Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:00 بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين سيدنا ونبينا محمد سيد الأولين والآخرين وعلى آله وأصحابه الطيبين الطاهرين ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين أما بعد دوق وتزماجي وأفريكا TV 0:38 Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu Karibu nitena kunye darasayetu ya kitabucha Umdatu al-ahkam min kalami khayri al-anam sallallahu alayhi wa sallam Na kukunganisha ya liopita na ya jayo Tulikuwa katika maelezo na mifano mbali mbali Ya hadithi ya mtume sallallahu alayhi wa sallam 1:13 Ambayo katika kitabu hichi ni hadithi ya kwanza. Katika jumla ya hadithi miya nina thalathini zilizomo. Hadithi ya kwanza ni kawli ya mtume salallahu alayhi wa salam. Kama ilivyopokewa na imamu al-Bukhari na muslim. Kwanjia ya Umar ibn al-Khattabi radiyallahu anhu. Umar amisema. 1:45 Kuwa ni mimsikia mtume sallallahu alayhi wa sallam aki sema hivi. Inna ma ala amalubin niyati. Wa inna ma likulimri immanawa. Faman kanat hijratuhu ila Allah wa rasulih. Fahijratuhu ila Allah wa rasulih. Waman kanat hijratuhu ila dunya yusibuha. Au imra'atin yatazawajuha. Fahijratuhu ila ma haajera ilayhi. 2:18 Hadithi hii maana yaki ya jumla ni kwamba mtume sallallahu alayhi wa sallam anasema innama alaamalu biniyati. Kwa hakika kila amal, iwe ni amal inayotendo kwa vitendo vya viungo, inayotendo kwa viungo vya mwili, iwe inayotendo kwa moyo, iwe inayotendo kwa ulimi, kila amal biniyati. Inategimea niya. 2:48 Kusihi kwa amali hiyo, kukubaliwa na munyizimu kwa amali hiyo, kutategi meania. Mtuwe sallallahu alayhi wa sallam hapa akatolea mfano amali ya tendo la hijra. Ambalo mtuwa na hama kutoka inchi enye kufuru. Kiasi kwamba haruhusiki mtu kufanya ibada yake. Haruhusiki mtu kutenda uislamu wake. 3:16 Aka wajibika kuhama kuenda kuingine ambako uislamu unatekelezeka. Amali hii ya kuhama inaitua hijra. Sasa huyu atakaihama kwa ajili ya kutaftaradhu za mwenye zimgu. Nia yake ni hiyo. Masi Allah atamuandika kuwa mihama ni kwa ajili ya mwenye zimgu. Yule atakaihama kwa malengo mengine. Huko na kuhamia kuna kitu katha katha katha. 3:47 Ndiyo lengo la kuhamia. Lakini kisingizio ni dini ya mwinyi zimgu. Mwinyi zimgu watamuandika kwa mujibu wa kile ambacho niyayake ya kuhama imekua ndiyo lengo. Ndiyo mana kasema, famankana tihijiratuhu ila Allahi wa rasulihi, yule ambaye kutakua ni kuhama kwake, ni kwa ajili ya mwinyi zimgu, kwa ajili ya mtume wa mwinyi zimgu. 4:17 Fahijratu huu ila Allah wa rasulihi Masi kuhama kwaki kutahisabika Ni kwa ajili ya mwenye zimgu Na mtu mewake sallallahu alayhi wa sallam Waman kana tehijratu huu ila dunia Kwenye riwa nyingine li dunia Mtu ambaye kuhama kwaki kutakua Ni kwa ajili ya maslahi ya dunia Yusibuha apate maslahi hayo Au imraatini ya tazawajwa Au ni kwa ajili 4:49 Anamtaka mwanamuke yuko huko. Akasingizia kuhama ili apate kumuowa. Fahijiratu huu ila mahajara ilaihi. Basi kuhama kwake. Kutakuwa ni kwa ajili ya lile ambalo amehamia. Hadithi hii tulikuwa tunaendelea kuitolea maelezo na mifano mbalimbali. Tukakomea tulipokomea. Tukasema ya kwamba. Nia ya mtu. 5:19 Ndiyo inayotowa matokeo ya kuwa kitu hicho apatithawabu, kitu hicho Allah achikubali, au asikikubali. Ndiyo maana utakuta niya ni kitu muhimu sana. Na niya mahalapake ni kwenye moyo. Huwezi ukaijua niya ya mtu. Labda atende matendo, yatakayotafsiri, hiyo niya yaki. Vinginevyo. 5:50 Nia itaendelea kubaki kuwa ni jambo la moyo. Swala la kutamuka manenu. Yatakayo tafsiri kilicho ndani ya moyo. Huko ni kutamuka yale yalio katika nia. Yenyewe siyo nia. Kwa hiyo utakuta. Tujitahiri sana kuhakikisha kwamba. Tunasafisha niya zetu. Kwa ajili ya mwini zimgu. Kwa sababu. 6:19 Munyizimu hakubali amal. Ila iwe khalis. Lahu subhanahu wa ta'ala. Allah subhanahu wa ta'ala. Katika matendo yote mema. Anachuangalia ni ilenia. La yanala Allah luhumuha. Wala dimauha. Walakin yanaluhu takuwa minku. Watu hata wakichinja katika misimu ya hija. Udhia. Hadaya mbalimbali kwa jile munyizimu. 6:51 Allah subhanahu wa ta'ala vitu hivi siva vinafumfikia. Sile damu inayomuagwa. Wala male majinyama inayoliwa. Walakin yanaluhu takuwa. Lakini kinachumfikia mwini zimgu, akakikubali, akakipokea, ni hile niya yako. Takasa niya yako, iwe safi kabisa kwa ajili ya mwini zimgu. Tulikuwa tukitua mifano mbali mbali, ya kuonesha niya inavotofautisha. 7:20 Tendo moja hilo hilo, linaweza lika tofautiana kulingana na niya. Mimi ni kujirani ya mskiti, nimechoka kidogo nikakaa kupumzika ili nipate nguvu. Ukaaji huo ni tabia na mazoia. Lakini ukaaji huo huo, aweza mtu wakakaa kwa niya ya itikafu. Huyu atapatathawabu za itikafu, na yule hapatichochote. 7:48 zaidi ya kupumzisha mwili wake kama alivyo kusudia. Tulikuwa katika mtiririko wakutaje mithali mbali mbali katika eneo hilo. Tukakomea ule mfano unaonesha mtu ametenda tendo ambalo pangine asili yake ni jambo la dini, jambo limeruhusiwa, bali jambo limeambriwa. 8:19 Tendo kama vile kuowa au ndoa. Tuwasema inezai kawa hakati mgini haramu. Kivipi tuwasema baadae kipindiki jacho tutazungumzia jua mfano huo. Mfano unautolewa hapa katika kuonesha niya inavotofautisha matendo katia kuyapa sura tofauti tofauti na hukumu tofauti tofauti. Kwa mfano tunasema. 8:49 Annikahu mustahabun wa sunnatu min sunna ni islam Ndoa Au kuwa ni jambo li lopendezeshwa kishiria Bali ni sunna katika sunna za uislamu Walakin ya harumu thalik Lakini na hiza ikawa haramu kuwa Iza kana kasnu sahibihi alidhrar Ikiwa kusudi lahuyomu waji Ni kumleti ya madhara Pangine mtaani 9:20 Yuko binti, hamepata malezi mazuri. Kiasi kwamba huyu mwawaji, hakaona hata hakienda kupeleka posa hatu kubaliwa. Lakini, hakapata khabari kwamba mtu mwenye uwezo mzuri, mwenye adabu zake, mwenye ustarabu wake, anajitokeza kumuowa huyu. Kumposa ili amuowe. Lakini, bahatimbaya huyu mtakaji muema haja jitokeza. Ila khabari zimejulikana kwamba. 9:52 Atatokea kumuposa binti fulani, kumuowa. Huyu mwenye ni ambaya kawana lah. Huyu binti atastirika. Ataolewa na mtu mwenye uwezo, mtu mwenye ustarabu, mtu mwenye uchamungu wake. Sasa matokewe yake atajifuna sana, atajidai sana, atakuwa na maringo mingi sana huyu. Mbora niende mimi nikamuowe hili ni muharibie majambo. Mimi nikishamuowa, tamuikandani. 10:21 Sirukusa kwenda pale wala pale, atakula ujianja wake hapu walipo. Kwa hivyo wataona mwawaji hakaowa, lengu laki ni kumdhuru ulebinti kumwekea pingamizi, asipate kuolewa na mtu muema. Sasa, ndowa ya aina hii ni haramu. Ningawaji asili ya kuowa ni jambo li nalutakikana kufanyo katika sheria. Sasa, kwanini ikawa haramu? Kwa sabu, niya ya mwawaji na makusudi yake, 10:52 ni kumdhuru huyubinti na wala sio amuowe, aishinae kwa insafu na kumtendea mema na kumtimizia hakeza kezote kama inavostahiki. Kwa hivo otaona na mnagani niya inavotofautisha katia tendo moja hadijingine. Ukaaji ni ule ule, etikafu ni etikafu, kukaa msikitini. Lakini huyo amekaa kwa kupomzika tu, hana thawabu za kukaa. 11:21 Huyo alieka kwa niya ya kukaa itikafu, anazo sawabu za kukaa. Huyo ameowa kwa niya kujistiri ya nafsi yake, na kumstiri huwa atakemuowa. Wajenge maisha kwa msingi ya nauridhia munyizimu. Ndoa katika niya hii, ni jambo lasuna, ni jambo jema. Lakini yule anahoa ili amvunjie riziki yake, au kama wanafosema, amvunjie utu wake. 11:52 Anajua ni kisha posamimi basi hata huyo mtu muema hawezi kujitokeza. Sasa wanasema unye anamifanyia kitu kumzibia ile bakhti yake ambayo tayari inaeza ikawa imejitokeza. Kwa niya hii ni haramu, kwa niya hile ni jambo lenye thawabu. Kwa hiyo vyangu mtazamaji utaona kuwa niya ndivyo inavotenda matendo yake katika staili hii. 12:21 inaathari kubwa sana katika kubadili maneno, katika kubadili maana ya matendo, katika kubadili vitu malimbali, diyo maana wanavioni wakislamu wamesema, hadithi hii inawelezea mambo ya niya, ina malamalu biniyati, inachukuliwa kamba ndiyo nusu ya dini yote, ndiyo nusu ya ilmu yote, ndiyo nusu ya wislamu yote, kwa maana wanasema, 12:51 uislamu matendo yake yako ya kiroho, ya zahiri na ya siri. Kivipi, hija Allahu ta'ala tutahilezea, utafafanua hayo baada ya mapumziko mafubi.