♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioШумланиш ҳақидаги ҳадис шарҳиadmin·4 views·5 months agoУшбу дарс қуйидаги мавзуларни ўз ичига олади – Касаллик юқиши ва шумланишнинг йўқ эканлиги ҳақидаги ҳадис шарҳи; – Аёл киши қабристонга бориши мумкинми?; By: Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Файзуллоҳ Домла Source: IslamHouse.com · Шамсуддин Дарғомий, Шамсуддин Дарғомий, Файзуллоҳ Домла#Audio#IslamHouse#Файзуллоҳ Домла#Шамсуддин ДарғомийTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:02Alhamdulillah, wassalatu wassalamu ala rasulillah, amma ba'd. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu.0:32Bunu biz haqqana adaqlarmıymiz. Çünki bu cayge yitalmaganlar, kiralmaganlar, kiralmayatganlar qancan. Lekin, miminle bendeler içide, Allah sizi bizlarine özünü yüge, bu mubarak kümde, mubarak bir faziletli bir ibadetine cüm'a namazını adaqlıq için, sizi bizlarine canqılla. Şunu için,1:01Bu ni'matni bradarlar, ni'mat haqqada ham tafakkur qilişlik, bu yan bita ibadat egan. Rasullaha sallallahu aleyhi wa sallam, Allahnin ni'matlara haqqada tafakkur qilişlik, hatta baz bir ruwayatlarda min rekat uquligan. Yani bir saat tafakkur qilişlik, bu min rekatli uquligan namazdan, nafil namazdan kuryashirah digan egan.1:34Çünki, insan tefakkur qilişliyi bilen, Allah'nin ni'matini qigin bilenmiz. Bu eşdi qoygen bilen, ya ki palan gepir qoygen bilen, bu ni'matdi, biraderler, biz bilmeyimiz. Şunu üçün, Allah'ga həmler busun. Demek, bugungi cuma'miz, biraderler, yehşilab, eşdir, vəttingilab, bu nersini çünum almağımız lazım buladi. Çünki,2:05Bu, mene shu sebepten, köb kire insallar özleri bilmegen halette, yeni, dinden cik qaliş mümkün. Özleri bilmegen halette, yeni, Allah ne, ge kafir bu qaliş mümkün. Özleri bilmegen halette, özleri ge, özleri zulüm xopu isi mümkün, mran lillan. Demek, bugungi cum'amiz bu, shumlenish meselesi. Yeni, shumlenish,2:37Bu ıslanda şunda bir itiqat var ki, har bir nersi menfaatlik, faydalik nersi Allahdan, zararlik nersi Allahdan. Allah subhanahu wa ta'ala Qur'an-ı Kerimde la yanfa'hum wa la yadurruhum. Ular na fayda biradi, na zarar biradi.3:07Cahinyat vahdida kafirlar, mushriklar butlarga, sanamlarga ibadat diganda, uzlaradan sorargan vahdida, yani bunarsa na fayda bersa, na zarar bersa, nima uchum bunga ibadat qilaslar diganda, ular etarakan ki, ular ham bili shalda. Yani qiladkan usha ibadatini butlarga, sanamlarga, bu butlar sanamlarga bir taş ikarligana.3:37Yanyi bular hish narsan na zarar, na fayda bulardan bu masin ular hambalar dilar. Lekin biz bunga ibadatlarimiz Allahka wasila qirisu uchun de etdi. Shundan canab bir shalik gulim. Islam tegendenkin bu narsana motlaq shirk ikarligini, qatil gunax ikarligini bayan kodur. Ve bendalarini Allah subhanu wa ta'ala ge...4:01özleri, Allah korsetkendik, Peygamberi korsetkendik, Allahke ibadat korsetke, ham, hamma, harkim, özleri, Allahke ibadat korsetke, buyurdila. Shunu ucu, imam Bukhani, Rahmatullah Ali, Sahihul Bukhani kitabıda, Abu Hurayra, radiyallahu anhu, dena ruayet qeyen hadisi borakan ki, qala Rasulullahi, sallallahu alaihi wa sallam, la adwa wa la tiyara,4:30وَلَا حَامَ وَلَا صَفَرُ وَفِرَّ مِنَ الْمَجْزُومِ فِرَارَكَ مِنَ الْأَصَدِ أَسَد وَرَوَى الْمُسْلِمُ أَنْ شَرِيدِ الثَّقَفِ رَضِيَ اللَّهُ أَنْهُ قَالُ كَانَ فِي وَحْدٍ ثَقِيخٍ رَجْلٌ مَدْدُومٍ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ لَوْ سَلَّمُ إِنَّا قَدْ بَاعْيَعْنَاكَ فَارْجِ5:01Iman, yani Abu Hurayr al-Wa'id qiyan üçbu hadisti Rasulullah s.a.v. edilar ki, la'adwa, yani kasallik yukmay edilar. Kasallik, bir adamdan, kasal adamdan, saqlam adamga otmay edilar. Wa, shumlarish, hali qi bizda qarga iqqiddi, ya qi bayiqli sayrib qiddi digan qabdar bar, shungi oqshigan nasilar. Wa, baska kasallik hali. Wa, sefar ayi, khususan biz durgan bu sefar ayi.5:30Bu naqa nasila yuq ikarligini islam, bu nasilani batin ikarligini bayankini. Van hadisin daamini ittilar ki, usha haligi mahur kasalligiden, huddisizlar, yani shirden qochiqendi, qochiqin la bilin. Bani Waft qabilasi, Waft Saqif qabilasida, musha Saqif qabilasida bir qovum Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi bayatqi gani geyi vahtladda, bir kishi barakalli, usha kasalligini uchirigan.6:02Shunda Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam dyanakallar ki, biz singe bayatqaldik, bol di qaytqitor dyanakallar. Yani, qul bir bayatqima dyanakallar. Boshqa bir hadisda, Ibnu Jarir Tadari etadlar ki, Anjab radu an hudan, Anna nabiyi sallallahu alayhi wa sallam akhada biyadi madzumnu fa aqadahu ma'u fa qal, kul siqatan billah wa tawakkulan alih. Yani Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam, manashu kasaliga uchiragan, bir mahao kasaliga uchiragan, yukumrik kasal,6:33Demek o şey yukumlik kesaliga uchirigan bir sahabini qol edan uchirigan ekerlerde utqizib aldilariga kül. Yani bu avqatini Allah ki, yani ishangan, tawakkul qigan halatinda, yaqin bogan halatta yegindi billa uchirigan ekerler. Indi hadisi sharxini ma. Cahiliyatta islamdimi uchun bunarsan iki xil hadisi. Birlari, umuman bunarsan qachinna dili. Bir vahshi.7:04hayvanna, yirtqich hayvanna qaçkanda qaçkinda dillan. Wa başqa bir hadisi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, birga oturur, birga taamla ngalini haqda hal, hadisilan talisdik. Bu hadisilani qanla jam qilamiz. Cahiniyat, vaxtida, shunda bir halat boganakan ki, adamlarda, ular, biran narsa bolatikan bosa, bir insandan, ushani sababadan korusharekan.7:39Biz yukarda etiki, xiey qinarsan, bradanlar, biz imanin rukunlaridan beri bugan qadar, yani qazay qadarga iman qadar ishik. Qazay qadar nima, qazay qadar bu, insanin bashigakigan musibat busun, ya ki kasallik busun, ya ki ishirishmagan busun, qaisib beri narsa bulushan qat'i nazar, yaxshilik busun.8:08yamallik busin Allahtan din barislik. Mana bu iman boladi. Demek, bir adam, Allah ki iman kirtirse yu, namaz qokse, rozalarini tutsa, parisdelergi, peygamberlergi, kitablargi iman kirtirse, ahirat günüge haqdib iman kirtirse, leki bin, bir, isye yurishmi yukase, bir, dekhancini qise yu,8:36dekhanciliqi aqshi bomansan uyarga sariflagan min minla pullarik etse. Hali qa adam etse ki, shu dekhanciliqi qimaganda, shunasa bomansida etedigan bosa, bu adam dindan chikhbalaragan. Hud dushirin dek, bir adam, bir kasal bogan, bir bradarnin ziyaratiga barsayo, masalan, girib bosa, ya ki bomansa, sarif kasali bogan bosa, bar ziyaratiga barsayo, kegan nankigan, maalim bir muda utgan nankin,9:07kasal bobqasa uyam hud shunda, shunu aldiga bardim kiin kasal boldim disa, bu ham cahiliyat etqadi bolaregan. Yani bu ham qazayi qadarga iman kirtilmaganligi sebabidan, yukardagi imanla bu sahan, bu adam yeni dinlan chikh bolaregan, mranalar. Shunu uchi Islam bizlarga cüdechiraylik talim bedi. Iki tamani. Har barini yexshilik yamanlik mranalar Allahdan.9:35Lekirin qoşa insan bende yaxshiliklik kelişige, yaxshilik keledigin yolunu axtarib qoşa yolda yuradi, agar qoşa yaxshiligir yormsa, elhamdilillah, Allah mange bunarsan miyasar qaldi, Allah ki hamd etarikan. Momun adamini sifatiyoyakan. Yamanin yasadan qocharin. Ozige bosin, canige bosin, napsige, ahligi, mali dunyasi ge bosin, liyaki dikansilige bosin, keledigin musibetten,10:05ihtiyatini qiladi. Yeni, u shenna saklan adi. Agar, mabadi, u shen nasi u cidki qib qaladigan busa, inda itadiki qaddarallahu mashari. Inda Allah shunu halabdi, shunar sababdi idi. Shunu uchun, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, her bir adamga, Allah malaikelerden vakil qib qoygan. Ularini afetten, musibetten, yamallikilerden saklayda. Hamanizda var, biradallar.10:34bu perejtelar xamadi mu'amindayim, kafirdayim baraykan, m'radanlar. Ulalinin basayi kilitkin yamalilikden, harxil musibetden saklaraykan. Lekin, shundayittilar ki, agar Allah damanidan bitib qoyiligan taqdir, o shayir-u asman yarilmestan, adam yarilmestan aldan taqdir qilib, yazib qoyiligan taqdir kiladigan buysa, aligi perejtelaran cibge cikaraykan.11:00Shunu uchun, shunu uchun, kobu xalatda, masan, sal qaldi ulusum gadiyimiz, ya ki sal qaldi shud, judayman boladi, Allah sakladi, bur asiratdiyimiz. U shanida, taqdiri bomasik, parishteler bizlanin sakladi dolanirikan. Lekin, taqdiri bomasik, parishtelerin heyshin sakladi dolanirikan. Bu blanlimi, demek, broderlar, faida, zarar, faqat, Allahin izni blan bolarikan. Shunu uchun, cahiliyat vahtida, ulan, shunda bir etqad kilarikan ki,11:31bu kesallik özden özü yuqadidir, etqad qilarkinda. Kesallida aldiga barisa, shu kesal, bir yukumni kesal boldi mi, ya ki bir ishi boldi mi, shunarsini yuqadidir, etqad qilarkinda. Haligi bizde sefar ayida, mesele, mauzumi, esas mauzularimizde, mesele, sefar ayida, toyxibomiydi, baxayxibomiydi, diganiz. Yo, bradallar, yaxshilik ya malinik bu Allahdan. Huddi kesallik, cahiliyat vahtida, ularini etqadir, bu tabiatin shunda yuqadidir. Yo.12:01Tabi'atan yukmaz iken. Allah bu kesalini aldiga barishligi sababi, sabab qoygen. U shu adamni tadirda barishu kesal bolisik, shu barishliginin sabab qoygen, shu sababdan qoygen. Shunu için Rasulullah s.a.v. etkene keller ki, eger qaysi bir adamdi imani yakin losi, har bir nersi fayde ve zarar Allah ne izni bilen bolidi? Allah hala gen nersi bolidi? Hichkim bendesini hala gen nersi bolidi?12:31digan itqat, yaqin, iman, baqwat, shuna qabolat digan bose, yani yuqardat gandik Rasulullah, haligi kasal ban qotrib ta'amlan gandik boloradi, unga zarar famidi. Lekigin, biz imanimiz zayib boseki, bir kasalda aldiga barsak, unnankigin, biz kasalbo qaladigan bose, bu adam kopi edadigi, shunu aldiga barma gandik kasalbo mastan.12:56Ya ki shu sefer ayda, mesele, bir toy qiseyo, bir yakshi bir amal qise, shunu qimagin diyodu, deki, man qildim, shunu qimagimdi bolaragan, didigan, itiqadda boladigallar busa, u adamlar, bu kesallarini aldiga barmazan. Chinki, anna shu kesallarini aldiga, barishtigin bilan buldi digan adam, bradallar, dinlan chik qalaragan. Bu qattik, gunahkar bu qalaragan. Yani, bu adam, tawba tazarru kulish giregan.13:25Shunishun Rasulillah, cahiliyat vaqtidagi mushrik, yani kafirlarini etqadidan, islamda bugan etqad. Agar shuz imanimiz zayifmi, bradallar, shuna qayni, uzimli saklaşimiz kirevgan. Vala tiyara, yani tiyara bosa shumlanish, kushilardan. Kush, masalan, yaki yili turganda, yugi ketevdi, sahirev ketevdi, yaki yusi tepanda uchi ketevdi dimiz. Yo, bradallar, buhan cahiliyat amalikalligdan.13:56İslamga zid ikalligini bayankindida. Yani, sefer ayinda toy qileshligi, yahshi bir amallarini qileshligi, bu ham, yani, qimesligini bize adat kekri qaldi. Lekin, bu narsa ham batil ikalligini, İslamga zid ikalligini, yaxshi amallini mu'min adam haris bolishkirek, salih amallini, farizantlar banagat yashi etken bosa. Yanki, bulardi tizra qaysi aydan bolishkati nazar.14:25qaysin, vaqid jaydan bolishan qatin ezan, tez raq chqarish digan. Imkan bosan, o shan nikahagi kitadigan, o yani isram bomedigan halati itadimi, daar xal chqarib, yani uylab qoyishdik. Bu, sunnat bolan. Islam buyurgan amal. Qum bradalarimiz u shbu mesele gapirliganda, imam Bukhari da imam Muslimdakigan bir hadisini etadilar. Alimli Umar radiyallahu anhuma qala, qala Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, la adwa wa la tira wa inkana shu'umu,14:55fi sha'in fa fiddari wal mar'ati wal farrasi muttataqun alihi. Mana Rasulullah bunda qa digan ku, yani kesalnik yuqmaydi, yani hish nasan shumlanish, na sivitafurdan, na isharadan, ya ki bu masal, na qushdan, na kesaldan hish nasan shumlanmaydi. Bu nasal yuqmaydi, Allahni iznisiz, digan, hadis digan, onu aharda agar, bra nasaldan shumlanish buladigan busa, hawledan, shumlanada, insan.15:24xatindan shumlanish bar, və mərkabadan shumlanish bar. Rasulullah hadisi bunda kegenki o degen, yani, bazbir ehtaraglaran boladi. Bu haqidi, ulamalarimiz, shunda bir çiraylik, bu hadisini sharqigen ekeller ki, ayal, yani, hawledan shumlanishlik, unu sahnini tarlegen, və koshinini yamallegeden egen.15:53Agar bir adan tar hawli si dhudayan tar, yani bu insa hamamizan, qin dhuday tar hawli bolay digan busay, agan adam öziyan, raz bu agan busayan, dekin baribir diqat bolay. Agar hawli si kin busay, dekin khushi niz yaman busay. Khushi niz sizga tili bilan, quli bilan, ya qe tuhmati bilan, bohqani bilan aziyati tizay digan khushi niz busay. Anam naqayn qe hawli den.16:22yani bu hawli koshinim yomalligiden, shu yani hawlin tarligi mangi bu madir, digan, shumlani shumlani, shumlani, shumlani, shumlani, shumlani, shumlani, shumlani, shumlani, shumlani,16:53İkinsi, xatindan shumdaniş diyo. Xatindan shumdaniş, biy farzanti qidan. Yani, shu xatindan, yani, yaman, yani, yahtirmasi giy, farzanti qirmasi, miradan. Bu yahtirmasi giy, yandi, mayli, yaki bomasi, su xulqi ha, u ayaldi, xulqin yamalli qidan. Yani, akhlaqin yamalli qidan, yani, shu ayalim mangi, yaxshi bomadi, dhe içki. Mara, shumda, mumkun ekan.17:23Wa miniyatka marka bedanchi, unun ustiga mindirmasa. Yani, ushe, sizi minamandi, paydalamandi aganiz, hadiq, yani, sizi ustiga mindirmasan, sizi uciz, maksadizga, yani, irishtirmasa. Yani, maksad qilib, safar qiladigan, jayanizga abirmay digan, yani, sizi yetkizib barmay digan, ulov bosa, bundan, shu xalatda shumlari shagan. Lekin, yakshi bosa,17:52yaxshi markeb aseyiz, yaxshi uloq aseyiz yu, ishi yurishmese, shu masinamin agamdan beri ishim yurishmiy qaldi, ya kasaldan chikmiy qaldi, ya ayalim, ya fardantin kasaldan chikmiy qaldi, yani bazibirna uyga koshib gelib, shu balay siyqlib shay digan, busa, shu uy bizga yakhmadid. Yo, mradallar, bu qatli gunah, bu islamiga zid narsay. Uyuni yakhmas digan, tarligidan, koshin digan valigidan. Shunga oxshigan etqat bolish geregin. Unnankigin, mradallar,18:26yukarda etkerimizik, kesellik, yaki sefer ayide, yaki elik kushilani korib, shumilani istik, bu nersi, elbette, bu güde, yaman nersi. Ve islamige zid nersi, insani qattig dinnen çikar edgen, yaki qattig gunahlar fil edgen, ameller hesablanan. Shunu için, braderler, hemmelerimiz, islamini dava qiliyabnizu, usulmam nizdiyibiz. Lekin, braderler, bu oyla kureylik.18:55Yani, xar qancha, insani, sabri, insani, imani agar zayih boladigan bose, bradalar xar qadanda zalalatka xalakoti git boladi. Xinochun, bir bradaramiz yana sawal berganilar, vako bradalarimiz yana qigan sawal, ayal kishini qabarastani ziyaratlaşki caiz mi, caiz mas mi? Digan meseleydi. Bo mesele da,19:28Imam Bukhari daki iyan haliste, kuntu nahi tukum an ziyaratil qubur fazuruha, fa innaha tudakiru al-akhiradi. Yani, men sizlani qabristanini ziyaratil qilashikdan qaytar gandim. Ziyarat qilaylar, chunki sizlani ahiratini esataydiblar. Wa imam Hakim, rubayat qigyan haliste, qabristanini ziyaratil qilashik turiq qilqal, qalibni rahimdilli qilaregan.19:55qalbda insandi qabristanini ziyarat qigan insandi qalbda Allah subhanahu wa ta'ala rahim shafqatni uygatari qan. Çünki qabristanini borgandanki uyurgi kegi adam, bayi badaulad, zorawan, faqir, zalim, mazlumlar yadibdi. Qam hasi keliyadigan jayishu, yani ham dunyada tapgan abrosiyu, mal dunyasyu, mansabiyu, qam hasi qaldi. Uzi bitti kepen bilan keldi. Dib, esir digi adam.20:26Wa insani kuziden yash aqzadigan, dunyaga bogan muhabbati, yanki beri insanga bogan aziyatidan saklanarakan, yanki dunyana aqasidan kimgedir aziyat qilib, kimgedir zulum qilib, yani uzini, nafsini, uzini, shahwatin oylagan insalarda qalbini yumishatarakan, kuziden yashatarakan. Wa, wa, etdilar ki, wala taqulu hadiran. Lekin qabrussani kirganda,20:56«Vay balam, mani cigarbendim, mini hayatim, mini suyanchim» deyib etmeyin den dedib. Endi qabrosayin kirishte, adab, bu ham gözlige yarisi shariyat kursatiligar. Shunu uchim, ulamalar imam nabayetgini ikan ixtilakilishgan. Ayallarda qabrosayin kirisht munkun-munkun masim digandi, aksar ulamalar kirisht munkun digan ikallar.21:20Çünki Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamdan ruwayat khaliga imam Bukhari ruwayat khaliga hadiste, burkın sahabalarla qabr ıslanda ötup geti otkanda bir ayal qabr teppasida yigilab turgan idi. Xünde uzat iddilar ki, ya fulana, e, ayal, ittaqillah, isbiri iddilar. Allahdan qorkin, sabir qigin iddilar. Xünde hali ayetaki, sen qattinam belasan mani dardimni, mani musibatimni, iddilar.21:50Shunda sahabetlaki bu Rasulullah dedilar. Bu seni gapirgan ey ayan, bu Muhammad sallallahu alaihi wasallam Rasulullah dedilar. Haliga ayan, kigen Rasulullahni ishige kelib, etler ki, ya Rasulullah mensizliginizi bilmabman dedilar. Innama sabru indi sadmatil ula dedilar. Sabir qachan Islamdagi. Allah sabir qilgucilagi beladigan mukafat, cennet. Kimge? Ushe musibet kegende.22:19Başide, Allah şunu xalabdi, yani qaddar Allahumma isha'a, Allah şunu xalabdi, şunu isa bubti de, de etken adam gedilir. Ana bu adam, ana bu sabir sabir eken, indi buldu ahiri gece, ya uyaliyab, uyaliyab, kitkinche unu, indi biyan, kuriyeci ahiri gece de, biyotu alishmez, indi Allah şunu xalabdi, şu bubti de, indi ki, Allah indi bizlerden bunarsana, kotergen, musibetini kotergen, ya ki bizlegi sabir bergen de, indi sikin, esta unu.22:49yechadigan, yechimini tapadigan hareket qiliştik, bu endi imanini, mu'minini sifatladina muladi. Ahir gece, yotu alib, sabir qilib, eni uzi budan, uzi hali gani bulette, dey yotu orishi imaz. Bu mu'minini ahlaqima sakami. Shununchi halige, demak bu hadistan muradini ma? Bu hadistan murad, halige ayalge, rasulansizan qabir sayin kirimagin demadlar. Halige itlar ki, Allahdan qorkin, sabir qigin dedlar. Qabir sayin kiribsan,23:19natoğru bubtubu di etmədilər. Rasulullah razı boldi, unu qabristan tibbədi otursiya. Lekin, qabrini tibbəsde xilayatigan fil harekatigan, Rasulullah inkar qodilər. Şunu uçin ulamale bu hadiske binaan, ayarlı kishinin qabristanıya kirishiki caizigani kendilər. Unnankigin, imam hakim, Ayşe anamiz radiyallahu anhundan avayatladilar ki, ibn-i abu Mulayka digan bu zat,23:45Burki Aysha anamiz kiri etkenlade, ya Ummal Mu'minin, ya Mu'minlani anasini qayardan kiri etsizdirib soradlar. Shunda Aysha anamiz etdilar ki, min akem Abdurrahman ibn Abubakr akeleri, shu akemni qabristanini, qabrlanini ziyaratirib kiri etman dedilar. Shunda qabrini ziyaratirib kiri etsin, Rasulullah qaytarmagan middilar dedilar? Yok, Rasulullah s.a.v. qaytarmagan dedilar, walaykin qiyin buyur dedilar. Fazuruha, yani qabrini ziyaratirib kiri etsin, buyur gedilar dedilar.24:13Shariyatta shunun uchun, agar bir amir, bir buyruk ayallarini uzan khaslab kemagan busa, bu, erkek ayalga taloglu boladi. Ya ki, bir amir faqat erkegleni uzan khaslab kemagan busa, bu, ayallarga yan taloglu boladi. Shunun uchun Rasulullah, hazuruha dedilar, unu ziyaratqan ilan dedilar. Faqat e, erkegla sila ziyaratqlasa demadilar. Chunkin, ayallarga han,24:42ibrat alisligin, qabirsana ziyaslib, yani aqratni yislasligin, qalblardagi shafqasizlikni, qopallikni, dagallikni, yani adawatni kitkizladigin ayanlaran, bizgi oxshigin, muqatib, yani buyurilgin zatlar olarin cinslan. Sunun chi? Anshi anamiz, radiyallahu anhu, shumdada etkana kallar. Indi imam tirmizideki yana, bu hadiski yana,25:07Jal, akilli, bilimli bula, birekta hadisi uxoyimisi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam imam terimizde kegan ku, jani anna Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam la'an az-zawwaratil khubur, jani qabristanini ziyaratladigin ayallarini la'anatlagan, digan hadisiyan rokaç qalishmik. Yok, bu ulamalar bu hadisini shunda shahlagan ekerlar ki, u ayallar, qabristanini ziyaratladigin ayallar, qabristanini barisigda fitnaga sabab bosa. Ozan halagan halatta bosa.25:35Ya ki yarim ayalangac halatda busa. Ya ki bomasa qabristanga barisig bilan yuqaditganimizi man chali shamchira koyib, vay mani suyan chigim idi, daat, faryat qilib qabrini tepesaligi yiglab, Allahini qadariga razi bomaydiyan ishlar qisa. Ya ki qabristanga barisig bilan irini khizmatini tarq itib baradiyan busa. Man amnaqayini ayalanini lanatayana kirlan. Yani, irini beymar busa.26:04Ya ki, yerin xizmatini koyib, yerin muhtaj bosa ayalini itaati geyibir, xizmati geyib, u ayalini koyib, qabristan zilati qerdimise, ma'na maqayini ayallarini lanet daganakillani. Shunu için, azizler, Allah subhanehu wa ta'ala, İslamda, shunda bir bizlerge qanun, shunda bir çinaylik akhlaqini berdiler ki, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini hadislerge minaan, Al-Muslim, man salim al-Muslimin min lisaniwayadi.26:35Musulman kim derler? Musulman, bu, musulmanlar onu tilliden, koliden, eziyet tapmay digen adam derler. Yeni, bir adam, hamamız, özümüzü tasahur qileydik. Eger, bir biradarımız, bir musulman adam, bizi tillimizden, bizi kolimizden eziyet, zulüm tapa digen musulmanlar, biz musulman mesekemiz. Rasulullah musulmandir, manabun lah sifatlar derler.27:04Yani bu insange zulum qiladigan, yan ki bu misal aziyat itizadigan, yan ki unu qibba, tili bilan, bohtan, tu ahmad qiladigan, yan ki bro ulan qatil qilib caniga, ulishiga, sebab boladigan, insallar demek bu adam musulman basaygan. Musulman adam, musulman man digan adamdi ne tili dan, ne kulu dan aziyat tapmasi geraygan.27:32Muhammad ibn Qurabi, rahmatullah alay etkani kallar ki, bradallar, bir adamgi Allah xayirlik istese, yakshilik istey digan busi, birinci orinda dinde faqih koyarekan, dinde faqih digani bu alim bolishiginmez, kitab okuy diganmez, eshtigan nasasini künadigan, amal qiladigan koyarekan, ve ikinciden, dünyada zuhud, dünyaya muhabbat qimey digan, dünyaya birilmey digan, yani, bradallar,28:03dunyadi ata baladan, bala atadan, irhatandan, qarandash uvulan hamas ayilliketi yapchikim. Shunu uchun, musulman adamga, bir adamga, Allah yaxshini istegan Musa, bu adam, dunyaga muhabbat qoymasigan. Pul azginan, pul ussidan, uzini atasidan, okesidan, uzini ayaladan, uzini qarandash amma analardan, farzantladan tak qiladigan insan bomasigan.28:32və üçünsi, bu adamgi, uzini ayibini kur ediyan xibarigan. Shunu uchun, bir adam, uzini ayibi qali, bro ilan ayibini kur ediyan boldi mi? Bu adamda xayni yog agyan. Bu adamda yakhshiri yog agyan. Dunyada yan, ahiratda yan, yakhshiri yog agyan. Shunu uchun, uzimizin, uzimizin ayibimizi kur ediyan. Bro ilan ayibini kur ediyan, iyi, mende yam, shu ayib bardar, didigan bor ishimiz qaraygan. Bro ilan, hadi, etkarimizin, tilimizin, kolimizin,29:02aziyyat versin biz, bu musulman ahlaq mas aqan. Shunun chin, azizler, shun da'idi, ve her bir nesani alamati bar, biradarlar. Bu, mu'minin alamati, bilgen ilmige amal qilisey aqan. Munafqini alamati, yani ilmi, amali, bu sözya boyar aqan. Agar biz, hər shunakay aqan, biz eşlik etiyorsay, biradarlar, bu, biz eşlik oygan mizmilan.29:30Bu yuadla genimizin bizge bu ilimin faydasi yok. Bu bizge bala boladi. Shunu uchin Rasulullah s.a.v. dua qigindi, Allah bizlerge Quran-ni hujjat qigindi. Bizlerge qarishi hujjat qimagindib dua qilamiz. Dimi uchin? Chinki Quran-ni oqiganimiz bilan, hadisi eshiganimiz bilan, bunga biz emal qimasi, biradarlar, uzimizin halimizge vay boladi. Bu ilimdi oqigandan kigin, eshigandan kigin, biradarlar, emal qisimiz girek. Ana bu muamina alamatikin.29:59Agar buna ha shunaka dedi de, teacublanib, cide zorgan boldi, cide acaibgan boldi de, mazakil didi etdurib, kochiga chikanakin, niman mazakil deyiz? Eti birincise, ha qadda yesin daqamadi, deyikin cehshigan boldi te depogeniz bu, mizga faydasi yok agan baradali. Bu, özimizin basimizga bala boladi. Shunu için bu yada eştirigan sözlerini baradallar emal qilelik hayatimiza. Bu, tatbik qilelik. Ana bu adamda haqiqi, Allah s.a.v. alim degan unvanını mana bu adamlargan verilir.30:29Sallallahu ala sayyidina nabiyyina muhammad wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Parvadigara. Demek hamalarimizi Allah bizlani oqigan, eshgan ilimlarimizga amal qisigan bizlani tovfiq birgin. Elbetta harkandi yaxshinik yamallik sindandir. Yani seni iznin bilan bulayda. Lekin parvadigara bizlani hamalarimizi hala hayatli vahtimizda yaxshi amallarini tapadigan sabablarini bizlani muyasar qigin.30:57Və bizlərgə musibətlərdən, balalardən, afatlərdən Allah xalāqətlərgə bir-birləni zülüm qilədiyin yollarını Allah bizlərgə haram qigin. Parvadigara, özün haqsan, kelami haq, bizlər ayatını uqiyabmız, hadislərini eşdiyabmız. Allah bulanını amal kusgesi tawfiq tisim veresin. Allah bizlərgə tawfiq bergin. Tilimiz bilan, kolimiz bilan, bradarlarimiziz zülüm yetkez islik.31:25ularni qibad, bohtan, tohmad qilib, ulardgi aziyatu yasigin, Allah buzlarla iraq qigin, buzlarla saklagin bunda amallardan. Parvandigara hammalarimizin, xanadanimizin, yurtimizin, vatanimizin, tinshigin, xatir cemligin, albette parvandigara, bu yollaga cembolishigimiz, buzlarla xatir cemligimizin, yurtimizin, tinshigin, cembolishigimizin, Allah vatanimizin, içki fitnelerden, ixtilaflerden, tashqi dushmalerden, Allah afat,31:53Osmaninan yerdan gelidigan balalarini Allah guzin esirigin. Wa parwadi rahmalarimizin khaynishigin Allah ruwaj birgin. Birbirlarini mihrimuhabbatikigin. Allah birbirlarimizin muhabbatini fakat sen beresin. Bizlani na mali dunyayimiz, na shuhratlarimiz birbirlarimizin muhabbatli qiladi. Fakat seni tawfiqinla birbirlarimizin muhabbatli bolamiz. Allah bizlani birbirlarimizin yordam qiladigan, muhabbat qiladigan, birbirlarimizin hamanasamiz ayamidigan qilib.32:22Dost, brada bulishigi, Allah ham mamzumi yasar qigin. Vabra, pabra digara, bir bradarimiz, sha'a zakemiz Allah rahmat qindi, utikirtdilar. Allah bir insha'Allah, bu bradami shundar gumman qiramiz, yakshi bir salih adam iddilar. Allah bu bradami yotkan cöylerini cennet naimlerden qigin. Qabir nimatlami nimatlatirgin. Vahammalarimizi, utkallarimizi, otanlarimizihim Allah rahmat qigin. Vizlarimizi qagallarga Allah tawfiya hidayet birgin. Elbette bizhim ulamiz. Orqamizda ham manarsamiz qoladir. Tarzantlarimizim.32:52bu ayallarimizan, imaratlarimizan, mal dunyalarimizan qalad parvadi qara. Bizdani uziqnih uziqnih boriganda, iman libasi bilan, taqwa libasi mubarishi hammalarimizin Allah miyassar qigan. Wa sallallahu ala sayyidina nabiyyina muhammad wa ala ashabi ajma'in. Murahmatik ya Rahim Allah.Tampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.