Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:00 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi rabbil alamina. Wassalatu wassalamu ala ashrafil anbiya walmursalina. Sayyidna Muhammadin sallallahu alaihi wa sallama. Dugu zanguni katika imani. 0:56 Nifuraha yangu leo tena kukutana katika kituo chako hiki cha TV. TV yambayo inakurushia matangazo yake kwa luga hii ya kiswahili. TV hii ikituwa TV Afrika. Ni TV kusema kweli inatoa fawaidi nyingi kwa waumini wadini hii ya kislamo. Unyezi mungu awajeze kila lakheri ndugu zetu hawa walo jitolea kwa jambola wakamahili. Ndugu yangu katika imani. Nifuraha yangu vile vile kuwa na wewe tena wakati huu. 1:25 Ukiwa uko mbele ya TV yako, ukiwa unaniangalia, ikiwa tunashirikiana pamoja ya katika kuangalia As safarul akhir, nilisha kukumbusha siku zo pita kwamba, palo unapo niona niko hapa, basi ujue nimekuja kwa jili ya kukumbushana Hii safari, safari ya mbao ni ya mwisho, as safarul akhir kwa jina hilo imejulikana, ni safari ya mwisho, nikajaribu kukueleza kwamba 1:48 Safarula akheri kwa nini ya mwisho ni kwa sababu kila utakapo sogea mkwamba wewe unaenda mbele huruli tena nyuma. Kwamba utakuenda huko alafu huruli tena uji usafiri tena. Hapana. Safari hii ni ya moja kwa moja. Yani unapo paacha ujue ndi umepaacha hivyo. Usibakishe kitu. Ukasema kwamba hapo kuna kitu nitakirudia. Hapana. Nkatoa mfano kwamba. 2:09 Kama ni mzee, basi ulewe uzee huo ulo kuwanawa kwa miaka stini, basi usijaribu kujua komba kutaruli tena kwenye miaka hamsini ya pana. Hiyo ni safari imetoka. Na wewe kama ni kijana unemeke shirini, ujue komba hapo ni moja kwa moja. 2:25 Hakuna tena miaka kuminanane nyuma ilo pita. Na wewe kama na miaka kumi saivi ujue kwa mba safari ya akhera ndiyo hiyo. Sasaivi hutakuwa tena kwa miaka tisa. Ndiyo kitu ambacho ni licho kikusudia. Kwa mba hii ni safari ya mwisho. Na safari hii ya mwisho inatakiuwa maandalizi. Kwa hiyo katika mambu ambao nimejaribu kuyagusa kipidi kilicho pita. 2:45 Pindichetu cha kilchopita ni cha kusui safari ya mwisho. Ni kajaribu kutaja baadhi ya mandalizi ambayo manadamu atakiwa ajiendae kwa ajili ya safari hii ya mwisho. Sasa basi. Ndugu yon katika imani. 3:01 Suwala hili la kujienda na safari ya mwisho ni suwala, ni mishataja vitu vingi, ni lianzia kwenye imani, ni kaja kwenye suwala, ni kaja kwenye kusoma kurwani, ni kaja kwenye kukataza mema na kukataza maovu na kuamrisha mema, ni kaja vile vile kwenye kutowa. 3:21 Miongo ni mahiko, jianda huku, ni infaku, fi sabili la, ni kutuwa kwa ajili ya mwenyezi mungu, ni kutuwa kwa njia ambayo ni mashuro, njia ambayo, njia ambayo inamuhusu mwenyezi mungu, subahana huwata ala. Siyo kule kutuwa ambako hako ustiani na mwenyezi mungu. Kwa sababu gani mkasema hivyo? Kwa sababu kutuwa kukua inanyingi. Kuna ambayo wanatoa, wanasaidia mambu ambayo, siya mungu wanasaidia mambu ambayo. 3:46 Hata haya muingizichi chote. Leo hii muislamu wewe. Mungu wamekujalia. Amekupa mapesa uloku wanayo. Lakini unadhamini wanawake watembe uchi. Wanawake wamevaa chupi. Na we ndio umedhamini shindano hilo. Watu wanaenda uchi. Wakiwa kama walivyo. Au wengine umevaa vijichupi. Sehemu ambazo ni nyeti. Sehemu ambazo mwenyezi mungu amesema zieshimiwe. Zinakuwa leo hii. Wanamuke anatembea kwenye njukwa. Akiwa matako hivi hivi. Kila mmoja namuangalia. 4:15 Wewe muislamu wewe ni uislamu gani huu ambao na uiga. Yani wewe mungu kakupa pesa zako kwa ajili ya kupoteza, kwa ajili ya kuhalikisha uma, kwa subabu hayo na yafanya siyo mambo ya nomrethia mwenyezi mungu. 4:29 Pesa ulizopewa, jaribu kufanya mambo mengine, ambawa yako mambo ya kheri. Kuna mayatima mangapi leo hii, watu to mayatima wamejia atele kwenye vituo huko. Wengine hawana nguo za kuvaa, kuna watu hawana vitabu, wewe leo melibikiza mapesa, alafu nangojea sehemu kama hizo za kuenda kuzamini mamisi, sujima degani, watu wanatembea uchi, watu wanakuwa wasichana, warembo, wamevaa vinanii, vichupi, wanapita mbele ya jukuala watu, watu wanawaona, eti wewe diyo mzamini wa washindano hilo. 4:59 Halafu wewe nawe unajita ni muislamu Najina lako la kislamu Unamajina karibia sita Siju Ibrahimu binnani binnani binnani Yani yote ni majina ya kislamu Kwa hiyo umekaa hapo ukaona kwamba Lakufanya ni hilo lakuadhamini watu kama hawa Ndugu yangu katika imani jiangalie 5:16 Yaangalie, angalie pesa ulekuwa nao ni mtihani yo mungu kakupa. Itumie vizuri pesa hiyo ili ukienda kesho kwa mwenyezi mungu subahana wa taala. Unatoka hali ya kuwa mwenyezi mungu anakuwa yukorathi na wewe. Siyo kama hivyo ulivyo saivi. Ndugu yangu, pesa yako itumie kwenye njia za kharali. Diyo mana huyu mwenyezi mungu subahana wa taala anasema kwamba. 5:38 Kutoa kue kuonamna ambayo ni utowaji ule ambayo ni mzuri yani infaku fi sabili la kutoa kwa ajili ya mwenyezi mungu. Sasa nilijaribu kugusa hapo nyuma ni kweli kuna masikini wengi sana ndugu yangu. Na vile vile kuna mayatima wengi sana ambayo hawana hata mguoza kuvaa. Kuna vituo saivisha filusika wameanzisha vituo lakini wengine ndo hivyo wezoa mdogo. 6:02 Hatu semi kwa nini wameandisha ni kwa sababu walikuwa na ni ya nzuri za kuandisha. Nyoyo zao zili watuma kwa mba wafanya vitu kama vile kwa kuwana kwa mba hawa watoto ni watu wameachua, babazawa wamefariki, mamazawa wamefariki na hawana uwezo ote kwa iyo islamu baadhi yao wakaandisha vitu watu kama hivyo kwa mba kwa ajili ya kuwalea mama yatima kama hawa na kuwapa ilimu ambayo ni jambol natakia kwa kila muislamu ampatia mtoto wake ilimu. Sasa wakaona kwa mba wachukue hawa vijana ilikuwapa. 6:31 Kwa kukua pailimu. Sasa leo hii wewe unamapesa. Watu hawa hawana nguoza kufaa. Watu hawa hawana vitabu. Mayatima wamejatele ndugu yangu. 6:39 Ni kwanini hela yako unahiharibu, unaipeleka, eti, ikafanyie mashindano kama hae ya watu kutembe ya utupu. Ni kwanini pesa yako wewe imalizie kwe mambu ya mipira. Eti, unazamini mipira, unazamini siju kikombe chanini. Mpaka wewe umesahau ndugu yangu. Kuna vitu ambavu mbya kufanya, vitu hivyo ambavu. Hivyo unavotuwa huko, ujaribu kuelewa kwa mba hivyo umepoteza. Hivyo umepoteza, yani havi kufaa kabisa. Kama ni pesa yako umitafta kwa jasho, basi ujue. 7:05 Umetafuta kwa jasho, halafu ikawa pesa hiyo, vile vile ukachukua, mkama ukaitupa tu. Yani kwamba pesa hiyo ului kusanya kwa njia yako ya kheri. Njia ya harali kabisa ambao umekusanya pesa hile. Halafu leo hiyo unachukua, eti unakunda, kuna bondes ni wapi kule unayenda, unaitumbukiza, unaitupa hapo. Ndugu yangu katika imani, nakuomba sana. Nakunasihi kabisa. 7:28 Kwa mba kuwa mtuaji kwa njia ambayo ni akheri, mwenyezi mungu subhana wataala, anayikusulia na anapenda watu watuwe kupitia njia hiyo. Lakini kama utakuwa unatua kwenye mambo kama hayo, unathamini mipira, unathamini mamisi, unathamini suyingo magani leo ikacheze, suyu ukafanya mambo gani, ndugu yangu katika imani, umepotea. Hilo siyo lengola la mwenyezi mungu kupahela hizo. 7:53 Mungu kakupa pesa hizo, si kwa vingine ni kwa ajili ya wewe uweze kutumikia wislamu wako na vile vile uweze kujenga akhera yako. Uweze kutengeza safari yako ya mwisho kwa mba kesho ukienda mbele ya mwenyezi mungu subhana wataala, uendeje na utakua umeenda kwa mistari gani. Kwa hiyo baas ndugu yanu katika imani. Ninajaribu kugusa same kama hizo kwa sababu ninajua kumba kuna watu wanayo mapesa lakini wao. 8:20 Hawako tiari kuangalia zile muasasati, khairia ambazo zimeamzishwa kwa ajili ni vitu ambao mbiya kheri. Vimeamzishwa kwa ajili tuya kusaidia wa islamu au kusaidia watoto ambao tiari. Baba zao mishetangulia katika safari hii na njini mlobaki nilengolenu kuangalia hawa. Ni vizuri muangalia kwa sababu wote tunaenda njia ni moja. Kwa hiyo sasa. 8:42 Hawa ambawa meshatangulia, walivotu wacha sisi, tunatakiuwa tuwe na sisi, huu muda tutumie vizuri. Ndugu yangu katika imani, katika suwala la kutoa, angalia unatoa nini na unampanani. Sio upoteze pesa, pesa sikila mmoja anayo. Pesa kuna watu anaitamani, kuna mtu anatamani kuwa na alfukumi labda. 9:03 Au alfu ishirini ya pesa yote amba unayua wewe. Na anaitafuta miaka mitano haja ipata. Kwa ajili tuwa fanya kitu fulani. Lakini leo wewe unamabili unindani umeweka. Lakini hapo hapo unayachukua. Unaenda kuyatupa pembeni. Huko kunyebawa huko unenda kuyafukiza. Ndugu yangu. Hii siyo kitu kizuri. Hii siyo kitu kizuri kabisa. Na huu ni kuto kujua uislamu wako. Ni kuto kujua yale ambayo amekuamirisha mwenyezi mungo subuhana wa taala. Kwa hiyo. 9:31 Fipindi kama hivi, tumewekewa kwa ajili ya kuzinduana, kwa ajili ya kukumbushana ambayo tumegafilika kwayo. Mimi sisemi kwa mba ulikosea huko kuenda kuzamini, lakini ulikua labda hujui au ni kutoka na raflatu ya maisha yako, yani umegafilika kwa hiyo. Rudi, mwenyezi mungu watakupokea, nanenda kwenye miasasati ambayo, miasasati ya kheri, kuna madarisi nyingi, hazina madeksi watoto kukalia, kuna madarisi nyingi, watu yani... 10:00 Changia kwenye maswala ya kheri kama hayo maswala ya ilimu, hapa unapata manufa, lakini unaenda kuchangia kwenye mambo hayo kama hayo tulotaja hapo nyuma, kusimakweli hapa elewa kabisa ndugu yangu katika imani kwa mbu unapoteza. Kwa iyo ndugu yangu katika imani, katika swala hili, nikasema kwamba... 10:16 Mtu asiangalie kile na chikitua kwa mba ni kikubwa au ni kidogo. Ukitua kile ni kikubwa, pia utapata kheri zako kubwa. Na ukitua kidogo, vile vile utapata kheri zako. Kwa hiyo, mwenyezi mungu hakumuacha tumtuaji, akamueka hivi hivi. Anasema mwenyezi mungu subahana wa taala, ya saaluna ka mada ayumfikuna. Wanakuuliza wewe muhammali, watu wako, wanakuuliza mada ayumfikuna, watuwe kitu gani. 10:42 Nasuhaba walimuziza mtume sallallahu alayhi wa sallama wakasema mada nunfiku ya rasulullahi sallallahu alayhi wa sallama. Tutuenini mtume sallallahu alayhi wa sallama sisi katika kutua vitu ambao tunavyo. Ndiyo mungu leo natufamisha kwa mba ya saaluna ka mada yunfikun. Wanakuuliza ni vitu gani watoe mtume sallallahu alayhi wa sallama. Anaulizo ana masuhaba zake hapo mwenyezi mungu subhana wa taala. Aka waambia. 11:11 Kulma amfaktum. Chochote ambacho mekitoa. Au vile ambavyo mevitoa. Min khairi miongoni mwavitu ya kheri. Yani alaksudia kwamba. Min khairin. Yani chochote ambacho nicha kheri. Ndiwa kasema kulma amfaktum min khairin. Chochote ambacho mekitoa. Kwa ajili ya kheri. Falilu walidaini. Basi ni kwa ajili ya wazazi wawili. Akasema kwamba ni kwa ajili ya wazazi wawili. Walakrabin. Waliatama. Walmasakin. 11:40 Wabini sabili. Anasema kwamba. Bada ya kuulizo mtume solallahu alayhi wa salamu na masuhaba kwamba. Mada anumfiku ya rasulullah. Ni kitu gani tutuwe mtume wa mwenyezi mungu. Mungu wakimuambia mtume wa wambia kwamba. Kulma anfaktum. 11:56 Minikairi nchichote ambacho mekitoa kwa ajili ya kheri falilu walidaini basi ni kwa ajili wazazi wawili walakrabin na wale watu wakaribu waliatama walimasakini wa binasabil. Yani haka kusudia kuataja kwanza baba na mama haka sema kwamba falilu walidaini yani kwanza kuatende awema hao wazazi wawili. 12:19 Hapo amekusulia hivyo. Kwamba mnavyo toa, basi muanzie kwanza na hapo nyumbani ulipo. Waangalie baba yako na mama yako. Ndiyo lengo la mwenyezi mungu subhana wataala. Kwamba maangalie baba yako na mama yako yukoje kwanza. Alafu ndiyo utoe. Ndugu yangu katika imani. Nasema time zote kwamba tuwa tunangalia aya za mwenyezi mungu. 12:41 Tuangalien kwanini ananzia kwanza vitu kama hivi. Yani tuwe na mafundisho tukipita katika aya za mwenyezi mungu. Huku ndiyo kusoma kuruani pamoja na kutadabori. Yani nakuwa na mazingwa tionayo. Kwa hiyo basi, mtume salallahu ala salama anambiwa kwa mba. Chochote watakache tukitua min kheirin, miongoni mwa kheiri. Hii mini ilotumika hapa inaitua min bayania. Yani inimekuja kue kawazi. 13:05 Ni kiasigani cha kutolewa. Kwa hiyo ilikuja minu bayani ya hili ni bayani lujinsi. Yani ni kutoa kwamba jinsi gani ambayo inatakiuwa itoe. Ndo mana imetumika hii neno, imetumika hii herufi ya minu. Kwa ajili tuya kuonyesha kwamba ni yani imekuja kubainisha kitu gani kitolewe. Kwa hiyo akasema minu yani chochoote ambacho kita tolewa. Kwa hiyo hakuhadidiwa kwamba kitolewe kikubwa au kidogo au kivyo. 13:30 Kimetolewa ni chochote ambacho utakitoa. Kwa hiyo hapa unafahamu kwamba hili lengola kutoa halina udogo wala halina kubwa. Lakini mwenyezi mungu subahana watala. Akaanza kwanza kuataja falili walidaini. Kwanza ni kwa zazi wawili. Yani baba na mama. 13:49 Nakusudia kwamba wewe mtuaji kwanza, yangalie familia ambayo kakaribu, muangalie baba yako na mama yako anayishige, kuna watu leo hii, wanaenda mijini, wanakaa mijini huko, wanakaa miaka kumi mpaka 20 hali 30, baba hake yanakufanjaa kijijini, kuna watu wamekaa mijini miaka kumi. 14:08 Hajui baba yukoje, wala hana salamu, wala kalamu. Hameka murtah, anamuke, anayishinaye huko mjini. Lakini baba aki na mama aki, wanaangaliana hivi. Hata mguo za kufanza, nza kuazima. Mguo zimechanika, wanaonana. 14:25 Mambo ya nakua siyo kabisa. Lakini mtoto yuko mjini alamapesa. Na kuna yungine hawako mjini. Ni mtu kabisa yuko katika familia hiyo hiyo. Lakini yeye na mkewake na yeye. Haangali baba aki ya mekula nini. Mama aki ya mevaa nini. Wameamkaji katika nyumba ile ya baba na mama. Hiyo hana kabari. Kwa hiyo ndugu yangu elewa. 14:45 Kutoa kupo, mwenyezi mungu hameamrisha kutoa, lakini hapa katika ya hii, anatuambia toa chochote, lakini pia hapa mwenye na hayo, anza kwanza kuhawa wakaribu, yani hakikusudia kwanza falilu walidaini, kwanza anza kwa baba na mama, wangalie kwanza halizao kama ninjema walakarabin, vile vile kama hawa mesha kamilika baba na mama wako vizuri. Umewangalia, basi anasema kwamba walakarabin ni wale watu wakaribu. 15:13 Watu wakaribu ndugu yangu katika imani ambao wanakusudiwa hapa, yani baba na mama ni watu wakaribu vile vile, lakini akawatoa pia, akasema akarabini, yani akawonganisha kwamba baba na mama, uamo, lakini sasa kuna wengine wakaribu, ni wapi watu wakaribu. Watu wakaribu hapa anayokusudiwa ni wale watu ambao wakokaribu, miongoni mwababu, bibi. 15:39 Yani babu yako, bibi yako, ni mtu wakaribu, ni watu wa nyumba ni hao. Vile vile mjomba ako, ambayo kukaribu na wewe, shangazi yako, wote ni katika akaribu hao. Kwa hiyo unatakiwa uangalie. Kwa hiyo baada ya kutoka wazazi wawili, sasa njoo kunye akarabin, uangalie ndugu zako sasa wengine. Yani ambao kiondoa baba na mama, sasa wale wengine wanaofuata minjadi, mpaka huko mbele kuna koendelea. Unaangalie hawa nao, unaangalie wananafasigiani katika maisha. 16:07 Hapa ndiyo kutuaji yamba unatakiwa. Kwa hiyo basi. Kama ni hivyo. Wewe unapesazako za kutuwa. Kwanza nenda mdogo mdogo. Kama mwenyezi mungu. Halivu kuwalikeza katika njia hii. Kwa mba. Kama minataka kutuwa basi. 16:21 Falilu walidei ni wala karabin, vile vile muape watu hawa ambao ni wakaribu, msi wache, eti ukenda ukatua mbali, watu wako wakaribu wanamatatizo, wanakulani kila siku, ndugu yetu wana pesa, mimi nina shindu hata kumpeleka mwanangu shule, lakini kaka wana magari mawili pale, mimi nina shindu hata kumsomesha mwanangu, kaka wana magari shirini pale, mimi nina shindu hata kufayanini, mtoto wa ndugu yangu pale anafanyevi, mimi nina shindu wakula usiku, mtoto wa ndugu yangu wana kitu fulani, ndugu yangu katika ina. 16:51 Imani na kuomba kabisa. Elewa kwamba pesa ni mtihani, pesa ni mtihani. Na hao ndugu zako ndi watu ambao atakupokea. Kwa subabu ndugu zako, wewe ukishatoka kwa ndugu zako hapo. Leo hii, wape watu wapembeni wote. Wajazi mapesa. Lakini elewa siku ya siku. 17:07 wale wakisha mapesa hawe ya meisha amba wata kupokea ni ondugu zako ndiyo amba utarudi kwenye familia tena hata saingine ukashukwa mauti kwenye nyumba ya mtu ambayo ulikuwa humsaidi lakini huyo huyo akasimama akasimamia mauti yako mazishi yako mpaka ukaenda ukaziko na wakati ulikuwa na pesa ulikuwa humwangani kwa hiyo basi hapa unapata fundisho kwamba toa huko kuingine lakini kwanza anza na hawa tuwa karibu hawa tuwa karibu wawe rathi na wewe 17:35 Kwa hiyo, wanapo kuwa narathi na wewe, hili li nakufanya, unakuwa uko huru zaidi, kwa sababu ndugu zako wenyewe, kwanza ona kuangalia kwa jichu ya rahima, kwa madugu yetu, mashallah, mwenyezi mungu wa mempa, mwenyezi mungu kamruzuku, lakini vile vile anatusaidia sisi, hapa utakuwa umefanya mazuri. Ndugu yangu, katika vile vile watu ambao ni muhimu, katika kupewa. 17:58 Hii ni simfu ya tatu tunataja katika na mnahizi ambazo mwenyezi mungu subuhana watala amezibainisha katika utoaji. Haka sema kwamba waliatama, wale masikini vile vile ni watu ambao wanatakiuwa kutoa. Ndugu yangu, masikini ni viumbe ambao wanatakiuwa kuangaliliwa sana. Na mwenyezi mungu ameusia sana katika kitabu chake kwamba masikini uangaliwe kwa hiyo basi. Wewe kama unapoka, kama kuna ndugu yako amefariki, ameacha watoto. 18:28 basi wachukue ndugu yanku. Hilo ni dhima. Hio ni amana mwenyezi munga kuachia kwa hiyo wangalio watoto wa ndugu yako. Kama ndugu yako kachamali, basi hizo mali siza kwa ndugu yanku. Hizo mali ni hao mayatima, hao waloachwa na wabayao, hao watu waloachwa na wabayao, hao wanatakiwa hizo mali zao, uziweke mpaka pale wakijwa wakikuwa, watumia mali zao na wewe usizipoteze. Kwa hiyo ndugu yanku, elewa kwa mba mali hizo ukizichukua, basi wewe ufahamu kwa mba. 18:54 utakuja kupata tabu siku hiyo ya malipo, siku hiyo ya kiyama wewe utakuja kupata tabu na pesa hiyo haita kufaa kwa chichote. Kwa sababu si pesa yako bali hiyo ni pesa ya hao watoto ambao ni wandungu yako wameachwa. 19:08 Kuna watu wengi wanataratibu mbaya katika jamii. Mtoto wakishachwa na baba yake basi kila kitu kinakuwa nchahuyo wabaya yameachwa na ye endo anakitumia kwa maslahi yake. Mpaka hata huyu mtoto wambaye yameachwa na baba anashindo kutumia kitu kile na kitumia pia naangalio kwa jichokali. Kwanini umechukua hiki? Kwanini umefanyi hivi? Na wakati kile ni kitu chichi yake ambacho yeye mzazi wake kamuachia. Kwa hiyo ndugu yangu elewa. Suwala hili la amali za mayatima ni suwala ambalo ni nyeti kabisa. 19:37 Kwa hiyo katika msaada wasaidie watoto mayatima amba wameachwa hawa na baba, hawa na mama, hawa wanatakiwa. 19:46 Waachwe. Na yeleweke vizuri. Nataka kutuwa kidogo hapa. Kwa mba mtu wafahamu kwa mba yatima ni mtu anamnagani. Yatima ni mtoto yoyote ambae amekufa baba yake na yeye akawa haja fikia umli wa kubale. Yani mtu baba yake anakufa, yeye badu ni mtoto. Mathalani mtu anamya kastita saba kuendelea. Lakini huyu mtu badu anamuhitajia nani? Anamuhitajia baba. 20:12 Kwa sababu hana wezo wakujikimu maisha yake. Baba yake yakaenda kongoro, yakaondoka. Vile yakiondoka baba, basi wewe uloobaki, ndio ambayo natakio muangalia ule mtoto. Sasa mali ambazo wameziacha huyu ni za mtoto wake. Sasa ameitwa yatima kwa sababu baba yake yamekufa, hali ya kuwa yeye ni mdogo. Hii ndio. 20:35 Mtoto yani katika kufahamu yatima ni mtu anamna gani? Definition ya kumjua kwa mba huyu ni yatima ni kwa mba ni yule ambaye amekufa baba yake, hali ya kuwa yeye ni mdogo na haja pata ule utu uzima, haja baleri bado. 20:50 Kwa hiyo huyu ndiyo anaitua yatima. Siyo kwamba mtu wakifiyo na wabayake ya yetiari ya shakuwa ni mtu wanafanya kazi, anamiaka suji 25, usubi wanafanya aja na magari, ananini, huyu wapana. Huyu anaitua yatima tu, yatima kitamuko, lakini hana zile hukumu haso zile zaki yatima kama inavokuwa kwa huyu mtoto mdogo. Kwa hiyo anaitua yatima zaidi ni huyu mtoto ambaye ameachwa na babayake. Ni kwa nini tunahisa na kwa baba wakati mtu anazaliwa na watu wawili, mtu anazaliwa na mbegumbili ya kiume na ya kike. 21:19 Manini tunamustisha baba kwa mba yeye eti ndiyo ameondoka mtoto anaito yatima na wakati mama amebaki. Hii inaonyesha wazi hapa ni kwa sababu ya kwa mba baba ndiyo msimamizi wa majukumu ndani ya nyumba. Baba ndiyo mwenye majukumu mengi, mengi, mengi, mengi nyumbani. Inatokea mara moja moja kwa mba kuna kina mama wanakua wanamajukumu zaidi lakini akalabia. 21:41 Awili vozoeleka ni kwamba baba ndiyo ambaye anamuangalia sana mtoto. Yani yeye aende ya kafanya kazi, akija alete pesa, iende kwenye school fizi, akija anunulienguo, anunuenguo za siku kuwa, fanyaji, mambo mengi anayafanya baba. Kwa hiyo mtoto wakisho ndokewa na baba, ananza kuwa ni yatima wa baba. Iki tokea na mama akifa, anaitua yatima wa baba na mama. Lakini maesabu ya kuwa ni yatima, yananzia pale tuwa napukufa baba yake na siyo mama yake. Ndugu yangu katika imani. 22:11 Katika hili suwala la kuangalia mayatima ni suwala nyeti sana. Ni suwala ambalo lina lina lina lina uso sana. Kuna watu baadhi ya familia ambazo mtu kafa leo tiari wananza kuchukua mali. Wanachinja mangombe suju wanafanyaje. Kwa sababu gani eti wanachinja kumchinji ya maiti. Ndugu yangu hii haifai kabisa. Hili suwala halifai kabisa. Yani yule bana akisha kufapale. 22:37 Tiari zile mali zote njini hamna mamla kanazo. Tiari zile mali zote ni za wale watoto na wale watoto. Tiari washengia kwenye hukumu ambayo hukumu hiyo. Hawezi ya kaingilia mwingine yoyote. Yani ukienda ukitia mkono wako pale, tiari umetia kwenye maka ya moto. 22:54 Yani kiasi chababa kufa. Sasa hivi watu wamekaa hapa tulibokaa tiari mzee anawondoka kongoro uyo mzee hapo. Kwa hiyo wewe kaka mtu huwezi kurusiwa kuenda kuchukua hizo mali ya zoacha. Huwezi kuchukulia shiningi kumi huwezi itoa tena pale kwenye duo ya nani ya kaka yako. Kwa sababu gani? Kwa sababu hizo mali hisha kuwasioza ketena nzahawa tutuwa dogu alo waacha. Sasa wewe ukenda ukichukua hile ni sawa sawa umenda umengiza kwenye tanuri la moto ukenda ukaitoa hile pesa. Tiari umeshika moto ndugu yangu. 23:24 Hai kufai pesa hiyo Kwa hiyo kuna familia ambazo Anangonje ya kabisa kwa mba Ndugu kafa tiari wanaenda Wanafungasha Awo anachukua vitu Wanachinja swima degani kwa ajili ya yule Yeti ya yule maiti alokufa Hapana Kama mnachinja Sasa hivi tafteni wezoe nunyinyi Kusimata kumchinjia ndugu yenu Basi kama mataka mchinjia ndugu yenu 23:43 Toeni pesa nyingi kama ndugu, nendeni mkanunue. Lakini hiki tiari kisha pita, hiki siyo chaketena, hiki nchahawa mayatima ambayo mewacha na wanatakiwa waangaliwe. Tiari mkichukua, mtakua, mmechukua kitu ambacho, siyo halalienu. Narulia isiju, siyo halalienu nyingi. Ndugu zangoni katika imani. Mimi najaribu kukuangalia hile masoala ambayo. 24:05 Kwa mba mujitama awetu umeshika zaidi. Yani kuna mambo ambayo najua katika familia. Kwa mba haya mambo yamo katika uswahili na nini. Watu hawa wako hivyo. Kwa hivyo sisi. Kwa hivyo najaribu kuyazindua sana. Kifika kwa mpengeli kama hivyo. Najua watu tunayishi vipi. Ni lazima kidogo nizame iliku wazindua zaidi na zaidi na zaidi. Kwa hivyo basi katika solahili ndiyo nikasema kwa mba. Wewe ukichukua kitu chakaka ako. 24:31 ambaye amesha kufa, umechukua mali ya hawa ambayo tiari ni pesa yao ile. Kwa hiyo ndugu yangu katika imani, kuwa na yakini kwa mba ukichukua hicho, umechukua kitu ambacho, hiyo ni jamra, hiyo ni kala moto umelibeba wewe. Kwa hiyo kuwa makini, angalia kabisa mali ya yatima, usijie ukainini. Sasa mwenyezi mungu katika swim falls, uzitaje hapa, akamugusa yatima, akamueka kwa mba. 24:58 Bada usha wajali wazazi wako, usha wajali sui nini, basi muone yatima. Yatima ni kiumbe ambacho kinatakiuwa kuangaliwa na kila mwana jamii ambaye kukaribu. Usione komba watoto wa jamae yako, wajirani yako wamekufa, basi ndio usiana umeisha wewe na jirani yako. Hapana. Usiana na jirani yako unaendelea kusubabu watoto wake bado hapo na tena watoto hawa kawacha ni wadogo. Kwa hiyo usikubali vitu vyao vika chezewa hivi hivi. 25:24 Kama ni kuwasaidia, basi toa, wasaidie hawa watoto. Lakini pia mwenyezi mungu subuhana watala, baada ya kuwa usia mayatima kumbapia wapewe, basi akasema vile vile na masikini nao. Ndugu yangu, masikini wametajo hapa, lakini masikini kuna watu pia wanaito mafukara na miongoni ya watu pia ambao wanatakia wa kupewa. 25:47 Asa huyu masikini ni mtu kidogo anawezo wezo lakini kuna fukara nae huyu nae tiyo kabisa hajiwezi kabisa kwa hiyo. 25:55 Hawa ni watu ambao wanapata kile chakupata. Lakini haki watoshi. Yani anapata hile tongelake. Lakini pia tongelo unezo kutakisahani. Kama nikisahani chawali kitaliwa mondani. Basi ni kwamba kila mmoja amekula kwa agili ya kuziba tu. Yele matundutundu ya njaya ambao ya kotumboni. Kwa hiyo hawa ni watu pio natakiwa kuangaliwa. Yani usiji ukasema kwamba ah mimi inahela. Kiyo jema sinamuona ba na baskeli yake. Na nini kila sikuwa natoka hapa. Mwenzuwa natoka na baskeli saingine ya kifika huko. Hawezi pata chocho. 26:24 Kwa sababu jirani pia ni mtu katika watu ambao wanachukulio muhimu zaidi katika mambo haya ya kutoa na katika kuwafanyia we mama jirani pia. 26:53 Lakini huko hatuja ingia bado. Sasa nasema hivi. Kwa mba huyu masikini ni swimfu nyingine. Bada ya kutoka mayatima. Na tumekusiwa tena tuweje. Tuwa tuwa tuwa angalie hawa masikini. Kwa hiyo basi masikini. Wanatakiuwa kuangaliwa. Kwa hali zote na wao. Kama vile walivyo mayatima. Baba na mama na watu wengine. Lakini pia akatajua mtu mingine. Ambayo ni Ibn Sabil. Ni mtoto wanjia. Au msafiri kwa jina jingine. Huyu msafiri ndugu yangu. 27:23 Pia anatakiuwa kusaidiwa. Musafiri huyu anatakiuwa kusaidiwa vipi. Musafiri anayaza kuwa na mali. Hili suwala la musafiri yanini ni suwala ambalo. Wengi wanatakiuwa kuwe kwa sawa. Kwa sababu wengi wanaona komba mtu wakisafiri tuyote nitajiri ya pana. Na mkwanini musafiri atajua kunye kunye kunye ya hii. Sasa kwa hiyo tutazidi kufamishana zaidi hapa. Kwa mba kwanini musafiri ametajua katika ya hii. Hila leo naomba tuishie. Kwa mba. 27:52 Kwa kuwapa mtu meka sema kwamba anza wazazi wako wawili, watu wako wakaribu, wangalie mayatima na vile vile na masikini. Kwa hiyo, kwa leo, nasema kwamba tutaishia hapo. Mpaka pale mwenyezi mungu atakapu tuwezesha tena siku nyingine. Tutaendele na kipili chetu hiki cha safari ya mwisho, asafaru lakiru. Hivi nasema kwa leo hii. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. 28:33 Ndiyangu katika imali, jaribu kutafakadu, jaribu kufikiria.