Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:04 إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ تَعَالَى نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ تَعَالَى مِنْ شِرُورِ أَنفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا إِنَّهُ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُطِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضِّلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ 0:30 وَمَنْ اِهْتَدَى بِهَدِهِ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ وَسَلِّمِ اللَّهُمَّ تَسْلِيمًا كَثِيرًا 1:03 harqil fitnalar kiladi, ustu-ustudan bitda fitna gitsa, ikinci fitna kiladi, hatta ki, insani, bazi halatlarda, Allah asrasin, imani bar bugan nankiyin kafir halatka qaitar bitadi. Yani, kisi musulman bugan nankiyin kufur halatka qaiti bitishligi, bu, nahayat derecede achinarlig narsa. Uzi, Allah subhanahu wa ta'ala, imanini hamma adamlarga nasib qimadi. 1:33 Yani, shunca milyard qancha adamlarini yaratti. Likin, shu adamlarini icide kimlar musulman boldi. Qancha adamlar musulman boldi. Allah Ta'ala qalbida ikhlasini bilgen, sidqini bilgen kisilerge Allah Ta'ala uzu iman verdi. Bana shu imanini saklab Allahke yolu kislik. Bu, inkette gaye boladi. Bizne asasi gayemiz, asasi maksadimiz Allah Ta'ala ge mumun bolib yolu kislik boladi. 2:03 Va yana bu fitnalar kelib-kelib-kelib, ahiri insani imanidan kiyin kufur halatka qaytarib qetishligi, bu narsay inq achinarli halat, manashu kufur halatka qaytib qetishligini inq kattay ishigi, inq asasi narsay, musulman kishi kafirga itaat qilishligi bulay. Agar musulman kishi kafirga itaat qise, u halatda imanidan kiyin kufurga qarab qaytarib kitaydi. Allah ta'ala Qur'an da itaydi ki, 2:32 Ya ayyuhal ladhina amanu intuti'u fariqan minal ladhina kafaru yaruddukum ba'da imanikum kafirin. Ey iman kiltirganlar, Allah Ta'ala iman kiltirgan sifati filan nida qalib shakriyabdi. Ey mumimman digan kishilar, agar silar kafir kimselarga itaat qiladigan busalarin, kafirlerdan bir tayfasiga agar itaat qiladigan busalarin, silar mumim bulganlarinan kihin kafirlikki qarib kitaslar. 3:02 Ya ruddukum ba'da imanikum kafirin. Silar iman nankin, yani bu qarayn Allahna, bizga birgan katta bir nimatiki bizga bayang qoyabdi, musibatdi in katta isi kafirlarga itaat qilishi gulad. Agar da kafirlardan bir taifasiga agar itaat qiladigan bu saylar, silar na imanlari nankin kifurga qarab qaytaradi ular. Wa kayfa takfuruna wa antum tutla alaykum ayatullahi wa fikum rasuluh. 3:30 xande qilib slar kafir bulaslar, slarini islarinda Allahini ayatlari busa, wa Rasulullah gaprib durgan busa, u shande halatda xande kafir bulaslar, bu halat hic mazur tutladigan halatmaz, hidayatta bugan, nur birilingan, ilim birilingan taifa, Allah tarafidan ularga peygamberlar yubarlingan, xuluda Qurani bulgan taifa, 3:54 hic narsani bilmeydigan, Allah Ta'ala ularni najasdib, kitabida eti qoygan, tayifega itaat qilib, imandan kiyn kufurga qaytik bitishligi, bu hic qachan bir mazur tutladigan narsa bomaydi. Agar bir shaharda kitadigan adam, shahar ahlidan bir yol sorab, toqralidi yol toq kitadi. Amma shu shaharda yashab turgan adam, chikadan kiyn bir bigana adamdan yol sorab, ushanadan kiyn yoladan adash kitsa, u adam mazur bomaydi. 4:24 Musulman kishi agar imanli bugenden kiyin, unga shun calig nur birilingenden kiyin, u agar yuludan alashib kichligi, unga hic khachan uzurlig halat bomaydi. Shunu chiram Allah ta'ala birde suraq manasdaki inkar bilan etyabdiki, yoki inkar manasdaki suraq bilan, wa kayfa takfuruna, wa antum tutla alaykum ayatullahi wa fikum rasuluh, iclarinda rasulullah bubdurub, 4:51 sizlarga Allahna ayatlari uqilib turib qandi qilib kafir bulasilarisilar? Kafir bulishligini sababi kafir kimselarga itaat qilishligi buladi. Likin Allah Ta'ala buni davasini umumi va tafsili halatda bayan qolib birdi. Asasan katta katta ishlar shunaqa tertibde buladi uzu. Yani umumi qaydasina itadi Allah Ta'ala va undan kiin tafsiratina itib birgin. Bunu biz musulman bulib imanli buganligimizdan kiin 5:21 kufur halatka murtad bolub qayt masligimizda birinchi in asasi asasi bu Allah Ta'ala manay shu ayatda davamada bayangaliyabdi ki Wa man ya'tasim billahi faqaduhu diya ila siratim mustaqim. Kim agar Allahni mahkem tutsa, u tuğri yulga hidayatlanaydi. Demek in katta asas bu Allah Ta'ala ge qattig ishanch, Allah Ta'ala ge qattig tayanishligimiz, Allah ge suyanishligimiz. Bizde Allahdan baska hiçkimimiz yok. 5:49 Allah Ta'ala bizdi yaraddi. Allah ki hamdlar busin, mene shunca adamlar icide, milyonlagan, milyardlagan adamlar icide iman birdi. Bizdi Allah Ta'ala ki gumanimiz, albette Allah Ta'ala bizni yaxshi halatda uzi saklaydi inshallah. Bizdi mummamiz, yibichligimizdi kemli gidemez, ya ki kiishligdi kemli gidemez. Bunarza hiç qachan mumin kishini xayolida bu mesliyi girik. 6:17 Bu kafir bugan kimselarini cuncasi imanli adamlarini iqtisadi tamandan qina koysay agar ular imanladan qitbit adidib, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam wa uqshige irgashgan kisilarini wa uqshigini tarafini ogan kafirlarini ham ular Abu Talibni bir darasida ularini iqtisadi bir muhasariga alib qamal qigallar. Bir qanchi vaqt davam itti, hatta bu qamalda judiqatli qinciliklar boldi. 6:43 dərəxlərini, bərqlərini yeyishlikke muqtaj bolidi, liki musulmallarindan hicbiri u shahalatdan murtad bolib arqangi qaytgan imiz. Yani kafir və munafiq bugan adamlarni çüncəsi, ular, manashi, u musulmallarindan iqtisadi inarsasini bugub qoygin, aç qoygin, qarna aç busa, singe boyin igib kiladi digan qayda. Çünki uzları u shanaqa adamlar, ular, basqa musulmallarini, həm ular, şundaydi, boylaydi, aksinca mumun kishi bunday bomaydi. 7:11 chunki mumun kishi anq biladi ki, Osmanlar vayirinin mulki hamasi Allahniki ikanligini biladi. Humul ladhina yakuluna, la tunfiqoo ala man inda rasulillahi hatta yanfaddu, walillahi khazainu samawati wal ardu, walakinna almunafiqina la ya'lamoon. Ular acchadi ki, rasulillahi ka wa unu atrafida yurgan adamlarga nafaka qimaylar, ularga yaxchili qimaylar, muqtaj buqqasin tarqalib kitadi hamasidib. Likin, bilib qoyilar ki, 7:40 Osmanlar wa yirni khazinasi Allahni ki, likin munafiqlar bunar sani bilmeydi. Munafiqlar hamani uzlardaydi boylaydi. Ham manarsa iqtisadki baligdi boylaydi. Hazir biz, masalan, kupimiz iqtisad muammamasi haqqida gapiramiz, tinciliklar haqqida gapiriladi. Toğru bu, baz cihattan muamma bu korunadi. Likin asasi muammamasi bu. Asasi muammamiz, bizdi muammamiz, kafirlergi itaat qilislik boladi. Allahka mahkem suhemmaslik boladi. Wa man yahtasim billahi, 8:10 faqad hu diya ila sirati mustaqim. Kim agar Allahni mahkem tutsa, Allahga mahkem baqlansa, hu tohru yulga hidayatlanada. Mana bu umumi bizga qayda. Kim adashmay mandisa, agar mumun bolub, musulman bugan nankiyin, murtad bolub, ahirga qayt kitmay mandisa, bu adam birinci urinda Allah Ta'ala'ni mahkem tutsilik gerek. Abdu'l-Wahid ibn Ziyad, rahimahullah, hikaya qalib biradilar, bir günu biz Dingizga sefarga çıxdik, 8:39 qimamizdi xamol baxqa bir yirga ap qitti. Vardik bir oralga bar qaldik, haligi oralda bir kisi butka sanamga ibadat qipturgan halatda ucuratdik. Kin etki sin ibadat qipturgan butini hazibizda qimamizda qigallar necide yesey digan kisilar bar. Yani xaxlasin biz yese bir ishimiz munkin buni. Sin insallari yesegen narsaga ibadat qil ebsen. Diganda haligi adam soradi ki, sidlar kimga ibadat qil astilar? Bulara etsitiki biz, 9:08 Allah ke? Allah kim dib suradi? Allah bu arshi Osman da, yirde saltanati bulgen Allah ke ibadat qilamiz. Kin haliga adam suradi ki, silar bu Allah nu qandi tanidilarin? Qarayn tuğri fitratdi, etiyabdi ki, silar qandi tanidilarin? Dib suraygan da etishti ki, Allah bu bizim icimizdan bir peygambar yubarib, unga vahiy qildi. Qan uşa peygambar diganda, u peygambar bizga Allah nu yapini yitgizdi, va duniodan utgitti digan. 9:37 Burar nasi qaldirmadim uzdan kiin diganda, uzdan kiin Allahni kalamini taslab getdi. Allahni kalamini minge uqbiriylar istayin didi, shunda uzlari bilan Mus'haften ayatlarini uqidi. Ayat uqilisti basla gandan harigi kisini kuzugi asgildi. Ayatlarini uqibu gandan kiin Islamga kildi. Uzlari bilan ular bu kishini alib getisdi. Yolda getisdi, u kishige bazibir talimlardi birdi, Islam talimatlarini ur getdilar. 10:08 bir cöge barib dama botirganda, ashablari uxilasdi, bu kuxi qarab durub, Allah uxilaydi midib soradi? Allah uxilaydi midib soraganda, yon Allah uxilamaydi digan. Allah da olaga uxilas layiq bu maydi? Deyishkanda, bu masaslar, kani kangi qulsilar, hujalarin uyqaq tur saslar, dema ki uxilayab silar digan. Kin, aliga uxa musafirlar hamalari, bu kuxi yangi islamgi kirdi, bir narsa yiga bireyliy digdib durub, 10:37 mali duniyadan u bedarsa yigib u kishiga birganda, bu nima bu digan agin? Bu indi sen islamiga kirdin, yangi musulmansan, bur kemsiliyiglarini yaratasan, islatasan diganda, haligi kishi agitgan agin ki, min shunca yil manishi oralda, Allahdan baska sanamiga ibadat kildim, Allah rizqini mindan uzu koymadi. Indi uziga ibadat qigan peytimda uzu koyadimi digan? Manishi cayib, min ayit maksibu gandarsa, yani, 11:04 Allahke ibadat qigan adamni xatircan bulursan Allah ta'la hiç xachan tashab qoymaydi. Bizne mumillarini Allahke bugan ishancimiz, Allahke bugan tayancimiz man ishni bolish girik. Allah bizne rizqimizde uzu kefalatiga ogan. Bu rizqimizde chige qiradi kiya digan narsamizam, yi digan narsamizam, ola digan hawamizam, ula digan ayollar ham, kura digan farzantlarimizam, hamma hammasi bu Allah ta'lan rizqibu. 11:31 Buna Allah Ta'ala uzin izzin masiga ogan, hatta birar bir farish tani ham boyniga koymadi. Wa ma min dabbatin fil ardi illa ala Allahi rizquha. Birar bir canivar yoxki illa Allahin izzin masiga onu rizqi. Khatirjan bolin, nahnun arzuqukum wa iyahum. Silar farzantlarini uldirmaylar kama qalchigdan qorkib. Silar niyam biz rizklantiramiz digan Allah Ta'ala. Bizde ishancimiz Allah ka bugan gumanimiz kandi. Allah ka bugan ishancimiz, agar, 12:00 qatdiq busa, Allah ki qatdiq balansayk, chunki biz Allahni yashqoramiz, chunki biz Allah ki ibadat qilemendib, khazratin, mesele, mene şu majliste utirgenler, ve baska kisler Allah ki ibadat qigenligi uchun muhazir bu yurtdi, Allahni kelamine, kelam busin, Allahni hukmi hukum busin, Allah ta'ala bizgi hakim busin, nima busa, kitabullah sunnat rasul busin digenligi uchun, 12:26 Qubal etkende sarsan sargardan bu yurgandir belki, uja adamlarini karim bugan Allah qandi tasib qoyadi. Mani bu narsilerde agar biz oyli edigin busak, Allah ta'ala hic qachan uzini bandalarini qarq qoymaydi. Walay yec'alallahu lil kafirina alal mu'minina sabiila. Allah ta'ala kafirlar icun mu'minlarini ustiga hic qachan hic hic yol qoymaydi. Mu'minlar kafirlarga qarq qoymaydi. 12:55 Muamma, mumillar kafirlarga itaat qilisligi da, mana shunarsani, biz yaxshi bilisimiz kirik. Gu, bizga birinci umumi qayda, musulmanlikden ki, in kafirlikga qayt kitmasligi uchun, biz in asasen Allah ta'lani mahkem ushlasligimiz kirikin. Kin, Allah ta'la bunu tafsiratini asasen ushta qayda bilan eti verdi. Mana shu ayatda davamida, Allah ta'la itaydi ki, Ya ayyuha alladhina amanu ttaqullaha haqqatu qatih. 13:24 وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ 13:53 yaxshi uylarda yashashbaz bu joyda yigilishligimizdan baxsadimiz ham xande qilib turib biz islamimizdi imanimizdi saklip qolamiz xande qilib Allah ki mumun bu biyulqamiz tubu topken narsilar mali muliklar hamasi su duniyada qop kitadi yakin kunda hamamiz Allah ki yulqamiz mana su kunda agar ki mumun bu biyulqsa Allah ki haqli buladi ki insha Allah unni jannat kekri galsilik bunu bir qancha dalillardan Allah taula bunu wada birgen bizgi 14:21 Allahdan hakiki taqwa qiliylar. Wa Allahke musulman bugan halat tegene yuli qiylar. Insani in asasi uzi halati ushti buladi. Tugul ushlig bayti, ulish bayti, qiyamat kune triliyliy bayti. Man ishi ushti halatda insani salamat qalishligi in muhum urin. Tugul ushligimiz biziki bubutti. Alhamdulillah salamat tuguldik hamimiz. Tugul ushligde salamat buldik. Indi aldimizda ulish bilan, qiyamat kune triliyliy qaldi. 14:50 qiyamat günü trilişlik, şu dünyada ulişlikke bağlıq. Kim bir nersana üstüde ulse, uşa nersa üstüde triledi. Ibn-i Kesir rahimahullah, mene şu ayetini tefsirde etkenki, Allah subhanahu wa ta'alanı Kerim ismi bilen eytib, bu Allah-u Kerimni halati, sünneti şunu teqaza qildi ki, kim nime üstüde yeşese, uşa nersa üstüde uledi. 15:13 kim nima narsa ustuda ulsa, usha narsa ustuda triladi. Demek, qiyamat günü musulman bulub, Allah ka trilişlikimiz uçun, musulman bub ulişlikimiz girik. Musulman bub ulişlik uçun, musulman bub yaşash girik. Musulman bulub yaşashlik uçun, Allahdan haqiqi taqva qilişlik girik. Taqva uzun nima? Wa haqiqi taqva nima? Taqva budu yani, Allah ta'alanı, sawabını, Allah kursatka narsa bilan, Allahni, 15:41 Allah Ta'ala'dan qurqishlik, Allah Ta'ala'dan umutqilishlik, Allah'nin shariyati bilan. Yani, taqwa bu asli arab dili de viqaya kalimastin. Dozaqdan saklanishlik digani. Siz uciz bilan dozaqni ortasiga bir tusiqquishlik taqwa digani. Hatta bazı Hasanul Basri rahimahullah, bazı salaflar eskin aganki, bu haqiqi taqwa qiylar digan ayat mansuk bugan. Bu mansuk buganligi, fattakullaha massata'atum ayati bilan, Allah'tan kullarina qigenche taqwa qiylar. 16:12 digan qayati bilan mansukh bugan digan. Lekin Ibn Abbas va basqa sahabalardan naqillar gigan ki bu mansukh imas. Chunki iki ta ayatli cemlashlikin ilaji bar. Chunki haqiqi taqwa qolishlik bu insan qalbi bilan buladi. Insan qalbiga hich kimni saltanati utmaydi. Insan qalbiga hich kimni saltanati utmaydi. Tohru badange bazibir zoramaliklar bolishliki mumkun. Agar zorlik kise sakal koymastigiz mumkun. Zorlik kise basarim bazibir taqatlarini korun ishte yuzaki bacaralmastigiz mumkun. 16:41 Likin, qalbizge hickim xucayinlik qilalmaydi. Haqiqi taqwa bu insani qalbida bolaydi. Bu, birinci qayda bu. Allah ki, haqiqi taqwa qiliylar, wa musulman bugan halatta uliylar digan. Ikincisi, Wa'tasimu bihabli illahi jami'an wala tafarraqu. Allah ta'alani, hablini, Allahini, arqanini mahkem tutuylar. Ikincisi, Allah ta'alani, arqanini, hablu Allah. 17:08 Allahni arqani diganda birda bir hissi arqani imes albette bu. Manavi arqani. Manavi arqani. Bu, Ibn Abbas radiyallahu anhumadan etiringen ki, bu arqani bir ucu agar adamlarini qolida buse, ikkinci ucu Allahni qolida tura digan arqani. Mene şu arqani mahkem tutuylar. Bunda salafilerden cide kup tefsirik digan. Hamasinin manasi birxil. Bazlar etgen, Hablullah, Allahni arqani bu, Allahni kitabi bu. Allahni kitabi, Allahni arqani buladi. 17:38 Bazilar etkenki din, İslam dini, Allahni arqani bulad. Iko Allahni kitabi bulan, İslam dini huzu bit denerse. Hatta Ibn Masud radiyallahu anhu etkeller, Hablullah bu cemaat digan. Cemaatni mahkem tutuylar. Cemaatda turuslik, yaman kurgan narsasi bulan busiyam, cemaatda turuslik, yaxshi kurgan narsasi bulan busiyam, cemaatdan cikib getisdan yaxshi digan Ibn Masud. Yani cemaatda bub durub, qorna och bub yurusligi, 18:06 Cemaatsiz bugan halatda qarni toqbuli burusligden yaxshi. Agar cemaatda yalan hach bu burusayizam, u shay yaxshi buladi, cemaatdan tashqarida yaxshi qiyimlardi, qiyib yurganina gore. Bana bu narsa Allahni arqanini mahkem tutuylar digan. Allahni arqani yigib ki gandimizda Allahni kitabi buladi. Bu Allahni dini buladi. Demek biz fitne gevchiramasligimiz uchun, bu dunyada musulman bu biyashashligimiz uchun inkereklik narsa Allahni kitabini mahkem uslashligimiz girek. Bu ilim urganmastan bu maydi? 18:35 Allahni kitabini mahkem tutuslik uchun, Allahni kitabini urganislik girik, Allahni kitabini yuz ugirsik, unu talim omasik, nitci yiller utgitsiyem, unu uxishtiyem bilmasik, manasigi xizixmesik, Allahni kitabini qandi qilib turib biz mahkem tutamiz. Allahni kitabini halalini halal diislik, haramini haram diislik, mani shu kitabini uzimizde urtamizde, kilishma uchiliklarimizde, hamme urinda mani shu kitabini biz uzimizge dostur qilib alisligimiz, 19:02 Allahni arqanini mahkem tutuslik buladi. Mana shu shartlikime gen adam musulman bulub hayattan utusligigiye hicqani kafalati yok. Hazir Allah ta'ala musulman bulub hayattan utusligi uchun, yana takrar eteman, umumi bir qayda etdi unuma wa'atasim Allah ta'alani mahkem tutuslik. Wa man ya'atasim billahi faqad hudiya ila sirati mustaqim. Bu birincisi. Kin Allah ta'ala unu tafsiratini eti ebtiki, 19:26 Buna birincisi, haqiqi taqwa qilisligimiz kireyikin. Ikincisi, Allah Ta'alanin arqanini, yani bu dinini mahkem titusligimiz kireyik. Uchincisi, camii an digan xaydi. Yani, Allahni arqanini siler, bu kitabini cemaat bolib titu ilerdi gani. Mene bu narsa cemaatke tarqib qilisligi buru yapdi. Shariyatini maksadlerden, katta bir maksadlerden biri, butun musulmanlarini cemlaslikini shariyat xokledi, ve mene şu cemaatte hidayet barligini Allah Ta'ala bizge bayan kildi. 19:57 Cemaat bulib tutmese inson, dimek, hakiki, u she, Allah Ta'ala xoqh legan, bu hidayat hasil bu meydi. Vaman, vaman yahtasim billahi faqad hu diye ila sirat-i mustaqim, sirat-i mustaqimga hidayatlanislik. Dimek, bizi maksadimiz hidayat tapislik. Shu islam yulida tuğru yurislik. Shu islam yulida uliclikimiz. Mani şu üçün, şu üçte şartli mahkem bacarislikimiz kirek. Birincisi, hakiki taqwa qilis, ikincisi, Allahni arqanini mahkem tutislik. 20:26 üçüncüsü Allahni arqanini cemaat bolib tutuslik, cemi'a. Manashu, üçte nersi tapilisi insha Allah, kin duniyodan nima üstüde kandegi ulseyiz uluvri. Sahabalarini asasi maksadi manashu nersi bugan. Izzat, Allah da'ala dendi, mahkem bilgen ular. Ishanslari Allahka bugan. Bizi hayatimizda maksadimiz, bir nerselariga irishlik, bir neticega irishlik imez. Birdan bir maksadimiz, Allahka musulman bu biyoli qishlik boladi. 20:55 Abdurrahman ibn Awf radiyallahu anhu'nu aldiga iki xil tawam ap gelindi. Iki xil tawam ap gelindi, u kishi qarab turib, tawamga qarab yaghla gani kallar. Vahid dilargi, mini bradarim Mus'ab shahid bub getdi. Wallahi u minda yaqshidi digan. Dikin kafanlashlikki yashnirsa yuqa digan. Agar natija muhum bugandaydi, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, Rum, 21:50 wa fars fathqibumastan turub duniyadan utmagan bulardilar. Bizdi maqsadimiz naticamaz. Bizdi maqsadimiz musulman bolub bu hayattan utishlik. Yani khulasash ki, islam musulman bolub, bu hayatta musulman bugandimizdan ki, shu duniyadan musulman bolub utishligimiz uchun, biz manashi ushtan arsani mahkem tutishligimiz kirek. Allah ta'aladan haqiqi taqwa qilishlik, wa ikincisi, 22:19 Allah Ta'ala arqanini mahkem titishlik. Allahini arqani bu, khulasak, qabni khulasasi Allahini arqani bu, dima, Allahini kitabı buladi. Allahini kitabini mahkem titishimiz gerek. Bizi bu cemaatden mini vasiyatim shuki, Allahini kitabini mahkem ishliylik, bunu urganiylik, talimini urganiylik, ballarimizgi urganiylik. Wallahi bizi izzatimiz man ishinde. Agar Allah Ta'ala bizi aziz kisi, 22:49 Hic kim bizde qarkil olmaydi. Sahabalar, manajju bilan aziz buldi. Manajju bilan, ularini kiyimi, ustudagi kiyimilari, bitda kiyim bilan utbitkin. Dikin, butun duniyani, butun duniyani ghanimatlari, hamma pulu ularini oyaqin tekke alib, girib tashilandi. Ushi, Abu Talibni, shiyabi ge, Abu Talibni, daraside, musulmalarini qamal qilib, ularini oçligde qiyinab, kafirlar qiyinab durgan peytten kiyin. 23:18 Uniyildan ziyad raq waqt uchligi bilan, uniyil utmadi, uniyildan ziyad waqt utdi. Bu hijratta 8-9-ci ili bugan buse, ushannan kiyin, bana, beyansani 8-9-ci ili bugan. Kiyin hijrat qildi la Rasulullah. Hijratta 9-ci ili da Allah Ta'ala ayat nazil qildi, Ya'yuha alladhina amanu innama al-mushriku una najas. Ey iman kiltirganlar, mushriklar najas, ular masjidil haramga kirmasin digin. 23:46 Fala yaqrabul masjidil harama ba'da aamihim hadha fa inxiftum ailatan fasawfa yughdiikum allahu min fadlihi insha'a inna allaha alayhimun hakim. Ey iman kiltirgallar, mushriklar, najas, ular masjidil haramga ayağını bostmasan digan. Ni cili utdur tadan? Hiç qanca vaqt, yaqin vaqtda ularna qamal qalib ocidan uldiramazdib turgan o adamlarna masjidil haramga ayağını bostirmaylar ularna. Dedi uxanda bazibir. 24:15 imani zaif bugan kishilar, agar bu musriklar da birga kirgizmey digan busayk, bizdi iqtisatimizdi bu bulaydi. Asasi ticaratimiz shulardan bulaydi ki, diganda Allah Ta'ala ulariga jawab beribaydi hepki, agar silar kamaqalchiligdan qoxsaylar, Allah Ta'ala uzini fazli bilansilarini boyqilaydi. Bu bir qayda bu. Allah'nin shariyatini qileylik, Allah bizdi boyqilaydi. Qanday boyqilaydi uzi bulaydi? Fasufu fa yugniikum Allahu min fadlihi insha'a. 24:42 Allah Ta'ala uzu xaxlasa, silarini uzu li fazlidan, uzu bay qiladi. U sheqabdan qiyin, u sheqabdan qiyin. Yaman ahli musulman boldi. Yaman ahli ular hind bilan birgay ularini ticarati baridi. Hindistandan qiladiga mallarini Mekkega ap gelisdi. Butun baylik kupayib getdi. Tabala ahli ular musulman boldi. Ular diyi qanchili qiladiga xalqidi. Ular uzlarini diyi qanchili qilani Mekkega ap gelisdi. Qiyin cadda ahli musulman boldi. 25:09 cadda ahli, bahru-l ahmar atrafi daki qabilalar musulman buldi. Ular, Misir bilan ticaratlari yaxshiydi. Misirdi ticaratlarini olib kirdi, Allah etkani degi boyib gitti. Hazir mene bu bizdaki na toru cunca. Agar biz shariyatdikil etkin busek, biz kamaqalib qolamiz, bizne atraftan adamlar talab kitadi digenlarsa, bu, ing islami cuncanin tiz karisi bu. Allah ta'ala qitmen isra sani tiz karsini etkin, Allah ta'aladan suriyemiz ki, 25:37 həməmizdə, birligimizdə uzu Allah Ta'ala əsrəsən, və mənə şu əsrələrgə, əməl-qinişlikgə Allah Ta'ala uzu tawfiq birsən. Əgər biz Allah'ın arqanını mahkem tutadigan busayk, inşa'Allah bizdə qalib kişi bomaydi. Allah Ta'ala bizdə aziz qisa, hic qaçan xar bomaymiz. Subhanakallamu bihamdik, nashhadu wa la ilahe ilan, nastaghfiruk wa natubu ilayk.