♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersآڈیوSu başına çıxmağın ədəbləriadmin·1 view·5 months agoBu dərsdə, geniş şəkildə su başına çıxmağın ədəbləri haqqında danışılır Source: IslamHouse.com#Audio#IslamHouseمکمل متنbeta▸خودکار طور پر تیار کردہ متن ہے، اس میں غلطیاں ہو سکتی ہیں۔ درست الفاظ کے لیے ریکارڈنگ سنیں۔0:00Bismillahirrahmanirrahim. Elhamdülillahi rabbil alamin. Və salatu və s-salamu ala nəbina Muhamməd və ala əlihi və əs-həbihi əcmə'in əməbə'əd. Elmi faydalar dərsimiz davam edir. Bugünkü dərsimizdə iki məsələdə olan faydalara toxunmaq istəyirəm. Birincisi, ayaq yoluna girərkən istifadə olunan ədəblər və yaxud ayaq yoluna girməzdən qabaq və girdikdən sonra0:33tətbiq olunası ədəblər və yaxud ayaq yoluna girməklə ilgili olan faydalara bir də izin almağın ədəblərini toxunacaq inşallah. İzin almaq. Deməli, birinci məsələ başlayaq, o da tuvalətə daxil olarkən tətbiq olunası ədəblər. Birincisi, tuvalətə girərkən, girməzdən öncə gərək dua eləyəsən. Dua, yəni Bismillah.1:02Allahumma, inni ə'uzubikə minəl xubzi vəl xəbəith. Bu duanı deyəsəm. Tuvalətə girməzdən öncə. Əgər sual çıxsa ki, qapının ağzında mı, qapıya çatmamış neçə metr olsun və s. kimi, deyərdim ki, bu şərt deyil. Metr məhdudlaşdırılması, metr müəyyənləşdirilməsi, bu barədə sünnədə dəlil yoxdur. Yəni, tuvalətə girməyə ən yaxın müddətdə,1:33Və yaxud tuvalətə girərkən ən yaxın bir yerdə bu duanı oxuyub, girməyən bəyənilir. Yəni, məkandan məkana fərq var. Adətən tuvalət bir otaq kimi yerdədir. Otaq kimi yerdə girdikdən sonra, oradan sonra tuvalətə girirsən. Və o tuvalətə girməzdən qabaq insanların o çeritə və yaxud toplandığı və yaxud da girməzdən qabaq yığılacağı yerdə nəcasət adətən varsa, onda belə hallarda ehtiyata qarşı ora girməzdən qabaq eşləkən deyinin.2:05eğer havadadırsa, yəni çöldədirsə tuvalet, yəni birbaşa tuvaleti girməzdən qabaq, otaq nəsə bir giriş təyin yoxdursa, onda o zaman qapı yaxınlaşdığın zaman Bismillah, Allahumma inni a'udu və kəminəl xubithi vəl xəbəyət duasını demək ədəblərdəndir. Axratan bilməyən ən azından Bismillah deməsi. Çünki insan paltarını soyunduğu zaman, paltarını çıxartdığı zaman Bismillah kəlməsini deyərsə, şeytanla özü arasında pərdə çəkilir.2:37Yəni, şeytan insanın bədənini görə bilmir. Məlumdur ki, şeytanın da insan bədənini gözləyə bilər. Ona görə, Bismillah deyib paltarını soyundunsa, istəyirsən evdə ol, istəyirsən başqa yerdə, Bismillah demədən soyundunsa, onda sən bədənini şeytan görür. Amma Bismillah dedinsə, onun gözünə pərdə çəkdirir, sən bədənini görmür. Və arxasında olan dua da, Allahumma inni ə'udhü bükə minəl xubithu və l-xəbə'iz. Ey Allahım, dişi və evkək şeytanları şərindən sana sonuram.3:07Bu duanı, əziz qardaşlarım, ərəbcə deyə bilməsən, ən azından hərə öz dilində deyə bilər. İkinci, tuvalətən ədəblərindən girdiyin zaman sol ayaqından girmək. Sol ayaqından girmək. Dində belə bir şey var ki, sağ tərəfi həmişə şərəfli və qiymətli və dəyərli yerlərdə işlədirsən. Sağ tərəfi. Sol tərəfi isə təmizlik kimi şeylərdə işlədirsən. Təharat edərkən, nə bilim,3:39insan burnunu təmizləyərkən və yaxud da uşağı təmizləyərkən, anılar, yaxud da haranınsa zibilini təmizləyərkən, ümumiyyətlə, belə yerlərdə sol tərəf işlənilir həmişə. Tuvalətə girdikdə də sünnədə gəlib ki, sol ayağından girirsən və çıxdıqda isə, həmçinin faydalarından çıxdıqda isə sağ ayağından çıxırsan və çıxdıqdan sonra da eyni zamanda həmçinin faydalardan duanı unutmursan. Qufranəkə. Yəni, ey Allahım,4:11Sən məni bağışla. Və həmçinin ədəblərdən, əziz qardaşlarım, tuvaletdə qiblə tərəfə yönəlməmək. Nə ön tərəfdən, nə də arxə tərəfdən. Yəni, ya günbətan tərəfə olmalıdır üzün, ya da gün doğan tərəfə. Nə insan arxə tərəfini çevirmək olmaz qiblə tərəfə, nə də üz tərəfini. Amma adətən, burada bir fayda var. Adətən burada faydalar var, lakin ən önəmlisi biridir. O da, insan əgər evdə tuvalet dikdirirsə,4:42tihtirməzdən qabaq lazımdır ki, qiblənin hansı tərəf olduğunu öyrənsin. Hətta səhif istiqamətə qoymasın. Yanlış istiqamətə qoymasın tuvalətin yönünü. Və burada bir məsələ var. Ümumiyyətlə, elməhli bunu fiqh kitablarında gətirir. O da, əgər girdinsə, gördün ki, tuvalət qiblə tərəfə tikilib. O yönünü də dəyişdirmək mümkün deyil. O zaman nə edirsən? Onda bəzi elməhli bir az məsələni yüngülləşdirir.5:12Deyir ki, əgər sütrə varsa sənlə qiblənin arasında, onda o zaman o hökum düşür. Yəni, bu da elə bilir ki, bir otaqla səhranı ayrılırlar. Yəni, səhrada oldunsa, gəti şəkildə, deyirlər, olmaz qiblə tərəfə, nə ön tərəfi, nə arxə tərəfi çevirmək səhrada oldunsa. Yəni, şərq tərəfə tutmalısan, ya da qərb tərəfə üzvü. Yox, əgər bir otaq kimi yerdədirsə, tuvalet, yəni qiblə ilə sənin arasında bir divar, bir mani, bir sütrə varsa, deyirlər, onda o zaman olar.5:41Yəni, qısa şəkildə bu fikirlərdən belə götürmək olar ki, əgər bir yerdə mümkündürsə qiblənin yönünü dəyişdirmək və otağın içindədirsə, onda o zaman qiblənin olması inşallah kifayətli. Yox, əgər bir yerdə tuvalet qiblə tərəfədirsə, adətən tikiliş qaydası və sütrə varsa və orada istiqamət dəyişdirmək mümkündürsə, onda o zaman istiqamət dəyişdirmək lazımdır. Ən azından ixtilafdan çıxmaqdan ötür. Qaldı ikinci məsələ, əziz qardaşlarım, o da izin almağ6:12Bu, çox yerlərdə tətbiq olunmur. Müsəlmanların çoxu bu məsələləri bilmirlər və bilmədiklərinə görə də bu xatalara yol verirlər və yaxud bu ədəbləri tərk edirlər. Birincisi, qəst elə, onunla izin alarkən, istərsən bir adamın dükkanı olsun, qapısını döyüb dükkana girirsən. İstəyirsən bir adamın evi olsun, qapını döyüb yenə girirsən. İzin alarkən bir adamdan evinə girməsi üçün, dükkanına girməsi üçün, ona aid olan bir ilə girməsi üçün,6:42Adəblər lazımdır. İlk ədəb, qapını döyərkən asla döymək qapına. Yəni, içərdəki adamın eşidəsi miqdarında. Gedib qapıyı yumruqlamaq olmaz. Ya ələ götürüb daşla qapıyı döymək olmaz. Ya çəkişlə qapıyı döymək olmaz. Asla şəkildə qapını döymək lazımdır. Bu, birinci ədəb. İkinci ədəb, qapı gördün ki, açılmaq istəyir, qapının düz qabağında durma.7:13Qapının ya sağ tərəfinə çəkil, ya da sol tərəfinə. Çünki qapı açılanda adətən öyün içindəkiləri səhə görülməsi icazə olmayan adamları içərdə görə bilərsən. Və ədəbdəndir ki, qapıyı döyüdükdən sonra gördün ki, qapı açılır, onda o zaman ya qapının sağ tərəfinə çəkil, ya da qapının sol tərəfinə çəkil. Hətta içərdəkilərə gözün sataşmasın deyə. Və həmçinin ədəblərdən qapını döyərkən eyni zamanda salamlamaq da.7:44Məsələn, qapını döyürsən, əs-sələmü aleykum, əs-sələmü aleykum. Həm döyürsən, həm də salam verirsən. Ki, hətta ev əhli bilsin. İslamda ədəb belədir. Və həmçinin ədəblərdən, əziz qardaşlarım, qapıda bir yırtıq, qapıda bir deşik varsa, sən o deşikdən, o yırtıqdan içəri baxmağın caiz deyil. Görən içəridə adam var, yoxsa yoxdur. Həmin məsələyə aiddir aynadan gedib içəri baxmaq.8:19bu da ki, o evlərdə ayna var, adətən eşidən baxanda görsənmir, qara svetinoidi, rənglidir, gedib onunla belə dirənib baxmaq olmaz içəri. Və yaxud da qapıda bir deşik, bir yırtıq varsa, gedib oradan da baxmaq olmaz içəri. Bu da həmçinin, əziz qardaşlarım, ədəblərdəndir. Və həmçinin ədəblərdən, bunu açmamazdan qabaq, ev sahibi deyərsə ki, kimdir qapını döyən, onda o zaman demək olmaz ki, mənə.8:53Nə bilsən sən kimsən? Sən onda o zaman ədəblərdəndir ki, qapını döyən adam içərdən soruşulduğu zaman ki, kimdir, öz adını desin. Desin ki, mən filanam. Yoxsa mənəm demək olmaz. Çünki hədistə nəhi gəlmişdir. Bu baxımdan, əziz qardaşlarım, bu çox yerlərdə unudulub. Hətta bunu evdəki övladlara da öyrətmək lazımdır. Yəni, qapı bağlı olduğu zaman, övlad döyüdüsə qapını, ana soruşdursa, ata soruşdursa və yaxud ailədən bir üzv.9:24Soruşdursa, kimdir? Onlar deməsin, mənəm. Desin ki, mənəm, fılana. Abdullahdır, Abdurrahmandır, İbrahimdir, İsmaildir. Yəni, adam öz adını deməlidir. Və həmçin ədəblərdən ziyarətə gedən adam, ziyarətə gedən adam, bir adamın ziyarətinə münasib bir vaxtı getməlidir. Yəni, insanların istirahat elədiyi vaxtı, yattığı vaxtı, məşğul olduğu vaxtı deyil. O zamanda getmə ədəblərdən deyil. Tutaq ki, bir insan,9:58səhər namazından sonra zöhrə qədər işləyir adətən. İşləyir. Və bu adam, yəni ya oxuyur, ya işləyir, nə iləsə məşğuldur. Yəni adətən bu insan zöhrə qıldıqdan sonra əsrə kimi istirahat edir. Bunu bildiyin halda, sən gedib o insanı əsrlə zöhrə adamı məşğul etməyin, o adamın qapısını döyməyin, ondan izin almağın, onun vaxtını almağın, bu bəyənilmir. Və yaxud da bir adama gedəsən, gecə saat 2-də qapısını döyəsən ki, əs-sələmü aleykum.10:27As-sələmu aleykum. As-sələmu aleykum. Adam yatır içərdə. İnsanlara sıxıntı verən vaxtı insanların evinə ziyarətə getmək bəhənəlmir. Və bu məsələdə, bu məsələ ilə ilgili bir fayda da vermək istəyirəm. O da, telefon da həmin məsələyə aiddir. Adama zəng eləmək də həmin məsələyə aiddir. Sən bilirsən ki, bu adamın istirahat vaxtıdır, o adama zəng eləmə. Çünki sən geyib qafsını döyüb, durğuzmağınla telefonuna zəng eləməyin, durğuzmağın həmin hö11:02Həqiqətən. Gecə saat 2-də sələ bir zəng gəlir. Düşünürsən ki, görəsən, qardaşın bəlkə bir ehtiyacı var, bir nəsə var. Götürürsən, əs-sələmü aleykum. Aleykum əs-sələm. Nə var, nə yox, qardaşım? Heç nə, ürəyim səni istədi, dedim, görəm, qardaş nəyini? Qardaş nəyini? Qardaş yatır. Nəyini ezti? Ha, elə-belə dedim ki, görəsən, qardaş nəyini? Belədir vəziyyət. Belə olmamalıdır. Münasib vaxtları seçməlisən, həm bir adamın ev11:34həm də bir adama zəng eləyəndi. Həmçinin əziz qardaşlarım, bir evə getdikdə, qapını döyüdüyün zaman, əgər içərdən sənə səs gəlmədirsə, ədəblərdəndir ki, çıxıb gedəsən. Daha orada durmuyasan saatlərinə. Üç dəfə, dört dəfə qapını döyürsən, salam verirsən və gördün ki, qapı açılmır, çıxıb dönüb getməlisən. Və həmin məsələni şamil etmək olar telefona. Bəzi insanlar var, görürsün, zəruqlətdir, telefonu açabilmirsən. Advoy verirsən,12:07Yenə zəng eləyir. Advoy verirsən, yenə zəng eləyir. Advoy verirsən, yenə zəng eləyir. Yox, bir dəfə, iki dəfə olsa bəsdir. Adətən də, adətən. Yəni, advoy deyirəm, xeyr, telefonu gördün, götürmür adam, başını bıraq. Üstə düşmə, zəng eləy, elə durma. Amma advoy verdisə, birincidə tərqim əlsən. Advoy verdisə, daha zəng eləməməlsən. Və s. Adam məşğuldur. Həmçinin evə gedəndə ziyarətçinin tətbiq,12:42edəsi və yaxud tətbiq etməsi lazım olan ədəblərdən də, əgər ev sahibi səni qəbul etməkdən üzürlü olarsa, yəni səni qəbul edə bilməyəcəyini deyərsə, qaydan adam ondan inciməməlidir. Dində belə gəlib. Və nəfs rəxatlığıyla, razılığıyla dönməlisən. Çünki həqiqətən, əziz qardaşlarım, həqiqətən, görün, İslamda nə gəşən ki, nə gözəl ədəblər və ərkənlər var.13:12Çünki ola bilər ki, sən bir insan evinə gedəsən, sıxıntı dola, evdə şərait olmaya, səni evə götürə bilməyə, müəyyən sıxıntılara görə, ədəbdən ki, o sənə deyərsə ki, qardaşım, məni üzürlü hesab elə, səni evə gətirə bilmirəm, və yaxud qapını açmazsa, içərdən deyərsə ki, qardaşım, üzürlü hesab elə, qəbul edə bilmirəm, sən gerə incirməyəsən ki, bu məni götürmədi, bu məni saymadı, və s. və s. kimi bəhanələr, şey, xeyli. Həm sən bunu etmə,13:42münasib olmadığın zaman başqalarına edə bilərsən, həm də başqası sənə bunu etdikdə sən ehtiraz göstərməməlisən, inciməməlisən. Din, dinimiz, əziz qardaşlarım, elhamdülillahi rabbil alamin, bizə bu gözəl örnək, yəni bu gözəl əməllər, bu gözəl ədəblər öylədir. Allah ta'ala Quran-ı kərimdə buyurur, وَاِنْ قِيلَ لَكُمْ وَاِنْ قِيلَ لَكُمْ وَاِنْ قِيلَ لَكُمْ وَاِنْ قِيلَ لَكُمْ وَاِنْ قِيلَ لَكُمْ و14:13daha normal, daha gözəldir. Deməli, belə olduğu zaman, gərək müsəlman inciməsin, xətirinə dəyməsin və bunun dinin, ədəblərin olduğunu qəbul eləsin. Allah talıdan istəyirəm ki, eşlik faydalarını etsin, bizi gözəl, əxlaqlı, tərbiyəli, imanlı qullarından etsin, qəlbimizi nurla, imanla, elmlə doldursun, cəhaləti...14:34qəlbimizdə olan bütün çirkini Allah-u Teala qəlbimizdən çıxartsın və sözlərimizdə və əməllərimizdə ixlas nəsib eləsin. Və sallallahu və səllə mübarik ala nəbinə Muhamməd və ala alihi və ashabihi əcməyin.مکمل متن دیکھیںتبصرےابھی کوئی تبصرہ نہیں۔ سب سے پہلے کوئی مفید بات شیئر کریں۔