♪ Playing in the audio bar belowLectures & RemindersAudioАбу Бакр розиёллоҳу анҳуadmin·2 views·5 months ago• Ҳаётлик чоғларидаёқ жаннат башоратини олган бахтли инсонлар; • Абу Бакр Сиддиқ разияллоҳу анҳунинг ҳаётлари. By: Шайх Обидхон Қори Source: IslamHouse.com · Шайх Обидхон Қори#Audio#IslamHouse#Шайх Обидхон ҚориTranskripbeta▸Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.0:00Bismillahirrahmanirrahim, alhamdulillah, wassalatu wassalamu ala rasulillah, amma ba'at, aziz muslimallar, hürmetli cemaat, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuh. Uluq, yaratushimiz, barbar diyarimiz, Allah ki hamdu salalar, peygambarga salamlar, da'alar bilan, sohbatimiz, laqshliyimiz. Bogun sizlarga peygambar sallallahu alaihi wa sallam0:31Abubakarun1:03Abubakr in Jannah, Omar in Jannah, Osman in Jannah, Ali in Jannah, Talhat in Jannah, Zubayr in Jannah, Abdurrahman ibn Awf in Jannah, Sa'ad ibn Abi Waqqas in Jannah, Sa'id ibn Zayd in Jannah, Abu Ubaidah Amir ibn Al-Jarrah in Jannah.1:29Mena bu namlari zikir etib otulgan sahabilar haqda, paygambarimiz sallallahu aleyhi wa sallam bular cennette boladilar, bular cenneti kisilar, dib, uzlari basharat berganlar, xabar berganlar. Allah ulardan razi bosin. Cennet ularga mubarak bosin. Allah buzga ham nasib etsin, dib. Parabar digardan sorimiz. Paygambar aleyhis salam hayatligi vaktlarida cenneti dib basharat bergan kisilarin eyn mashurlari, mana shukshi.1:59ma shu unta sahabi. Lakin cennati kishilar, baygambar a.s. ozlari basharat bergan cennatilar, fakat gina shu unta gina kishidan ibarat imas. Balkin basga hadislarda, yana bir qanchi sahabilarini, ham cennati ikenliklarini, baygambar khabarini berganlar. Gulardan bazilari, anchi munchalari namlari malum, lakin kob chidiglarini namlari malum ham imas. Otkan sohbatlarimizda biz,2:30Uxshan dey sahabilerden Oqqashad ibn Mihsani, cennati ikanlilari, la uxshi cennatke suraksiz, savalsiz, xusab kitab qolibmastan kirladigan, adamlar qatarda ikanlilari esladik. Xunga uxshab hadislarda, baygambar aleyhi salatu was salam, ben, ya Rasulallah, manga cennatke keresini ibelini kursatindib, sahabalardan berlari, savar soraganlarda, unga,3:02Baygambar a.s. nasihatlarini qilib, boganlardan son, Allah namigi qesam ki, manashu ayitkan izdan, buram bir narsana kemaytir miman ham, buram bir narsana unga ziyada hamqi miman diganlardar, baygambar a.s. manashu adam jannati qaraylar diganlar. Yana bur kishi geysa, kimki jannati adamni korishini qahlasa, manashu adamga qarasindib, sahabalardan bir ney chelarga shunaka basharatlar bogan, lakin ularinin namlari,3:32qupi bizga ma'lum imas. Asharayi mubashshara bil jannada etirgan, onta jannat bilan basharat berilgan kishilar, mana hazir biz yukarada namlarini ketirgan zatlar. Bularinin awallara, Hadrat Abu Bakr Suddiq. Yani, Peygamber a.s.nin xalifalara, tort xalifalara, ham mana shu kishilar khataradalar. Bugun biz, Hadrat Abu Bakr Suddiq, radiyallahu anhu haqda,4:02sohbatlashamiz. Bo sozimizni bashlashtan aldin, ulari haqlarida tasawurlarimiz yanayan tolu rabusin uchum, bo sozini chukurraq tushunishimiz uchum, biz, Baygambar a.s. yashagan cemiyat, osho vaqtdagi halat, vaziyatini vras koz ongimizya keterishimiz kerey boladi. Ozi, dunyada, insan zatı qayrda yashashdan qati nazar,4:36oziga yarishe mashagqatlar, qiyinchiliglarna, har qanakha adab ham baxshidan, kiz chirada. Insan taifas barqi, adamzat taifasiga mansub, insan barqi mashagqatsiz bomizi. Hawa yerda oziga khas bar qiyinchilig mashagqatbar. Lakin, berniki qattaraq, berniki yengirraq. Khodushu, nukta yi nazardan, agar biz usha waqta, paygamber alayh salam yashagan zaman, davurga nazar salatigan busak,5:06Yer yuzun eyn bir qiyin mashagqatli noktasi bolib chqadi. Yani, bir tamandan usha Arabistanin havasi iqlimi judiyan bir nakulay ekerligi. Yazda juda qattig jazirima isiq bolib, adamlar mashagqat qiyin chiliyilara nihayat darajida kuchayib getishi. U yurda, biran bir giyag diyarlig ummasligi.5:34U shatdi yashidigan adamlarina asasi trikchiliklari, faqat kina chorbachilikdan ibarat. Faqat shu hayvanini kesidan yorub, shu bulan awara bulub umur otkadish. Mashagat, ustiga mashagat. Qiyinchilik, ustiga qiyinchilik. Su'nin kamligi, bunu ustiga sahradagi shamallar. Umuman ogan da tabi'i, iqlimi qiyinchilik.6:06məshəqqat bu başqa ciyaylar dəgəngə nisbətan u yerdə ağır raq, qiyin raq edə. Bunlu mə uçin esliyabnus, mənə şunday şaraid, ya ki undan başqa bir şaraiddə yeşigan adam, unin mefkurası, unu ahlaqı, unu yuruşduruşu, muamalası, gəhəm mənə şunday ağır məshəqqatlar təsir etmestan qam ediyik. Qaysibur inizan ağır şaraidki tushqasa,6:36qusha sharaidnin tasiri da unu asablari qinalib, u yuzinin qesadi qinalisitan tashqari ruhiyati, manaviyati ham azal chikib, akhlaqida, muamilisida, shu atraftagi urapturga muahiddin tasiri bomastan ilaji yuk. Yani insan agor qin sharaidda uzan vaqt qosa, muamilisi ushangi yarisha dagallashib, qopallashib, accih,7:06daim qazab bilan yuradigan halatka sabab boladi shu muhit ham. Shu cihattan olib qaraganda, demak arablardin tabiati, aynasiz shu kuchmanchi arablar, sahrada yashidigan arablardin tabiati jiriyam agir. Bir cihattan olib qaraganda, bana shunaka qiyin mashagat idi. Lakin ikinci bir cihattan oliganda, ularda shu shiriyat, suz sanati, natiglik, shunga uxshash narsalaram, barabar baridi.7:38Amma bu tamana ham, ularini shiirlarda, bu ibaralar usha zaman davrini ifadilidigan bir qisqa gina sos, shairlarini shiirlardan musallar kitirishadi ki, biz shunaka bir zamanda yashiyabimiz ki, zulum qilmagan adamning ozi mazlumdir. Kim ki zulum qilmasa adamlarga, u albatta zulum koradi.8:06Adamlardan zulum korumastan yashash ujun albatda zalim borish girek, albatda ozdan bashqadarga zulum qorish girek, digan falsefa itxad ustun bobturgan bir davr. Yani kim kuchiliy bosa, ashini alchi, ushanin ishi yakhshi, bir qadar. Kim zaif bosa, kuchisiz bosa, ahvali yanayam agir, ozi sharayiti, muhiti agirliginin ustiga.8:32zayif bosa, kuxsiz bosa, undan battar ishi agir qiyin rasvalik. Mani shunday adamlar, shunday bir muhidda, mani shunday bir qiyin qiyin sharaitda, Allah ta'la peygambaramiz Muhammad sallallahu alaihi wa sallamni peygambar qilib, usha halatta, usha agir vaziyat sharaitda larki gibarda. Yani bir yarda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam,8:59Allahni buyrughini, vazifasini, amanatini, jahide ada etish, unu Allah buyrugandik bacaqilish juridagi, mashagqatlari, qinciliglarini, biraz tasavvurgi kitirish munkin, agar biz ushe muhidini azgini islesek. Buyrughlarini, Allahnin buyrughini, amalga ashulmastan bumasti, chinki bu buyrughin deryatikan zat, qahharu, cebbar bugan,9:31ayitkanini qilinmase bomidigan, qudratli zat, qahru qazabu ham bar, rahmati maghfirati ham bar bugan zat, Allahnin tamandan kigan buyuruq, bunu bacakilmastan, unu adaqmastan ilaji yok. Muhammad A.S. yak ki uzları, shunakabur agir sharayitda, bu ishni bacalishke belbaqla turdilar. Bu ishke, bu yolga qadam bastilar. Lakin uksige,10:00Mani shunakhangi agor paytta kim ham irgishar da? Ham ma uz bilan uz awara bosa, ham manin darda uzgi itarli bosa, basida mingta tashvish bosa, bayaqa taricilik tashvishu bosa, bayaqa khawfu khatar bosa, zulum bosa, zalimlar birtamanda, tabiatnin qinchilik mashagqati yana birtamanda, bolib turgan bir paytta Muhammad alayhi salamni davatlari davala.10:27da'avatlariga, shiarlariga qanday qilib kimlar ham qulaqsalardi, bu naqa vaqtta bu dinni tohru qabur qilib, bu sozlarin tohru tushinadigan adam tapilarm nikan, nima bolarkin digan, ozdan oza bir sawal payda bolad. Bir qiyin sharaytta adamlar bir nasablan awara bupturgan paytta, ular kutumagan narsana, ortagi tashilash, ee, qoy seyizci hazır, hazır qarini tohaz kerek,10:56Hazir, qiyim tap shim kerek, bala chakam bax shim kerek, digdi adamlar, namazdan gapirse, ibadatdan gapirse, dindan gapirse, itxaddan gapirse, ilim alishdan gapirse, tubba tuzuq namaz uqyat kallayan, eee, hazır, namazı qanakla uqyat kallayan, bilim ebben hazır, amal takakali, bir amallab.11:17imalaya asti qilib namaz ziz shiq qoymastan okub yorubmiz, shungim, shkul qiz qirhad, bunak haqablarizi qoyb durin, digigin sozlarini qob eshtikansilar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi ushe zamanda kimam erga shardi digin bir fikir payda boladi ozdan ozu. Shundi halatta baygambar aleyhis salatu was salam isa bu Allahni buyurgu ikanini yaxshi tushunib, barbar diyarinin tasallisi,11:47wa li rabbika fasbir ey muhammad allah uchun sabr qilasiz indi allah uchun sabr qilin bu zarur kirey narsa buni qilasa bumidi adamlar hadirsi tushunmasligi mumkin lakin shu tushunmayatkan adamlar uchun kirey bunarsa man shu nadanli qilib sizga kob azar aziyat yetkazib zulum qilatgan adamlarinin faydasi uchun buni qilis kirek buni bacarmasiz bumidi bardan bolin12:15quvat bolin, sabir qilin, qafa bomayin, Allah uzu Rasulullahnin uzlariga tasalli berib, Allah uzu madad berib, nasihat qilip turdi. Bu nasihatlar, bu madadlar, Peygamber Aleyhisselamga kux quvat baxsh etdi, va yollarda xanchi xanchi qarsiglar boganda, agar ayini birtamanimga, aftabini birtamanimga koyib,12:40meni bu yoldan qaytlari mahcub oganlarida, ham men qaytmiman, ya bunar sana amalga ashuraman, ya ki Allah meni shu yolda halak qaladi, dib ozlarin yollarda davam etdilar. Ukishiga kim ergaçti? Shunaka ağır şaraytda, reynci bol ergaçkan adam, bir mertagina, bir ağız davatlariga, dar hal cevab vergan adam, Hazrat Abu Bakr Siddiq radiyallahu anhum oldular. Shun hechkim qiya bakmiyatkan, hechkim qlaq samiyatkan,13:10bir ağır şaraytda bir maciza yüz berdi, shunday bir kütülməgan halatda Allahnin qudratı roy berdi, Abu Bakr Siddiq bir ağır suzga okşi taslim bolidlar. Darhal Peygamber Aleyhis salamın sözlerini tasdik etdiler. Shunucunam okşinin namlarida Siddiq digan ibarat, unvan qoşub etiladi. Siddiq digani koop tasdik ila uchi.13:38qin dildan yurek yurekdan tasdiqla uchi digan unuval bu kishiga manashunday nasib oldu. Bu zatini ozi yashliklariga agar itibar berlisa ailelara, xanadanlara, badaulat xanadan. Rasulullahki ergeshkan birinci musulman bu kishi ushe mahalda Mekkadegi bay badaulat adamlaridan bittesidilar. Kafirlar Muhammadgi kullar ergeshti14:06bayilani, bayiligini tortubalishchun, kullani quzgatdi, cemlab, hamasidan bir askartayarlab, bayilagi ustiga salvardi. Sunichun, qildi digan gaflari qayrda. Bu, xalat qayrda. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamga, ergeskan adamlarinin birincileri, en bay, badaulat adam buganlar, Hadrat Abu Bakr Siddiq. Uksinin analari Ummul Khair, Salma binti Sakr ibn Amir digan ayal,14:35uzuca jida birxudacoy, in uxa eski uzinin jahaliyat dinida borsada, lakin shu balasana ilahim xudacoy bosandib, isimlarina Abdul Kaaba qoyganakan, Kaabanin quladib, Kaabanin bandasadib, shu Kaaba Baytullah uxa baytaya moshrik borsada.14:55Arablar, cahiliyat Arablarini diliden berber ciyay agendi, ungi ular sighini shardi, Khudanin uyuida hurmatla shardi, nayzari niyazlar ata shardi, etqadlarini shunge bala shardi. Bala mishnaka Khudacoy bosinandib, analari bokshini Abdul Ka'ba dib atagan ikallar. Peygamber sallallahu alaihi wa sallam, bir aqiz davatlari bolishi blanag bokshi Allahini gologi kirdilar. Allah ozi insan tabiatini shundi tayarlab,15:27pākizabur tabi'atini ataqigan busa, imangi kilişi asan bolarkan. Etqadi, uzuq xalbi, dilini Allah Ta'ala toqrlab koygan, tabi'atini pākizakiliv yalatkan busa, shunday bolarkan. Bukşiga ham, Peygamber alayhis salamni başlargi yetkan musibat, aziyatlar yeta başlada. Başida, awalida, mashaqatlargi chidamastan, sabr, taqat, qilijuda qim buqqagan paytta, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam,16:00Hicirat qalishka roxshat gerdilar. Shunda Abubakir Siddiq hicirat qalib, Makkani tashilab chikib kitiyatkanilarda, yolda bir mishrik tanishlar, uchirab qaldi. Ibnu Dağna digan adam. Shunda ey Abubakir, qayaqa qarab kitiyafsan. Abubakir ayitdilar ki, Allah ta'la qe Rabbimge bimalar raq ibadat qiladigan caizlar kitiyafman. Meni qavmim, uzimnin qabilam, millatdaşlarim.16:30ozimna ham shaharlarim mani shaharga sadrishmi iturgan birpaytdi. Allahga ishanganim uchun, ibadat qilganim uchun, qavmim meni haydab çikarayabdi. Xun-xun, Rabbimga bimalal-naq ibadat qilgan, jagi kitib man, dedilar. Ibn-ud-Dağna etdi ki, Ey, Aba-Bakir, bu singi uxshigan adamni xalq, qavm,16:56agar qadrni bilmastan haydar chikaradigan bossa judiyan bur xunuq xalat. Sengi oxshigan adamni shahardan chikarish, bu yarash midigan narsa, bu uyat bizga dede. U kafir bossayan, mushrik bossa ham, lakin unda qandaydir bur uzini xalqa, uzini bur vatandashi, uzinin ushatdagi ham shaharga, unidili acidi.17:23Kaafirlaniyam turux harxil boladda, hamasi burxil bolubru midi. Bazibirini dili dishni qabr Allah bersa, shafqat, insaf, fayda borishumumkin. Bazibir musulmanman diganinin qalbidi isa, qorumlar, ilan, qiyallar yatgan borishumumkin. Qarini tola zahar borishumumkin. Bazibir musulmanman digan adam, lakin bazibir kaafirini isa, Allah ta'la dili dishni yumshatsa, yumshab qalishiham mumkinikin.17:53Haliga adam etdi ki, ey Abubakar, senin yakhshilikini hamma biladiku, sen daim adamlargi yardam qilasan, kambagal bebi bekaralarga madad muruvat qilasan, qolu aciq, hamma yakhshilikini hech kimdan ayamidigan adamsan, mehman dostsan, seni aldini kigan adam hech khachan umitsiz qayt midi, sengi oxshigan adam shahabdan chibkid shumkinemaz.18:21biyazdan sen ketishin munkin emez, toqta, men sene ozum himayamga alaman, yur, dib, Abubakar Siddikni Mekkega qaytarib ap geldi. Usha vaqtnin qaydasi boyca, biran bir düşman, yani adamlar ozga düşman tutsa kimnidir, usha düşman tutulgan, oldurishka belki mahkum etilgan, shunday tazyikga ushligan adamni, biran bir adam himayasiga alsa,18:47ozlarini mushliklaradan katdaraq bir tasirliraq adam, bayraq, badaulatraq, yaki amaldaraq adam himayasi qaqsa, ushangi tegishmasedi. Bu, ulardin qaizadari idi. Shundayqili ibn-ud-daqna, Hadrat Abubakir Siddiqini ozini himayasi qaq aldi. Kelib, Mekke ahaliga dedi ki, usha katdalarini toplab etdi ki, bu, Abubakirgi kollarini tegizmalarin. Bu, Abubakirgi oxshigan adam yox biz icimizda.19:16bunu qadirgi yetishkerek senilargi bizgi uyet boladi, shunday bir sahavatli, rahimdil, ham magi muruvatli adam bosa, yardamgi muhtacilargi korunu chozib, yardam qiladigan nihman doz, adamini shahardan chikarish uyet, bu narsa sendan, bizdan bu maslikerek, man bu adamini ozum himayimga aldimdi, ilan qildi. Shundayki, basqilari ham jimbib qalisdi, indashmadi. Nakin, shat qoyisdi,19:46Mayda, sene himayanga, agan bosan mayda razimiz, lakin shartoshulki, etkin, Abu Bakr, uyuda ibadat qilsin. Koche qe chixmasin. Ibadatini tashqarga qab chixmasin. Uyuda, uzun uyuda, xah laganje namaz uqdi vursin. Tashqarga chixmasin. Bizge ibadati bilan xalakit bermasin. Bizge azar yetkazmasin. Yani namazı bilan, Quranı bilan, bizge azar yetkazmasin, eylan qimasin.20:14Biz qorkamiz, xatinlarimizni, barlarimizni yoldan urvara deyib qorkamiz, shunkun tayinlab qoygin, hechkim eshtimasin. Yani bilayam, o ruzlarica vijdan erkelligi berisdi, o hadirat Abu Bakir Siddik. Yani yuyda oturib, ibadat qilsin de, tashqarga chikmasin. Shunday qilib, Abu Bakir Siddik, bo...20:37yolda ibadatlarida davam ite basladilar, oz hawdlarida uylarida parvardiyariga ibadatda mashgul bolidilar. Allaha uqshini dillariga salib, uylariga bir masjid qurvaldilar, namaz uqidigan Allahada bir cay qilib, ushatda ibadat bilan mashgul idilar. Quran uqshini yashgurardilar, daim Quran uqurdilar. Quran uqub, yiglab Quran uqurdilar. Awazlari judiyan bir qiyayli idilar.21:04Qur'an uxsalar qozlargi hej narsi korunmasti, hamma qabsuzlar istan cixqalardi, ali u shardlayan istan cixqaldi. Qur'an uqi vurdilar, awazlarini baralla koyub, shu ahri bu qishini awazlarini ehtib, muxriklar, kafirlar, khotunlari, balalar aynasa, balalar qizi qojan boladukumu, ayallara, amchinaqa, kilib tama shaqidi, durazgan bob qalisti.21:28Qaçan, Abba Bakr siddi, Qur'an uxsalar, muçtuklarinin balaları, ayallari yigilip gelirdi, yam bol uçti. Tasirlan ishardi, hayran bol uçhardi. Bazı birlari, demek, şu edda, başlab, hayali, fikri, malkim, ozgar ardi. Bunu korub, muçtuklar sarasime get uçtilar, qorqdilar, qazablandilar, bu, şartini buzu yapdı, dedilar. Bu, hatınlarimizni, ballarimizni yoldan uğradı buna qada.21:56bu kasafati urada hammaga, dib, keyin ular ayaqqa turdilar, shashib ibn-ud-daanini aldiga bualdilar, etdilar ki, bu san himayini algan adamini korvasizan min maqwaddi, mana seni himayini krivalib, indi ozini qalagalarini korstatiya tutdi. Bar, etkin, avazini chikarmasin, u ashqara Quranini okumasin, u yide oxsin, namazini, Quranini hiçgini istimasin, dib etudik, agar, shugab,22:24qe amal qilsa qildi, bomasam sene himayani niyam tan amilmizdi ishti. Shunday qilib ibn-ud daqina kilib, ayittik eyy Aba Bakir, sen bilan nimaga kilishkanimiz, qanda inarsa haqda shatilashkanimiz, ozunge malum, sen ushe shatika raaya qiligin, uyinde otirib, hechkimi ge bildirmestan ibadat qiligin, namazini oqey urgin, hechkimi senge tegmasin. Ya ki bunga kon mirgan boysen, unda man himayanini sendan alaman.22:56chunki man xahlami man shu ibn-ud-da'anani himayasi dagi adamni qawmim, qawmim, mushe Quraish palan qilpti, pistan qipti digan aribni man kotarami man bularini awzai buzuq, bular singi yamalini qiladi indi chunchi ya ushe shardke koni turgin, ya ki bomisam himayamdan chikqin indi didi. Shunda bu vakit siddiq etdilar ki, Mayli, man23:27seni himayani ozinga tapchirdim, ozinga qaytardim, va Allahni himayasi da man. Ma ozimna Allahni himayasiga tapchirgan man, seni himayani alaqalgin, dedilar. Shunday qilib, Abubakar Siddiq, ozlarini, harkandai mashagkatka, qinchilikka, yuzlarini tutdilar. Cunki uqshi, Allahni va baygambarini, Quranini yaxish korardilar, ibadatini yaxish korardilar.23:54bima ilin xatir, hechbir qarşiliqsiz, hechbir tozqiniglarsiz, bimalar ibadat qiliş, baxtı cüduyan bir uluğunarsa, bu narsana çikilab, bu unga tar dairiga qisib, xoyish, bu mamun musulman adam uchun agir, okin, buning iwaziga, anchi munchi narsaga çileş gerek, sabr qiliş gerek, qinçilikini yengan adam, bu ibadatini,24:22mazasini, rahatini, lezzetini ham tatish sharafiga myaslari boladi. Hamasiga razi boldilar Abu Bakr Siddiq. Undan ki ingi boladigan mashagatlarini qabul qala boshladilar. Peygamber sallallahu alayhi wa sallam bilan birga Mekkadan, Madinaga, Yathribga hijirat vaqtida ham, yani muslimallar uchun sharayit nihayatta agarilashib gitkenden ki,24:47miyasribga hicirat qilishke macibir boldilar. Hamda musulmallarini aldin hiciratke jonatib, shahrdan asti astirigibdan shkharib, akhirda peygambar aleyhis salam ozilari qaldilar, va hadrati Abu Bakir Siddiqni ozilariga hamra qilib, tanilab qaldirdilar. Bu sefarni Abu Bakir Siddiq nihayat derecede arzu qilib Allahdan tilab yurardilar. Shu peygambar sallallahu aleyhi wasallam kim bilan ki terkiller Mekkadan Madinaga?25:17shu kishiga hamra bosan digan arzulari bardi. Allah bu kishinin arzulargi yetkazdi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam bilan Makkadan Madinaga acha, yasribga acha hijrat qadish baxdi bu kishiga nasib boldi. Bu bir tamandan baxdu, ikkinchi tamandan judayan bir agir halat idi. Shunki Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam qachan hijrat qadishiga bilbaqladilar.25:45Aldin muslimallarini gibardilar, o axrda ozlarini musliklar oldirish haqda qarar qilish ganayda. Muhammadini indi oldirmasak bomiydi, baska caralar fayda vermaydi. Gafirdik, nasihat qildik, qorktik, mual dunya vaada qildik, o dedik, bu dedik, bolmaydi. Indi axrgi cara, bunu oldirish gerek. Oldirib qutulmasak, qutulmigdi yangi ox shiyimizdir. Ular, barcha qavmlar urullardan, bitte bitteden adam alib.26:14hamman barabar nayzi urasan, shunda bular hic kimdan u uchini qasasini alamasin. Deb qarar qilishkenden keyin safarga chikisdilar. Endi shuna qangi waziyatta Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamini yanlarda bolish, jüdayan bir xawf haddan tashqara xatarli halat edi.26:39uldirlishka, suyuqaska, hukum qilingan, makhkum bagan adam yanda turish, bu hadir yamaz. Adatta adamlar tabiat shunaqa boladi ki, bura ono basiga ishchisa, hama udaslar yogub qaladi. Ishi yurishka mahalda, ono atrafa da kob adamlar yigilip geradilar. Hama akami diz, ukami diz, dadami diz, tagami diz qilivaradi. Ishi yurishib qoldan ishkiyib durigan payetdi. Qidaha korisatmasin, basiga bir ishchisa, tagalaryan, dadalaryan, hechkim koribmi qaladi.27:08uzu yek qyalgid urtada qab kitadi, kopincha shunaqa boladi. Bir adamda ishi yurishmi qalse, barib bazan hal soraganiyam adamlar tartanib qaladi. Barib ishigini tegida mani qorob qamasin, meniyam tartib kitab qaladi, dib adamlar uzu ab qasadilar. Bu tabiat. Lakin indi shunday halatda Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni halatlara u kishini basiga tushgan musibat eyn qattig musibat idi. Olumga hukum qalingan adam.27:39yollarda askarlar bilanmaz, himayacin hechkim yox. Yag iki kishkina halaz safarga chixkirek. Bu safar koshni kishlaqmaz. O manu mahallada, anu mahallaga otogladigan safar imaz. Balkin bu tur yuz yetmish bish kilamitrligi bir masafa. Yuz kilamitrda tutmasa, yuz yilliginchi kilamitrda tutbalish munkin. Onda yetamasa, iki yuzinchi kilamitrda yetbalish munkin ku. Bu alis bir safarga.28:07iki kisi yalgoz ozlari chiktilar. Bu safarini Abubakir Siddiq qorkub maz, xabifu xatarga tushub, vahimaga tushub maz, bu adamni oldurmaqchi bugallar, maniyam trik qoymidi albatta, maniyam bir nasiq qoyaduku, demaz, balkim Allah ki shukuranalar qilib. Butun alamnin parvardigari bugan, Allah ta'alanin en suyukli bandasi, paygamberlinin iclardagi en afzallari,28:36Sayyidul Anbiya bugan Hadrati Muhammad sallallahu aleyhi wa sallam duniyaga bir merti kele digan zat. U kishi har zamanda qayti qayti kele urad digan emas. Usha Abubakir Siddiq digi baxli adamlar ning davrda, shu kishini hayatini Allah ta'ala muqaddar qigan ikan, usha davrda iki ulara birga zamandash bolub, yashashini, baxdini Allah Abubakirga nasib etkin ikan, bunda u kishi xursan bolub, terilarga sigmastan, shadu khurramlikleri,29:06Heyshbur dunyaga sigmidigan halda uxshi yolga tushdilar. Payganbar, sallallahu alayhi wa sallam, bilan, birga hamrah bolish. Palanchi bilan, poezda birga kettik. Lakin, aftobuzda birga kettikdi. Ancheyn adamlar, adamlar mahabat qalib, shunu olgunca gaprib yoradi. Samolotda palanchi bilan, bala vaqta birga ushkammaz. Ular, payganbar emaz, u maxtar yadkan adamlar, baski emaz ku, enda adam zatnin byam haliga yadkan da tabiat.29:37Allah en yaxsh görgan zat, Hadrat Muhammad sallallahu alayhi wa sallam bilan birga sefar, bu kishi xun, judeham xun deyibir uluq, baxt edi, xursanchilik edi. Unim ustiga yolning mashagqati chi, yol judeham tip-tikis emas, tazda çirayi qilingan yol emas, hazırgi yollar yoku, Makka bilan madini ortasdagi, tip-tikis yollardan asar yok, yol...30:07azabı, gur azabı deyigan tüçünce uşa toğur keledigan safar idi. Sahra, kum, shamal, buran, susizlik, unun üstüge, butun Mekke ayaqa turgan. Hamma, ey ketifqabdi Muhammet, qani izidan quviylar, ünşab, ulduriylar, kimki ega uldursa, unga palan mukafat, boyu barabar altın.30:37Allah Ta'ala bu kishinin haqlarida, faygambarimiz haqlarida, tawba surasida ayatlar nazir qaldi. Quranin karimda u haqda ayat nazir bolish, bu ham nasib bolivradigan ishimaz. Allah Ta'ala tawba surasida, a'udhu bilda himnash shaytanir rajim.31:04إِذْ لَا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا سَانِ يَسْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ31:26إذ يقول لصاحبه لا تحزن إن الله معنا فأنزل الله سكينته عليه وأيده بجنود لم تروها31:51Agar sizlar unga Muhammadga yardan bermesenizlar, Allah unga yardan berib qoybtikuh.32:21Sizlar qaci yapsizlar Muhammattan? Sizlar uzaalashi yapsizlar? Dushmalini qiliyapsizlar? Yamanliki qaz qildiyilar? Sizlar yardan bir meseylayam? O adam muqtaju, natavan, aciz buqqamidi? Allah uzu yardan bir qoybtiku? O kishini kafir boygan kimselar, ik kishinin bir isfatida, yanin shirigilari bulan, xamurahlari bulan, shahardan haydab chikargan.32:55qovub çıxargan müfayitlarida, Allah ulariga yardan berdi. Ular, ikki ulari qarda turib, sahibiga, yoldashiga, xafag olman, Allah ta'ala biz bilan birga ku, dedilar. Shunda, Allah, unga, o zinin, khuzuridan, aram, asayishtalik, sukunat, xatircamlik, ata qaldi. Va,33:25Sizlar kor midigan askarlar bilan, qollab, quvatlab qoydi. Wa kafir bugan kishilardin sozlarini past qildi. Allahnin sozi isa en ali sozdir. Allah aziz, hakim, unin amri hamishe qalub, hammadan qudratli bugan zat. Ishlari hammasi dana, hikmatli bugan zat.33:52Islar bu, vaqiyadan, an chimiche xabariyilar var. Muxliklar, kafirlar, payganbarini izlardan qub, qarini aqizga qigili cdilar. Usha qarini aqizga qiganda iz yuqaldi. Shundi, Tuzuraq qaraganilarda, bizi shundi korshardi, deydilar, Abu Bakr sindiq. Biz ularini korup-torubimiz, lakin ular bizini korumayabdilar. Qarini aqizda, orgimchak, im koydi, bir pasta ushatli, bir kush, tukum koydi. Ular shundi kip torubdilar, Allah tost. Allah tostsa,34:22Shunaka, orgim cheyini ini bilan toz areken. Orgim cheyini ini denem kore zaif, narsa ba ma? O qirqinchi ipanmaz o. Un denem kore acizra narsa, unum dey uzu shartmaz, puf dese uchub geta da. Allah haqlasa bandasini, shub puf dey uchub geta diyan, narsaniyan toz qoy orareken. Bu Allahinin qudrati shunaka. Shunay qilib, Allah...34:53Yardan berdi. Ukshi tashvish tatdilar. Rasulullahni ushe basa nime boladi, deb tashvish xildilar. Vay, mani canim, nime boleman, demadilar. Mani ushe sehmez. Ozarirmez. Balkim, Rasulullahni takdirleri qayqordilar. Rasulullah sallallahu alaihi wasallamni hazu ushe basalar, qoldirisalar, Islam nime boladi? Muslimallarin kin hali nime boladikin?35:21Din nima bu iladi dip, tashiwishlari shuyadi, shunichun yigladilar, shunichun qorqdilar, shunda peygambar nima dilar, la tahzan, innallaha ma'ana, qorqma, xafabumayin, qaygurmayin, tashiwishka tushumayin, Allah ahir biz bilan birga, dip Rasulullah tasalli verdilar. Shunda Allah ulariga asayishtalik, sukunat verdi, qalbinin hatircamnigini verdi.35:51yurakinin bakuvatligini berdi, dilini mustahkemligini berdi. Allah shu qalbini mustahkem, yurayini bakuvat qilisa, bu en birinci sharif ikende, Allahini yurdi mustahkem turusinin birinci sharitini Allah ularga ata qildi. Va silar kormi digan askarlarini Allah yuvardi. Mushriklar, bashkalar, kormi digan ularinin tasawuriga sigmidi.36:19akillarga sigmidigan yardamchilarini Allah nazil kildi, farishtalarini Allah nazil kildi. Va kafirlarinin sozini yerbilen yeksan kildi, ayagasti kildi, pes kildi. Allahnin sozi isa ali, uluh sozdir. Shundi qilib bu zat, Allah yolida Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamgi hamrah moldilar.36:45umurlarin ahirigeche, yani Peygamber sallallahu alaihi wasallam umurlarin ahirigeche Rasulullahin yanlarida bolidilar. Biran bir cenk qalmadi ki, bokshi agar istiraq qimasilar. Rasulullahin yanlarida bir qadam cilmastan hamisya bokshiga hamrah bolardilar. Badir cengi deyim shundeyi boldi. Muslimallar gey qaraganda uj barabara artuk quvat ki ege bogan mushriklar yen gildilar. Peygamber sallallahu alaihi wasallam ni daima yanlarida bolib,37:14O kushini himaya qilardilar. Xuddi soyadik ergaçib yurardilar. Çünki yaxşi qorardilar. Çünki Rasulullah qe bir nasi bumasin. Bu kushiga bir zarra zarar kel tegimasin. Düşmalarinin qoli yetmasin dib, daim o kush bilan birga bulardilar. Allah ta'ala bu kushini niyatlarga yarasha mukafat ataqildi. Baygambar sallallahu alaihi wa sallam etkene kellar ki,37:46Biran bir adam yaxshilik qiyan busa, hech qaysi birinin yaxshiligini muqafatsiz qaldurmadik. Yani hech kimdan qarzimiz yok. Kim ki islam uchun, musulmanlik uchun, allahu rasul uchun hissik uchgan busa, biz bunu muqafatini qaytardik. Yani hayatlik vaqtida Rasulullah unga yaxshi muamilani qildilarekin.38:16Abubakir digene kellar. Abubakirini isa mukafatini fakat Allah beradi. Abubakirini qiyan khizmatlari finaka artik khizmat bolib kaldi. Ulin khizmatini Allah qiyamat günü beradi digene kellar. Uladan basqalarini isa bir kadar Rasulullah sallallahu alaihi wasallam mukafatladik digene kellar. Abubakirinin isa khizmatini mukafatlayalmimiz. Ulu Allah uzu qiyamat günü xursan qiladi digene kellar.38:46Peygamber aleyhis salam bulan hamishe burgi buldilar, hamnafaz buldilar. Akhirda Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam kasal bulib, akhir xalatka tushkanilardan kigin namazga chika mi qaldilar. Rasulullah hayatli vaxtlarda uksidan basqadan iman bulmasedi. Peygamber aleyhis salam Abu Bakirga etiler, namaz uxbersin muslimallarga dediler. Lakin, Abu Bakir radiyallahu anhu,39:15qande qalib Rasulullahini urlilariga chikir namaz okurdilar. Awalanbar Hadrati Aisha anamiz bu sozini istib hayran boldilar. Ayni otelari Hadrati Abubakir sindig. Shundi bu sozini ayallariga peygambar etkani kallar, etiyilar Abubakirga namaz okub besin muslimallariga. Namaz vakti bogan bosa. Aisha anamiz etdilar ki, Ya Rasulullah, bu Abubakir cüdeyan bir tabiatı yumşaq adam, koyni boş adam.39:43o adam namaz oku berami ila sizde urnizde, ya Rasulullah, basqa adamga buyurin, Abubakir namaz buzu varallar, okami ilardib, qaytardilar. Lakin Rasulullah, yeyislar, Yusufnin hamrahlarisdilar, ayallar, yani Yusuf peygambarini gexalaxs bergin ayallarsdilar, qachiler, Abubakirga etiler, namaz okusin, dedilar. Shundankin, Abubakir, radiyallahu anhu, namazgi imam boldilar. Bu bilan, peygambar alayhis salam, ozlardankin, xalifa,40:13Peygamberin orun basarlar bolub, shu Hadrati Abubakar Siddik radiyallahu anhu qalishlarga bir isharaki yanikerler. Rasullar sallallahu alaihi wasallam amanatini tavshirdiler. Peygamber alaihi salatu wassalam kesal buqqabdiler, agir halatli yatirdiler digan suz muslimallarini icillerde taraxa gandin kigin, adamlar masjiddan kitmastan ushatta otrib qaldiler. Rasullarinin halatilari nime ikendib?40:44daim u kishinik haldan xabar darboqduska xarakat qilardilar. U shariddan adam cilmasedi. Birdaniga, peygambar a.s. wafat itdilar digan gapdar xagandan kigin, adamlar ozlarini yuqatib qoydilar, acci munchalarla. Hadrati Umar, peygambar wafat itdilar digan sozini istikanlarida, buzunla ozlarini yuqatib, kim agar shu gapini gapirse, ayağini, kullarini çaptaşi iman, digan ekerdilar. Man, kulağım,41:14Peygamber, sallallahu alaihi wa sallam, wafat etibdilar digan gafni iskenden kora, usur sozi etigan adamin ayaglarini, korlarini, çafita seganin vanga asarraqidi diganilar. Su derecide, u kishi ham bu vaqiyana tohru dabdurustan qabul qilalimi qaldilar. Musulmallar sunaka ikgilanib qalisdi. Bazilar oylesdi ki, indi din tamam bobtidi bu oyleskin agin. Muhammad peygambar wafat etigan bosilar,41:41indi din shotta toqtadi, biyaqiga nima qadar kimiz, digan ikkilanishka qacha adamlar bardilar ki, paygamberlariga shu darajda da ular uvarganib qalishkan iken. Hayallardan hatta kotarlib kitkan iken, paygamber vafat boladilar, digan tushunchadan uzaqda bub qalishkan iken, shu darajda da ular bağlanib qalishkan idi. Lakin, yana bur qizqtamanu shulki, sahabalarinin iclarla Rasulullah ki, en qatda bağlanigan adam kime kallar?42:11Hadrat Abubakr Siddiq edilar. Rasulullah atraflardaki sahabalarinin halatlari, Hadrat Umarinin halati haligindeyi. Lakin bu halda Hadrati Abubakr Siddiq ozlarini qanday tuttilar. Uksu, mene şu vaqtta, Maida surastaki ikkinci ayat eslergi tixit. Unda Allah Ta'ala etken ediki, bugun men sizlerini, dinlarinizini mukamman qalibirdim.42:39niyamatini sizlergi busbutun qilu ata qildim niyamatini, ve din islamini sizlergi din bolib qalishgi razib oldim digan ayatini, Allah haccatul vada'da nazil qiliyanda yok, peygambar, Hadrati Abu Bakr Siddiq, radiyallahu anhu, bu halat yakirlasiyot gani, sizgeni kirlar. Uksini muhabbatlari, itqadlari, bilan bir qatar da farasatlari, aklu zakavatlari ham, sunu anilab yitiki, demak,43:09Birin halat yaqin. Qandaydir bir ozgarish boladi. Dib ukshi ki yigin yiglay boshlagani kallar. Yani bundan har birin arsa mukammal boldi mi? Chokguga cikhti mi? Chokgudan indi arkagi qaytib kishish kerek. Mukammal bogandaykin arkasi qaytish kerek. Agar din mukammal bogan bosa, indi Muhammad paygamber sallallahu alaihi wasallam icimizdan ketib qalarkanlar.43:37Qarasalar, adamlar sarasimada, adamlar hatta dinini unutup qoyadigan halatda bolub turubdur. Shunda ukshi urlilerden turub, musulmalarini aldilarga chikib, cemaatini aldiga chikib, etkene kirlar ki, A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim, wa ma muhammadun illa rasul, qadi khalat min qablihi rusul.44:07afa imma ta'uquti lan qalabtum ala aqabikum, wa man yan qalib ala aqibayhi falan yadurrallaha shay'a, wasayujizid lahush shakirin. Allah Qur'an-ı Kerim'dagi ayatları, Ali Imran surasida, Muhammad, bu fakat bir ilçigine xalastır. Undan aldın ham bir kanci ilçiler otkanlar. Agar u ulsa, ya ki uldurrsa,44:36Sizler arkalarinizi qarab qaytip qetasilar mi? Kim ki agar arkasiyi qarab qaytip qetadigan bosa, u bilib qoysin, Allah ki hesh bir zarar yetkiz almaydi, oziga zarar boladi. Kim ki yolida mustahkem tursa, Allah albat da shukur qil govchilarini mukafatla govchisi attir. Yakinda mukafatlar atal qiladi.44:59Bu ayatni, hadrati omar eshtib etkani kallar ki, man bu ayatni aldin hech eshtimagan diy boldim. Khuddi bu ayat, hazir nazil bogan diy tüyuldi manga. Neci martala bu khudishgan, lakin, halatni agirligdan bu ayatlar eski kimiye khogan, unutub khoshgan. Khuddi yengiden nazil bogan diy. Shunda Abu Bakr saddiq etdilar ki, kim ki Muhammad ka ibadat qayatkan busa, Muhammad wafat etdi, tamam. Unin ibadatiyam tugi idi.45:26Amma kim ki Allah ki ibadat qilayatkan busa, Allah ul midigan abadul abad zattir. Yali Muhammad a.s. duniyadan kitdilaro, shubulan ibadat toqtaydi mi, din toqtaydi mi, kim ki Muhammad ki ibadat qilayatkan busa, o, o mushrik boladi, o kafir boladi. Unak ibadat kereyemaz. Allah ki ibadat qilayatganlar isa, daima hamishe trik bugan zat ki ibadat qilayatkan boladi. Yani, undi adam, o duniyo qat midi.45:55harxil ozgarish bosa, kutulmagan bur vaqiya bosa, saraqsi moga tushub imanidan, etqabdan, acizab, yoldan. Xibqet ediyan adamlar, borishin, mulkin, bakin demak bu sinal, sinaldan otami qalish, xofi, bar unan qoqib usmadan demak, harxil xalatka, tayyar, harqan dey, sharayit, vaziyat, ozgarish boganda han, imanli adam burxinda tush kerek.46:25Aylat Abubakar Siddiqni sahabalar kiyishib, masiyyat qirishib uzlargi xalifadib sayladilar. Uqchi adamlargi brinchi yudhqlari shuguldiki ey adamlar, men silarini yaxshilarimiz imas manu, batin silar meni uzilargi barclik qilvaldiylar. Endi Allahni qazasiz, Allahni takdiri shuyekan, agar men sizlargi yaxshilik qilsan, men giyazdan veriylar.46:54malatkarım bol yanımda türeyler. Agar yalanlık qılsam, min tovrlaylar. Agar qoruylar ki, sularmı nazdılarimizdagi en kucidi adam, minin nazdımda en kucisizdir. Ta indan haqmı undurna qoyim ki, başqalarinin haqqı bosa, Allahinin haqqı, bandarinin haqqı bosa, oca adam, minin nazdımda zaif adam qoraydi. Oca kucidi bosa yan.47:25silarini nazirini en kucsiz adam, lakini boynida sak bar adam, oza sakini man alma golimsha, meni nazirini en kucsiz adam borabim. Yana bunu qoynlar ki, silarini nazirini en kucsiz adam, ya dantsi yok, aciz, natavan, zaif adam, meni nazirini en kucsiz adam borbturadishu, ta unin haqqini baskadan indirib dana golimsha. Unin haqqi baskada iken, unin haqqi talimal boray etken iken,47:56Unu hukuklari tapdala etken eken, u islami nazilada hech nesige erzini edigan zayif adam bosayan, meni kuzumda u en kusli adam, en qovatli adam, men unu haqqinta undurib dereman, keyif atacan bolaman, derler. Bu kini xalifariyari, Allah'in maradi bilan, tayyambar a.s.m. vasiyatlariga muhafaz bolu ottu. Unurlarini aqir gaca islami khizmati davur dilar. Zarri ham chekinmad dilar.48:28bir bir yana bir ibratli cihatı şul ki, Peygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallam, vafatları, özlerinin hücreleri de buldu, ayı şuanınızı hücreleri de buldu. Hazrat, Abubakr Sıddik'nin vafatları ham şnaqah, yani, deyilmahşi asayişte halda, uruş demez, can demez, şehirde, pinç halatta buldu. Hazratı Umar, radiyallahu anhu, şehid buldular.49:04xabirat-i Uthman , xabirat-i Ali , xabirat-i Hasan , xabirat-i Muhammad , xabirat-i Muhammad ,49:35Ya ki, qalan xalifalar davrini. Albatta, islam indi yengi kokarib geletken upayiti en agar shoraydi. Pagambar va hanrati Abubakir Siddiq. Pagambardan kegin, Abubakir Siddiq davrini da, bir qanchi adanlar, bu aylarin ishlaridan, zakat bir miniz, dip baz ibadatlarin inkarpa digarlar chukti. Pagambarlik davasini qilip chuktilar.50:04ikti erkak bir ayal peygambarlik davasini qilip cikti, xarilardan yustasini bircayda aldab apketip, shahid qilip, uldirib ibaristi, agir-agir vaqiyalar hibablar Abibakir Siddik davrlarida bozdu. Ukci, hal biz yukarizay sozimizdan ettiki, barar bir lahza Allahdan chekinmadilar, Allahdan ozgadan chochimadilar, Allahka qattik suganib Allahin ibadati bulan peygambar yollarda bozdilar,50:33en ağır şirayetlirdi. Lakin Allah, kere amanatıq, ağır küller basitən otkan adamlar, nin vefatları üyelerde buldu. Başkaları isə başqaçı buldu. Allah Ta'ala, bandasını, kerek buysa, himayə kıladı. Ajan, ölüm bitti. Bu, uzgar midi, bir neçə xil bol midi? Şun-şun, Allah Ta'ala'ga tabakkul, Allah Ta'ala'nın uzga ibadat, bu, din-i islamda hizmat,51:09Allahumma salli ala Muhammad wa ala alihi wa ashabihi ajma'in wa akhir da'wana anilhamdillahi rabbil alamin wa mahmudTampilkan transkrip lengkapKomentarBelum ada komentar. Jadilah yang pertama berbagi renungan yang bermanfaat.