♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioМусибатлар тушганда ёқа йиртиб дод вой қилишadmin·2 views·5 months agoҚуйида шайх Абдурофе Имом Заҳабий раҳимаҳуллоҳнинг \"Ал-Кабоир\" (Гуноҳи кабиралар) деб номланган китобларини шарҳлаб, унда мусибат тушганда ёқа йиртиб дод-вой қилиб бақириб мотом тутуш Оллоҳнинг тақдирига норози бўлиш ҳақида сўз юритадилар By: Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абдурофеъ Абдулкофеъ Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Абдурофеъ Абдулкофеъ#Audio#IslamHouse#Абдурофеъ Абдулкофеъ#Шамсуддин ДарғомийTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00Alhamdulillahi na'maduhu wa nasta'eenuhu wa nastawfiruhu wa na'udhubillahi min shururi anfusina wa misayyaati a'malina. Man yahdihi allahu fa la mudhilla lah wa man yudhulil fa la hadiya lah. Wa ishhadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah. Wa ishhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu. Summa amma ba'd. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.0:27Növbətdəgi sohbətəmizni başqışdan əvvəl min Allah subh'anahu wa ta'lanin gözəl büsümləri və ali isfətləri bilən uşbu məcinsimizni mubarətli məcislərdən qılışdiyini və tarqalşiyimizdə bizlərgi Allah subh'anahu wa ta'lanin ilim halaqalarini qıdırib yuru ki, fəristələri, bizlərgi qarata'i Allah'nin bəndələri, indi sizlər orniynlərdən turorinlar vuhalinki, sizlərinin qınahinlər indi kisirilindi digən.0:55Allah subhanahu wa ta'ala qe bi adat hanflar bolsin biz imam zahabi rahimahullahnin gunahi kabiralardan qliyatgan darsligimiz. Qirat tukuzinci gunahi kabira. Al-latmu wa niyahatu wa shakus saubi wa halku raqsi wa dua'u bilwayli wa suburi indal musiba.1:33Musibet chuken vaqtta imsan qatdiq ahu vah qilishligi, awazini kotarib cahili dualarini, vaylarini eytishligi, kimlarini yirtishligi, hatta bazilari sacini yulub, yoyinki sacini qirdirvalishligi, vay badanini, yoyinki yuzini tirinashligi gunahi kabirishligi.2:04Allah subhanahu wa ta'ala bu dünyada insan pərzəntini yaratar iken və ulərge islam dinini Allah subhanahu wa ta'ala insanlarının özü hərxin yollər bilən imtiqanləşliyi haqqıda bizlərge xabər verib şimdə idib.2:31وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالْثَّمَرَاتِ3:02xah bu dünyada bolayatgan imtihanlar ham, ve ahirette Allah subhanahu wa ta'alanin adil tarazusi aldada boladigan imtihan ham, mene sunum sunum boladi. Bu dünyada boladigan imtihanlarine, bittesini Allah subhanahu wa ta'ala bu ayet-i kerimede bizlerge beyan qalib eytiyabdi ki, sizlerini bazin narsalar bilen imtihan qalib golemiz. Ular,3:32qorqu, yani, insan qorqan halatida qaysa halat getshadi? Allahnin öziyadan gina panah soraydi mi? Ya inki, awliyalar, taqootashlar, azizlardib panah sorak getadi mi? Walju, yani, acilik bilan ham imtihanqilib goremiz. Bu, acilik,3:57Agar ki, acilik lafzi islatilsa ham, lekin, har bir zamanda uzenin yangi-langi istiraflari, atamalari cikadi. Zi, vaqtda acilik ham, wa ham bankrot disak ham, bolawrsa girek. Wa naqsim minal amual, mallardagi bazibir narsalardan naqis qalib qoyishlik bilan. Qah bu, miyvalarda bosin, wa halanki miyvalar yanakiladi. Ya inki,4:27Aldi-saddi da bankrotka uchirashlii bosin, va halenki manashunday hayvanlar da bosin, manashu urnlar da naqis xalib qoyib, bazilarini kesalman, bazilarini ultirib qoyishlii bilan imtihan qalamiz. Val-anfus, kesallik bilan, nafislarini, insanlarini kesal borishlii bilan, qarib qalishlii bilan, ultirib qoyishlii bilan, ya inki,4:56Allah subhanahu wa ta'alanin yubargan acali bilan, öylusligi bilan imtikhan qilib goremiz. Vessam arad, miyvelerde hem biz imtikhan qilib goremiz diyabdi insanlarini. Yani, bazen kuruqchilik bolib, bazen miyvelerge afetlar kilib, afetlarinin turli haq shammol bosin, haq boska keserlikler, sebeplik insanlarini bundayib.5:25imtiqanlar bilan imtiqanlib goremiz. Demek, en asasi bugungi mozovimiz boligan, musibat waqtida insanini ozin u tushlikni en birinci bilsin ki, qaysi insange biran bir musibat geladigan bonsa, bilsin ki, bu Allah subhanahu wa ta'alani bizlar yeqliyatgan imtiqanidir. Dekin, bu imtiqanda insanlar harxil xalatda boladi.5:55hudd dunyawi imtxanladda ham, imsanlar bazilari ali bahalarga, bazilari ortaxa, bazilari isa amallab utuva gengi uxshash, bazilari yiqil gengi uxshash, manabu imtxanda imsanlar harxil bolish digini Allah subhanahu wa ta'ala bilib, imtxandan ali bahalar bilan chikhadiganlarini makhtab turub sindaydiydi.6:25Wa bashiris sabirin. Alladhina idha asabathum musibatun qalu inna lillahi wa inna ilayhi raji'un. Manabundi ibtiralar, imtihanlar gelgan waqtta sabir qulguqilarga basharatlar birin. Ularinin sabir qalishligi nimadan edi. Ularinin alamatlari. Ularin birinci inna lillahi.6:54Albatta biznin hammamiz yalgiz Allah nikidirmiz. Wa hammamiz ham uzadga qaytbu uchimiz. Yani ulardarro özlarnin rabbisi truchi kim ekenliklini bilib, asli da özlarnin hacalari, rabbilari kim ekenlikini bilib turib, hacamiz bergen iken,7:25enda hajamiz qalibtida digan adamlar haqiqi sabirqil guclardaydi. Imam Muslim Aisha anamizdan ruwayh qiligan hadista, Al-Aishata radiallahu anha anna Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam qal, Ma min musibatin yusawi bihal mu'min illa kaffarallahu biha anhu, hatta shaukatu yushakuha. Bu hadista, Paygambar sallallahu alayhi wa sallam ehtilar ki,7:53Mü'min kişige yetken musibetlarnin hammasi da Allah subhanahu wa ta'ala unin günahlarini keffarat qaladi. Qaçan, qaçan sabir qaladigan busa, hatta kirigan iynada ham, ushe cübhaktan boladigan iynada ham, yanki başqan özden tikan kirsaham, ushe tikanı sabaplik ham Allah subhanahu wa ta'ala unin günahlarini kiciladi, didilar.8:23Imam Bukhari, ruwayat qalyan hadista, an Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam qal, yaqulu Allah ta'ala, ma li abdi indi jazahun idha qabattu, saffaituhu min ahli d-dunya, thimmahtasaba illal janna. Allah subhanahu wa ta'ala ay tadiki, didi Rasulillahi sallallahu alayhi wa sallam, qaysa bir bandam, ni agar biran bir musibat bilan, musibatlandiradiyan busam, qiyan u,8:53uşa musibatka sabir qilib, bir sabirnin uzeymaz, belki ihtisab Allah subhanahu wa ta'ala dan uşa sabiri arkasidan ajir wa sawabni umit qiladigan bosa, ona jannat bilan mukafat laymandi. Insan aldi da, musibat boyan vaqtta ikita halat boladi. Birinci halati, mana Allah subhanahu wa ta'ala maqtaganlarni halati, ular sabir qilishadi.9:24və hacalariga qaitshadi, undan acir və sawabni umit qilshadi. Ikinci halat, Allah subhanahu wa ta'alanin taqdiriga razi bolishmaydi. Hatta shundayi vaqtlar utkan iken, bazilari kullariga hassani uclashu alib, billariga mahkam tibu alishib, Allahin goyayinki taqdiriga razi bolmayi otiradiganlar hem,9:53bolishkaniykan. Bazibir bizga koshni boygan davlatlarnin bazibirlarinin urnlarida hatta shuvahkecha bu adetlar qalganigini xabarini bizlarga birshadi. Bu albette Allah subhanahu wa ta'ala yoman qoradigan ve Islamda qaralangan amallarinin bittisidir. Musibet yetgan vaqtta payganbarimiz sallallahu alihi wa sallam10:23qanday xalatda bugenlar? Payqambarimiz sallallahu aleyhi wa sallamga xabar keldi didi imam Bukhari ruwayat qilgan mana bu hadiste qizlaridan. Qizlaridan kelib etdi ki, nevralarinin agir xalatda tulganini xabarikiganda payqambarimiz sallallahu aleyhi wa sallam elchiga etdi ki, qaytim,10:55və eytin ki, Allah subhanahu wa ta'ala dan ajir wa sawabni ümid qilib pütsinlar, ümid qilib sabir qilsinlar. Elçi qaytti, və bunun xabarini yetkenden keyin, bəri bir yena elçi gönətti ki, xallari ağır bolub qaldi, kimesengiz bumaydi deygan elçi keyenden keyin, payganbarımız sallallahu aleyhi sallam orunlardan turub, qizlərini xanadan tamaan yurdilar.11:26Biz həm irgeçtik, deyidi. Bu, məcistə oturgenlər nəhayətdə kətli sahabələrdən ibarət edi. Kin, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, xanadangi kirdi, və nivərələrini kullariga aldi. Nivərələri nəhayətdə ağır və ahiriga nəfəslərini alıb turalidi. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, Allah subhanahu wa ta'ala xabar bermekci, وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ11:57Biz sizne feqat alemge rahmet qalibgine cunetdi. Dimahci, haqiqattan ham, rahimdirlarinin ustazi edi payganbarim s.s. Kuzlari yashlandi. Kuzlaridan yash akganini qorib, atrafta doygan sahabalar ajeblanishib. Halis siz ham, shunday qilasizmi, ya Rasulullah diganday filardi, ha, rahmet yashlari dedi.12:27Tengi ruayeti de isa bu rahmet yaxshlaridir dipkiladi. Demek, taziye vaqtida insanliki agir ve qatlik avazlarini chikarmastan, ve tipetiz iki xilif itkandaga kimlarini yirtmastan, yuzini ve badanini tirinamastan hatircam halatta, bu taziye boliyatkan adamdan ajirali yatkanligi uchun,12:57qalbi xafa bolganadan yiglashligi, bu caiz bogan amallarinin bittesidir. Taziye vaqtida, taziye qulu qi, adamlargi ham, payganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, taziye qilna digan, yani, kalimalarini urgetgan. Taziye digana nima? Taziye digana ushe, meyit qan hanadaninin yakinlari,13:27Bu, məyyitnin çıqqanligi səbəblik, qalblari qamgin bolub qalganligi təsalli birib qoyşlig. Ulərini səbirge şaqrib, əşə qinçliginə, qalbidagi qamginlikinə kit-kəzishligi hərəkat qilishligidir. Bungi həm, bəyqarimiz s.a.v.nin təziyababudagi en əfizal lafizlərinə mənə bu lafizi diganlikənlər.13:58إِنَّا لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِعَجَلٍ مُسَمَّى14:28maalum kun gece yazilib koyilingendir. Imam Nawawi itadi ki, bu hadis, Peygamberimiz s.a.v.nin bu hadislari, İslam dinidegi en katta qaidalarinin bittisidir. Cunki bu hadis, en kirayli lafiz bilan taziye bildirishliktirdir. Biznin diyarlarimizde taziye bildirigan vaqtida, Allah,14:57imanini salamat qilsin diganligi, vallaha alam, payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallamnin muttafaqin aleyh bulgan hadisida, is'alullaha li akhikumus sabata fa innahul an sayus'al diganlar. Yani, qabirga mayyid dafin qilingan vaqtida, payganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallam bizlar ularga dua qilisligimizga buyurigan. Etganlar ki, darro,15:27uzinlarnin, bradarinlariga doa qilinladi. Cunki u hazir soranladi. Cuncin ham, mayit dafan qilin gandan geyin, Allah ta'ala buna soval jawablarini sabit qadam qilsin, dip sorat turishlik bu sunnattir. Hadisda ham, unge sabit qadamlitni soranlar dip kiliyabdi. Cunki, payganbarimiz sallallahu alaihi wasallam xabar birmachi,15:56Insamnin qiyamattan awal, qiyamattan kiyingi halatini bildirib, hal qilib qoyinladigan en awalgi orun bu qabirdagi sawal jawabdir. Kim qabirdagi sawal jawabdan sabit qadamlik bilan, chiqa alsa, unin cayi, haq qabirday bosin, haq qiyamattan, sab kitabdan kiyingi bosin, unin orni.16:26Cennet boladi. Amma Allah hammamizda ham saklasan, agar u soval jawabdan uta almasa, qabri ham cehannamni çukurçalardan bir çukurçaya, amma qiyamette gi soval jawabdan ki, gi haleti ham cehannamni bita urunlarina ala digan urundir. Xinin için ham, bu se gerek, bu bize yurtlarda imanin salamat qalsan diyişlikten murad, agar u se...16:54saval jawabini yengil və sabit tursinni qasqiladiyyan bose, bu xalkimizde yurgan lafizlarnin bittesi boladi. Amma hadistagi lafizlige qaytadiyyan bosek, Allah subhanahu wa ta'ala saval jawablarda sabit qilip tursin desek, hadistagi lafizlige yakın rap bolgan boladidi. Demek, musibat yetkan vatida insanlar en birinci qiladiyyan amallari,17:24sabir qilib turishliklardir. Buna bazibir ulamalar etkin egin ki, cahil kishi, alim kishi musibet yetkin waqtida, cahil kishi bish kun kin qiladiyan awa amalina, birin chukunu qilib koyadiyan egin. Yani, har qanaka insanga musibet yetkin waqtida, uqatda gham tashvishki qishadi. Bish kundan geyin, albette bu gham tashvishi anchi tarqalib qaladi.17:54Lekin aqil kishilar bu ushe beş gün keyin qilgan amalini birinci günü degin qilip qayarikan. Tayganbarimiz sallallahu aleyhi wa sallam, As-sabru inda sadmatil ula dedilar. Sabir, musibet keyin vaxti degi, ayni musibet yetkin vaxti degi sabir, bu haqiqi sabir dedi. Insanlarinin köpçiligi, ha sabir qila olaman, deyishligi mümkün.18:23zikin musibat tushkan waqtnin ozida agar ozini qanday halatda ikanligini bir xisab kitab qilib kursa, ana undankin biladi haqiqi sabirlardan mi, ya inki sabirlardan imas mi? Sahabalar musibat yetkan waqtda qanday amal qilishgan. Imam Muslim ruwayat qiligan mana bu asarda eytadi ki,18:55Li-abi Salhata min Ummi Sulaym. Madadni li-abi Salhata min Ummi Sulaym. Abi Salhane ki, Ummi Sulaymdan bugan farizantlinin bittisi buqat etdi. Sahabalar hayatida bulgan bu amalini eytib birishligimiz, bizmin analarimiz uchun ham, nuhayetda katta bir dars bolishdiyikerek. Nimukin, chunki,19:24irkeklarga nispetan ayallar zaifiroq bolshadi. Ular musibat gelgan vaktida sabirna irkeklarga oxshesh qilaq almaydi. Sunin ucin ham Islam taziyyana madami ki ozenin iri gulmay digan bosa ayallarga uchkun gina taziyya qilishlikka roxsat bergan. Irkeklarga isa taziyyaga roxsat bergan imaz. Yani bu yerdagi taziyya musibatini etkarsan Murad,19:54ozyga zebu ziynat birmey turishlik. Madami ki, vran bir ayalnin ekesi, ukesi, emekisi wafat etediyen bosa, üç gün gece bu ayalga taziye qit turishliyi roxsat, madami ki, erik olmeydiyan bosa wafat etken meyid. Sahabiye ayalnin bu emeli hemme analarimizgi hem, bolub hem taziye vaqtida ozyga sabir qilalmeydiyan analarimiz uchun nahayette qatib.20:26Abo Talha keldi.20:56keçki avqatni taxtim qilganligini bildiradi. Keçki avqatni huddi hech narsa bomagandi alip geldi. Birge yedilar və içdilar. Soñra keçkurin alahu da yata digan urnlarga borgandi, özini unning aldida zinatladi. Və erkek kishi, ayal kishinin aldida qanday boladigan bosa, uxanaqa addi halatta bolib turib,21:26ular hatta koshilishtiham. Qarayn, bu irtik kitaplarda yazilin qalingan bir uzaq, bir hayalgi kelmay digan wakiyy emas, bu sisu bizga madrasalarinin damlasi bolagala digan sahabiya erkek ve ayallarinin hakiki tarix wakiyyasi. Farizanti bolub hem ayal kishinin bu kishinin farizanti olub qaldiyo, qafaditiyo,21:56Lekin, hech narsa bolmagani dayi, erkegiga bu yaxshili qilishligidi bu ayalini ki, husnu camalini togurlab, hattayin ki, bular birbirlariga yaqinli qilishdi dayi. Sonra, uzinin kiyonin oqat wa sharabdan ham tunli hatirjan bolganligini, ana undan ki, yin shahvani nafsidan ham tunli hatirjan bolganligini, ayal,22:26Unmusilayim bil yech etdi ki, ey Aba Talha, agar siz bir kishilardan amanat algan bosengiz, mushe amanatengizni ular, amansiz algan amanatini qaytarib berishlikni agar ular, soraganda siz qaytarmay truvalar midiz, yani bermay truvalar midiz, diganda yogi qaytarib berartim.22:56Shunda Ummu Sulaim ayytidi ki, Bahtasib ibnak. Endi Allah subhanahu wa ta'ala dan ajir wa sawabni umit qilawrin. Uğlingiz wafat etdi, dedi. Subhanallah. Ayytidi ki, rabi faqadib Abu Talha. Abu Talha nin qazabı çıx qetti. Ayytidi ki, Hatta şu halat kece minge etmey turdi mi hali? Hatta şu halat kece sabir qilib turdi mi? Dedi. Kin,23:29Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamga barib bu xabarini eytdilar. Xu orinda bir nukta tohtalib otimiz, bir wakiyya boladigan bosa sahabalar darro Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamga barib bu masalana fatuasini sorasaridi. Sahabalarinin hamma amali ham bizlar ucin dars bulmali ikerek. Hazirgi wakti, hanadamizde biran bir wakiyya boladigan bosa,24:03koshib qala digan bosa ham darro insanlar damlagamaz. Kimga? Falbinga yugirisha digan bugan. Yoyin ki, undan bashkara, dajjalchalarinin kichigiraq, kattaraq, bashkalariga yugirisha digan bugan. Bu ham bizlarinin sahabalar amalidan, sahabalar hayatidan uzaklaşib qalganizla alamatlarinin bittesidir. Paygamberimiz sallallahu alayhi wa sallam ki, Abu Talha kelib, bu kicada bulgan vahiyana eytib birdi. Sinda,24:35Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, Barakallahu lakuma fi leylatikuma. Allah subhanahu wa ta'ala, sizlərinin mənə şu keçinlərgə, Allah bərəkatını birsin, dibi. Peygamberlərinin duası, icabat bulə digən, dualəridir. Allah subhanahu wa ta'ala, bulərgə deyidi, ravi, toqqısta uğul boləni birdi. Kitme kit, toqqısta uğul boləni birdi,25:06həmələri həm xafizi Qur'an-Qur'anini yaflab, unga emel qilabigan adamlar bub yeçib çıqqanligini kürdümdiydi. Anakarayn, bu qishi ahiretdagi acir və sovabni həm tuğluq alubboldi. Dünyadagi derekatini alginligi, uşa bitta farizantinin vafat itishligi sebebliyi qiligan sabir taqatiga,25:36bu babda sahabalar nahayetda addig amal qilishib, bizlargi gub urnlarida ters dirib gitganlar. Lekin waktimiz toman bol qalganini sebabli biz uni hammasi ham toqtay almayimiz, hat tayin ki,26:06ular da shun shalik wakiyalar bolgan ki, buran bir musibet yetib, shun musibetke bular qatliq, bakir, chakir bilan, muamilakilib kutuvali etkaniyin bilisse, darro barib inkarkilishgan. Mu'taq azatida, Ja'far radiyallahu anhu shahid boldilar. Paygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, uzilarinin paygamberligini, mu'ijizisini yana bir bar kursatib,26:36Möte bir netce min çakirimlik uzaq cayda turgan, möte bilan Madinada turgan Payqambarim s.a.v. uksinin shahid bulganligini Madinada oturub, xabarini belirlar. Shunda xabar keldi ki, Ja'far radiyallahu anhonin ailesi oazini kutari patik yigla yapdi, dedi. Shunda Payqambarim s.a.v. adam jonatti,27:04tinclaninsin, ve sabir qilsinlar, ve Allah subhanahu wa ta'ala dan ajir ve sovabni umid qilsin dedi. Xabar yena kildi ki, ular shuhalatca bolayat diganda, üçinci mertisda iti ki, aqizlariga tupuraq sasinlar dedi. Mana, shun caliq, payganbarim s.s. musibat waqtida qattik bu amallarini qilayatgani qaytarigandin keyin qilgan sahabalar ham, bunday amallariga razi bolmay digan,27:35sahabeler yetishbishbishti. Inshallah futbada, behazi bir paygamberim sayitgan, bu ayitlarini beyan qilb birimiz. Assalamu alaikum.28:03Payqambarimiz sallallahu aleyhi wa sallam xabar bermaxchi, qivinnin iki u qanatini həm, yani bir tu oluk batur oluk, qivin oluk tashilaniq, bi maral kiyn faydalaniqli vrid. Payqambarim saytkan ki, qivinnin bir qanatida dert bosa, ikinci qanatida usha dertke kesiv yubaruqi davasi bar. Agar biran tengiznin edishingizga qivin qishqala digan bosa,28:31unu toluq suuge botorub qalib, kin istimal qilavirsin digan bu muidzevi hadislarini. Bugungi kunda aslihalari en roajlayngan fan, hem bunu endi ispatlib kilib. Moshakur kumurskayi madami ki, qibiyoqshash, qanubmigan, mayda kumurskalar bola digan bosa, bu, bu kishinin taharat alishliyiga zarar bermay digan sularinin bittasiga eylanadi.29:00Bir de bizden dua sorabdi. Sünnat Allahinin sağlığı üçün dua qulub koyindib. Bizi awvel hem uchira genti. Tugul yendan biyon enche bu ülkemiz dertmendi ikenler. Eceb emez ki bu cemaatimizde qullarini acib dua qulse, Allah subhanahu wa ta'ala qulunu quruk qaytara diyan, qaytarishlikten haya qula diyan adamlar bolsiye minkin. Xun için hem ixlas bilen, hem hem sem dua qulub sorayib ki,29:31الحمد لله رب العالمين الرحمن الرحيم مالك يوم الدين الصلاة والسلام على نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين اللهم تقبل منا إنك أنت السميع العليم وتبعينا إنك أنت التواب الرحيم اللهم أرينا الحق حقا وارزقنا اجتماعه وارينا الباطل باطلا وارزقنا اجتماعه اللهم اشف مرضانا ومرضى المسلمين29:56Allahumma shwimardana wa marudal muslimin. Allahumma shwimardana wa marudal muslimin. Allahumma shwimardana wa marudal muslimin. Allah subhanahu wa ta'ala ham namizni ham qalblarimizdagi nifaq, shirk, bida'at, hurafatlaridan bolgan haqiqi illatlaridan Allah subhanahu wa ta'ala ozi shufa berib foklasin. Allah subhanahu wa ta'ala bimarlarimizgi ozi shufa bersin. Ey Rabbim, dard birgulki oziysan, dardinin davasini ham bergin.30:26Ey Rabbim, agar biz saq bolib turib seni tani almayatgan bosayk, dertman bolgan vaqtimizda seni tani diganlardan qil. Dertman bolib həm seni tani almayatgan bosayk, saqliqimizda seni tani diganlardan qil. Ey Rabbim, uçbu, hükəmiz sünnatullagi həm özün dertlərini yengil qil, özün şifa bir, unu həm özünge gena ibadat qiladigan, və Peygamberimiz Aleyhisselamni sünnatige yergeşadigan,30:53haqiqi, senin sünnatin de yura digan, ismiga manan, sünnat Allahla denqil. Allah subhanahu wa ta'ala, hammamzi ham, bimarlariga, shufa bersin. Wa hammamzi ham, haqni haqli, kura ola digan, ishlar denqilsin. Sallallahu alayhi wa sallam. Yana bir dakiqa, bu, bizga, egerci, yazma ravisda bonzi, biz ona awalda ham, eytkan edik. Biz,31:20bu amin babida kiliyan hadislarini inkar kiliyan busak, baska mazhablarda amal kiliyatkan sahih hadislarini inkar kiliyan bolib, gunahkar bolib qalishigimiz munkun. Lekin, bizi diyarlarda amal kiliyatkan mazhab, bu Abu Hanifa imam-i azam rahmatullah aleyh mazhabidir. Shulim uchun ham biz, yashlarimizdan yena birbar, tekraran taqidilab eytar edik ki,31:48ortada ixtilaf və fitnə çıxadiqan işlərinə təşləb ulərdən kitraqda bolşliqni. Bu, əmini eyçilik, əgər sünnət deyiliygan bolsək, ortada cemaatçilikli yığışlik, musulmanlar bir bolşliqi və ixtilaflərdən kitlənişliqi bu fərz əməldir. Endi, yaşlar, bolub həm sizlər ıslannin və bu ümmetnin32:16endigi kelecegi bolgan yaxshlarga itardi ki, siz farizni tenleysiz mi, ya iki sunnatni mi? Elbette imanimiz kamil ki, harbir musulman birinci tenley digan narsasi bu, farizdir. Sunnat amallar bir amin imaz, raful yadeynin uzi imaz, sunnat amallar nahayeti kuptir. Agar biz camiyatta baz bir sunnatlarini bacar almay digan bolsay, bashkalarini bacaraylik.32:47Dərrəv, bərar dərin qizni qörgən vaxtə də təbessum bilən qörishliygin qiz həm sünnət əməldir. Bıram bir kişi sizni xafakını branc edib qoygan bosa, onu dərrəv keçirib yubarishliygin qiz həm sünnət əməldir. Kishqurun yatiyatgan vaxtin qizda, mengə bugun kim azar yetkizgan bosa, meni qibat qilgan bosa, men bularinin həmmasini keçirib yubardim deyishliygin qiz həm sünnət əməldir.33:16qoyun ki, sunnat amallar nahayat dikub, u amin bilan raf'ul yadeyn, wabazibir mas'alalargi sunnat duqtab qalgan imas. Sahabalar ham bu, agarci Abdullah ibn Mas'udnin ruwayatu boyisya, aminna paygambarimiz sallallahu aleyhi wa sallamdan ruwayat qilmayanligi qarabdurub.33:44bu məzhabda bu məsələ bulməgənligi üçün biz yenə təkidləb eytərdik ki, ıxtilafli məsələlərdən çitlənilər. Qulp həm mənə yaşlar tup oturganı üçün biz yaşlarga bu məsələni qayta-qayta təkrar eytərdik. Ki, yingi məsələ bu ayaqni kirib uxşilik. Ayaqni bir-birige tigdirib uxşilik bu sünnət. Bilkin, kirib uxşilik bu bitiət. Hadis bar bu sünnət.34:14sahabelerden bogen azar. Yelkelarimiz, yelkelarimizge, ayoklarimiz, ayoklarimizge teyib turardi digan. Digin, qil bilan minday kursak, yaxshi yechiladi. Qachan biz, qatimizni kubrak kire digan bosak, yanimizdagi namazhanin yelkesi bizdan uzaqlasib getidi. Tugru mi? Demek, bun bilan biz bidiat amalini qil koygan bolamiz. Suni uchun ham, bilmegen bosak, bugun boli varaydik ki, qatini,34:47yelikadan katta qilib kirib yuvarib oxishik bu bidat amallardan. Amma birinci saflarni toldirishlik, va yakin-yakin kilib oxishlik, va bir-birga cift bolib oxishlik bu sunnat amallardan bittasidir. Bazig orunlarda sunnat amallarini bazan xalqlar kutar almaydigan bosa, ixtilaf, kutarilmaslik uchun,35:14bu sünnətlərni kötər məsliknin özü sünnət ekənliginə, biz nə faqat birdegi ulamalar, bəlki Ərəbistandegi kättə-kättə shaykhlardan, qayta-qayta savallar bilan, biz kitiyatgan ümmet aldıda, mənə bunda yaşlar bar sünnətki hariz, leytin sünnət səbəbliyidib turib, kättə farizlər buzulub qaliyabdi diganda, bular ticiktirilisa, botuqdatilisa, bulad digan tatvalarini, biz naqil qilganimiz üçün qayan, bunu qayta-qayta eyti aliyabmiz.35:42Yani, havaadan alin geyin geb emaz. Maada, meyti, sünnetke, sünçereyde, qatib qalib, qatib turar iken, siz, siz, iqtilaf çıxmay diyan urunlarda qalishligin gizni, bu, heçgen qaytarmayan hamallardan bittesidir. Allah subhanahu wa ta'ala, həm məmizl, həm sünnet bilan tiril xilishligimiz ye, və sünnet bilan ölishligimiz ye, və qiyamatda həm sünnet bilan tiril xilishligimiz ye, miyasar qılsan, sallallahu alayhi wa sallam, tariqa il-halqi, Muhammadu ala aliyyusah, becimim, birahim, fikir, arham, rahim.36:13إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُبِّيَةِ عَمَالِنَا مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضِلِّلْ فَلَهَذِي لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَهْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ عَنَّ مُح36:38bu imtikandan ali dereceda chukuchilarnin sifatlarini tepeda biz zikir qilgan ayat wa hadislar bilan bayan qilani birdi, wa u kici ham bayan qilani birganlar. Amma musibat yetgan waqtida, bola digan ikinci taifa, bu taifa, Allah subhanahu wa ta'alanin taqdir wa qazasiyya sabir qilmay diganlar taifasidir. Bular haqda,37:08Hayganbarmiz sallallahu alayhi wa sallam bunday diganlar. Imam Bukhari Abdullah ibn Mas'ud radiyallahu anhu dan ruwayat khaliyyan hadista qala qala Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam laysa minna man latamal khudud wa shaqqal juub wa da'a bi da'wal jahiliya. Hayganbarmiz sallallahu alayhi wa sallam aytyabdi ki musibat yetkan waqtda37:37yüzlərini tırnagan, ve kimlərini yirtgan, ve cahili dava, dualar bilan, yani, va cigarim, va kuyganim, dib dua qilişli, ya inki Allah subhanahu wa ta'alanin raziliyini alip kelmeydigan cahili dualar bilan dua qilişli, bu bizden emesli dilar.38:06Haqiqatdan ham bu hadis muttafaqun alayh bolishligi bilan ikkinci tomanidan bizlar uçun nuhayatta qatliq bolgan hadislardandir. As-sabru inda sadmatil ula. Haqiqi sabir birinci musibat yetkan vaqtda didi. Uşa vaqtda, birinci musibat yetkan vaqtda biz Allah Ta'alanin taqbiriga razi bolib.38:35razi bolub turubmizmə? Ya inki, Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam itmahchi, bizdənməslər, bizdənməslər, bizdənməslər diyişligi nəmə bu? Bu, bu ummətdən iməz, ya inki, bu ummətnin eməlidən iməz diyişligidir. Həmməmiz həm, musibet yetməgen vaqtıda, əgər solaməndigen bosək, hə, alhamdurillah, müəmmin mən,39:03alhamdulillah musulmanman, alhamdulillah min, Allahna wa unin rasulana, sallallahu alayhi wa sallam, yakshi kureman, dibdawaklamiz. Lekin, mana bu amallar, bolib qalgan, musibet yetib qalgan, vaqtta ham, haqiqattan, hayganbarimiz aleyhis salamni ki, bizdan imas digan amallari waqtida, usha amalini qilalimiz mi? Hayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam,39:30Yana mutafaqan alih bulgan hadiste, an abi Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu, anna Rasulullahi sallallahu alayhi wa sallam, baria minas saliqati, walhaliqati, wa shaqqa. Abu Musa al-Ash'ari radiyallahu anhu ayit yabdiyi ki, hayganbarimiz sallallahu alayhi wa sallam, uch taifa kishidan uzunu pakladilar. Yani, min ulerdan parkman dedilar. Birincisi, musibet yetkin waktida, awazini kutarib, ahu vah saladiganlar.40:00ikincisi isə musibet yetkən vaxtıda saçını qırdırvala digan, ya inki saç sakalını yura digan adamlar, ikincisi isə musibet yetkən vaxtıda kimini girta digan adamlar didib. Unnu Atiyya radiyallahu anha eytadi ki, payğambarimiz sallallahu aleyhi wa sallam bizden beyat, yani ahdu peyman aliyatkan vaxtda, awazimizni kötarib,40:30Ahuvah salishlikten qaytardilardiyad. Ummu atiyye kimidi? Bu sahabiye ayallaridi. Ayallarimizgi ham bu ahdidi. Çünki ularni algan öşe vaxtiragi ahdu peymani, Muhammed aleyhis salamnin ümmeti bolgan, ahiratkesi bolgan, ümmetinin har bir şahsige saaluqli bolgan amallarinin bittesidi. Analarimiz ham, ayallarimiz ham,40:58bu hadislarina ishtib, musibet geligin waktida, nuhayetda ibratlanib bu hadislar bilan, amal qilishlari yakhshidi. Amma unga amal qilmay, ahu vah salib, musibetlanishlikne, tayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, almayitu, yuazzabu fi qabrihi, bima niha ilaihi, o nuha ilaihi dedi. Yani, bu hadis, ham mustafakun alaih buliyan hadis, mayyit,41:29qabrda, özüge xilniyatkan, ahu, vah, və, qattıq, hayqırıgu, koyin ki, tipəde zikir qilingan, amallarinin, həmməsi bilan, azablənədi, dedi. Demek, birincidən, şariyatimizgi xilaf bolgan, amal bola digan bosa, ikincidən, payğambarimiz a.s.nin, amallaridan bolmay digan bosa, üçüncidən, özü yaxşı qoriyatkan, ışan meyyitini, qabrda azablənşidir. Kim endi?41:58Asamga, ya anam, yan ki, ushe mayyiti qaysibir yakini bolishigidan qat i nazar, hayatta kub yamanliklarini u kishige qildim. Indi qabirde ham u kishini cinch qoymay dey digan bosa, wafat ikgani denkigin, bayagi, oa cigarim, oa ufgan, oa polancham, dib bakirib turib qilgan taziyalarini indi qilawirsin. Amma,42:27Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, uriyatkan amal, mayyetnin xabari kiligan waqtida darro istirca, yani inna lillahi wa inna ilayhi raji'un, dek turub sabir qilip turislik. Dafin qiligandan kiin isa, darro pol ocip dua, sabit qadam qilislikni dua qilisliktir. Dar haqiqat biz bilib bilmestan bu amallarinin kub kiligini qilip koydik.42:58Mənə bu büyük saatlərinin bittesi də, bunday mubarakli Allahnin uylərinin bittesi də, bu əməllərimizdə tawba qılıb, Allah subh'anahu wa ta'ala günahlarimizin keçirişliyi üçün istighfarlar sorayliyik. Alhamdulillahi wassalatu wassalamu ala rasulillahi wa ala alihi wa sahbihi wa man ihtada bihadihi ila yawmiddin.43:31vabiz sababli baradigan zararlarini, hayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam xabarini birdilar. Dar haqiqat, bu xabarlar, wa ma yantiqu anil hawa, in huwa illa wahiyyu haydi. Hayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, hawadan xabar birmasedi. Belki xabar biriyatkan amallarinin hamasi, wahiyyidi. Hayganbarimiz sallallahu alaihi wasallam, agar mayyid,44:00Vafat ete digan bosa, ida mat ebne Adem inqata anhu amaluhu illa min salat. Agar insan Adem farjante ola digan bosa, unga bora digan sovab ishklarinin hammasi bekinladi. Fakat kina uxta orindan sovab yetib turad edidi. Suanin birincisi, agar ilmi bola digan bosa, o ilmini hem atrafga tarqatib gelib, ilmi bilan halayib faydalanib turigan bosa. Ikincisi, yurib turigan sadaqani,44:29kimlərdir yol, kimlərdir məscid, kimlərdir qabristan, kimlərdir qöpriklər, kimlərdir qabristan, qoyun ki, mənə bunday musulmanlar faydalanib tura digan sadaqalarini, yurib turgan sadaqani teştib gitgan busa. Üçüncüsü, salih, fərzand, uni arkasidan dua qala digan salih, fərzand teştib gitgan busa, dedilar. Həni, indi, biz özümüzge özümüz bir saval berib görəyleyk.44:58Biz özümüznin ailemizden, xah yakınlarimizden ötkenler üçün muhaddislar eytmaksı salih farizant, beş vah namazda ata anesiye yanki yakınlarige dua fila digan farizant diganlar, biz ata anemizge yanki yakınlarimizge dua fila digan salih farizant bola alayaq biz mi? Bazı bir musibet yetken vaktida,45:23çitkən, yigitlərni körgən vaqtımızda, bir iki kün ötkənden keyn, öşe yigitni çakırvalib, siz ata-anayngizni köb, yaxshi körartingiz. Şünday mi desek? Ha, şünday iti. Əgərçi malu davlatingiz, caningizni berib bolsa həm, ata-anayngizni alıb qalışirika təyar etingiz. Şünday yeməs mi desek? Əlbəttə şünday uni həm ziyadasi degəndə, unday bosa, endi siznin ularye berədiyan mənfaatingiz.45:49namazini basilab turib, namaz ingizde dua qilishligingiz diganda, namaz indi hazir bahar bokhaldi, hazir ishkofu kuzda basilayiman digan jawablarini ham ishken kulimiz boldi. Bularinin xilayatgan ahuvvah datlari, bular kuruq, haqiqi emaz. Xunin için ham biz, ve siz ham, harbir ushe ahuvvah tartayatgan adamlarga, ularga indi baradigan haqiqi manfaat nima ekelnigini,46:18bayan qilib birin, ajebmez ki, suzu bih sebeblik, Allah subhanahu wa ta'ala, kub kilik kucirlerde yurgen, hali namazu masjidni bilmeyatgen, braderlarimizdiki hidayetige sebeb bolub qalisay. Bel haqiqat, bizlernin ustazimiz, wa muallimimiz bolmasci, yoldashimiz, yoldashimiz, yoldashimiz, Muhammad sallallahu alaihi wasallamge, u kishini wafatiden qiyen,46:47yetadigan amallari, u kishiye yetgizadigan amallarimiznin, sawaflarimiznin bittesi, u kishiye köpürak salatu salamlar eyçiliktir. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem, özigi salatu salamlar eyçilike buyurub, cüm'e künü de köpürak salatu salamlar eyçilike buyurganlar. Ulamalar eykenki, cüm'e künü, Quran u kisilikten kore,47:08Qubraq, salatu, salamlar, eyçilik efzaldir. Çünki bu buyrulingen urun diyenler. Çünki üçün hem kelinler, mene bu urunda u kişige, hem esleb qubraq, salatu, salamlar eyteylek. Allahumma salli ala Muhammedu, ala Ali Muhammed, kema salli te ala Ibrahimu, ala Ali Ibrahimu, inneke amidu majid. Allahumma barik ala Muhammedu, ala Ali Muhammed, kema barik te ala Ibrahimu, ala Ali Ibrahimu, inneke amidu majid. Allahumma inna ala zikrika, wa shukrika, wa husni ibadati.47:36Allahumma aizzal islamu wal muslimin wa adillash shirka wal mushrikin. Allahumma asturna bisitrikal jamilu fid duniyalu akhirah. Allahumma asturna bisitrikal jamilu fid duniyalu akhirah. Allahumma asturna bisitrikal jamilu fid duniyalu akhirah. Allahumma nshur sunnatak. Allahumma arinal haqqa haqqan warzuqna ittiba'ah. Wa arinal batila batilan warzuqna istinabah.48:00رَبَّنَا لَا تُزِهْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَذَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَذُنكَ رَحْمًا إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَ بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلَّ لِلَّذِينَ آمَنَا رَبَّنَا إِنَّكَ رَوْفٌ رَحِيمٌ رَبَّTampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.