Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:04 ومن أحسن قولا ممن دعا إلى الله وعمل صالحا وقال إنني من المسلمين إن الحمد لله تعالى نحمده ونستعينه ونستغفره ونعوذ بالله تعالى من شرور أنفسنا وسيئات أعمالنا إنه من يهده الله فلا مضل له ومن يضلل فلا هادي له 0:32 Wa nashhadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah. Wa nashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh. Sallallahu ta'ala alaihi wa ala alihi wa sahabatihi wa man ihtada biharihi ila yawmi d-din. Wa sallimillahumma tasliman kathira. Amma ba'd. Biz bugun darsimizda hamamiz uchun in muhum bugan wa bugungi jamiyat tajudiyam kub tarqalik kitkan narsaha qada bir sohbat qalamiz. 1:02 vahan bu isa in hukuklarini biz uchun in kette vacibi. Yani in biz uchun qimmetli bulgen bacarishligimiz, Allah subhanahu wa ta'ala'ni haqqini bacariginden ki inki orinda tuladigan haqq, yani bu otovana'nin haqqi tohrusi de sohbet qalamiz inshallah. Bu haqq uzu rasta etkende ham, bugungi gundagi bizdi vaqiligimizde in unutulingen haqq soblanad. Agarici janjarlar, 1:31 macaralar, mahkemalarda, muftiyatlarda, janjalilar, kupi, yani, mubalaga bulmasa, eger, 90 faizdan kupi, iri xatin janjali busayim, kup, janjal, macaralar, iri xatin urtasti bolar. Xatini iriden shikayat qigan, iri xatinden shikayat qigan, talak halatları, hatta ki, arab mamleketlarday, bazibir ihsayiyatlarday, yani, sablar çikilinsa, almiş faiz, yani, yüzden almiş faiz likah, 2:03 talaq bilanti ki ebti hazir diyin. Shunchalik dərəcini talaq halati kupayib kitiyin. Mahkemalardaki halatlar, mahkemade isliligin kishilarini uzdan min ishtikanim, Arab mamleketlari de, tuxsan faizden ziyad janjalilar, talaq masalasi irxatini muammasi torusda gebt kitaydi diyin. Likin, irxatinden emkore kupraq, ota anani hukuklari unutulinyen, likin ota anani shqayit qimetikin. U shulchun mahkema qibarmaydi bilir. 2:34 Baalilarini ota anagi akh bolish digi, bir cida acaib jaye shuyken ki, itibar biorib qaray digan busek, biz in katta mammamiz, ozi akh bolish nimeyken, nime digan manani chunmazikamiz. Gani biz ota anasigi akh bugan bala digan istilaxti bilamiz. Bizda in katta natur chuncha shundaki, akh bolish digani qachan ki, pichak suyak ki hitken nankiyen, ota chidalmastan, qiblege qarab dua qalib, min sin akh qildim. 3:04 O narsiz dua qilib durum, min sini aq qilidim, duvarsa qiyin usha bala aq bugan, o taunasiga aq bugan bala dhib istilasta istilatilib, hamma suni chulib gitgin. Likim bu narsiz tohru suni chemaz bu. Allah subhanahu wa ta'ala uziga ibadat qilisligden qiyiniga uringa qoydi bu o taunaga aq bolisligni. Aq bolisligani arabdili da uza aqqa digan kalime hata, yani uzus digani. 3:32 Ya ki, bir hayvanini suishlikni, zabakilishlikni aqqadi ataydi, shunchidam aqiqadi ilgen, yani zabihay manasda. Aqiqadi ataydi, quy suilinyali gochu. Demek, oto onegi uquq bulishlik, uququl walidayni digani, oto onadan alaqani uzubquishlik, ya ki bu mese, yaksilikni, ihsanini, uzubquishlik, ya ki umumi raqqab etkende, 3:57 bala tarafidan, farzand tarafidan oto onasiga, oto onage wajib bolay diga narsani uzu qoishlik, trikliki digam ulgen digam. Yani bu chunchabinan qaraseg agar bazibir farzandlar oto onasi ulib kitkendan ki yinam oq bolishligi mukunagi. Yani oto onane farzand ustu da trikliki bayti digam haqlari bar, va ulib kitkendan ki yin haqlari yin bar. Bazibir kishlar oto onasi ulib kitkendan bosa xuddi ki, u indi qutulgen digi, yani manashu haq minda yugdu bolay digi. 4:27 Olganday ki, yin ham farzantda otaqanayna haqqibar farzantna ustada. O, inshallah, dertimiz davamda itamiz. Demek, aqbolish diganligi, biz umumi manada agar munga tarif birsak, farzantda zimmasada otaqanayna uchun wajib boletgan hukuklarina hamas, qaysi hukuk busiyam, uzu qoysa, ushebala aqbogan digilad. Bo, otaqanayga sistemanyizdan yaxsligi titrushlik kirek. Olarga azad gitmatslig kirek. 4:57 Biz akhbulishtigani fakat otaanasi qe azarbirgin kishin chunam. Azarbirishtan tashqari alaqani uzub qoyishtigam, akhbulisht kiqra. Alaqani, barz bir kishilar bar, otaanasi minan birnichi yil geblexmagan odumdur. Birnichi yiller bub kitka, alaqa uzulub kitkan, tamaman. Ular umuma uzulub farzantadan shqayat qilishtik qozi haqiyam yogun. Bunarsa, otaanasi qe akhbulishtik, shu dunyada, shu dunyada, unu cezasi tez alnadigan masalalardan bor. 5:27 Allah S.W.T. Qur'an daya tadiki, وَقَضَى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا Allah S.W.T. buyurdi bizge, bizge vasiyat qindi ki 5:56 Asansan, Allahke ibadat qiliqlik, tawheed manasini atrafida eylendi. Tawheed haqqida kup, Allahini fazli bilan kup sohbat qillik, Allahini haqlari bu haqdanca chunchalik buldikdi uleymin. Banda tarafidan Allahke nima qiliqlik girek. Dikim bu, bizne hayatimiz bulish girek. Tawheed bizne hayatimiz bu haqda gebtigim idi inshaAllah. Allah Ta'ala etdi ki, hammege buyurdi Allah Ta'ala, Allahke ibadat qiliqlik gi. 6:25 Allah ki ibadat qiliçtikden buyurdu, va ota'anage yaksil qiliçtik. Xu Allah ki ibadat qiliçtikden qiyin, yani şunu qiyindan hiç qilini üzulmestan cay Allah Ta'ala shunge buyurgan. Bir nice orundan qiyisda, shunde qiyin. Demek bu, Allahni haqqdan qiyin turayetkan haqq, birinci haqq ota'ana bulad. Ota'anani haqqı nihayet derecede biziz immamizde katta. Hatta ki müşrik bu sahib. Hatta ota'ana müşrik, kafir bu seyir. Allah ki in katta qilingen günah shirk bu. 6:54 shirk kiltirgan busa ham, Allah Ta'ala buyurdi ki, wa sahibhuma fid duniya maarufa, duniyada ularga yaqsilik qilindigan, yadi mushrik busaya, wa inca hadaka ala an tushrika bihi ma la isalaka bihi ilmun, fa la tuti'ahuma, wa sahibhuma fid duniya maarufa, agar sizne, ilmizi itmaydigan narsak, yadi shirkka agar, majburlaydigan busa, ota ona ularga itaat qilind, chunki ta'at maarufta bulal, Allahna haqqdan, 7:25 oto onani haqqi ustun qoylim miyiz? Ollohni haqqi bilan, oto onani haqqi qib qoygan baytta, agar ollohni haqqi poymol boladigan busa, albatta ollohni haqqi qillan. Biz uzu xu uchun yaradilin yanmiz. Olloh subhanahu wa ta'ala uzini haqqini adwa qilganan qiyin ki, birinci haqq oto onani haqqididi. U xu uchun ham, oto onadan boshqani ustun qoyishlik, masalan, uylangan kishilar khotinini onasidan ustun qoyishligi, bu nohayatda... 7:55 akbulish diganim. Akbulish diganim uzu shu diganim. Mani shu manamadan qaraseyiz, hadirki camiyette kubcilik kishilar oto onasigin uzu akbul paqalligini bilib qalamiz. Allah asirasin, buni cezasi cideyim hattik Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam addilar ki, misilergi in ginaq kabiralarini kattasini eteyim mi didilar? Birincisi, Allah ki shirkiltirishli didilar. Va ikincisi, oto onalargi wa uququl ummehad onalargi akbulish didilar. 8:26 Uququl walidayn. Uququl walidayn. Uququl walidayn. Uququl walidayn. 8:56 hattaki sahabalar rasullohki rahimlariki genligiden icilari acib, laytahu sakat, yani, indi qebi mey qusaylari bulardi digan zkirgi barib qaldig diga. Yani, juda qib takaroladilar. Niman takaroladilar? Yalgan guvah berishlig. Bizi hamamiz bilamiz, yalgan guvah berishligini aqibati qanchaligi oman. Bir saliq kishilerden min uzim ishtim, bir adam maski kirib dua qilayitgenligini ishtim digi. Yigilab dua qilayabdi. 9:24 43 yil bir kishini guahligi bilan, min qamagda oturdim, diyat. Yalganligi guahligi berishligi bilan, 43 yil qamagdiyan. Ushani qargay min fakaddiyin. Lanatlay min ushani diyin. Bir adamda hayatini kudur varaydi, yalgan guahini berishligi. Lekin, yalgan guahini berishligiden kore, otam anaygi akbulishlig yaman ginax. Zinagilishten kore yaman ginax. Adam uldirishten kore yaman ginax. Lekin, biz buni wakide kur turib, bu judeyn biz uchun arzimas bir narsaga ilan qagarligi qizg. 9:55 Azir biz yasheb turgen camiyette, agar mubalaqa bulmase, Allah rahim qigan kishlar bundan mustasna, aksar kishlar oto onasiga oqbugani seyiz bolay. Aksar kishlar oto onasiga oqbugani. Kimki agar hotinini onasidan ustun korse, ushe oto onasiga oqbugani soblanay. Chunki onasinin haqqini dirmiyabdi digani. Uzini dostlarini otasidan ustun korse. Mana bu otasiga oqbugani oda misoblanay. Dimayk oqbulish digani, yane takrar etamiz ki, 10:26 faqad kina ota ona taharat qilib qiblege qarib, ey Allah, man shi olumgi min aqqildim, uzin gu ahbu aqqildim, kuk qildim digin ge shatamaz. Uzu aqqildim dimeseyim, aqmuk qalad oda. Aqbulishlik digani, yaxsiligini, yani ota ona ge qilishkirey bugan narsani uzub qoyishlik digani. Biz ota ona chalik, hic kimge bun chalik derecede Allah Ta'ala tarafidan buyuruq birilinmagimizgi. Uzige ibadat qilishlikden qiyin, qayirde takrarlasa Qur'anda, 10:57 Mənə şun dəyə qiyyəngən, və bil-vali dəyni ihsana, ota ona yingi yaxshiliq qiliq qiyyəngən. Ihsana bir də, ihsan, umumi bir buyuruq bilan qiyyəngən. Yani ihsan dəmə də, ihsan suz də, ihsan, yani yaxshiliq qiliqliq suzimiz də, yaxshiliq qiliqliqliqimiz muamilamiz də, odafimiz də, hatta ki, otasini, onasini, orqastan, qibat qiliqliq, oqbuliqliq istablanal. Qanica adamlar da ishtasiz, otanasini, orqastan? 11:23 min otamdi kellas ishlamiydi, otamdi, otamdi, tajribasi yogdib, gapirib yurdi, bi maral ushe majliste bir qancha ilim, bir iltizamdagi kishlar bolaydi ushe di ishti utiraydi. Oqbolib utirigan suzdi ishti utiraydi usheni. Munkummaz otani haqqiga bunqangi gapilaridi gapirishdi, onasini haqqiga gapirishdi. Yo ki xotini, masalben, irige, onasi haqqida gapilaridi, qibat gapilaridi gapirse, xotini gapini ishtib, utirib, utirib. 11:52 qiyin shu ishti utirishligini uzu akbulishlik bu, bir, qiyin xatininig yapiga kirib turib, onasigi aziyat itkishligi, xarkil xukhlaridan manqilishligi, kiregi bugan peyti baz, bazar halatlarida ishtas qi, onasini, otasini uydan sqarvarigan halatlari, ya ki bu mese, ota ona minay yashamimay min dib turib, uzchi Allahi da bir jagi cikib gitigan halatlarida ishtas. Nima min irkin adam bosa, mini haqqim yogmi min uzim yashashlik gadi, 12:19 qata anasini tashilab chqitqetgan bala, u qata anasini aqbogan bala deyiladi. Bani shun arsa, juzayim qatarli joy shun deyikan ki, min bu masalani uqib qorib, u zibam qoqib qetdim, torosun ayitkanda, aqbolish digani u qata ananini sen aqsan diyi shartamaz egin. Min u zin bir qoqbogan vaqiyalarinan bari, bir kishi bir qotani maqtab gapirganligini ishtikandim. Yani u qaynatasi bolaydi, qaynatasini maqtab ayitayabdi ki, 12:50 Nuhayatda qaynatam sabirladam. Balasi tarafidan shum calik azar qisayam, aqqimadi shu adam balasin. Balasi otasini zinada eblabdi. Meni xatinim minan ushlo qaldim otamdi, dib yalqandan etki. Xatinim minan otamdi, birgiye tu shaydi ushlo qaldim digat. Ushandayam otasi shu balani aqqimadi, dib eti abdi, qiyo eti abdi. As uqligay titki, ahmak, odamlari icige cikib, meni shunay disam misayin, disa otasi. 13:19 xatindini talaq qalamansi qoymasegan oto nasi. Bu mese nima qalaya? Xatinimi talaq qaygan qoymi hapsilar qodibdi. Xu xatinini haydashi uchun, yul tapishi uchun, man shigabdi gapirigam, odomdir. Uzi tohmatligin, uzi aqdibni layati otiribdi. Xatinimi de haydashi uchun, yul tapishi uchun qaldim boysdi diyabdi. Dikim, odomdir dimadib oylaydi boni? Bundan kura akmolish buladim uzi. Uzu oto ziyindi qiblegi qarab akmol digi digi ishchartimad. U shaynida biz shumay gammiz shumasanayni, haqqattanim akmab dedib oylay gamm 13:48 Akbulishlik uchun dimek, oxsan diyi ishchartamaz. Bana buna qayangi, ozor bilan uzib ola akbuq qaladi. Inna Allaha harrama alaykum uquqal ummahat. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sahihde etadlar, sahih xabarda. Allah ta'ala islamlarga, onalarga akbulishlikni haram qaldi digi. Uquqal ummahat. Niga birda onalar bilan khoslabet yabdi? Yukardaki hadiste, uququl waliden ki gandi. Ota onana, ota onaga akbulish. Birda ummahat ki liyabdi. 14:22 Bazan onalardib khoslab etken, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, bazan onalardib etkenligin sababi, etkengilarni sababi ki, kupinche onalarga zulm utkizlinadi. Otani ihtram qigan adamlar, onasini ihtram qimidi. Onaki yin zaifa ham, khos satan iri khotin yashab turgan peta, ikar iridan juda buqqasa, iri wafat itkitsa, ayol kishi judiyan mustar halatki, qiyin halatki chqolad. Muqtaj buqqolad, chunki uzi pultobol midi ona? 14:52 qiyin balasin qulidan nayib durgan bugandan qiyin muttahan buq qaladi ona xayali qi qiyin gapdi gapur urad onasi qi qiyin xuddi qi bir quchadan uslub qiygan adamdi bokqan di mamula qilnadi ona qi qiyin unu uslugi agar xatini yaxsi-yaxsi-yaxsi agar xatini onasi bilan qili shalmi qolsa xatini tarafki otu alib durub ona qe bir umur ona ulginchi azor verilad mana bu balaylar aqdan basqan arsamaz hazi biz yashab durgan camiyatda juda qobi ishtik aqidasi soqlam digan kisilarim 15:24 xatinini uhrumat qilib turub, onasini juda uhrumat qigani, bitta qara uchi ob kib turub, onasigi qarati yapdi. Bu, onasigi qaragallar bilir. Qaysin islam camiyati da ishtikansi ki, pul tulab onasigi qizmatsi ob kib ishtilatkanligini. Bu, ing bu mağur adam digani an shu adam. Asliza, hazir bizdi camiyatimizda yaxshi adam bub qaldi. Pul tulab, ota onasigi bir qara uchi ob kib turub, unga qaratkanligi. Akidasi soqlama kendi, baktan labdi u shu adamlardi. 15:52 Atan anasiga qara yaptiq, aqidat salamakin, anasiga shunca pultulab khizmatchi apkib koyyan. Bu bilan ish bitmaydi, faqad kina onu yer isharini qibirishlik, faqad khizmatini qibdurishlik digan imas bu. Mehir digan narsa bar. Atan anan farzantdi mehrige muqtadj boladi. U bilan suqbatlasi bu tershlikge muqtadj boladi. Unu sheringabige muqtadj boladi. Kim qilaladi bu ishti? Butun dunyana khizmatkarini apkib koysayizam, atan anay u parzantdi ondiga his tanzasig otmaydi bu. 16:22 Meni qizmatli qayillat qoygan taqdiqdiyam, farzantimina utirib bir peli choychishligi ge yetimaydi o. Hichkim qilalmaydi bo ishti. Sahihaynda Abu Hurayra raziyallahu anhu dan ruwayat qilinadi, etadila bir kishi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini aldigi kilib, Ey Rasulullah, men dünyada in yaxshi mamala qilis digimga in haqli kishi kim diganda Rasulullah onayn didilar. Yani in yaxsilig, meni yaxsiligimga haqdar adam, birinci kim diganda onayn. 16:53 Kiyin kim digende, kiyin yena onayn dedilir. Kiyin chitide, yena onayn dedilir. Turdin chiside, kiyin chidi digende, otayn dedilir. Yani, onaynin haqqi shunchalik derecidi, hatta otayn digisten oldin, onaynin haqqini uchumar da takrurladilir. Onayn sinin yaxshidiginge haqlig kishidi. Abu Dawud ruwayt qige hadiste, Abu Hurayr r.a. den Rasulullah s.a.v. etadilir, uch kishini do'asi icabat qilnadi qaytar limaydi. 17:24 Yani, uch kushino duaso icabat qilmadir. Wabirincisi, otahne duaso digi. Yani, otahne farzant haqige bugan duaso icabat qilmadir. Xoz, mani bu narsi, cidab chum faydali gilim. Kubchilik otahler farzantadan shqayat qilad. Farzant naqabul buganligidan shqayat qilad. Ularda, duaso birinci urinda, Allah ka dua qil shkirek. Allah ka dua qisin ki, Allah Ta'ala tawfiq besin. Chumki, otahdey uzini farzantlige qalis dua qil etkin kishini topol meyiz hayabdi. 17:54 Harqancha odam busun duaqsin, dost-dostina hakike duaqiladi. Lekin ota digaraz duaqiladi. Wallahi agar ota ona bilan balana, canini agar taraziga qoynisa, ota ona uzlar ulub busayan balasini yashashdigini qoglaydi. Bunu hamamiz bulamiz bunu. Lekin mana shundayi haqlar, shunchalik daracada bir ota ona ge, Allah rahmatini, mihirdini berib qoygan, lekin farzan tarafidan ularga qayt etken narsani korsayiz. 18:23 qayirdan qigam, bix bigana ayalini dhib, agar irtiga ulgan peytdi bu iddasi tugadimi yon mu dhib, damlalardan patvasi ula guradi, iddam qasar tugaydi, irgiti ishim gireydi. Mani shu ayal uchun, uzuni tukgan mani shu, agar hayata disa, hayatini birey digan, ota anasiga almasi oradi, ciddi qub adam shunday. Hadisa beni qatini mi budiydi, hayati mi budiydi? Ibrahim aleyhis salamdi mani, Bukhari rahimi Allah ruwayat qiga hadiste, 18:52 Ibrahim alaihissalam dua qayasini hamamizi ishtikamiz. Ibrahim alaihissalam Allahini buyurugu bilan uzlarini farzantlari Ismail indi tughulgan payitda, Hacer anamiz bilan bille, xazirki Ka'bani urniga qalibar tashakigigilir. Ushe joyda, qayasi uzun bunu, joy kisi inshallah inayitamiz. Ukshi ushirde ush kitib uldilar. Jurhum qabilasdan araplar qigan, uyerde su, zamzam su uchiggan, ushe joyda yashab qalib kitishgan, qin... 19:22 Ismail alayhissaram ulgaygan, ulgayb vaygi itkandan ki qabiladan bir ayalgan ulangan. Bukhari rahimakullakhu tushujaynir qayatqili baytadlar ki, kin Ibrahim alayhissaram uzini tashlap gitgan narsastan xabar alishchun, farzantadan xabar alishchligi uchun keldilar. Kilgan baytda Ismail alayhissaram yogidi, ishigini taqillatdilar, shundak xatini uydan cikdi, xatini tanimasti Ibrahim alayhissaram. 19:51 qarasa bir nurani muisafid kishi keptiribdi. Ha diganda, kin Ismayil qayrda diganda, Ismayil, yox, awqilishki kitgan, biz uchun rizq izlab kitgan, yashashlarin qanda, yaxshi yashashlar midib soraganda, ey yashashimiz tayini yox, hech bir narsa awqilad, agar ilinibqasi himiz, bu misi, hishtirsi yox, cuza aqr xalabdi yashihibimiz. Diganda, bu misi, Ismayil kisi, salam etkoygin, Ismayilga va etkin ki, ishigin astanhasini almashdirsin diganda. 20:22 Shubunan kit kellar qayt. Rahm alayyis-salaam shamda yasha kellar, Qalestinda. Hazir ki quddus masda. Ismayil alayyis-salaam Makkada kaaba qurulingan cayda buga. Shunda kin, Ismayil alayyis-salaam audan kelldilar ki ganda otasini hidini bilgallar ushi ki ganda gani. Burarda kishi kelldi midib soray ganda? Ha bir muhisafet kishi kelldi, sirgi salama ittidi gani. 20:51 shu kim inge sura bir nasa geplashti imi bir nasa didimi diganda, hai yashashimiz suradi, qiynchiliyida yashetkalligimizdi aittim, boshqa shi nasa dimadimi diganda, aittdi, ishiydi ostanasini almastirsindib gittidi digan. U kigan adam, min otam boladi, ishiydi ostanasisi sinsan, bol ahlingi kitur digan. Biraqiz gab, man ishi otasi bomasa, uzige yuzme yuzam etkin yuk bu gabdi. Yuzme yuz etkin, ey oglum qatini intalakka digan yuk. 21:22 xatinin uziga etibit yapdi, yana kinaya gapbina etibit yapdi. Etib qoy, xatinin talaq, xatinin talaq qisiz, kisi sin kurmayin birde, si min uglumga masmasa kensin, demadilar. Bir aqiz gapni, acik gapirishmaz, kinaya qiturib, ishigdi ostanasini almestirsindi qoydilar, buldi. Otasini, buyurugini, man ishni bacardi. Bir aqiz gapbini, ye bu xatinden min faydalam turibba, nimi emalik qildi, gapirse, togrisini gapiriganda, indi ahvalimiz aqirligi togrin qo, demadilar. Bir aqiz gapbini, 21:53 talabir orgin. Yana vaqtlar utib, Ibrahim a.s. yana qildilar. Yana qiganda, Allahin qadara bilan, Ismail a.s. yana yogidi. Bosqa bir ayolga yulangan bugallar, Ismail qani diganda, aw qolishki kitgan, aw qolishki kitgan, ki, kusurlam, hayatlarin suradi, hayatimiz ciddiyami, inshaAllah, ki, hamdolusun, yaksiyasi yapmiz. Nimey yapsilar diganda, yiyanimiz, gu shiyimiz, su uchamiz diganda. Rasulullah s.a.v. etgallar ki, ushe peytta, ularida bogda yogidi. 22:23 Buğday yoxdu nda. Rasullaha dua qildilar ki, Allah Ta'ala silarini guj laringe, sularinge baraka besindir. Dua qildilar, Ibrahim alaihi s-salam ushindi. Agar buğday buganda, buğdaygan dua qilardilar. Shun cinam, man shunu cinam, shun Makka diyaradan basqa yirlarda guj bilan su yib yashise boleyken, basqa yirde yashib omey. Shunya dua qilinyan, su bilan gujiga. Wallaha alam, shun cin bu se kirek, hazir gece, shun ikelasi cideyam, yirde molkolligini hamme korayim. 22:51 Bozqa yirda giymagan gochlarina, u shirga borgin kishlari yidi. Bu, Allahni baraka birganligi dan bu. Kin, Ibrahim alaihi salam aligi hayatini yaksirigira etkendan kin, Ismail kisda mindan salam etkin, va etkoygin ki, ishigini ostanasini mahkem qisrini digendir. Kin, yana Ismail alaihi salam kildilar, kigendan ki, sizgi ama taskigarligini, kim kildi digendan, bir muhsafid kishi kildi, shunaqa shunaqa geblar boldi digendar, u kishi kiligan, oda meni otan boladi, 23:22 ishid-i astanas-i sin-sin-sin-na razi bubti atamdiyin. Yani, min aytimaqsh buganim ki, mani shu jayda Ibrahim aleyhis-salam ge, bir aqiz geplariga ugulli ataga itaat-i manishini bulan. Bir aqiz geb, u hali u acigdan-acig gebarilga namaz, uziga etka namaz, xatini arqali hitibarigan kinaya geb, uz-i manishini arsta uz-i itiyabdi. Biz, mani shu kishini millatiga irgashlikka biyurulingen ummatmiz. Millata abikum Ibrahim, 23:53 huwa sammaykumul muslimin. Hu sizlardi musulmandir isimladi Ibrahim . Ya ki huwa Allah ta'ala sizlardi musulmandir isimladi, sizlarni bu din otalarin Ibrahim ni millati bu. Allah ta'ala man ishin ikhtiyar qilli. Wa shu kishige irgaçlikke biz buyurulindik. Otani hurmat qilişlik man ishin ne bolan? Bu otani hurmat qilişlikde haqiqi bir kamil halatini Ismail ibrahim halatde kursayiz bolan. 24:24 Qiyin vaqtlar utkenden qiyin, Ibrahim a.s. yana qiygenlar. Qiygen da Ismail a.s. nda uylarda bugal. Zamzamna aldadaki bir daraq tagi da, kemanni uchunu yunit durgan halatda qiygen. Qorishgan xudda ota farzantiga qiladigan mamilan qigallar. Bu qishan farzant ota ziga qiladigan mamilan qigal. Meni tashab kitudiz dima qen, bir vaqtlar dima qen. 24:52 Bu halatlar, cilayem, biz için cide katta biradlar bu. Yaş digimde menisiz katta qiyaniz yok, tashab kit qiyaniziz, uzum katta buldum men. Digan qiablar di, ishtamiz mi hadir? Otam qaramaygan menge digil. Otam menge ishtarisa vermaygan digil. Bu naqi qiablar yok. Ibrahim aleyhis salam etdilar ki, ey oglum, Allah menge mene shiirdan bir uy kurushka buyurdu mene, tipali gitan diganlar. Xung menge yordan bire sanma diganda, albette yordan bire mene diganda. Ikelasi birgala shib uy kurdilar, 25:21 Uyun-u qurush bayatlarda, ey Allahım, bizden uzink qabul qigan digan duana ittilar. Bu, Bukhari rahumallahu huwayat qigan hadista. Ayni shu ayat-taki mana. Wa iz yarfa'u Ibrahimul qawa'ida minal bayti wa Ismailu, Rabbana taqabbal minna innaka anta as-samiya ul-alim. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam atkan ikanlar, uch kishidan, Allah ta'ala farsaniyam na'faniyam qabul qimayt diganlar. Salasatun la yaqbalu Allahu minhum sorfan wala adla. 25:49 Sorfan bu ulamalar tabsirde farz, atla, nafil. Yani unu hiç qesi amal qabul bumedi digan. Na farzi u nafil amal qabul bumedi. U shelerden bire ota anasiga aq bugan kishi dibet gelder. Demek ota anasiga aq bugan kishini amal qisi amal qabul bumedi digi. Bu xatarli mi? Xatarli masi bu. Uzu biz in xatarli cayi aqbul isdi man alsin chunganimizdan kin kin korf qolamiz. 26:20 Həməmiz ijtikəmiz akbuliçlik digənlərse yamalligini. Likim min u adam, u sifat minde yuqtib, kupçilik haldani qalgin. Bukhari rahimahullah Asma radiyallahu anhu halan ruwayat qilaydi. Asma binti Abibakir. Xu ayetahdi Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam gayt qellar. Ey Rasulullah, min onam qildi kafir xolatda, min izlab qib digan orqaminan. Qar qoygin bugan. 26:50 Nimaqla yashirunga diganda, onanga yashirik qidi digar. Yani kafir busayam yashirik qidi digar. Aina shumana ayatta aciqa itilingan. Wa in jahadaka ala an tu shirika bi ma laysa laka bihi ilmun fa la tuti'huma wa sahibuhuma fid duniya ma'rufa. Agar shirkka sini undashsa, shirk, günah, mahsiyat ishka chakarsa, jawab birma digar. Likin duniyada ularga yashirik qidi digar. 27:16 Shirkli qiyan maz, shirkke chakirgan bu sayo shunge hali yaxshilik qiriyab. Shirkke macburligan chakirishan maz, jahadayka digani bu jude undash. Arab tilda jahadayka digani, undash unga qatliq targib qilish digani. Shunday targib qiligan halatdeyam, u shange yaxshilik qilishlik gebiro. Leki unga itaatqima digan. Itaatqimaslik bilan yaxshilik qilishlikni urtasda farkni bilvalishimiz kiri. Oto anaynge itaatqima digani, boli ulartashlab kirtigani maz bu. 27:46 Khubchilik iltizamgi kirgan kishilardan ishtiqolamiz. Oto anam bitayin adam diidi. Oto anam, unaqa, oto anam, unaqa, otam alkesh digan geblardi ishtiqolamiz. Khub alkeshtir. Likin u gapdi gapirmasi qiraydi usun otasi aqidi. Otam chummeydi dini, chummeydi disin. Hali ular iltizamgi kirgan yog disin. Ur odob bilan, akhlaq bilan gapirish girik. Ayollardan ishtiqolasiz. Di vali kiigan, nikoh qit. 28:17 çıxış qerek, vali qerek, otoanin qerd etse, otoanin kafir didi, birdan ati çasi qetat. Asli surishtirsiz, u kafirdib uylaygan bolaydi uz aslidi. Yani, ahli qibli boylgen kislerdi, birdaniga ati çasi qe kafirdib. Uzica bir kafirdib uylayb, min ishni yoman geplar, bilan geplar. Qasi otoaniga azor berisdik, bu, aqbolisdikdan bolaydi. Shunu bir, yaxsila bir mulaxaza qivarisdikimiz qerey harbirimiz. Otoaniga yaxsili qilisdik, uylgandan kiyn ham, 28:50 Ota onana haqqiga dua qilişlik var. Anas raziyallahu anhu ruwayat qigan hadiste, Rasulla sallallahu alaihi wa sallam, onalarini haqqiga istighfar suraxlikke Allah ta'ala izin suradi, Allah izin birmadi. Kin qabirlarini ziyarat qilişlikke izin sura gandilar, qabirlarini ziyarat qilişlikke Allah izin birdi. Rasulla barib onalarini qabirlarini ziyarat qildilar, vayyigladilar. 29:20 Kup yiqlagan ikallar ushida sahabalar Rasulullahni yiqlaganik yiqlagan. Yani kafir halatda ulib gitgan analarini yaxsiliq qilishlik uchun, agar munkum buganda istighfar surashlik istighfar surardilar. Lekin qabrini barib ziyarat qilishlikke izin surardilar. Qaysi bir otasi onasi ulib gitgan kisilar qabrini barib, otanasin qabrini ziyarat qilishlik isini giladi. Mana bunartiyam otanage ulgandan kiinki vazifalardi uzib qoishlik ulad. 29:51 Ularada haqqiqa istighfar surashlik bizdi, farzantlik wajibimiz bizdi. Ma nabiyyan biz tamandan buladigan yaksilik Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etgellar ki, iza mata ibnu adam, inqata anhu amaluhu illa an salatin. Agar odan farzandi buladigan bose, agar kishi buladigan bose, unu amali uzuladi, tughaydi. Illa ushtan arsada amali davam itadi. Sadaqatin cariyatin brinsi, yani daim sahab bar turadigan, 30:21 Sadaqa, sadaqa-i cari edimiz bunun. Wa ilmin yuntafa'u bihi, wa faydalarini turuladigan ilim, kishilarga ilim urgatgan bosa, ya ki ilim tarqalishlikga sababchi bulgan bosa, madrasa kurgan bosa, kitab chapgagan bosa, kitab yazgan bosa, vaha kaza, shu ilimga sasi qushilgan bosa, shu ilimga kim amal qisa, shunu nimesi, sadaqa-i cari edilad. Wa ilmin yuntafa'u bihi, faydalarini turuladigan ilim, 30:49 və üçüncüsü, vələdīn sālihīn yed'u lahu. Unu xaqqiga dua qiladigan sālih farzan. Mənə bu sālih farzan, əgər dua qilib tursa, ota anasini xaqq numasi amali üzulmiri. Amali daim orqastan barturadi. Hatta ota anan hayran qalarekin. Bu amallar biz qiganimiz yugudi ku, taraziga sabaplar qiligyan peytiq, haydin qildi bular. Dib suresa, sinin farzandiyini singe qigan duasi dib eterekin. 31:18 Ya ki sadaqa cariya qitturub, ota onasini haqqiga sadaqa cariya qilishlik. Birki shayt yapdi Misirde, bollariga alti milyon junay miros qaldir gitgen. Alti milyon junay miros qaldir gitgen. Meni aldimgi qipturub suri yapdi ki, shaykh, nima qiley ota shunchali bizige miros qaldir gitdi otamiz? Diganda bir sadaqa cariya qigin, otayin haqqida bir yaksiliklar qigin. 31:46 xabubdi meni bir safarim borshu, safargi borkilay, sadaqa jariya qilay mandib kit didiyidi. Safargi borkilishki, qriti min junay pul saklib kin didiyidi. Qriti min ya safar qit kilim, min maqayirgi borkan. Kin, kin, min, kin, bir sadaqa jariya qilay likdi, nich pul ma qilay kandisam didiyidi, bir narsana, bir ishti qilib qoydi, tur yuzigirba, uch junay kit didiyidi. Uisha sadaqa jariya qigan ota sunnich. Mayli indib, sunayim qit tiko, bu, ich, bu, bu maganda, bir qit qoyladiga, narsab qo qagaldiga na itmaksugan. 32:17 Bu sadaqa cariya digandibir, kattaraq narsa, kupraq amali sabtiga digandib, indib farzantlariga shuncha narsani tarqib gitgan, ata ana, ballarim bosin, ballarim baisin, shular bir yaxshi yashasin, dib shuncha narsa qaldrib gitgan. Usha adam uzu uchun qisa bularidi uzu aslida. Aslida uzu uchun qilishkira qidi, ahiratki utkizi qoygandaydi, bu uzu uchun boraridi. Likib farzantlari shuncha narsa ota sidar qoygandan kin, inni hal ceza uli ihsani illal ihsan. 32:47 yaxsilikine cezasi yaxsilik imazmı? Muqafattı, yaxsilik bugandanki unu yaxsilik bilen muqafatlaş girik. Ota ona da shunca farzan, agar shunca mol miroske qoladigan bulsa, bir ularga anca munca yaxsilikler qisa buladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga ota ona ulgandanki yin ham yaxsilik qilna demedib suralin ganda, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam eddilar ki, ularna haqqiga dua qilishlik, istighfar surashlik, va ularna 33:15 zimmasida bulgen narsalarini ahdlarini bacarishlik. Yani vasiyat qilib gitgen busa, vasiyatlarini bacarishlik. Agar bir vacibdan bir narsalarda qilish kirey busa, qarzlari qoygan busa, amingenima otamni qarzi u, otamni na olasan unu, deyidigan farzantlar kancha, usha otasini qarzi bub qaldimi, otasini qarzini tulashligi, bu farzantni otage beredigan haqlari bu. Vayana, 33:44 Otasini dostlarini ikram qilishlik biyam farizantlik burchi. Otasini dostlarini bilen dostlik, qilishlik, ulargaya bir yaksilik ziyarat qilib turishlik, yaksilikden boladi. Va yana otasini qarindashlariden alaqani uzmaslik. Silatur rahim didi bunu. Mani bu nartalar, otasini ulib kitkenden kin, ham ulargaya farizant tarafiden yaksilik barib turishligi bir dalim. 34:12 ibn Umar, radhiyallahu anhumar, rawadqiga hadista Rasulullah, sallallahu alayhi wa sallam, ayatadlar, albirru la yabla, wad zambu la yunsa, wad dayyanu la yamut, fa kun kama qi'ita, fa kama tadinutu da. Yaxshilik hich qichan bu iskirib yuqalib kitmaydi. Yaxshilik qilin bu yuqalib kitmaydi. Albatta sizicun, shu dunya dayam, ohrat dayam, bun yaxshiligini kuras. Wa gunah unutulimmaydi. 34:41 illa Allah Ta'ala onu maghfirat qilib qichirsay bolaydi, Allah qichirishligi uchun tawba qilish girey, tawbani shardilari bilan birgaydi. Va yana dayyan, Allah Ta'ala hic qacan, sab kitab qilib uchizat, hic qacan uylmaydi. Qad dayyanu la yamud. Fakun kemashi, qanday busay bu, qanday yolchutsay singe sunay yolchutsilay. Fakama tadinu tudan. Bu, manay shunarsa, aynan otaqanage bulgan, 35:11 qarimanat tizda shu dunyada qaychligini ociq atilin ganligi. Iktan arsa bar, rassula s.a.v. etkelilar, unu uqubati shu dunyada, ohratdan oldin shu dunyada cezasi korilal. Birincisi zulum, bagi ikkincisi otogana ge oqbulishligi. Qanday ceza bulsa, shundi korilal. Arablardan mittasi oqlin otasini tuyaga mindirib turib, qoylga ociq kitganigil. 35:39 Alib kitib, kitib, kitib, anca yurgan nankin ki otasi, oglum, xaydi qab kitib sin min diganda, sizdan sqilib kitib, tuğursin etsim, uldirgan qab kitib bin diganda. Otasim ozu bilgan, tuyaga mindirib, anca yurgan nankin bilgan. Bir nasa qil etse, kuchi etmeydi balasiga. Sizda acciq, ciciq, geplariz, min janim getik kitdi diganda. Sqilib kitib, undan kura masyujayda uldiraman, qutulaman diganda, oglum, uldir etkin busan, yoh, anu, tash tal diga bar guldir diganda. Nima qad diganda, chunki min otamda usherda uldirudum diganda. 36:10 xuddu uşa aytilingen narsa, mana bu duniyoda uzu cazas qet gani. Bur bugan vaqiyalardan bari, bir kishi ayti beri abdi ki, onasi, yani bir uglu, bir qizi baraygan, bolasi tughul gandanki, bir dichay otisli gebilan, uzu eri duniyodan otikan. Farzantlarim uxs qomasin, qinal qomasin, dib turmish qem cikmagan, bollarini uzu qetta qiga, ham ota bugan, ham ona bugan. 36:42 Kin qizini basqa bir shaharga turmishka veri vargan, uglini bir mahallada, bir uzetani digan, bir yaxshi ayolga uylantirgan bin. Judayam odapliq hurmat qiladigan yaxshi ayolga, bir yaxshi yashib turdu, 5 yili yashigandan ki, xatini talaqqil dogu. Bir ugl, bir qizlik bugandan ki, xatini talaqqil. Negi talaqqil ebsen disa, bu talim oma gana kani, bir gumra xisnansan bilmeydi, shummey disnansak edi, 5 yildan ki, xatini talaqq vargan. Kin basqa bir muallima ayolga uylanda didi. 37:12 u muallima saqaf aleyk uxigan ayol eken, u ishleydi. Keyen u keldi, men ularga khizmatcub bu muallima bub kelad, men uyda khizmat qilay mandi. Uyda aleyk ayol, vaxt utdi, vaxt utdi aleyki iridan qoygan, ikide bolanayam ketta qilay eppan, uyda khizmat qilaydi, oqot qilaydi, keliy vadi. Keyen kullar utib, meni khizmatim kelinimgi oqime qaldi, diyim. Buni qigan, qibshirgan oqotlarini min yigim qime qaldi, edib eytari. Oqar kimta khizmatcub qildi, khizmatcub qildi, qib qigandan ki, men uyda, 37:43 xammaga aqir ushadiga mehman yayland qaldim digi. U khizmatcini pulunu kilin tolarekin. Men uzim tolayiman pulun izdir, khizmatci olib gigi. Kin azraq vaqitdanki khizmatci u yidi tashqarsida bir kushimchi ali qara u ulxanagi uxshigan u yida yasharekin, ur nini almastiribdi onasi bilan khizmatcini u yini. Khizmatci bizige ki chasiyem kereyib ufqalayabdi, chunki tashqariga chqib chakrib gelishlik, yuzi naqilayib olayabdi zib turib, ichgari qanasini almastiribdi. 38:11 U shenge uglayim qarabdiri urgayndi, amma ishti kilim bacarayabdi. Ilazi yug mayli uglim tinchi yashayasini dhib, bu kishi tashqariga chiktim digidi. Kinin kullardan burki alay qizini mihim bir ziyaratikigani, boska shahariga kitkin, iki gun kitkin. Iki gundan kin qaytikisi, narsalarim hamasi tuyulingan, tashqariga apchik boyulingan digidi. Sandiq, bitti sandiqchay boraygan, usha sandiqqa narsalar salingan, tushaylarim tuyub, tashqariga apchik boyulingan, ishqifluq digidi, uyunik. 38:42 kiyin ee shi taqillatgin chikmashmay, kiyin biyada uglin uyun taqillatsa, kiyinlin chqitdi. Ha, desa, indi uzur, masinaqa bub qaldi, bu uyu bizgi kirey bub qaldi, narsalar da quyishlikke, oha da quyindi qana yox bizgi uylab qarisek, quyindi qana kirey. Allah di yiri kiyin bosa, varib, basqa yerdan bir coytoq bolas, uzurga dibayt yapdi, deyiz. Shubayti, uglumim orqasta utirib kib, gapini ishtib utirib, deyiz. Nima di ishgen bilmaydi, dardini kim getishligen bilmaydi bu. 39:09 Akhiri bir kecalsi soq. Hic masay shu bugun kecqorun shu uyde tunay, ettegi bir basqa bir lazin qilarman dhib. Soraysa, ugli nimi otirganimish, keliini kirgizmab tun. Agar bugun kirsay, shumunan chikhmaydi digandi. Akhiri yeqilab yalab chikhbettim, bir bar koshini uyun taqilatgan. Kecalsi koshini achgan, iltimas qilardi uylarin da shirida tunab turayi. Dib koshida iltimas qigan agan, koshini mayladgan. Negi bunday boli abdi koshiniyam hayran? 39:38 Qushni aldiyam, uy elmaydi hali qiballar, shun caliq daraji qechi barq balinyan. Kiyin, qizi qechi ilvan qitdi. Qizim, ma shuna qayngi ahval boldi, uglum min qiqarvardi. U shanlayim, uglum qiqarvardi dhimaydi, kilinim qiqarvardi digi. Aslida uzu uglum qiqarvardi gani bu. Kilinim min qiqarvardi, siqdirmadi, sini uy nye barbi yashab turisam digan didim, min aqirliglarimda sin qidamasin, baska adam qidolmaydi. Qarib qoygan ayal uzi. Shunda qizaya titki, uzi ik gün turib gitganizgi, min 20-20 qalidim. 40:10 tenchi yashatgan qoy asmi yogmi bizde. Dib telfon u shir qoydi dili, u shirde. Yen qizdanim umutuzulgan nakin, ki yin aligi qushni boli digan wakiyani bilib, shirde truri, man shir bizde uy, sizde uy yust. Dib hamay sharaytlari qiberdi, biz sizde ahliz volamizdib. U shir jodi yashab qaldim, ki yin mahalada bir bayrak qishi ishtib, alaqo da uzgi bir uy qiberdi duni. Hamay sharaytlarim di qiberdi, u shirgi chqib yashab bandidi, bitun mahala keb min ziyorat qiladi, likin balim kim eddi. 40:40 Yani kisa yana bahara mandib qab, yugi kita mandib qalishtan qor qadimi. Kullar utti, kullar utti, kiyin kasal bo qab, dukturga chib qaldim. Dukturga ama kela di balam kemi edi. Ana ushi ayal ham balasana haqqida bur yaman dua qamagi. Yani atana agar, yukar da etkani mizdi, agar hayatini almasish kirik bose, balasiga almasihada hayatini. Likin bala tarafi dan, budak angi mamilani qaytishligini, biz wakidi has kusayt kuturgan narsim. 41:12 U sha bala oqmaz mi indi, ona siga oqmaz mi shu? Ona, ona hakige yoman dua qimi abdi? U shartamaz sun, yoman dua qali shliksin, oq san dihi shartamaz. Uzu oqbu buldo u. Biz yukarda etgen hadislarga hamaziga tshuadishu. Uququl ummahat, uququl walidayn, oto ona ge oqbulishlik digana. Allahum musta'an yani. Hadirgi kunda man shu min-i asintirga nerda shuki? 41:42 Xadir aqidasi soqlamaykan di bazibir kishlar maqtaniladi. Man shib biz yasab turgan muhiddaki xalqni, aqidasi soqlam adamlari onasiga qaramaydi. U shalardi maqtab qizlarini beriylar, xotini gaxish qaraykan, xotini kub zulum qimaykan, qizlarini beriylar digan adamlar, ota onasiga oqbiga adamlar. Aqidasi soqlamaykan digiladi u shalari. Niga bizdi kuzimiz kurbu qaldi, hichbir sawal berilimaydi ki, ota onasiga zulum qilib, onasini... 42:13 qarayalar uyuda yashat qoygan, qadam qatinin hurmatlasa bu yaksa odam ika qatini qarayabdiyikanda, maqtab unga qizimizdi birgi miskiliyabdi mo shingi? O, aq qo o. Waladil aq diliyadi onu. Qandi aq bugan, onasiga aq bugan kishiga qizdi birad? Onasiga, otansiga yaksali qimagan, qadam qatini qasali qiladimi? Qatini safar qildirayikan, oqa digani obchikarayikan, uqilayikan, buqilayikan digan narsalar. Biz shunchalik dereceze dunyana... 42:43 qulu bub kuzimiz kur bub qaldi ki, anasiga oq bugan adamni yaxshi mani bulardin qora bu yaxshi qiziqin imasunga birsiqin boladdi digan daraxiga qibar qaldi. Yani, bunar sa judeyam, azirki camiyatta uliyab qaraysay, bizda hamamiz manishtamandan qormi qabbit sunu. Bittazi uzina anasini alibarit durub, dingi sahilige yuriyisizibir eylantirik geleyin anadim, dingi sahilige avarit, judey uzaqcoyga avarit durub, adashtir kit. Qoli gebti xat bir qoyga, anasi uxishdiyam ilmasa qen. 43:16 xatiga yadilganaygan ki, iltimas, manis yu xatda uxigan adamiga iltimas, shu ona qanini qikseli qaryaylar yu yabar qoyin biyazilganaygi. Onasdan qutulus yuchun manis yu yultitgan. Yani bu, wakida bulay digan, ziyashab turgan camiyattaki bulay digan bir hkayalar bulay. Bir qisselar mas utbitgan narsadayki. Hatta shu derece gece bardik ki, masalan qar diyarlardaki maktablarda uqtilin edigan narsalar, 43:46 oto onayga akbulishlik urgatilinad. Xostatan bollarga oto onayini sinin ustinday haqqin yoxdib urgatilinad. Agar oto onayin bin nasa dilsa, man ishi rakamga telifan qigin digilad. Ushi rakamga telifan qigin, tamam, otayin obar qamaymiz, onayin qamaymizdi bollan xursan qilinad. U bollan shunga urgatilin gandankin, harqandi vaqtda tayyortur adi, oto onay tarafidan bir unga bir nima utishligini. Bir narsadan sitam utisa, 44:16 bir nesige mazbur lese, ya namaz uqidi warsa, ya bir ilim uqidi lese, ya bunu qima gindi lese, tama u shingi telfon qivarib durub, ota anasini qamatishki tayyar balli. Hic bu mese, odapli lese, otam sakafalik, oda mas digin nesilerde orqasitin gapir yurganigin ishtas. Uzi uylib kuring, un yil bole il taleptin, nixsiz, basa yit saatmi, sakit saatmi, maytabda uqsada, har kunu, sin ota anayindi, sin ustingde haqqin yox, sin hur irkin adam sandib, ur gatilinsa. 44:45 Bu bala nima qena qe bala u qette bolan? Bu aynan uxe uququl valideyn otoanayga oqbulishlik bilan tarbiyalanma yaptin bu bala uxendi. Unan tashqari bu kinalar, musalzallar, tili siriyallar yanimde etkinimizde. Shularnin aynan imasi uzu olibar etkin coyi camiyette buzush. Shu camiyette in uq atilna digan nishan iriq atilni urtasini buzush va ota balani ona balani urtasini buzush. 45:16 Mani shunga qaratilingan. Kinolarda hammalarsa shunga qaratilingan. Anasini qarayalar uyu qabartashlaygan, otasdan qoz qichgan, uydan kitibqagan, qigan, man shunga qayginarsadar. Qutdushuni korvagandan kin kinani ushe kinaday kinarsa, wakidi busi ushe kinadayki qahramandi qigan ishin tutadibli qahramani. Mani bunarsaga biz kuzimizde atishimiz geleygan azirgunda. Bu, uzimiz uchun faydalik hamamiz uchun. Aqis halda, bu, nahayat dereceda katta bir gunah bu. 45:47 Hatta ki, cennetten mahrum boladigan günah bu. Nabi sallallahu alaihi wa sallamdan, Abu Bakr'a radhiyallahu anhu ruwayatgikan hadiste, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam haddilar ki, Kullu zunubi yuakhirullahu minha ma sha'a ila yawmil qiyamat. Harqanda günahını Allah Ta'ala qiyamat günü gece keciktirishligi mümkün, illa ikten asani keciktiribidi. Yani zulüm bilen, ota ona ge akbulishligi. Ota ona ge akbulishligi ve zulümlü akbati, 46:19 shu duniyada, ahirattan aldan, shu duniyada, azir etkin misallarimiz, bu, bir misal bu. Bu, harbir adam bungan misal keltirishliyi. Munkun, fa kama tadinu tudan, kun kama shiit. Xoqligan indi bu, qanday gul tutsay, shunay gul tutsilasin. Sen oto ninge qanday mamilakigin, singan farzantlarin khud shunay mamilakilad. Shu duniyana uzi de. Ahiratta bul etkin ceza, indi Allah bilatdima bulishligi. Bizi azir kunda camiyatimizde buzulub kechishligi, mani shu narsadan baslaniyabdi. 46:48 Uzu asli birinci, Allah bilan bandi urtasdaki haqlarla biz Allahni haqqini toruq bilganimiz yox uzu. Agar Allahni haqqini toluq adaqsak, Allah da ola haqlarini etkenden kiyn ki, birinci haqq ota onagi yaxsili qilisdigi haqqi bulan. Duniyodagi bu cazalaridan bazı birilarini min etbirimax siman, birinciden u adamni rizqida baraka xeyri kutarilan. 47:16 atanasiga aq bugan kishini rizqidan baraka xayrkotarilad, vaqtadan baraka xayrkotarilad. Chunki in yaxshilikni kattasa, atanagi qilingi yaxshilik, shunu qilmaydi, adam vaqtimi yog dupdurub atanasin ziyarat qimaydi, vaqtimi yog dupdurub atanasig yaxshilik qimaydi, ya ki pulimki tibqamasin dupdurub atanasig yaxshilik qimaydi. Oyaqiga bitti, oyaq kiim, al birishlikke, ichi achiydi atanasiga. Buna mukabili da atasi, anasi bunge canini birishke tayar, 47:44 unu xaqqiga dua qiladi, yaxsili bilan dua qiladi, haligi soxilga bolasi adajdirib kitkin kamprdi, uqib durib, odamlar, seni uglin ablak odam ekan, uglin qildimi shu ushti disa, ha, uglim yaxsi odam, yoman dua qimaylar, uglim yaxsi odam dedik kani kamprdi. Ikinchidan bu odamni umruge, ajalida baraka kutarilad. Chunki Rasulullah sallallahu alaihi wasallam etkallar, kim agar umrumda baraka busun disa, rizqinda baraka busun disa, 48:15 qarindashiga yaxshir siley rahim qisindigad faliyasil rahimahu siley rahim qilish digdi in birinchi haqdor adami otoanasi bulad onam chunki kishiga in yakin kishi shu otoana bulad uchunchidan unga jumakuni kichasida shamba kun, peyshami kunki har hapte kutariladigand salih amallari kutarilim edibani otoanasi ge oq bugan kishini va unan amallariga jannat isigilari ochilim edibani 48:46 Allah Ta'ala unga qazab qiladi. Wa unu ahliyam, unu qoçtilariyam unga qazab qiladi. Hatta ki unu raziliygini olaman dib turub onasini haydab chqarigan xotini, usha adamni bertin gelmaydi kireyib usi. Usha adam ulgan peytti, unnankin, azraq utkannankin, qanchasini kordik. Hali iddatsi tugam astan turub, damilla qaca mi irgati isan bolaydi dib sorub yorgallar qanca. Mayla indi, usha harayi haqqa unu. Lekin, har bir nasani qadri bar, shunu bilib qoçti qoçayat etman min bar. 49:18 Uşa uchun onasini, tukan onasini qanca unga dua qigan, onasini haydib cikarib, oladigan nersasi shu buladi bunu. Ba yana in yoman akibatlardan biri, yoman ulimni khawfu bar bunday olamgi. Yani oto onasigi ok bugan kishirga, yoman ulim bulishdim ki, Allah asrasin, ulimidan oldan fitnayani shligiyem hic gapamaz bunu. Chunki, al jaza'u min jinsil amal. Kishi uzu uchun qilishligi kirey bugan in yaxshi haqni qibadimi, uxangi yarase mamula buladi bunu. 49:50 və unu Allah və malaikelər və mumillər u adamda lanatlaydi. Du'asi icabat bumaydi, və unge ahirattaki hali cazasdan tashqari, shu duniyoda unge cazasi naqd bulib tur qaytaydi. Bunu yukarda yutkan hadisimizdi. Və yana unu bollari, nivarilardan qigan ishlari qaytaydi. Yani, bollari, nivarilari mu shani qurginnagi xut, shundi mamula qilaydi. Sheykh Arifi etibirgen bir vaqiyani min istim, 50:21 Shuk shaya teptilerde, bir nimasin, bir ugli otasini, huddu bu ayki yukarda etkenimizde imamali qilib durub, otasiga etkeniken, xatini ge peyikirib biyom albette, bir uyde yashagiz kimek ogan otasiminin. Otasiga etib, tiki otas shu tashkardaki uyge chixeyiz, shu tashkarda qujimcha uy var, qara ullar yashay digan uy. U shenge chixitur seyiz, judeyim qiyash yaxsi qiyadi, hawadar, masitga chixib qirishigim yaxshi, baskina bir yaxsi gina uydub. 50:51 Ota indi qara botirgan nanki uglin nima dimaqsiligini biladi. Adjun chali yaxsi bol etkin busi, uglin uzin chik qoyur, usha uga dimagan ota. Habobdi mayli, yaxsi bol etkin busi, mayli, binlar san bilmasayin sinam gapirmaysan, uglin dip chikgan indi. U bildi ki, uzu vaziyat sun takoza qolayabdi. Va kin, uglin har kunu ishtan kilishta otasin ol dey kirarayken, sohbatlasharayken, bu yaxsiroq bolan qil etkin shiyindi. Kin, kin, haptada bir kirgan, kin, kin, oyda bir kirgan, shumilan... 51:20 oqot, yudan oqot chqqip turadi, unutkan otanu, chunki ishiqi boshka, yuy boshka kurmayan koygan otasim. Otasiga bitda plasmas edishka oqot chqararayki. Xotina etaraykan ki, bir yaxshuroq sinni edishka birisi sindirb qaydi, quli qalitrib tashawaraydi. Xu edishka oqot chqaraydi. Kin kullar utuk, oto duniyodan utkan. Duniyodan utkandan ki, kin kirib, haligi uqol otasitan, qoken darsilaridi, yuylarini yigistirib maqil etkanda, bir un yashar uqoli birgi kirgan ekin, haligi edisdi. 51:51 Plasmas ilisit quli qababdi. Tashawar una oglum, ahlatki tashawar dhisa, yox, bu hali kirey boladi bizge, sizge oqad biyari maqarib qo seyizdigan ikan oglum. Yani, agar, bu, Allah Ta'ala'ni bir ilhamu bilan bugan bose kirey. Yani, khandayi bosey, shundayi bolis. Rasulullah s.a.v. deyabdilar ki, fa kama tadinu tudan, sin khandayi yolchitkin, sin yamqot shundayi yolchitunlar. Akhratda boletkin, bunu jazaları, jannatki krivchilar, jannatki kirgan payetda, 52:23 bu, agar mu'ahid kisilerden bose, cennetke kirmaydi bu adam. Hali bunu qiladigan ishi barbani. Sob kitab tabsirish girey. Va, agar cennetke kirgan diyem, Allah Ta'ala unge qaramaydi unge. Çünki hadislerde kildi ki, üç tayfa kisige Allah Ta'ala qaramaydi digi. Nabi sallallahu alayhi wa sallam ettiler, Qiyamat günüde üç tayfage Allah Ta'ala qaramaydi. Şöylerden biri, ota onasige aqbogan kisi. 52:54 ikinsisi, uzini irkeklariga uxshatib yura digan khotin kishi, va uchinsisi, dayus, yani khotinini qizganmay digan rashqisiz irkek kishilad. Baxqa bir ruwayitda etilingan ki, mannan digan, yani bergan yaxshiligini minnat qilay digan odamiga Allah Ta'ala qaramaydi. Yaxshilik qilaydi ki, minnat qilaydi. Va otov nasigi oqbugan, va uchinsisi, alkesh adam. Mudmini xamr, yani Arakka mukkastan kitkin kishi. 53:27 Abuhurar rabayat qigan hadiste Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, üç merte, birni yirge ishqalsin, dib üç merte takiradadlar. Birni yirge ishqalsin, birni yirge ishqalsin, dib üç merte takiradadlar. Shunda kimne ey Rasulullah, kimneyt yabsiz digandlar da, addilar ki, oto anasini qarri halatda tapib, cennetki kiral mey qogan qodamdi, birni yirge ishqalsin digandlar. Oto anasini qarri halatda tapish, uzbur qiyin, qiyin, yani katta nimet bu. Shunu qidam Allah sallallahu alaihi wa sallam, Quranda, 53:56 Fa imma yablughanna indakar kibara ahaduhuma awkilahuma. Agar sina alninda ota anayini ikilasiyam. Yaki vittasidi vetkin. Chunki ikilasiniyam ahaduhuma awkilahuma. Vittasi agar topsayin, yaki ikilasiniyam topsayin diganligi. Adatda ota anayini ikilasiniyam qarra halatda nas qolishdiki qiyin bulan. Ya otasi, ya anasi kubchiliydi dunyadan utgitkin bulan. Indi bari baribnam, otasi busin, anasi busin, yaki ikilasiyam trik busa agar. 54:26 shularini khizmatini qilib, shularini razi qilib, jannetki kiralmagan adamini burni yirgesh qalsin digin. Yani, xuddi ki Ramazan kilib turib, Ramazanina gunahlari maghfirat qilinmastan, chiquan adamini burni yirgesh qalsin digin lardi, oto anasini qarri halatda tapib, ularini khizmatini qilib, razi qiligini alib, jannetki kiralmagan adamini burni yirgesh qalsin digin lardi. Akbolishligdi suratlari judaqo baza etkanimizdi. Oto anani sukish, lanatlash, mana bu akbolishligdi. 55:00 Turlari dan bu. Bani shunarsani yaxshi chunishimiz kirak ki, otoanagi akbulish diganday, yana otoanani qargishini alishlig digani mas bu. Otoana adatda qarga maydi uzi. Ushochunam, biz sohbatimizda bashinda bashliganimiz, bahkamalarda, ich qesi bir shqayatda, otoanalar balasdan shqayat qigani jude kamligini korat. Aslida, wakida, in kup narsashu uzi. Likin, otoana balasdan shqayat qimaydi, chikim gaytmaydi. Fakat duaq sayim, yaxshlig bilan duaqilay. 55:31 Bo digani, bala aq bumeyabdi digani mas bo. Bala uzini vazifasini qimeyabdi digani. Diyo ki, ota ona da vaskitishlik. Umini otanmas o. Bazibir kishilar farzantini agar yashlik peytada ayali bila ajralib kitse, ballar katta bugandanki mashigabdi ishtas. Umini otanmas digi. Umini katta qimeyabdi digi. Ona bilan, meni tashlib kitgan, bizga hishtasda qimeyabdi digi. Ne, uz qilaqmini ishtikam ma mashigadigan adamlar. Ne, otamni hishqan yashlik korumayabdi digi. 56:03 otanadan yaxsilik koruslik maz, u otalisi unu duniyogi kilislikke sababci golgen kisi, Allah subhanahu wa ta'ala suna haqqin hayatta birinci urunga qoygen kisi su. Bir kisi gelib Rasulullah qey, Rasulullah, min cihatka barm aqchi men, diganda, oto anayin barm digallarda, ham oto anayin haqqida cihatka gey, yani sulariga khizmatka gey digallar. Yani bu cihatka can, farzi kifaya bugan peyttaki ola etdi. Farzi ayin buganda, oto anayini haqqi, otanini haqqi, yoyki kullar, 56:33 sayyidlarina haqqa, ayollar, irlarini haqqadib qarabotrimiz. Farzayin xolatu basqa xolatu. Farzi kifaya bugan xolatu da, in amallarini choksu bulgan, jihad buladigan bu saham, ota anasini xizmat, agar ikasir upara qibqosa, ota anagi xizmat qilishdibki biyurgallara sulhazasa. Yani bonum uchun, haqni nahayat dereceda kattali gidan bu. Bazan dostini kishilar otasdan ustun qiladi. 57:02 Dostlarimda aldida, minni sharman daqil dizdib, otasini ashirib, ashirib, sukkarlarla iskarmislar hech. Bu kishini abruysi barakanda, indi dostlarini aldida, minni yuzumda yirgi karat koy dizdib, otasini sukkar. Mani bu narsay, kukchiligda churaydi gen narsay. Yo ki bu, masay, hatanini onastan ustun kurgan kishilar. A onalaram mech aralar, balam, shu hayasi tic busundiydi da, dardani chigi utkiti ural. Lekin zarardi kim kuryabdi? Usha adamni uzi zarar kuryabdi? Bu... 57:33 o nasibi oqmuk qaldi uz digani bu. Agar shu taraftan, agar o nasibi ozor geyle digan busa, shu taraftan o nasibi ozor boyle digan busa, bunu sizlik binan odam uzun-uzun onlash gedig. Agar xotini ule digan busa, yo azevele digan busa, duniya tula xotin. Agar iriden azevele digan busa, ayollarga iriden kopi yok. Yani, Allah nasibi se, ualdin ki, iriden yaksiro irge digi shemmukun. Allah nasibi se, xotineden yaksiro xotini topishemmukun. Likin, 58:03 ona ulediga musib, unu hamamiz bulamiz, unu urniga ishkil topolmiz. Agar hishtima qamagan taqdir deyam ona izdansige, salix dua qib turad, tinimsiz balasin aqiga dua qib turad. Namazuq siyam sidaqiziga dua qiladi, bir salix siyam, agar roza tutsiyam balasiga dua qiladi, bun arsa juda qatta bir baqdtan odam aziral qoladi. Yana bir aqboli korunislari qibat qilislik, oto onan qibat qilislik. 58:34 Ya ki ota anasdan uzini kattarishlik. Bazibur uxumishlik ali malimatli adamlar bar. Otas ishtan sani bilmaydi, uziche. Otam ishtan sani bilmaydi, otam kishunmaydi. Otam gafur uradi, nimi qoyur, qobdu qoyurdiydi bazili. Hayimish indi bu uxigan ali malimatlik. Sini kim ali malimatli qaldi? Kim min che tilingdi uzin qopoydi uxdib? Dib uzigi-uzi saval birmaydi adam. Ya ki bu masa otanani yigizige sabab bolad. Agar kuziyash tukishlikke sababchi buse, 59:03 Siz səbəb bizdən ota'anayəs kuzyaçtuk yapdimi, bu, aqboliçtik yani bu. Agar bu kuzyaçtuk işligi dini yolda busi, ndanam kore zulumatun ba'do hafawqa ba'z bulan. Zulumat uçtiga zulumat bulan. Ota'anasini namaz u qumastan yigilati yurgallar bar. Ota'anasini ta'at qumastan, ota'anasini yigilati yurgallar bar, məslin. Ya ki bu məsab u shi mubah wa mustahab işlarni tar qiliçligdi, ota'anasiga ta'at qumastli. Allahu a'lam. 59:34 Allah Ta'ala hamamizki faydali ilim versin, Allah Ta'ala mene shule ghangi aqbub qalishliyiden uzu asirasin. Hamamiz uchun katta imkaniyatlar bar, kupchilikimizde otanimiz bar, kupchilikimizde hazir in katta imkaniyat biz trikimiz. Agar otanimiz ulub getken bose, ularini haqqike dua qileylik, ularini namiden sadeqa qileylik, ularini kharimdaslariminan bardikildi qileylik, ulargi salih amal qilib turib, biz tomanimizden ulargi yaksilik bardib tursin, mani bu bizdi farzadli burcimiz bulay. 60:03 Agar trik busa, razicilikini alib biz shubulan jannatki kirvalaylik. Bilaylikki bizdi jannatimizdan shular, duzakimizdan shular uzdi. Bular Allahni razicilik yemshular, Allahni ghazab yemshular. Agar oto nani raziqisa, Allah razi buladi. Oto nani ghazablantirse, Allah ghazab qiladi, wallaha alim.