma gani gin aytad. U shi urgani ekgan sahasani, yimayli otuz il sarfla gani mutayam, u shi sahasani fukta urgani ma gani gin aytad. Demek, Allah ta'ala insalari gini ciddiyam, ciddiyam azgini ilim vergin halas. 21:29 Bi ilim belgan taqdirdayam, bi ikigannakin kesib boygan, onal qasiboygan ilimdi, hix qanagasin Allah Ta'ala ulargi bermeydi, ularin aqliyam yetmeydi. Xini uchun, insan bilishlik kerekki, har qanagangi ilim ogan taqdirdayam, demek insandi ilmi Allah Ta'ala'ni bilgan ilmigan nisbetan jüdayam jüdayam aznarsa bolad. Indi bu nesani man ayni taddesi, insan bilimsizligini bilsi keyin urganishlikke harakat xilad. 21:56 eger mihama nasana bileman digan bursa, urigan mihida oda. Shuni chun talebi ilim, yani insanda nimasi bilan borish girek, yani, bilimsiz digan ozi, itibarkigan halatda insana urigana digan bursa, buka, katarak urigana da, ondanki ilim urigangan sara, insana gozo tavaziliy berish girek, khulk berish girek, adab berish girek, insana urigana digan ilmida. Shuni chun, tavazimi, tavazisi insanda usha, bilimsizligiye karaboshka, yani, min, 22:26 Urad nasali bilamay ki, qib nasali bilimimandigan nankim, insani uzu dan uzu zavazi kentarim bolaydi. Mutakabbar bomaydi nimeyiki, uzu biladi bilgan nasam, ucudayim azibdiri bolaydi. Kin, ekigin, yana aytadiki uchunchi nimasda, bizdi kimligimiz, bilimimiz, va uzu vazifamizni qan chalib xuta bacarimizgi qarab uchanaddi. Yani, insani kimligi agan balimiyu, tabshirilgan vazifasini qay darajda bacariyabdi. U shingi qarabdurib insandi qadri bilinladi. Mana, addi misalab koradigan busik. 22:55 Bir sahaga ish sheker diz. Bitir dizam diyilik, ki o qiyafsiz diyilik, ona Allaha iddini sol keltir ayitan zana, bir sahada ish sheker dizendi. Sizi ishka agan adam barin chini meyzi deyishirada, o shi sahada gey bilmiz goret. Zekumentiz barma, diplomiz barma, o shaydi. Gerib bugan nankin bol, qabil qidi, endi sizi meyzi goreda, ishi izi, bukhtaligini goret. Agar bilmizam yaxshi, ishizan bukhta boladigan busa, u adamna qadridi qanqsi bolas? 23:26 qadriz balat bolad, o adamda itibarda qadriz balat bolad. Qut txunindik, insan demek kimligini bilisligiyem, u adamni pirinç olib agen ilmiyu, ungi qancalik amalgiganligi, shunasa bilan baglanat. Din sahaslayam, duniyo sahaslayam, duniyo sahaslaytib otlik, din sahaslayam, qut txunik hangi. Insan qanca bilim aldiyu, ungi qancalik amalgiliyabdi, shu bilan insan adamlardi itibarodiyem, 23:51 Unu mawqiyasi shu darajda bilinadi, Allah ta'alan huzur diya, unu insandi mawqiyasi shu darajda bilinadi. Insan nima narsani urgen diyo, nima narsani amal qaldi. Bu narsasi insanda qiyamat gundiyam soroladi, yon narsa. Insan tutta narsa haqqidali, itteyn kungi ikinti nimas taytibu tamiz buni? Yani qiyamat gundi tutta narsa haqqidali, albatta albatta soroladi. U sharadan bitasi, nima urgen diyo, nima amal qaldi. Bu, dinsa hasti gilemaz. 24:22 Belki dunyo sohhastaya. Din sohhastaylamas, yani din sohhasta ma'lum, nisan nimi urgen diyo, nimi amal qaldi. Yani qaysi amallar dini bugen, amallar da urgen da qaysi amallar na qaldi. Xob, dunyo sohhastaci. Nimalar da urgen diyo, usho urgen genimda, musumnullar genimda, xizmat qaldi. Una sohsakdaym, nisan sorulad, ayaxqigan musa ajirinla ola diy nisan. Xini tunayti vuttim, qizlarga. 24:46 Insanda Allah Ta'ala shundik, yani cahillik bilan, yani insanda nadan qilib yaratkan ikan, sekin-sekin u ilim urgan atti. Lekin ilim urgan dişliygini, albitte insanda niyatini yahshqil ediyan buysa Allah Ta'ala ilim ham biradi, baraka ham biradi. Duniya isa, bu insanda xaqli masaya ilal. Shun için aytadi ki, sen dünyanı izlip korkmak indiydi. Topam mi qalim ammik indip korkmak indiydi. 25:12 Dunyada topanmasin, dunyasini topaddi, didi. Sin dunyanin adresini bilmasin, dunyasini adresini biladdi, didi. Xunki, Allah Ta'ala insangi tahtir qigan nasisi albiddi beriladdi. Xundan Allah Ta'ala insangi tahtir qigan nasisi albiddi beriladdi. Cibriyalis numasli payamda samayitli ahlislarda bar, Cibriyalis samikili baytda, harbi insan ta'ozi Allah Ta'ala tomanla rizqini, berilgan rizqini, yib bitma günü gece, dunyadan ketmeyid, didi. Suni için, insan rizq toman yagatir canbusunda, hareketini, 25:42 hə, rizq, Allah Ta'ala nizm, məsələ, kefar atıyo gənlərsə, leykən, insandı qiladiyan əməli, örgən adıyan beləmi, Allah Ta'ala kefirlik, kefar atıyo aməli bu nəhsəl. Insan düzgə təhslədi. Leykən, uşa nəhsələ qiladiyan busiyam, insan rizq gələdi. Qam, məsələ, yam rizq gəli orac. Çünki, rizq, kafir gəyən beliliyabdi, musulman gəyən beliliyabdi. Çünki, insan, Allah Ta'ala kefirlik gəgən nəhsəl dorsda, o ilaçdikdən qörə 26:11 qibrak uyninadigan busa, un asasi, uzu kila qiradi. Shun-shun hadiste kila diyo, qaysi bir adam ghamani aqirat qiladigan busa, Allah Ta'ala unge tarqaqligini cemlab biraddiydi, qatirini cemlab biraddi. Duniya xoqlamasiyam kiladdiydi. Duniya xoqlamasiyam kiladdiydi. Çünki adam duniyada maqsad qimidi, legin duniya kila uraddi. Agar Allah insan bütün ghamlarina, hamasini duniya ghami qiladigan busa, Allah Ta'ala unu barligini tarqaq qibbayadi. 26:41 həm, birligin tarxar qibbiyadi, həmdi, duniyadan xoşu beligilangan rizq qiladi, Allah Ta'la ana qaysi vadiydi, ölişliyigaya metibarki meddiydi. Allah Ta'la oda, nazida bu meddiydi. Xünçün, Allah Ta'la nazida qecixti xaxli edigan bu suylar, qiliyakkan uqshiylar, sahab bolishqina xaxla suylar, bikardan bikarga copmayakkan ligiylardi, shun asan etibar qoylayakkan bu suylar, niyatiyilardi, hazirda niyashqin ilardi, uqiyakkan sahiyilardi. 27:08 Yaxshi Allah Ta'ala'ni yulgi xizmat qiliştik, bu arasda uqiyyik qemm, yani bu mutaxasliqim, dib. Shunasaniyyat qeynladda xayratiyladdi qeyn, köpuraq beliylad, harakatiyladdi köpuraq beliylad, yani sikechliyi qimiylad, bi farualiyi qimiylad. Yani bir yaxshi gini, bir mutaxasliq qiliylad. Uxan da yaxshi gini mutaxasliq qidiqan bu seylad, hali aytibitiliyandik, ham siladdi ishgarladiyan adamdi itibaridda nazdi siladdi itibarilad boladdi. 27:34 xamda itiliq Allah Ta'ala'nin nazidislar bilib turib usheq ishlanib huxtaq bacaradi yambusiylar dini uchina Allah Ta'ala'nin nazidiyam itibari ila shumichalik darajida yukharib oladi. Bu kishayana bir beshinchili mesta iti utiyabdiki, yani tortintisi iti atiyabdiki, xamani asani bilib alish, qamani alishi imkaniyati igi imas, igi imas, iqanmiz, qadisilarustan ufkimchi xarmilikdidi. Yani, u yamcudiyan muham bu gani nasi, bu kish torinchi imani kiltir ekkaniyir. 28:00 Insan bilis digi, kireybo gen narsilardan, yukardaybo, yahan narsilan, hulas ishqarishliden, ayitgen narsasi, yani, madami ki, hamay narsani bilib omasikan, bi narsalagi hukum ishqarishli shashilmastik kirek. Insandi bilgen narsastan, bilmagen narsasi cikib bolad. Shaxslargan isbatanan, birola tosli gebrishliden. Birol narsalardi, ishtan hukum ishqarishliden, wakaya, boshgan narsoladi, yamboza, birdanagi hukum ishqarishliden, insani ihti torish kirey, nimega, bilgen narsasi, azgini bolad bilmagen narsastan kore. 28:29 Bilgen, azgen bugen nasisi suyanib turib, kumchikar varadigan busa, tiskari tiskiri. Tiskari tiskiri tabiida, chunki bilmigan nasis katdi bugendenki. Xungi insan, kumchikarisliki, shakshilmisliki kerek. Hada ondan dashkari aytadi ki, köb nasilay vargi, ulari haqqidagi bilimlarimiz, öhü deyam, cüz'i yuzakidir. Xatdayin ki, mene, duqtir bu sahadi geni malan dem aytadi ki, duqtirli sahasi detir. Bir sahani deyam, profesori deyid. 28:58 Qusha sahasi bu iqqa mutaqhassis didi. Dikin, bazan adli bu gyan nasani bilmayin didi. Soriyar digan busa, bunu miyamdan sormay, miyam bilmiyman dibaytad. Bunu moxtoran sorayin didi. Yani, uzuni nimani bilisligini bilaydi. Bilmasligini bilaydi. Bizda uniqamas. Nimani bilmasligini bilsayan bilaydi. Bilmaygan sahasdiyan gepir oraydi, bilgan sahasdiyan gepir oraydi. Xun için, adam uzuni qadamna bilish girey. 29:25 Yuzaki bilgen nasisda egesige yuklash kerek yo bunaxsana, shumita xastan soroylar dedin. Demek insan qoldan ki gen ishe özün sahasana, özgeki atroflay bugen sahan chukur vavurgan ish kerek, bun uchon nima qereydisa, bun uchon insange atik aqil kerek, marifatke tashnalik kerek, harakat kerek. Bashka okeyik gelaran silar daka, kitabaşi yok, tutteközü yok, silar cali u kuleyde, ihtibaslar dan karyo qe praxan u kuleyde. 29:51 istilar chalik udar uynaram, ekti ihtimal istilardan azraqam uynaryo ki, kani fiturlumalarda itamanda uynlardi. Ekin, udar cidni harakat qilish girey buygan baytda harakat qilad. Ha, boshka nasilaygin unchi chalqimi edi. Usu istilardiki, azirlik udardiki, eti uytlik duniya uchon xolas. Xoynchon istilar qatara harakat qishlikke, udardan koryan layiq raqsila. Xoynchon, masalan nimani bildiyilar, azirlar kancha borishgen bildiyilar, insaniyatin xalisi qisa kanchalik bir barakali borishgen bildiyilar, endi 30:19 xarakat, xayrat uziladan qaliyabdand. Xun-xun, xarakat qililar sahabi. Allah ta'alan diniye xizmat qilislik sahalari cilayan ki, adam barib uzun, albette, uluska tishab uldirislik ishatmaz. Mu'min adamdi umri yaxslikda ziyada qilad digan. Xunu bilidda, mu'min adamdi umri yaxslikda ziyada qilad digan. Mu'min adam qancalik uza yashidigan busa, yaxsamalda uladigan busa, azra yashab, otu kitgan adamdan darajasik ulu ora qalad. 30:49 Ha, bunu Peyamberi Aslam davrida bir qisi buladi, jit adam urtaq buladi, bitasi jahatda shaytub kitadi, bitasi keyin geyligi buladi. Ha, ikili urtaqda keyin geyligi, oddiyi vafat ditadi, lekin, biyam ishladda iso getken buladi, lekin, bir ilden keyin utkani uchon, bir adam ikerasini chisli qoradi, birisin daracasi uluq ikerligini qoradi. Shundi, Peyamberi Aslamda aldi da, Allah halan sorunum ataygan soru algan payitda, nimagi sebabin soru algan payitda, 31:18 bu adam bir yil aldin ötdiyo dekin, chahid bub getdi. Bu adam keyin, bir yil yashib ötdiyo keyin, shu özün ölüm bilan afat etdi bu adam dekin, bu adam derece skattab oldu, aqar, yukseg rab oldu. Ha, undan keyin, bu adamdi derecesini yukseg bugendigini sebebi, undan keyin bir yil, shu qigan ishladig qigan, undan keyin amqigan, ha, keyin undan tashkarib bir yil, asadan namaz okigan, roza tutigan, boshka amallandig qigan. 31:45 Anchiqigan busa, shumchalik dərəcəsivgə brav olatdi insandi. Etelik, bit taqanladigan, nasizgə Allah Ta'ala, qombarabadan yib tizgə varagacisa, azir beladigan busa. Masal, etelik, bir yud geyimgi payitda, masiqiqat nadiyini yib tikin. Masal, an, bix mahalda, daa haridi, masal, haftada, ni yib tikin qolay. Demek, bu adam, övxin tizgiriyem katla azivgigi olad. Masal, roza tutad, roza da qadr kiçelar otad, basqa olad. Bu insan, demek, övxin qeysi geldik uchun, azirishun, shumchalik, shumchalik 32:11 Doğru, qafadit bitkən adamı acirin aldı deyikən, bu adamda acir unan körek öpüraqup gitti. Əgər bu adam ışı ömrdən yaxşı faydalanla digan busa. Çünçün, demek Allah Ta'alan dinige hizmat qalişlik, sahalar ucudayam kök. Insan faqat kini bunaysa da, taqqat qaliş gerek. Bazan insandı taqqatu bu miydi? Taqqatu otisamiyn, çünbilen canna filg gitsandı idi. Çünçün, adam ayetibar alimki şey etkən ki, 32:41 Allāhın yolda ölişliyi qiyinməz dīdə, dəyduqqam kedi öldürüp gedişi mümkün dīdə. Dikən, Allāhın yolda yeşəşliyi qiyinraq dīdə. Allāhın yolda yeşəş qiyinraq dīdə. Çünki uzaq muddadda əgat donarsa, insān əhdaşib gitməzsən, məkkəm turu şunaysa bilən yeşib utiqirik oladi. Xə? Xə? Xə? Xə? Xə? Xə? 33:11 niyyatlarimiz özgün xaliz qigin, amallarimiz özgün xaliz qigindib. Allah Ta'ala adan kib suri ediyomiz, Allah Ta'ala insangiye biradi. Sunci adamdagi birikgin nasisini, albat Allah Ta'ala biradi. Sorigin digim, Allah Ta'ala dan qatdiq surash girek. Suncigi sorab bu ishmez, qatdiq surash girek. Allah Ta'ala biradi. Kimi dir indi ehtimal, masan zihni, fasilatnigi, uchon, ilimgi, unchali qabiliyati yoxdu. Amma ki Allah Ta'ala xarki qabiliyabdi birgindi ehtimal, o adam qoshki ishbi dan shukur denad. Digin... 33:38 İmkyaniyyatda bugan adam busa, albat ilim sahasini kukura olgan ish kirek, chunki mutakhaslik hamma cayda, hamma musulmanin masiyi kirek borayda. Insan dini geyam khizmat qalayda shundik, dunayi bugan nasisaym Allah Ta'ala birgayanda hammasi otorayda. Subhanaka Allahumma bihamdika nashadu allahi ilahi illa antan astaghfirika na tubilayka. Allahumma nifani bihi ma'almantana wa a'alimna ma'i infa'una wa jidna ilma.