Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:02 ومن أحسن قولا ممن دعا إلى الله وعمل صالحا وقال إنني من المسلمين 0:33 wa nashhadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah wa nashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu sallallahu alihi wa ala alihi wa sahabatihi wa man ihtadabi hadihi ila yawmi d-din wa sallimillahu ma tasliman kathira amma ba'd Allah Subh'anaHu Wa Ta'ala adamlarini yaratiq ularini shundayi uz halisi tashab koymadi ularini buyurdi wa qaytardi kim Allahini buyurguge itaat qisi 1:03 uşa qislarga jannatini wada qildi. Wa maasiyat qigan qislarga dozakini wada qildi. Allah ta'ala bizlarini buyurgan narsalardan in takitlisi aqdlarga wafaqil islik. Birgan wadalarini bacar islik. Ya ayyuha alladhina amanu awfu bil uqud. Awfu bil uqud. Ey iman kitirgan qislar aqdlaringe, yani birgan wadalaringe wafaqiler. Biz wafaqil isligimizge 1:31 haqli bugan, in haqlik, haq bu ayollarga birgan vaadamizga wafak ilislig boladi. Ayollarga birgan vaadaga wafak ilislig boladi. Yani, Allah subhanahu wa ta'ala Qur'an'da ayollarga birlingan, nikah baytida birlingan vaada, Allah'nin kalimasi bilan ulardi biz uzimizga faydalan islig uchun halal qib alisligimiz, 1:59 Manash shundagi bizni aqdimizni Allah Ta'ala mithaqan qalidha deyib isimleygin. Qur'anda uza mithaqan qalidha juda muhum urinlardaki ilgin, bittasi paygamberlerden, ulul azimlerden Allah Ta'ala va'ada oganligi haqdaki ilgin. Yani Nuh a.s. den, Musa, Isa, wa basqa paygamberlerden, wa sizden dedi Rasulullah s.s. 2:25 Biz aqdi payimanda oldik ki, haqni siz Allah yulida malamatcili malamatadan qurqmastan, yilkizasizdir. Peygamberlerden Allah ta'ala aqdini olib, vaadani olib, mani shu olingen vaadani, mani shu berilingen vaadani, mithaqan qaliz odib etdi. Yani cüde hem qattik mustahken bu aqdi payimani. Va ikincisini nikoxta etdi. Ayollarga berilingen vaada, uşa nikoxta etdi daki, bir oğuz min qabul qildim, 2:53 ayallar nikah peytida baglanadigan halati, bana shuna Allah Ta'ala mithaqan qalidha isimladi, sifatladi. Bimek bu narsa cuda katta bir aqt. Vab bunda Allah Subhanehu wa Ta'ala irkeklarni hem ayallarini hem hukuklarini, haqlarini bayan qildi. Allah Ta'ala uzi basitan odamlarini geratkan peytida, bitta nafistan yeratilganligimizini xabar verdi bizgi. Vab 3:24 uşa nafs saken tapishlik uchun, xotircan bolishlik uchun, unu cuftunu yarati birdi. Cuftunu shu nafsti uzdan yarati. Yarati pam unu in igri caydan, badandaki in igri suyak bulgan, qaburgani in tipe tarafidagi qaburgadan, Allah ta'ala ayalini yarati. Demek ayal, irkek kishiden yaratilingen. Demek uchun yaratilingen, irkek kishige saken bolishlik uchun. Saken digani bu arap tili de, 3:54 bir xatircamlik bolishlig uchun. Liyaskuna ilayha, yani ilayha digani, ushe ayol liyaskuna ma'aha dibi abdi ayatda. Liyaskuna ilayha, yani bu digani, ayol kishiga irka kishi xatircam bolad. Hatta irka kishi kochadi yurgan paytda digam, uda ayalim bar dibdur xatircam bolad, maliga, farzantlariga, uzinu namisiga, harqandi xalatiga ayaliga xatircam bolad. Kochadi tashvushladan charjab gigan paytda, ugi kirgan paytda, ayalib bilan, 4:23 kisha, irkek kisha xotirjam bolad. Agar qaysi ki ayol irige xotirjamlik kiltirmiyabdimi, demayk u uzini wazifasini, u shay uchun u ziyaratilinyan wazifasini qimi etkin bolad. Biz utkin darsimizde manashu xakti gapirganidik ki, irkeklarini ayollar ustudaki xaqlari xaqqida gapirganidik. Va shunda bazibir gaplarimiz ay tolme qolganidik. Umama bintil Haris, 4:53 digan saliha salaflarida utgan ayollardan bu kishi qizi ummi iyasini turmishka berish baytida qigan vasiyatlari bar. Yani bu kitaplarda mashhur bugan vasiyat. Min shun narsani oku berishdiyidi lazim tabdim. Bu narsa harqandi turmishka chigay digan ayollar uchun, qizlar uchun, ayollar uchun, bu nuhayat derecede faydalik bir vasiyat. Bu kishi qizini Amr ibn Hajar digan kishige, 5:23 Amiriga turmishka firi etkin paytta, etkin ekin ki, ey qizim, agar da bir ayol kishi, aqli barligi uchun, uta aqliligi uchun, vasiyat qilishlikden bihacat busa, sin bihacat bulardin. Yani, aqli yugligi uchun vasiyat qilin meydi. Yani, sin aqlin yitarli. Likin, vasiyat qilin adi, qafil kishini oqohlantirishligi uchun, va aqilli odamga, yana, pandi nasihat bolib, istatma bolishligi uchun. Va, agar da, ayol kishi, 5:53 ata-anasi boy buganligi uchun, wa ata-anasinin unge muhtaq buganligi uchun turmishke bir maslig girey buganda, sin bunga haqlarak bulardin. Yani, hic qadi unu turmishke birishligden, sini turmishke bir varisligimizden, sinin bizar buganligimiz, ya bakalma ganligimiz uchunmaz bu. Ya ki, sinin bizga bihacat buka ganligimiz uchunmaz. Bizga nahayatda kirek sensin. Lekin, ilaci yuk Allah Ta'ala ayallarini irkegler uchun yer etken. 6:19 erkeklarni ayollar uchun yar etken, harkandi ayol turmishka chikhme ilaji yob. Sen uzing usken kushtu inini logatta etken ki, uzing usken bir muhitten, kushtu iniden, basqa bir joyge bor ebsen. Ushe joyge borgen baytiginda, sen isingde bosin, min unta nasihat qilamin, unta vasiyat bilansizinge nasihat qilamin, shularga rayakigin. Birinci va ikkincisi, erge kanat qilishlik. 6:47 irini apkigan, tap turpkigan narsilariga qanaat qalishlik. Kubrak ayollarda muamma qanaatsizlikden kelib chikadi. Irini apkigandiga qanaat qimaydi. Bariga qanaat qimaydi. Hali unda ubarakan, bunda bubarakan digan geplar kupayib kiti urgandan keyin, keyin urtadaki aile buzulushlikgi alib qiyadi, valiyyaz billah. Bugungi gunda hazir wakilige biz agar bir qiray digan bosak, ailelar buzulub kitishliki nahayat derecede kub. 7:17 Saudiyada har yirma minutta bitti ayol talaq bular ekin. Har yirma minutta bitti ayol talaq bular. Misirda bu har alti minutta bittasi ge togur gilan. Bazibir Arab shaharlarida yusda nikoktan almis dasi talaq bulan tugi yapdi, hazirgi binli. Yusda ayol nikoklansa, shundan almis dasi talaq bulgidi yapdi. Va umumi halatta musulman diyarlarina hamasini soblab cikilingan peytta, sobatlargi karalinsa, 35 faiz ayol, 7:47 talaq bilan tuk ebtikin. Yani nikah langan, nikaha kin talaq bilan tuk ebi. Bu talaq digani dimi digani? Bu talaq nahayet derecede aslini ogan da talaq boldi digani, bitta shaytanini bashige taç giydirdi digani. Yani shaytan uzini askarilarini tarqat edi, adamlarini iqva qilish uchun, buzush uchun, shaytanini aldi digani, in katta hurmat ogani iriqatini urtasini azir etkin shaytan bilad. 8:14 U shani uzini taqtiga alib gelib utqizib, basiga taci qidgizib, sin haqiqi shaytan bubsan egan dib, unu hurmat leydi shaytan. Niga adam uldirgan, adamga bunday qimaydi, hatta kafir bub uldirdim bittasini diziyem, shaytan edaregan ki hali sinishnarsan qimabsin. Amma irqatini urtasini ajiratdim digan shaytanya, haqiqi shaytan bubsan sin dib, unga taqtiga utkizib hurmat leydi. Yani bitti talag buldi digani, bitti shaytani basiga taci qidgizib digani. 8:44 Mani shu talaq halatlari nahayatda kupayib kit yapdi bu. Biz inshallah mani shu darsimizdi wakiden gelib chigib bir urganishlikke hareket qildik ki, buni sebaplari nima asasi sebaplarigi qiridigin bosek bu hukuqlar bacarilmi etkarligiden gelib chigarin. Ailada hukuqlar bar. Biz darsimiz basla betdik ki, Allah ta'ala buyurdu bu Allahni bizge birge macburiyatlari. Masalan buyduq kishi, xatini o adam, 9:10 Demala yurgan payetda ki uylangan nankiyin u aldin ki halati di bu maydi, shariyat unu shunday tashab koymaydi. Unu madar qilish kirek, unga bu inida macburiyatlari bar. Ayol kishiyem, iri bilan yashab, iridan aldin, irga tiyishlikdan aldin ki halati bilan, ki ingi halati birbirdan fark qiladi. Aldin otaunasinin irkasi bu yurgan bosa, ki yin turmishka chikandan ki yin uzgarisya katta bir masuliyatlari bar, budun otauna qizbalagi aksilab chuntur qoish kirek. Bana shu masuliyatlar bu magan nankiyin, 9:40 Buna sabablari inshallah vaqtimiz qosa bazibir muhumdib oyladim min, shu turmuslu buzulib kitish sabablari bar. Asasi sabablari. Mani shu sabablaridan biri otonani hayatta turmuske arilashligi. U shilar arilashadi hayat buzuladikiyin. Wa bu bittasi, yani bu asasi sabab imaz, bir sabablaridan biri biyan. Muhim, birincisi irne topkani qanaat qilishlik. Qanaat qigin dedilar. 10:09 La yena irige qilak salislik, itaat qilislik. Uzi, Allah Ta'ala o ilade vazifelerde bizge boli verdi. Vazifelerde boli verdi. Irkek o ilani bocligi boli edib, Allah etdi bunu. Arricalu qawwamuni alen nisa. Irkekler ayollerden ustun, ayollerge bocqar uci diidi. Allah etdi bunu. Allah etdi mi, Allah etkendi bolish kirik. Agar qaysi ki o ilade halat uzgar pagin buse, 10:38 Demek u ayla Allah xoqlagan ayla masu. Allah ta'ala irkaqini tupraqdan yaratti. Wa ayalini shu irkaqini qabirqasdan yaratti. Allah ta'ala biladi ki ayal nimani xoqlaydi, irkaq nimani xoqlaydi. Ayal nimagi qadir, irkaq nimagi qadir. Bunu biz an wakidi kuzatib turib biz. Ayallar aqli naqis qib yaratilindi. Wa ular dini de naqis buldi. Ularin aqli naqisligi birtamanin ularga qaminlikni biradi. 11:09 yani ularini atifi bolishligi, his tuigulari irkekligiden kura birnice marataba balan. Usho uchun ham ularida yaxshi gorishligiyam, sabriyam, irkekligiden kura anchi yaxshi bolari. Har qancha xiyanat qigan iriniyam, bitda yaxshi gapimlan kicirgit orari. Agar ayoldan aqli kamil bolishligi talab qilinyanda, oayla hich qachan ujdi, bur yaxshi oayla bugurmeydi. Uyam agar irke kishig oqshib kamil aqillig bub turgisa, 11:37 qeche sin nima qaludin, bu gapi nanki misini qeche ribumay digan, sin ya jazabir ishkirek, di ishkirek ayal kishi. Likin, aqli naqis buganligi uchun ham, qeche rade atifi tomanibar, ular bir tomandan qeche ruchi. Wa ushe atifi ularda bir tuygu, his tuygular kuchuli buganligi uchun ham, har qancha qiyinchilik bose yam kotar rade, farzantni qancha inciqligilare bose, kasal bose, unu kotarib qeche asmina, uxlami chqadi. 12:03 unu tegini tozal edi, oqotlantiradi, qornida kotar biradi basdan, kin unu imi zadi. Buna qiyinchiligini hic qisi irkeq, aqillimanda digan irkeqil olmaydi bu shilar. Bu narsalarini tomandan ayol kishi nohayatda kamil, mukammal qilib yaratilingan, Allah Subhanahu wa Ta'ala ularini bir tomandan, aqil tomandan naqis qisa, baska atfi tomandan, yani hissiyat tomandan ularini kamil qib yaratgin. 12:31 Erkek kishi aqilli bugan taqdiyem ayol kishi qigan wazifalarini qilolmaydi, bun hamamiz yaxshi bulamiz. Bitte bolani tagini tasalax kirey busa, uncho-uncho adam iblolmaydi buni. Iblasiyem bir marta, iki marta qigan banan ki, unu daimi ravishta qilishtik, ayol kishi vansudu mihir bulan qiladi, yaxshi korup qiladi. Hatto basqani bolasini kirey busa, ayol kishi yosh bolaga suni xizmat kursata oladi. 12:58 Demek, birinci vasiyyati, birincisi qanaat qilişlik, birinci ve ikincisi qanaat qilişlik ve ta'at qilişlik. Ta'at qilişliki Allah Ta'ala'nın biyurgu bilan buldu ki, الرَّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّيسَةِ Erkekler ayollerden üstün, erkekler ailede boşluk. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam eddiler ki, كُلُّكُمْ رَعِمٌ وَكُلُّكُمْ مَسْعُولٌ عَلْرَعِيَّتِهِ وَالرَّجُلُ رَعِمٌ فِي أَهْلِ بَيْتِهِ 13:28 irkeq kisi uzini ahli baytida mas'ul digin. Uzini mas'uliyyatini xotinge topshirqlurgin irkeq, u uzini qawamatini, u uzini boshqa rohini ayol kishiga beri koyganaykin, bu ayla hich qacha nacat tapadigin ayla bu meydi. Qaysi ki, ayla da agar xotin kishini gapi gapbul etkin busa, xotin kishi, ali ki, uzmustildi etkin da, rol xotindi qolida busa, bu ayla Allah oqlaygan ayla mas'bu. Çünki Allah etyabdi, Rasuliyyat etyabdi, Allah uzu yaxshi bilad. Ala ya'lamu man xalak, 13:58 Wa huwa latiful khabir. Uzi yaradken larini uzi bilmidi mi Allah? Allah taula uzi yaraddi mi, nime ge qadrligini uzi biladi? U shu uchun ham oylada buletken vazifalarini Allah bulibirdi. Irkek mani buni qiladi, ayol buni qiladi. Iki usini haqlari bor. Irkek kishini haqqi bor, ayol kishini haqqi bor. Va iki usini mushtarek haqlari bor. Iki lasini haqlari bor. Insha Allah bunu dersimizda oma da etamiz. Uchunchisi va turtunchisi. Irnik huzu chetken va 14:29 birini kuzi yoman narsayga tushmasin, vah birini yoman narsayna hidlamasin. Kopinche muammalarini sababim, ayol kisi ruzgorda, irini kuziga yoman narsayda kursatishligi bilan, hatta uzini cesadidahim, hatta uydaki, manzildaki cihazlardayim. Bar narsayni, chirayliq qoyishligi, harqani ayolni qoldan kilad agar qilamanisi. Vah, 14:58 Hid bu iqe, agar yaxsi hidlardi hidlat edigan qimasa, harqil narsalar busa, ballardi nimalari uygi kirganda, gup putub hidik ibtursa, bu hayat bar bar buzulishga ap gilad. Bu nahayat dereceda, bizga addi gina korin gama, animaqti uzi qisin, uqsin, buqsin diyidi, ki ahiri man shundayi hazır talax alatlari nimadan boli abdi? Nimagi yusta talaqdan almiştasi, yusta nikoktan almiştasi buzulishmina tugi abdi? 15:27 Bu kimdi xursan qiladi bu ahval? Musulmallar ahvali shu derecege cikib qaldi. Bu talak digan narsay, musulmallar dagi narsay bu. Bu kafirlar dagi qeblar nikaham yuk, talakam yuk ulardi. Nesheb kiti uradi. Demek bu buzulush buli abdimi camiyyette, nohayyette ketta buzulush bardi gani bu. Buni sebeblari, ketta ketta sebeblari bar, manay shu ayol kisi tomaniden buli etkin sebeblari bular. Agar ayol kisi manay shu narsay itibarli bulmase, turmishini buzulushliki bilan tugi edib narsaydar. 15:57 Beşinci, altıncisi, irini uxul edigan payetini sen yaxsila bilgin digin. Uxul edigan payetini, vat ha amilana digin payetini bilgin. Çünki otçilikni kelişligi bu alange bolib, yonib kelişlikke sabab boladi. Va uyukunu buzuşligi isa qazabke sabab bolad. Bu nuhayatta ayallar uçun muhimnarsa ki, irini oqatiyish payetini. Bazı sağlık kişiler qizini turmuşga birish payetidi. 16:25 eriyini qarnadan ihtiyat bugin dib chqararakan uydan. Ittaqi bat nazawchik. Eriyini qarnadan ihtiyat bugin. Yani oqat apki digan paytta, hazir dib quyib istan chqqitsa. Shumunan, apkisiyam ittarabdan kechkecha, bittasi shayqtan suriyabdi, shayq, xatin kisha qar ittarabdan kechkecha, taqam pishiretkin kanallardik kurusa-kursa da, kechkona erigi txum qorup qitsa, nima qalish kirek? Qushan, aliki tababana vurish kirek. 16:55 Bu hazal yapu, indi bu narisa kup roq turmushtu bizulishlik qalib giladi. Manishlarisa turmushtu bizulishlik qalib giladi. Erkak kishir ki, uxlu edigam peytini. Bazay ayolli boladi, eri uxlu edigam peyti, uxlu ebti, mayada bitta adam digan narisa xayaligam kim edi. Bakar, cakar bu kitadi, ballarda bir tinci cikirayib, ya bir qoshqa bir cihazlarda balan qipo ishkirayib, oysa uchirishkirayib. Shuu manishirida, erkak kishi uxlu ebti, shuu damasin. Agar un uxsunu bussik ki, 17:24 ischataq boladi. Dip, shuni, shunish gerek. Bana bu narsi, inson shunde yaratilingen ozi. Inson yuxusunu buzugan nankin, yuxu buzulsa, shaytan kin harqil narsalarda alip geladi. Qarni asligin baz narsalarda alip geladi. Ozi asli, nimaksin, sabirqisin, ulqoladi min sabirqisa. Khanchi adamlar, Rasulullah s.a.v. yeme yurgan ki, nitchi aylab. Deyishi munkin. Likin bu narsi, baribiram, khanayn qaqlamay turmusni buzulishligi alip geladi. Bu narsiga, 17:53 ayol kisi itibar berish kirey bugan narsalardan. Yettincisi wa sakkizincisi irini maliga wa unu qaramaqodaki narsalardan ihtiyat bugan digan. Yani bu yam turmusli buzulishlikki olib giladi. Baz ayollar bulaydi musrif, yani israf qilivci bulaydi. Bir qab narsa ap gilsa, u shirde qab kitaydi. Yoki balkongi ap cikguysa, balkonda ap tapta qab kitaydi, baska bulaydi, buzulib kitaydi, yani u narsa yogdib turaydi. 18:20 Erke kisi bir gün nemeidi, iki gün nemeidi, kin-kin-kin, xatalar bir-biriga cemlani borginan kin, kin bir günu gub putub portlaydi. Bu narsiyam ayilani buzul ushlig gali inshallah darsimizde aqrdi. Ayilani buzulub getisi sabablardan biri, xatalarini yigilib qal ushligi. Xatalarini yigilib qal ushligi. Bir-bir-bir-bir yigilib gelatdan kin, aqrdi yigib turib, bir uzini shini kursa dali. Manusiylardan sabab, usha erdi maliga rayiqa masligi. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam etdilar ki, ayal kisi erini, 18:49 mali da, erini uyu da, erini mali da, mas'ul, uzini mas'uliyyati dan suraladu. Duniyada yam suraladu, ahiratda yam suralnadu. Bu faqat kina duniyada xub, eri bilmey, eri nimey utkidken bosa, buhubdi digan imaz, bu ahiratda yam suralnadu. Hayal kishini mas'uliyyati, erini malini asrab avaylash girek. Tashagan narsa, tashagan cayda qabgiti ursa, ochi qabgitsa manarsa, yob avqatlar ayinib qalu ursa, munaqan narsa boli urgan nankin, kin turmish buzulishlikki alqilar. 19:17 Kup yashlar hazir kuzatsayiz, banyishla qayngi turmish qilish dimalarini bilmaydi. Ruzgar qilishdi bilmaydi, avqat qilishdi bilmaydi qazir etkendi. Qana atdi urga tshkirek, birinci urinda. Ta atdi urga tshkirek. Kin, ushe manzildaki, kuz kurgan narsadaki, yaxshi narsadarga kuz tshush. Unnaki yaxshi hidrik narsalarini qilish. Erini qarnadan ihtiyat bolish digi, uxilash vaqtigi ihtiyat bolish digi. 19:45 Va yitdi va sakkizincisi irini molige, va irini qaramaqdaki, masalan irini farzantlari busaya boshka ayoliden, ya ki ushe singlisi bolishi mumkin, ya ki irini otasi bolishi mumkin, onasi bolishi mumkin, qaynna qaynatalarigi, irini qarimdauslarigi, hamasini hurmati zatini joy joygi koyabili shkirek. Agar ushe narsani qilolmese, bu turmish ham shu tomandan buzulishlikke olib kiladi. Dokkizincisi va unincisi, okirgisi, iringe hichbir ishi da osibomagin. 20:16 Bu aynan hazirgi gunda bu televizorlarda urgat etkin narsalar, sinq nimaga irin singa buyuradi, kim u digan narsa urgatin liyabdi ayollarigi. U kim buptu mingi, nimaga mi onu khizmatini qil shimkirek? Bu asasan oylani tagidan huzibda shash digan. Irga itaat qima u kim buptu? Biz basdan kilishvaldik, biz momin oda hamiz. Momin kishi bugan naki, momin oyla bugan naki, momin oylada har kishini uzin qil etkin vazifasi bor. 20:45 Erke kishin u zin wazifasi bar, ayal kishin u zin wazifasi bar. Mani asalariga qarab ibrat-taseg bolad. Asalarini harn masini u zin wazifasi bar. Ona arini u zini qilid kenshi bar. Hatta u yastan chqannan bir kulligidan baxilab ishtashdi baxilaydi. O, tashqariga chqib ishtab kili u chubugincha, u yudu chidaki nasilad, u sharamkani chidaki nasilad, taza laydi baxqa qilad. Kun utken sarri wazifasi uzgari-uzgari baro, taa ki ischi bugincha. 21:13 ishqida qorux suturat kirlari bar. Nihayat darajada adamda lal qaldiradigan darajada nizam bilan ishlaydi ular. Anishun nizam buganlig uchun ular asal yixadi. U shochun ulardan bir natijay chqadi. Qaysi ailada parakandachlig busa, umman tartib bomasa, u ailada baraka xayir bomaydi gin. Baraka xayir bomaydi. U ayal saken bololmaydi erige. Erige saken bololmaydi gin, gin, gin, ya ailabuzulib kitishlik qalib geladi, 21:42 yo irini ushe ayolini yamalligigiga sabir qilib yurusligi bilan utgitadi kuni farzantlarim kin ushe narsiga urganadi vaho koza. Yani bunu hamamiz yaxsi bilgin narsilar. Ho, unincisi, irini sirini ochmagin digin. Irini sirini ochmagin. Ayollardi chigi qirvalturi, min irin unaka, irin unaka. Hatta bazibir ayollar irini qilidigin ginoxlarini odamlari chiddi. Butun dunyoga et etkin ayollar bo. 22:12 Bir kuna bu shaykh Mustafa Hafizahullah sawal jawab bolayabdi, yani mubashir, yani toqrudan toqru bolayadigan kanalda bir ayal surayabdi. Men, erim dalda ekrib qonsam, erim fakhshak kina koru turptikyan, buzuq kina koru turptikyan, indi maqil shim kereydi surayabdi. Surayatgan nar samishyo. Ud budib sawalda boshilayaddi, shaykh toqtaddi, toqtaddi, sen hazdidi, butun televizordan, butun duniyoga erin qana qalagin targatib samishyan. Buldi uchir singe jawab bermeyim amin. 22:43 Buna qayngi bi adam ayol kishiga min jawab bermi men edib. Uchiri ila bin awazini uchiri ila edib, uchirtik koydi. Ayol kishi irini, sirini uchmasik kirik. Ayibsiz kim bor? Aytinci kim ayib qimaydiqan kim bor? Kamchilik qimaydiqan kim bor? Man zalladi ma sa'aqad wa man ayndahul husna faqad. Hic yamalik qimaydiqan kim bor? Faqad yaksilik qiladiqan kim bor? Buna bu un tavasiyat. Wa axirgisi, axirgisi addilar ki, 23:12 sen irin kocadan ghamgin bob giganda alda da shadlanib kulib otirmagin, irin shadlanib bosa agar khursan bosa sen khumrayib otirmagin. Yani irina khursanchiligigim shirig bo, irin xafaligigigim shirig bobin. Agar da manishu narsalarga agar yaxshi rayi qilinsa, kup muammalar hechirib kitadi. Hazir bizde bugun kundagi qurqtadigan, ayilani buzupte shirigan narsalar manishulardan ibarat boliabdi uzi. Yana basqa sabablarim kup buni. 23:41 irga umma itibar vermasliga xotin kishini aynaqsa man shu telefonlar chqan nakin nima busa, kirsa, ob getisa, ob gibertur biyani telefonya qara boturursa yoki televizorga qara boturursa ishi bomasa, bunarsa sikin sikin sikirlig bilan oylani buzulib kichlikgi olib gilan bunarsa ana ayol kishilar yaksa bilishi kirik biz ayollarini, irlarini, ayollar usudaki haqladan bocladik 24:10 darsimizdi, chunki, Allah subhanahu wa ta'ala, irkeglarini ayanlaridan bir toqina ustun diganligi uchun. Uzu asli de, oyle, islami oyle, iki usunim haqlari bor. Iki usunim birbirgi haqlari bor. Yana, irini xotun ustudagi haqlarida, yana bir takrarla butsak, xotindan fadilanishlik, istimta. Bu, utken darsimizdi, etkenlidik. Bugun qisga chakib etkitamiz. 24:35 xotinna fadilanshligi. Hattaki qandi xalatda xotininna agar tuzhakka irket kishi chakirsa, xotin shunarsiga jawab berish gireyken. Bu, haqqı bu. Agar jawab bermesa, unga qatliq vaidlar, farishtalar da lanatlasligi unga vada qilinyan. Bu, utkin darsimizda hadislarina uqibirgan dedik. Ikinsisi, irket kishi xotininna ge odab berishligi kerek. Yani, odab berishligi bu narsa, irkegini haqqı bor shungi. 25:06 Agar da itaatsiz busa, hatta urushlik ka xqibar. Lekin urushlik diganda aghritmay urradi, vay yuziga urush muqinmaz. Uyam aghritmay urradi. Urganda, qayr mubarrih digan, aghritmay urradi digan bochki. Uyam oda berishlik uchum buladi. U qacan, nushuz bugan peytta, yani itaatsiz bugan peytta, uzinin vazifasi bugan narsani qilmagan peytta da. Ya ki, shar'i vaciblarini qilmagan peytta, namaz uqumasa, ruzatutmasa masalan, ya ki, namaziga itibarsiz busa, 25:34 nabiga uqmadayin, nabiga vaqtadabin uqmadayin, dib usha oda berislikke erini haqqib or. Va yana muhim bir haqladan biri, erini uyga, erini iznisiz, ichkimlikir qizmasik kirek. Eri yoman koray digan adamlarda umman qizmasik kirek. Bu, erini haqqib or. Chunki manzil eriniki soblan ardi. Hatta ki, eri xatanda uyda yasab turgan busiyam, eri basliq bugannan keyin, usha uyunu basqaro, erini soba da bugannan keyin. 26:04 Eriden bi ruqsat, ya ki erinin ruqsat birisligini bilse, u shana kirgiz uradi. Yani urfadat boyche, erinin nime ge razi buladi, nime ge razi bumaydi, ayol kishi bini yaks biladi. Bani shundi halatda buse, kirgizse buladi. Likin eri yaman kore digan, hatta kirgizme bunu, yugiya qirilashdirmaygin digan, odam digan, nime shiz bari siz, dedib, durib erige, nime bu, sizgi nime mali qil, dedib, yene chakri uradi, yene chakri uradi. Bu narsa, xatin kishini, u shana, ahlaqsizligi, 26:34 adabsizligi irini, haqqini adaqim etkenligi bu. Biliyabdimi, iri suni yaman kuriyabdimi, xatin kisi da juda zakavat bolish kirey. Yani irigi qaraygan peytdi, niman xoqliyabdi, niman yaskuradi, niman yaman kuradi, bunu bilmalish dik kirey. Oysha anamizdi, xalatlarini Bukhari ruwayat qirkin hadiste, suni ya juda yaksim misal bolaydi. Rasullahini ayallarini em, insanchilikden kilib chika rashilari bugan. Hatta rashkiden, ular Oysha anamizgi juda qattig rashkilib, 27:03 ayollara hamasi yigilib turib Rasullahini, ayollarini urtasda adalat qisin dib turib odam jon etgen. Rasullahke. Yani adalat qisin digani muhabbatta adalat qisin. Rasullahke uzu adalat qilişlik vacib bom egen, ayollar urtasda adalat qilişlik vacib bom egen. Vacib bom esiyem, adalat qigenler. Ularini xatirasini cam qilişlik uçun, ularini kunin alişlik uçun, birar bir cayda adalatçilik istiqime genler. Lekin muhabbatta adalat qilişlik uzu vacib bez, vaqulden geletgenler seyemmez. 27:32 Məsələn, bir adam turta qatini buse, unu bittasini yaxshi qorushligi, qogirlarini yaxshi qorumashligi, yoki unçalik yaxshi qorumashligi, bu, adalatsizdik qalib gi meydi. Və yenə, ularini sabaplardan biri, elçiliqin sabaplardan biri, adamlar Rasulullah Ayşe anamızı yaxshi qorganligi uçun, Rasulullah s.a.v. Ayşe anamızı yaxshi qorganligi uçun, adamlar unu bilib türüb, Rasulullah aynen Ayşe anamızı uyge bari edigen peytini qozlib türüb, ta'am bir... 28:02 hadiya qilaman digan kishlar, hadiya junatareke Rasullohke. Kin boshqa ayollar etarekenki, nige Rasulloh aynan Oysha'nin uyge borganda junataydiyo, bizde peytte adamlar junatmaydi. Adamlarga etsin, Rasulloh, adalat qisan adamlar. Indi Rasulloh nima digi adamlarga chqib, kim minge hadiya qimaxqibuse, hamma ayollamdiki ge borgandimda hadiya qilar dib etsish, qindi mruatke torqilad. Etibumay digan narsa buzibu. Bu biri, yana asasiyisi, uxu muhabbatta adalat qilishlik. 28:31 Shunda Ummu Salama anamizi cun etken, ondari yigilib durub hamalari Ummu Salama anamizi cun etken. Ummu Salama anamizi geyib durub, ey Rasulullah, ayollar zidan talab balayabdi, ayollariz urtasda adalat qilin. Rasulullah covab birmadilar, nima di ishkiri gindi ungen. Kin, bu madadib durub Fatima anamizi cun etken. Fatima anamizi Rasulullahat qizlari o tezgi barib cuntirin, ya min qoyi ilerde seyib, qoyimay ayollar hamasi yigilib Fatima anamizi cun etken. Ukişik gildi, uxende Rasulullah ayish anamizimda billi utirgen eki. Kin, 29:00 Rasullaq ki etdilar ki, sizde ayollaris beni sunge cun etdi. Adolat qisin deyab disi sunarsada. Digandan kin, kin, Rasullaq etdilar ki, ey qizim, beni yaxshi qorasanma, dedilar. Ha, yaxshi qoraman, diganda. Bu, mesele, man buniyam yaxshi qorgin, dedilar. Oy shonamiz kursa etdi, bunu yaxshi qorgin, dedilar. Tamam, u kushi sunay cikib getdi da, ayollarga baru etki ikkinci minimda qanarsariga macburlamaylar diganda. Ikinci kapirmayla bu goblaryin. Yana bu mada, kin, Zaynab gigan. Zaynab onamiz. 29:31 Zaynab onamiz kib durub, Zaynab onamiz uzu Oysha onamizga tingilashadigan ayol bugan. Ham husunda, ham uksu nasil nasabda Rasulullahda ammaların qizi uzu. Nasil nasabda yam uluq nasabdan. Va husunda yam Oysha onamizga tingilashadigan bugan. Shunda kib durub, Rasulullahga gapirgandan ki, ki Oysha onamizga qarab gapirpitgin. Oysha onamizga gapirgin gapirgin, min etmaksibigin joyim shu. Oysha onamiz ushanda Rasulullahga qarab buygin. 30:00 Agar min cavab bersem, Rasulullah razi mi, yog mu, dip, Rasulullah di yuzige qarase, hot di cavab berse, Rasulullah innamay digan halatdi sizgin. Kin, turub shunde gapirgan da, Zaynabdi cimq qoygan. Cimq qoygan da, Rasulullah itkallar ki, bu, Abu Qohafani qizi qolaydi budigallar. Yani, Abu Bakir razulillahu anhu, nihayette suzamal kishi bugan. Harqan di odan minan, tiraşgan, tartishgan da, gapinan, yingib qoyadigan odat baraygan. Yani, bu, Abu Qohafani qizi qolaydi budigallar. 30:30 U shanda Aishana-miz Rasulullah-di uzu razi bulishligini, sizgandan kiin gapirgalligini etirlim, didi? Ayol kishi mani shundi irini nimani xoqlaydi, nimani xoqlamaydi, bunu bilish girek. Hatta u isharasidan, uzu nimastan sizish girey bunu. Aqiz bulan etgin diya mani shu adamini yaxsh gormi, mani shudu kimasin, shudusiyam, yana nimi shiz bardib, apkili vursa, bu digani, bu itaatsiz buli yapdi digani. Xatin uzini irini ustudagi haqqini bacarimi yapdi digani. 30:59 Demek izin vermegen kishin kirgiz maslik kerek. Yana biri, erini uyudan izinsiz chikh maslik kerek. Bunda yam hadisini biz utken darsimizde uxibir ganyadik. Qaysiki ayol agar erini izinsiz tashqariga chikh gitse, qaytki ginche farisdalar un lanatlaydi. Qaytki ginche farisdalar un lanatlaydi. Bu, nuhayatda yoman narsa bu. Yani, erini izinsiz tashqariga chikh shilmkumad. Demek, ayol kishi, erini izinsiz chikh shilmkumadimi, demek, kin boshlaga kendi gani, uz-uzda. 31:28 Uzu-uzdan irki kisi basla bu hukuklar agar hazerki zamanavi agar aile digan busayk, zamanavi ailelarda agar halatini iram, khatinam, uzun hukuku teyn digan gemalarda bu narsalar utmaydi. Yi uzu qaqlaganin apkili uradiyo, min uzum qaqlaganin amti apki miymam mi ugadiydi? U ir kisi uzu qaqlaganin joge kiti urdisa, min uzum qaqlaganin joge kitar miymam mi? Min dima cindi miymam mi diydi? Min uzum qaqlaganin arsam, uzum qilalmasam diydi? Mingan min icangi hayati kiragi masdiydi? 31:59 Buzuladi ki, hayat buzuladi. Ularga bugablar, ularga torgimaydi. Biz zayt etkin, narsalar mumillarga. Allah ta'ala no buyurugunu bacaraman, men ir ularak, ir buganimdanki nima qilishim kereyken, xatim bubturib, nima qilishim kereyken, shariyat mengi nima no buyuradi, nima no qaytaradi, digan adamlarga bugablar. Yana buru, guz bunu yukar demaytiki, irini ham uzini irzida, xatin kisi ham malida saklashligi, irini namusini saklashligi, irgi xiyanat qimasligi. 32:29 Kup binche oylani buzulib kicidi ki, vansi xiyonatladan buladi. Unu telfonni nimandin top qaladi, u ayol kishi kim minandir geblex boygayn buladi, kim gadan xat yozganini iri kor qaladi. Allah asrasi, bu narsalar, huazirgi kundi judiyem katta muammasibib qaldi. Hammamiz shu muammasidi icidi yeshi yapmiz. Irigi xiyonat qigan ayollar, kuni kichan bir kishi minden sorayabdi, xatini irigi xiyonat qigan, irigi bilib qoygan, kicirimi soraygan, irigi kicirse dayus buladim, yugmi nima qilch gireyib. 32:58 Allahum musta'an, yani, jawab beri bumay digan sawallar. Uzu, irki kisi buna qangi halatda, uzu, soramaydi brodan, u sorallatgan narsamaz bu. Sorallandigan narsamaz bu. Namus masalasi, irki kisinin namusu, bu, ulim bilan tukay digan narsa, uzu, aslida. Agar qayrati busa, bu narsalar, hech bir sorabot dinlatgan narsaz. Soragan nankin, demay gu, u shangin layiq adamlar, shunarsaga qan nedir, kelishgan minimu bugan, u tawbaqigalligan haqqatan bilgan busa. 33:26 qub qiyonat sabablik qiyonat sabablik qiyonat sabablik qiyonat sabablik 33:57 irlar ustu da haqqib or. Shulardan barancisi mahir. Mahir. Irkek kishi uylengen peytte ayolga mahirberislik gerek. Bu mahirberislik vacib. Mahirberislik farz, yani vacib diganligimiz farz. Allah subhanahu wa ta'ala buyurgan bunu Qur'anda buyurgan, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sunnatlarda buyurgan. Qaysiki irkek bir ayolga uylendi mi, unga mahirberislik gerek. Mahirini qande belgilenisligi, nimaqilisligi bu fiqh kitoblarda uygengen edgenlerse. Qoglasi ayol kisi bi mahir. 34:26 Bulda min mahrimdan kech vardim diyişligiyan mumkun uzun ishiyyod. Lekin mahr berişlik kirik. Başdan shub, agar mahr etilinmagan busa, irxatun urtasdan nikaqta mahr etilinmagan busa, kin mahr misil didib qahalar bunu, ushe ayalga uxshagan ayallar urfta qancha mahr beriladigan busa ushe mahrdi biradi. Kopi cikilinmagan mahrdi. Qancha busiyam, taq misalicayik tirlas uresiyam haqibar. 34:54 agar ir bir olsa bir hadi bir olmasa ulanmaydi u ayolgi. Demek mahir ayolini xos haqqi soblanadi. Va ikkinci haqqi nafaqa. Erkek kishi ayoliden hazi biz etkin nimalargi qarasey agar hukuklargi yukardi kanimizde, erkek kishige shariyat judi kub hukuk bir vargan iken, ayol erkekden surab chikalmasa, uydan binnarsa broga bir varolmasa, ayol irini iznisiz broga yuge kirgizmasa, 35:23 ozini qarindashlarni korishlikke irdan izini sorab barsa, vaha kaza-vaha kaza, hamman arsalarda ir khujayin boletken bosa, bu qavamatdi, bu boshqaruni irga bergan shariyat, xuddu ushandi ayalgiya ham juda katta bir haqlardi berdi. Shulardan biri, nafaqa. Ayal, nafaqa diganda bu, kiyim, kiradibin uchiga kiyim kiyshlik, ayal kishiga kiyim kiydirishlik, va taam bilan taamilantirishlik, va maskem bilan unu taminlashlik, irdin vazibas. 35:53 U masken, shaxsi masken bolishlik ishartamaz? Shaxsi masken bolishlik ishartamaz? Qanaqa busiyam, yashaydigan uy busa icara busiyam buluradi. Muhim, shu ayal yashaydigan uy bolishlik girek. Mana bu, nafaqani qiradi. Bu narsada, asasi narsa, urf bizda hakem buladi. Urf hakem buladi. Yani, urf adat bu iccha, adamlar ayaliga nafaqa biri abdi didigan halatta, urf maruf bulan nafaqa biriladi. 36:25 Yana, irkaq kishi biliş girak ki, ayol irkaqini oldu da omanat. Bu, onu ayolini otu anasidan, onu valilarini oldu dan vada birib. Biz, darsimizi başda etkenimizde, mitaqan qalizanı birib, katta vadanı birib, ob gigam. Bana şu vadasi da turu bilişlik girak kishi. Omanatka xiyonat qilişligi, uzu mumkummas uzu, omanatka xiyonat qilişligi. 36:52 bulib ham bana bunday omanatka xiyanat qilişlik, jude katta xiyanat isablanad. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ayatikallar ki, xiyarukum, xiyarukum li ahlihi. Silarini yaxshilarin, ahligi yaxshi bugan kisi diganlar. Yani, yaxshilikni kup namazu qigallarin, kup ruzat qigallarin, kup sadaqat birgallarin demi abdilar. Ahligi yaxshi birgallarin, yaxshilik digan. Kup hachga barkigan, har il umraga barkigla itkin adamlar digan imaz bu. 37:20 Odam hach qisa uzu qun qiladi. Umra qisa uzu qun umra qiladi. Agar sadaqatlar birisa, odamlar unu maqtaydi. Bu, sakhibaya kandaydi, toylar qil biradi, ziyafatlar qil biradi. Likin, uge kirgan peytta, insanin haqiqi qiyafasi bilinadi. Odamin haqiqi qiyafasi, bunu mizani, unu ishigda suni qamagan peyttaki halati, odamin haqiqi basalasi bilinadi. Ano, shu, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam usha-usha etdilar ki, silarini yax silarin, 37:48 u yudaki ahligi yaxsi bugan adamlari digi. Adam kochada yaxsi mandi uradi, kichkim uzun yaman mandi meydi. Belki en yaxsi mimi mandi u iliydi baz adamlar. En yaxsi adam mimi mandi, adam uzuni xulgu, uzuni acaplantiraydi baz adamlardib. Shuchram uzuni kum misal qilaydi, misal uchun men, misal uchun men, meni qarasi ilaydi, undi ximi men. Hatta farzantlarigam, hech kurgam, misal, meni shuni qiganimdi. Undi, undi, uzuni misal qilaydi. Qutdi ki, bu adam mizandi, hemen irzigi. Chunki uzudan, uzu razi bu adam. 38:18 uzdan uz razi, hamma uzdan yaxshi mandi boylaydi. Likim bu mizan bilan ish bitmaydi. Yani, yaxshi adam kim ahligi yaxshi bulsa, ushi adam yaxshi bulaydi. Ahligi yaxshi bulsa, ushi adam yaxshi bulaydi. Unu ahli bilaydi kimligini. Unu farzantlari bilaydi u adamdi kimligini. Tashqariga chqadi basqa adam, ugi qiraydi basqa adam. Tashqariga chqandi butun yaxshi. Hatta ayollardan bazladan shikayet istiq qalaysi ki, 38:47 Erim üyde qabirmay, xumriyib otiratdib, telfon bubqosa, iya yaxshimisiz, qalihisiz, usus, bususdib, kulub, yaxsh qeplashib, telfonda uchirgani, yana xumriyib oladdi. Siyasat qilish kirik, uze, bun arsa natogur chunishdikab orayabdib. Mafhumlar bizdi, dunya qarashimiz, xata dunya qarashidan kilib chikabdib. Bun arsalarda biz shar'i yol bilan toqrilashdiyimiz kirik. Erkek kishi ayolga xucayin boldi digani, unga kuchunu utkisi qoysin. 39:15 Birinchi kundan yaksilab basob ursin, kin singe daim qorqib, etkanyqib, yurad edib nasiat bir etkin adamlar bar. Bu urgati uchi adamlar shariyatli roxini, shariyatli hidini hidilemegen adamlar. Erkek kisi hech qachan ayol kishige qoy kotarib, ayol kishige ustun bolib, unu urub, baska qilay digan, halat bilan bas qarishligi bu togur gemedi gennarsib, bizi shariyatimizde yog bu gennarsib. 39:44 Demek, adam bilsin ki, bu ayol onu aldida amanat. Hatta Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, yaksilikni shunga baqlab qoydilar. Yaksilikni, kimni yaksilikini bilmaksibu seyiz, onu ahlige bugan yaksilik qoygan adam, ushe yaksih. Chunki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, ushina hawai nabzdan gapirmaydilar. Adamni mizanini, jidayem ulcavini yaksibiladilar. Haqqadda yaksidi gani, majlista hamma yaksibulu urad. Baz adamlar bar, adamlar, 40:13 tencikide yuradi, uyuge bargan da qatliq dobbasla bur etkin adamlar da ishtas. Quli yugurda ki bub qagan, har narsige quli qap kit uuradi, ur kit uuradi. A bu oylamaydi, bu amanat, bu uzini qizini bura u shunayqisi razibumaydi. Uzini sinlisini, ya qizini, agar basqa bir kishi shunayqisi, u ayal, unu ruqsatsiz qocegi cikmese, uyuda utirse, unu uchun balasini qanida toqoza yukotar virse, unu imisse, unu tagini tozalab, basqa qilib, 40:42 shu bole kimdiki, shu irkaydiki. Unu bolesini bu qanchalik khizmat qiliyabdi. Agar ayalini qiletkin khizmatlarini, mesele mihimaniga oqad qiladi, unu kirini yubiradi, khizmatlarini agar sobla yap qarasi, bu ayalini qiletkin kamchiliklarini aldidi, bunca qigin khizmatlari uzu birbiriga toruki solistirisi, hiç toruki midi? Anca yakchilik qilisligi irkayini ustu da kup, ayalini fazli qob kitadi. Yani bizgi Allah buyurdi, 41:12 yedirishligimiz, icirishligimizdi. Qaysi erkeq qatuniga yedirib icirib, yedirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib iqirib 41:41 Demek, yidirishligi, icirishligi, nafaka birishligi, irkek kishini shar'i vacibi unga shar'iyat etgin. Xatinda otalar ki, iltimas qimaygan, şunu yidirip durgin, aldingda petida icirip durgin, ustige kima birip durgin, bizde lacimiz yok, senye şu iltimas şu, etmeydi otolari. Bu ayol kishi, shar'iyatda buyurugu bilan, uxan nikakta, min qabulquldim, bol dedib, razi bol ishligi bilan, bol edigan vazifalar bilar. Vayana, irkek kishi, ayol kishini, 42:12 talimatlariga qarab turish qirayq, dini ilimlariga qarash qirayq. Bu, xazirgi kundagi, hamamizdi katta bir naqisligimiz. Mana bu, xatinni haqqi ir üstu dagi. Ungay dinini urgatishlig qirayq. Bizi uzimiz qarayng, qancha ilim maslislarida qatnishamiz, bradarlarimda qancha otirganda imanlashasiz, ziyafatlarda, basqa caylarda, tuylarda, imanlashasiz korib. Yana, shubilanam, xalbi qarayib kitkanligini adam shikaid qiladi. 42:42 U ayol kishini bazir erkeglar bar, umman kuchegi chigarishki qoymaydi. U shani uziga taqva dib biladi. Bu taqva qilishlik, tohru kuchegi chigib, nashari nesirigi aralishmasdigi taqva. Lekin u taqvani chigi ilimgen qoymasdigi kirmaydi da unga. Agar ilim, ya uzu ilim birishkirek, agar uzu ilim bir olmasa, ilim bir etkin, adamlarini oldige, urib busiyem yubarit durib talim birishkirek, uz aslida. Erkek kishini, xatinni ir istudagi haqqi, xatinyan oda birishlik dedik, ki ilini haqqi baruni. 43:12 Yani, erini haqqi xatini oda berisligi. Va xatini haqqi er unga talim berisligi kirek. Talim, unu dini da urga cikirek bilmagan narsalarini. Dini ge emkion qib berisligi kirek. Unu agendan ki, xuddu qullu ishletkende ishletsi. Umumman oshqanadan cikmese o ayol kishi. Bir umur cahil bubdurum ishlesi, bilmey utkitsi. Bu erkek kishi itte qiyamat günüde masgul boladi. Bu ayol kim o? O ayol, bunu balalarini anasi o madrasa o. 43:43 Ushe madrasani, muallimi, hish narsani bilmey digan busa, u madrasadan chqan taliblar nimi bub chqadi ular? Usheni oxshigan nusqalar bub chqadi. Erket kishi uzu ittadan kechkeche trikchili qilamadib kochadi yursa. Uyda farzantlarga qaray digan ayol, ayolni vazifasi farzantlarga qarash girek. Leki uzu da hish narsa bubmasa niman biradi bolage? Faqidu shay ila yuqtihi. Uzu da yuq narsani hiskin broga birolmeydi. 44:11 Demek, adam bilsin ki, bu nerse amanat bu. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam etdiler ki, kullukum ra'in wa kullukum mas'ulun arra'iyyatihi. Silerden hemmelerin mas'ul siler. Hemmelerin qul astrilerindakilerden mas'ul siler. Her bir kişi uzu potşah. Yani, bir qul astride kimlerdir bor. Hatta irkek kişi ahli beytiden mas'ul, ayol kişi farzantlariden, irini maliden, yukarıda bize etken hukuklariden mas'ul ayol kişi. Demek, irkek kişi, 44:40 katta bugandankiyin, u faqat kina sen, basliq san digan isim berilmaydungi, u erkek, ruzgarda, basliq bolib turu mas'ul bugandankiyin, birinci qilish kerey bugandarsa, ular, shu ruzgarni, Allahni kitabi wa rasulini sunnatiga, muafiq, yashashlikiga, nafaqa bergin peytta, haramdan tap gibi dirishmaz, ular da nimadan yiyyabdi, nimakla yabdi, bunlar sadiga qarash kerek. Erkek kishi, uzun vacibini qilish kerek shunarsada. Kopbinca muamalar, shulardan kilib chikadi. 45:10 xukuklar adaq ilim meganligiden gelib chikaydi. Ayal kishige talim bermaydi. Un yel, yigrimi yeli yashegan ayali bilan, hal quranini dursu qelmaydi ayali. Umkanyati bu, umkanyati bu mese uzun urget ol mese, urgen etkin adamlarga, borgen, urgenin deyishlik erdi wajibi. Bazibir ayallar ilimge borabantisa, eri koymaydi. Bu, qana qangi gapki, bu, uziki urget mese, urgeni mandigan peytige sharayt qibir mese, sharayti borbib turib koymese ilim urgen gani. 45:41 uydan chikhmayda ayol kishi ki nimi bolad uydan chikhmaygan nakin? ishtarsan bilmese, uydan chikhmaygan nakin nimi bolad? televizor kolad, televizor afir qoybdi, internetdi ulab qoybdi, man shunu korib sen fasiq bog uydan otur diganday boladda midi qopal etkendi? bol etki narsalardi korib, nashari narsalardi korib, uydan chikhmay, man shunya qarab otur or diganday da o, basqa nimi di ish munkin buni? bel ilim urganishlikke bir yollama verilim mese, odam uzi niman urganishti, nima qalishti bilmaygan nakin? 46:10 Nima qiliqisti bilmagen nanki, hu shu oqibati men shu qayngi narsilad qalqilani. Vayana, in qatta hukukladan bu hamasini camli edigan narsa, ir kisi xotini bilan, ma'ruf bilan yasash qirik. Allah ta'ala Qur'anida buyurgan ki, ayallarga ma'ruf bilan, yani urftaki yaxshi muamala bilan muamala qilardigin. Bu Allahni buyurugu bu. Irki qisi xoklasa yaxshi gapirib, xoklasa yoman gapirisligi, bu, 46:41 qarab turub, qayfiyyati yaxsi bugan paytta, yaxsi yaparib, qayfiyyati buzuq paytta, xoqlagan paytta da yomanlik qib, xoqlagan paytta sukib, quchadan xapaqib kisi uchini alisligi, shu uyida utirgan zaifa ayoldan bumasik girib. Rasulullah s.a.v. dilar ki, istawsu bin nisa'i khayra, silar ayollarga yaxsilikdi vasiyat qib, yaxsilikke urgat ilir, yaxsi mamlaq ilir, fa inna hunna awanin indakum, chunki ayollar silar da asire, silar, 47:11 huddiga asira qamaqqa txikkan adamdi. Asir txikkan adam nima qiladi? Asir txikkan adam shiqqa kit olmaydi? Ayollar shu irke guchun shiirde utirpti. Shu irkegini balasini tugu birgan, shunu balasini imizgan, shunu balasini qaraydi. Bola kimdiki irkeydi ki? Bollar shariyatta otaniki soblanadi. Quranda Allah Ta'ala etgen, wa alal mauludi lahu rizquhunna wa kiswatuhunna bilma'ruf. Mawludun lahu ota. Bolani mauludun lahu dup turub, otage nisbat birbayti yabdi Allah Ta'ala. 47:41 Demek bu, buqla otaniki buladi. Ota, u ayallarini rislantirishliki, kiintirishliki, irkiyikdini vazifasi. Bu, talak xalatida etkin. Talak qilinyan xatinda, agar yidirishlik, kiidirishlik wajib bosa, talak qilinmagan ayalini ki, awla wajib bolish kirik. Uzi hal jazawul ihsani illal ihsan. Yaxshirikide, jazasi yaxshirik basmi? Bir adam sizgi bitti yaxshiriki qoysa, u yuzgi kip turib, masalan, bir ustaqib kib ishtetseyiz, 48:11 u shengi chodamla birasiz, boshqa qilasiz, qancha yaxshilik gapirasistan kin, chkib kitisdiyam, ustaba rahmat, Allah razibusin, dip, yaxshi mamilaminan chkir warasiz. Kin, usta chkib kitkendan, u yudakilariga bakirisdi boshdiyadikin. Qaglasan, dipdurub. A, u ustadanam kura kopraq, isht qimi yapti mi bu? Ustadanam kura kopraq, yaxshilikda qimi yapti mi bu? Oylab qarayin, u kim o? Sizdi qulizmaz ki shotu aga. Toğru mu? Ongay sizgi kim boy sondir qoydi shariyat mi? 48:40 shariyatda halal qilishligi bilan sizde yujga kib turgan bosa, usha shariyat sizga mani buni qe, mani buni kummas, buni qe edgan bosa, niga qimeyimiz bunarsana? Bizda uzimizda, wajibimizda, niga wazifamizda bunarsana? Qimeyimizda bu, minde oganda qupoletkanda nomar chiligi masmi, haqqimizda tulog osayda unu haqqini birmasayk, vay lullil mutafifin yekir qimeyimiz bunda. Alladhina iza qitalu alal nasi yastawfun, wa iza qaluhum awwazanuhum yoxsirun. 49:08 tarazidan uru uchilarga vail busin didi Allah Ta'ala. Ular, agar odamladan birnarsani ulche bosa tulik qiboladi da, ularga birgan payitda urb qoladi digan. Aynan shu hukuklar shun deybasi mi? Irlik vazifasini qilip turib, va ziyadasi bilan osa, u irgi khizmat qilishlik bir ağar ağiz churq qoymaydi. Ye, si hal bingi gapir etgen bu qaldin midib, binnarsa digandan turib tashab qol etgen irlar bo. 49:35 Umumman haqqi yuk unu gapirishlikke dib bilad uzini. Va uzi busa xoqligani dey mazax qilib, xoqligani dey gapirishlik. Unu husnu neyam yomollib gapirishke haqqibar. Unu harqan dey qarimdaşlar neyam yomollib gapirishlikke haqqibar. Nasil nasabadan kilib chigib gapirishlikke haqqibar. Uzige uzi nasana halal sanaydi. Agar halal sanab qilitkin busa, bu adam dinin niyangi lawalish kirik. Agar haramligini bilib qilitkin busa, bu gunaxi kabirani fisk isti qilitkin bulad. Uzu zulum haram. 50:04 u zulum diyem, in yamani uzin qolun aslidi, shunchi yaksili qivotirgan adamige zulum qilis digi. Agar yaksiliklarini sanisi, bundan kore katta yaksilik boladi mi? Hazirki misalimizdaki dey, u yuzgi kip turi buru, u yuzgi buru qizmat qib gitsi, ishigizli bir narsasi yangilib gitsi, ya buzulib qoygan, masaliyan, gazili bir narsasini uqshati birib gitsi, kocada korgan diyem, ya rahmat qibirib gitgin yaksili boli yap didib, ham pulunu birasiz, ham unga rahmat ehtas. 50:34 A bu ayol kishiga dimi biriyabs? Kim unga miz shuncha haqqa bar min dedib unu kuzun aldiga kildir oladi? Shariyatdi buyurgu bilan, u Allahdi buyurgu bilan shiriki gen busa, demek Allahni buyurgu bilan unu haqqa bugan narsani, kimki agar qisib qosa, u haqqani qiyamat gunda ular oladi albatdi. Bu narsa qiyamat günü üçün. Şu dunyada ular zaif buganlik üçün, unu otelari yogdur, akelari yogdur, yo busiyem xa qizim meyli bihir qomasin dib. 51:03 innamaya yurgan bolishi mumkun, hali andi ishanatini qurqaglig dima digandi, nikin, Allah ta'ala unu haman arsani sob kitabini qibduribdi. Maliki yevmiddin, Allah ta'ala birinci uzini tanistirganda, ceza kununu potshahsidib tanistirdi. Ceza kununu potshahsi, qiyamat kunuda, bu ceza kunuda, harbir adamlar, biz kimgi agar birindir sistem utkizgen busayk, ular kilada haqqini olamandibdirib. Odam ilim uqubiyurb ban, 51:33 ya başqa qibiribbben, salih amal qibiribbben dib, uzduz, allaydi qigan narsil arsi hamansin abgit fqasini mi bulad u? U shay uchun qigan bulas? Ittagi Rasullaha itkandayi muflis adam geylan qalishlikden qorkish giregi adam. Bugun, hazir haqni birishlikke qadirmiz. Agar haqni bugun birimesek, irtagi pulan başqa narsiyem ralu yunamaydi. Ya haqini birin, agar haqini birolmeseyiz, un arsindan qutulin. Agar qutulmiyabsizmi, 52:01 Demek, zalim bugan halatda bu davam etmayin. Çünki bugan uxilasayiz, irtarayib turmasligiz mumkin. Manda qani qalib turu qorxmayi, odam uzigi uzi, uxe zulümni halaldib oladi uzigi uzi. Rasulla sallallahu alayhi wa sallam etkerler, men silargi ikte zaifni, haqqiden silarini oga hantaraman. Uharricukum ala haqqi daifayin digerler. Ikte zaifni, haqqiden silarini harac halatige çuraman. Yani biri yitim, ikkintisi ayol digen. Yitim digem, odam, 52:31 yitim bugandanki onu otasi yuk, akasi yuk, karindashi bumaydi, bilgandi dey odam zulum qilishligi mumki yitimligi uchun. Ayol kishiyem qut tushun dey bolaydi, bazi xolotlarda muhacirat xolotlar bolaydi, onu bir humay qil etkin odam bumaydi ayolini. Ushi yukayken qarayabdi, bir iki shabba turse, chikimin demi yabdi, haqqini birmese onu talab qil etkinlarsa yuk. Bir umur zulum qilib qilib, ki yana bir kechirim surasi, ayol kishi shu ilini kechirib kit urad. Bu, Allah ta'ala ularini mani suni yaratkanli gidi. 53:01 bir aqiz gapibinan, bir umir kazzab bub yashayin, bir umir aldab yurayin, yana bir yalgan gapini gapirib qoysa, ushe ayol khursan bub kiti urayib. Agar ular, sizgi uxshaygin aqilli bugandaydi, bu gapi indi indi basqi qaytasan deridi. Mingi sey naqarayin chalma deridi. Leki Allah Ta'ala ularini mani shunli atifi qilib turib, ularini mani shu tomandaki kamil qib yaraddi. Kicir ucan qilib yaraddi ularini. 53:30 Erkek kisi hiz qaçan bina salardi kicirmeydi. Sizgi bir kisi zulum qisinci ozizgi. Yeminsin qulmami mididi, dima qimini mamula qilibsi. Hatto, qulini isharakib gapirtirgani qoymaymizu, xur quli indi diz. Agar qulini isharakib gapir etkin busin, sin kimgi quli indi isharakib gapir ebsen diz. Xatini geyim, agar xatini isharakib gapirsid, dima bulaydi odam. Manin shun qalatlarida agar uzini kimligini yaksidib chunse, shun chun bu istetme bu. Ertegi qiyamat günü bu ilishdan aldin, hamamiz chun istetme. 54:00 Yawma la yanfa'u malun wala banun. U qiyamat gunda mal bu meydi, farzantlar bu meydi. Hic kimga hic narsa fayda bir meydi. Illa man atallaha bi qalbin salim. Allahka salamat qalb bilan kilgan adam u shenge fayda bulan. Yaqinda Allahka uchure shas. Shun calig qattig bur zulumlarna bir shahidi bul yapbis ki, nahat ki irkek kishi ayaliga shun calig zulum qiladi, uradi, haqqini bir meydi. 54:28 yanan ushe ayol kishini yigilatib, kuzini, yashini aqizib, ballariga qarayida basa qiladi, yanan ushe xatan qilib, davam edib kiliyabdi. Yini bittin shu ajranib kitishligi qoygan, u ayolam qayiga barisdi bilmaganli gidan, ilaci yogla gidan, shunu xatanib u yuradi. Bu numadigin ge, bugun ilaci yogdir, irtigi Allah ta'aldigi borgandan giyin, u ilacini tapadi giyin. Albatda sizge yapishadi, min haqqim qoygan, man shu haqqimda alibirdiyidi Allah qeytadi. Giyin unda sizde urishgi kuchizan bu meydi, 54:57 hech qindi quwatiz bu meydi. Wayana, irkaqni ayal, ayalni irkaq istaki haqladan bari, ayal tomandan kele digan azorga, irkaq sabr qilish kirey. Balzan, khul qudan kamchiliy bolaydi. Bu narsegi sabr qilib, shunu bilishimiz kirey ki, nikah bu, aile, shahwatki itishatkiyan narsemiz, bunu ibadatdib qabil qilish kirey. Agar ibadatdib qabil qisay, bizgi kup darsalar ingi yi chillaydi. 55:28 Masalan, hachga bar etkin adam, hachda ibadatdib baradi. Usha, hachga bargan dan kiyn, ibadatdib barganlik uchun, yullagi qiyinchilik lari bunga bilinmaydi. Qancha qiyinchilik buladi, qancha pul kitadi, usha, uzga-uzga adam qabulqiladi ushunu. Nikahdiyam khud ushunday, ibadatdib qabulqilash girey. Bir kisha etibiri yapdi, ahli ilim kishige, bir adam kiptirib, sizdi men ilmizdiyash kordim, khulqizdiyash kordim, mani shu qizimdi sizge nikahdilashlikke alib geldimdi, rupara qibdi. 55:58 Haligi adam uyalib qoygan xijalad bolib, yox deyid isa o adamni konglisinib qoladi, indi meni shunchalig hurmat qolib, aytyabdiyke meyledib razibub, ushida nikahlab, uyge obarisa, haligi qiz cholaqa kem, birta kuza qishqa kem, birta yuzud nahayatda xuniga kem, kiyn Allah uchun sabir qigan shunga. Hatta shuncha mamilasiga yaxshiligiga, haligi ayol bunun shunchalig yaxsh korib qob, rash qilisli basiligan bunga. 56:28 Rashqilisdibul, hattaki namazgi chikbitamandisiyam, yox, min aldimda utirin, digan derezi qechib organiki. Unbish il birgi yeshadik, unbish ildankin, aligi acaliyyitib, dunyadan utdi digi. Usha kishini uzayit yaptiki, min Allah ta huzurida, in yaxshi amallarimdan shudib bilemandi. Yani shungi sabir qigalligim. Mani bunarsa nikahtaki halatdi, ayol kishi bilan irkayini nikahtini ibadatib qabulqisik, 56:57 kub muammalar icilar. Albatda yasas uchun urtada sevgi, muhabbat bul ishkirek diganlarsa bu notu uru chuncha bu. Uylana yapdi, uylanganla ittes kunudan talak qilaman di eti yapdi. Ha disa, yokmadi di yapdi. Ye, bu qana qangi bu gurur bu, qana qangi irkaqilik bu, yokmadi, kur yapbismi uchularda, acralik itganligini, buttasini miye chakirdim, geplasdim, nima kimdi bul yapdi, nima muamma bordisam, yokmadi a keminye digidi. 57:29 Asini bir quluqdan yoqtirmasin, basqa bir tomandan razi qilar. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam etkirlar, la yafrik mu'minun mu'minatan. Bir mu'min kishi basqa bir mu'mini, mu'mina ayolini cirkib, yoman qormasin. Ha yuzukunu ge ken, ha uyu ken, ha buyu ken. Agar bir tomandan onu yoqtirmasa, basqa bir tomanı onu khursan qilad, dedilar. Basqa bir tomanı khursan qilad. Bu, yashashu için albette muhabbet bulishkira ek digan tushuncha, 57:57 o kinolarda kurgan adamladan alingen narsabu. Oyla bu, oyla digen narsabu. Tugri bu, rahmat va muhabbat bu buletgen narsabu. Allah birsa buladi bu. Likin, biz uzumizdi, haqqimizdi, tuluk adoxsak, xotinam uzunin haqqini adoxsa, bu muhabbaten buladi, rahmaten buladi, mavaddayan buladi hammas. Likin, kup aziralim kitishliglarini sabab shu buladi. Bun asosi sababi, oyleda irham, xotinham, 58:27 bu oylani ibadat tib qabulqu meydi. Unu qubti ki bir, kim qigendi qiyadi, acaplantirmasi yeciktaxan boxqasini qiyishti, unu qabulquladi. Yox bu, Allah bundi qib qoymadi oylani. Oyla kim qigendi inarsamasu. Oyla bu katta bir madrasa, unu orqasita farzantlar qiqadi, unu orqasita boxqa bir maqsadlarimiz vor bizdi. Bizdi maqsadimiz bir ayolgi yetishvalishmaz bu. Uylanishlikde maqsad, ayolni kupetirishlikde maqsad, 58:56 faqad shahwat qib yurishlik maz bu. Una arkasitan, Allah ki taqarrub qilishlik, Allah ki yaqillashlik. Ummatim kupeysin, Rasulullah s.a.v. etdilar ki, tazawwacul wadudal walud, ayolga uylaniylar, wadud, irini yaxshi qoradigan, irini hurmat qiladigan, va kup farzan toqbiradigan ayollarga uylaniylar dedilar. Çünki min, qiyamet günüde, ummatimni kupliga bilan faqrdan aman dedilar. Demek, mumin kişi, Rasulullahni, ummatini kupetir aman digan maqsadi buladini. 59:27 U ayol kishida faqat kina shahwat diganlarsa azir ki, duniya qarashda qaraseyiz, mullalar, xatun, bazbolar didib qaraydi. Bir alimladan, bir kishidan soraygana ken, nimege ahli ilimdar kup xatun ola didib, chunki ular zinag qamaydi didibdi. Ushe gapir etkin adamlar uzlar qan ney halatda yurishibdi masalan? Insop bilan qarayganda qan ney halatda yuribdi? Bu, uylanishligden maksad shahwat uchunmaz bu. Uylanishligden maksad, unu arkasta bir baxsa maksadlar bar. Bu, ibadat bu. 59:57 Allah'nı buyurgu, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam sunnat edib qabil qili shkirey bunu. Agar ushe li edib qabil qilinsa, ham man arsa uzuzun cuyik ilan. Allah buyurganlig uchun, macitda imam gebe zixti doxilamiz. Allah buyurganlig uchun. Bitte imam, u kim bulishan qati nazar. Bazan yoman kurgan adamiz bulishumukun ushe. Imam yoman kurgan adamiz bulishumukun, masayn kupchilig adam, imamda yoman kurishumukun. Lekin imam turub Allah Akbar diganda, hamma Allah Akbar digidi. Imam rukuqsa rukuqlasiz, turusa tura... 60:28 qiyamda tursa qiyamda turasiz, utursa uturasiz. Bu, biz üçün katta bir kurs etmaki, hammamiz, manis, Allah'nin buyurughunu bacar yapmizdakin, bulardin en katta bacar uchisi irqotun buladi. Irqotun uzun kayfiyyati ge qarib, unusu, meni bu yoktur, meni tabiatin bunar san yoktur meydi, meni tabiatin bunu yoktur meydi disi, unusu, meni tabiatin bunu yoktur meydi disi, bu hayat, yo, fasiq bir hayat, bu yeşe bir uğradi, yo, bu mese, hazır korub turganimizde, acrali keçilikki olib geladi. 60:58 Acralib ketishliyidi en kette sebebi irxotin mene şu ishlarini ibadatdib qabulqimaydi. Ibadatdib qabulqib, bu Allah nubiyurgu dib qabulqisi, khud daazi namazda etkandimizdey, nimi chun biz imam gextida qil yapmiz? Chunki bunu ibadatdib qabulqil ola yapmiz biz. Chunki Allah nubiyurgan shunla qil yapmiz, min bunu yoman korimam, bu ruku qiganda mi ruku qimay turamandib, kimi etaydi bunu? Hazir, butun dunyo qayil qil yapdishnarsagi. Bir girmaniyalik bir... 61:27 harbi hafizir kishini etiyabdi, generali odamdi, musulmallar da man shu alatini korib bir musulman kishi etkin ekin, 10 minita odamdi, qancha vaqta sen saf ketizi bera lasan disa, qancha dir vaqti etkin, 100 minita bu saqchi diganda, 100 minita lajiyog digan, 200 minita bu saqchi disa, 200 minita umman qabum ed digan, 2 milyonita bu saqchi, endisi munga qarab dur digan, bir takbiratilin gandan ki, haramdaki halatdi korigan, takbiratilin gandan ki, imam istavu disa, amma safta turadi, 61:57 O safka turatkan adamlar, birinciden lugati baska baska bir-biradan. Kin, kupi, cali, kampirlar, yoshlar, ayollar, qanday bolistan qati nazar, shunday qatar buladi hamaz. Bir minutam utmaydi. Imam, Allah akbardim namaz baslagandan kin, tawaf qilatkallarim, baskalarim kuzatip turin, tipir-tipir-tipir hamac ocagi varib, shunday safka kiradib birdan. Imam, ingisi-ingisi ati, turpisa turadi. Shunday tartikilgila bu, yilda bir marta maz, kuniga bish marta buladi bu. 62:28 Quniga bix merta mani shu halat takrurlani uradi. Nimi chun shun deyib ulayabdi? Rabbul alamin ge itaat qilib qilayabdiz. Qud namazda qandi shun ge itaat qilayetkin busayk, biz baska halatdeyim, mani shun deyib bilishimiz kirik. Uzmizdi kayfiyatimiz ge qarab ulayetkin narsamaz bu. Yin muhumi irxatinin muamilasi bu. Yin muamilasi. Chunki irxatim bilan camiyat vucliki kiladi. Shun uchiran mani shunu chunib, din dushmalari birinci urinda bizdi ailemizdi vucliki kilidi. 62:58 ayla ki kirb kildi bu, shaytan bizdi boshlib ota namizni, Adam a.s., mama hawani, jannatan chqargin, jannatan chqarishlikke sabab boldi, Allah ta'ala yadki, inna shaytana lakum adu, fattakhiduhu aduwa, shaytan sidarga dushman, unu uzdaringa dushman tutiyilardidi, bilin ki, shaytan bizdi ayla mizgi kirb kilad, jannatka ki barib turib, Adam a.s., mama hawani, was was qigan, shaytan, 63:28 o qasami qe qiyamati qechi, qiyamati qechi, qiyamati qechi, qiyamati qechi, qiyamati qechi, qiyamati qechi, 63:58 Adamlardan vaj jinnlardan bugan vasvaschilar bar. Qush nina ayollari bar, bashqalar bar, bittasi uylangan bosa ular kiladi, nima nyoqmay qabtikyan, sinan nima kamchiligin barakan, vaha qaza, vaha qaza, mani bular ham mazu shu vasvas shaytanli askarlari. Ushe oylani buzmagin cha qoymaydi. Buzgan nankin, ee buzulib kitdi didi ki hamazi. Tafat eyer oylani, mani uzun buzdum shunu barib dimaydi, ee uylani buzulib kitdi didi, yaksigin yashebtirodi didi. 64:25 Ab buzu maginche qoymadin qisin, qaysin barib turib bir nasiat qildin, qaysin shunarisa yaxshidib bunu targib qildin, ona qa diyi shi yogda, oylani buzu vargandan kin, shunche osallig bilan oyla buzulib kitur adima didi kin. Allah ta'ala ammamiz uzu hidayatlasin, Allah ta'ala uzu yaxshi qoradigan, uzu yolu da qoradigan mumillardan qisin. Inshallah bu dersimizde hali davamib var. Subhanik Allahumma bihamdik, nashhadu wa la ilahe ilahe, nastaghfiru qoyna, tubu ilayk.