Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:01 Alhamdulillah, mahmaduhu wa nasta'inuhu wa nastaghfiruhu wa na'udhubillahi min shururi anfusina wa min sayy'ati a'malina man yahdihi allahu falamu dhillalah wa man yudhulil falaha dhiyalah wa ashhadu an la ilaha illa allahu wahdahu la sharika lah wa ashhadu anna muhammadan abduhu wa rasuluhu Amma ba'at, assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu 0:36 Allah subhanahu wa ta'alanin madati bilan, insha Allah, bugungi dersimiz Sure-i Maida, yali Destur Khan suresi. Insan hayatta yasarakan, bu hayatini, barlik hayatini, tututuruche, bur tutkichler bolishlige, zaruz bolgange uxshegan, agar barlik hayati begi kainatini, 1:12 tutib turuxi tutkiçilarini, agar Allah Subh'anahu wa Ta'ala yaratmasa, bu barlug harakanda golib ketkaniqi oxshagan, insallar hayasini, bu barlugda yashayatkan insallar hayasini ham tutib turuxi, özgermak bir tutkiçilar bolmaliqi kirek. Bu tutkiçilar, ma'lim bir davirda özgernik türedigan tutkiçilar bolmatiqi kirek. Bu tutkiçilar, 1:42 yiller tari, aylar tari uzgara digan bulmastigi kerek. Agar uzgar mas bu tutkishlar bulmastikan, insannin uzinin shakhsi hayatahan muvazanattan chikadi, ve uzinin boskalar bilan bulgan hayatahan muvazanattan chikadi, atraftigi cansiz mavcudat bilan birga bulgan hayatahan muvazanattan chikadi, 2:11 və əzinin yakillər bilən və uzaqlar bilən buliyan munasabətləri həm muvazilətdən çıqadi. Hullas düşməlləriyə nisməsen buliyan muamalələrdə həm mu'min kişilər üçün Allâh Subh'anahu wa Ta'ala çitkic biliyan ki, xingi asasən muamala qiliş edilər, ular heç qaçan əzlərinin halayi nafsiləri bilən muamala qilişlikke, 2:42 haqlari yuk, ulari bir muqayyad boli biye shashadlar özgermes qanun bolgan qitqiclarga, sunin için Allah subhanehu wa ta'ala insanni, hayattagi, hayatini, manhajini, insallarga fukukunu birmeli. Özü, özgermes bir manhajini cün etti. Unin shakti hayati dehan, ijtimai hayati dehan, duveli hayati dehan, halkara, 3:13 dişmənlərigi nüsbətən bolyan xayatıda xan özgərməs bir yullarini cönətdi. Mumun kişi özinin xayatıda şu qanunlarga muqayyat bolyan xalabda yaşaydi, mumun bolit, bu qanunlarga muqayyat bolmasig bilen mumulligden çikari. Bugingi dersimizdegi estaizu billah, ya ayyuha alladhina amanu awfu bil uqud, ey iman kiltirgan kishilar, uqud, 3:46 yani aqdlarga, ahdlarga wafaqlilar. Ahdlarga wafaqlilar tola suratda. Allah subhanahu wa ta'ala bu aqdlar, yani ahdlarna bizga manabrim ki, Allah ka buljam iman aqdda. Bu iman aqdini mazami ki, bir kishi bacarmatakan momin bole almayda. 4:16 Bu, yegane ma'budnin barxak ikallige, ve Muhammet aleyhis salamnin, Allahnin ilsi ikalligini tan alislik bulgen iman ahdi ve akbidur. Mumin bulgendenkigin hayattigi heme buyrulgen, hayatnin har bir nertesini Allah subhanahu wa ta'ala bayan koldi. Kur'an-ı Kerimde, dunya ve ahiretini öz içigi oluchi heme ahkamlar bayan koldi. 4:50 umumi ahtamlar bayan qilandi, Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamni hadisi mubaraklari bilan bayan qilandi, mujtahidlarnin Qur'an-ı hadis asasiden xikargan istimbadlari bilan bayan qilandi. Mana bu islamdagi akidlar soflamadi. Bish vaqt namazni uqishlik bu akidlarinin bitkasi. Zakat, mali nusafki isil zakatini birishlik akidlarinin bitkasi. 5:17 Bir yilda bir ay roze tushlik bu aqdlarinin bittasi. Ve bir yilda hajga qadir bolsa barishlik, bu umrda bir metsa barishlik, bu ham Allah subhanahu wa ta'ala tarafiden insallarinin ge cunatilincan aqdlardan bittasi ki, mana bu narsalarga tona otashlik ki Allah subhanahu wa ta'ala iman kiltirgallarini buyur yadda. Shumlan birga, 5:45 Hayatinin hamadir baskisi da, hatta bazı aqidlar malum bir vaqtlarga boğlog ki, insan su vaqtlarda malum bir nersi amallardan ihtiyat bulislik geri. Bazı aqidlar bolsa, makanga boğlog boladi. Bazilara bolsa, zamanga boğlog boladi. Bazilara bolsa, zamano. 6:11 Waqt qe hech kandi muqayyat bolmastan insan ma'dami qi mu'min qishi xayyat bolar ikan, dawami xayyati qe ba'log bolar. Allah subhanahu wa ta'ala bu aqidlarinin ba'zlarini suri-i ma'idana az-zalda bayan qolib. Ya ayyuha alladhina amanu awfu bil'uqud, uhillat lakum bahimatu al-an'am illa ma yutla alaykum. Ghayra muhillis qaydi wa antum hurum, inna Allaha yahkumu ma yurid. 6:46 Aqidlarga wata qilishlikka buyurilgandan qigin, Allah subhanahu wa ta'ala habar diri yerti ki, sizlarga vehimetul an'an, yani çarpalar, hayvanlar, niz soyib giyishlik sizlarga halal qilindi, sizlarga haramligi eytilingaller bundan nistasnadir. Bazi hayvanlarini Allah subhanahu wa ta'ala giyishligde haram kildi, bularini özini kitabide, 7:19 uqub, buni taygambar sallallahu alaihi wa sallam ge, xu uqshi vastalik tilawat qilib birildi, mana bu hayvallar mustasna, boska hayvallar halaldir. Insha Allah, hazirgi dersimizin davamida, u tilawat qilinjan, yani haramliji qaysi buljan hayvallar, insha Allah, uqunlada. Vahimetul an'am, bu, tuya, mal, koy, vahamda, 7:50 başqa bir vahxiler ishi daxan bar ki, yani u hayvallardan tashkar bulgen ki, sun goqshagan masalarini uz ishi qaladi. Bular, Allah subhanahu wa ta'ala bu hayvallarini soyib giyishligini bizge halal kildi. Illa ma yutla alaykum, oma sizlergi haramligi talawat kilingallari, bular haramdi. Ghoyro muhilli saydi wa antum hurum. Sizler, bazı 8:26 saletlerde insanna, yani mominna, Allah subhanehu ve ta'alanin özge müteveddif bulisligige buyurida. Bu vakitte Allahnin siarlarine, bertaqilisliki Allah ta'ala buyurida. Ve şu vakitte, bazı haymallarini, oğlesligini halal qilmada. İhram baglagan vakitte, hacca ve hamda umrege ihram baglagan vakitlerde, oğlesligini, şu haymallarini, 8:56 canlig mawcudat bosa, sinu aw qilishligni Allah subhanahu wa ta'ala haram qildi. Bende özide, Allah subhanahu wa ta'ala ge, labdeyke itkendenkigin, ihramge kirgendenkigin, indi özige, canlig mawcudat ge, brardasige zarar yetkizid, yali onu aw qilishligni, Islam unge haram qildi. Mene bu, qoyram muhilli saydi ve antum hurun, 9:26 ihramda bulgan xalatilarda, hajga mi, umraga mi, ihram balagan vaxtilarda, awqilisligne xalal sanamagan xalatilarda. Yani, sizlarga mutlaq awqilislig haramda. Bu, zamange muqayyad bulgan hukumlardir. Ihram vaxtida gina bu awqilislig insa mumun kishiga xalal bulmida. Innallaha yahkumumaa yurid. Allah subhanahu wa ta'ala 9:56 uzu xoqlajan nartasini hukum qiladi. Yani, sizlarnin ihram waqtida, au qilishligda, haram qilishligni xoqladi, vashini hukum qiladi. Ya ayyuha alladhina amanu, la tuhillu sha'aira Allahi wala sh-shahra al-haram, wala al-hadiya wala al-qalaida wala ammina al-bayta al-harama yabtaguna fadlan min rabbihim wa rizwana, wa iza halaltum fastadu. 10:29 Allah subhanahu wa ta'ala iman keltirgan kishilarga nida qilib, e iman keltirgan kishilar Allahnin siarlarini halal qilmiler. Yani, Allah subhanahu wa ta'ala haj ve umrede bazibir amallerini haram kildi ki, bularinin hurmetini lazim ki, kilişligilerini sizlerden talak kildi, Allahnin bu siarlarinin hurmetini tökib, bu amellerini 10:59 Qur'an-ı Kerim'de Allâh subh'anahu wa ta'ala dirdigi sha'a ilallâh kelimasida murad, hajj wa umraga ihram baglangan vaqtta hurmati lazim bolgan amalladir. Insan ihram baglashligi bilan unga ihramdan tashqarada kub mumkum bolgan amallarinin unga mumkummas boladir. 11:30 Bu amallar Allahnin shiari ki, bun bilan mumim kishi, özinin Allahni buyrugige tayyar ikalligini eylankilgenden kigin, indi özide hec kendi bir naflige ulus alib qalmagenden kigin, fakat Allah Subhanehu ve Ta'alanin özge müteveccih bolib, bazibir qaytargen nertelerden qaytib, özide Allahnin shiarilerini bertakiladi. 12:01 ihram baglagenden kigin awqil isligi mümkünmez, hala itibotganimizdik. Satini aldir isligi mümkünmez, tirmagini al isligi mümkünmez, özü bir özürsiz bolgigan bolsa yugunib taran isligi mümkünmez, xusboylan isligi, ihramdigi xusboylan genden kashkari kigin ta özünü xusboylashligi kurbanligini soygunke. 12:29 yawmul nahar qurbanlik kini qinqe mümkünməs boladi. Mənə bu amallar bilal ızıda, Allahnin hükmini, siarlarini kurs edadi. Ey iman kirtirgan kishilar, Allahnin haj və umradegi siarlarini, klişlik mümkünməs bolgan nertelerini sizlar mümkün dip halal sanab kılmayla. Insan haj qeborganda, adatta bir klişligi mümkün bolgan nertelerden hammasini qiyilib, 13:01 özüde Allah'lı hukmige muqayyat bolisligini yengilab geladi. Wala shahrul haram. Dimak, sindan malum boladi ki, ihram vaqtida Allah subhanahu wa ta'ala qaytargan naftalardan qaytisligge Allah buyuriyabdi. Shahrul haramni ham hurmatini chotmeylad. Shahrul haram, turt ayini tashkil qilib. Rajab, zul qa'da, zul hijja, muharram aylari shahrul haram soplanadi. 13:35 Bu shahrul haramda can kilişlik mutlaka mümkünmək. Yer kürrası boyiça bu aylar da can kilişlik mümkünməktir. Bu, bir nertami haramligi bir da zamanga muqayyad boluyaktir. Demek, shahrul haram, yani turt ayda, Rajab, Zulqada, Zulhidja, Muharram aylar da bu aynin hürmetini toqib, mumillar... 14:03 başqa bir kishilar bu oyda can kilişligin mümkünmestir. Şahr-il haramda Allah subhanahu wa ta'ala canini haram kıldı. Araplar İslamdan ilgeri ham, Şahr-il haramni hürmetini keltirish ardi. Lekin, bazı bir emellerini bular havalariga muvafuk kilib, bazı oylarini can kilişligin maksadide keciktirib, uzayitirib, qiskartirisik, shundi hileler bilan bacarish ardi. Allah subhanahu wa ta'ala 14:36 bu turt ayda canini taram kildi ki, insan bir xatir camlik lezzetini isten xikarib koymasin. Har kandi dişmallariga nisbeten ham bu vaqtta can kilişligi mümkünmes boldi ki, bitin basariyyat can kilib toqsam astan can kilib yürgen basariyyat bir xatir camlik lezzetini tatib, xatir camlikce mayil bulsin. 15:10 xadiye aqlida xaj qilu u cikshi, ya umra qilu u cikshi, yawmun naxr, yani qurbanlik kunu da soyislik uchin algan hayvanini, goxti halal bulgan hayvanini xadidi ilad. Sun bilan, u xaj siarlarini otaydi da, si martanin xadini halal qilni ilad digan dan murad siyo ki, bunu birar bir maksab bilan, 15:40 Uzi asli hadini Allah Subh'anaHu wa Ta'ala hach kuluci wa umra kuluci ge, ya qurbanlik günüde malum bir orunde soyislikke buyuriganidi, bundan baska maksetge ishletmeyler. Va shundan pashkari qurbanlik günüden baska kümde soymeyler digan mananu bildiradi. Va bunin gosti, seyrisi, va yuniden kaydelenib, satib kaydelenmiler. Bunu fukaralar ge, 16:11 isyan qiliylar. Yani hadiyini halal qilmiylar diganinin manasi, bu fakat kurbanlik günüde, malum bir orinda, haqq kuluci, umra kuluci siyerde soyishligike özü maksadida olganidi, unu baska maksadlarga isyletmili. Ve unin teyrisi yuni bulerden paydalanib, satib paydalanmiliylar, buni ki, qaralarini haqqı bulganidi silerde biliyla. 16:41 Qalaid, bu hadiden, kegin kelişlikden biz bilemiz ki, bir kişi, birar bir nertani soyiçligini nazir qilgan bulsa Allahni yolu da, bu nazir qilgan bulsa, şu nazirga alamat qilib qoyisharegan. Yani, bir hayvanini, tüyeni soyiçlig için, Allahni yolda soyiçlig için, 17:14 ya inki birar bir molni, ya bir koyni Allahni yolida soyislik usin nazir qilib koygan bolsa, bunge bir alamat koyib, boynige bir nesli asit koyisaregan. Suni icin qalaid degan kalimadan murad, vallaha halam si bolsa kerek, boynige asilingen, Allah yolida nazir qiligan hayvallarini, sizler boshka maksatka burib kitliylar. 17:40 Allah yolda nazir qilingen nartani, shu nazirga wafaa qilishlikga. Wafaa qilishlik, wafaa qilmastlikdan Allah subhanahu wa ta'ala khaytar yabsi. Yani, bu nazriylarga wafaa qiliylar. Shu orun bilan, sinu itlatu vytishimiz kerekki, nazir, bradarlar, fakat Allah subhanahu wa ta'alanin uzgi bolada. Kim bashkaga nazir qilgen bolsa, mishrik bolada. Bu amal shirk bolada. Nazir fakat Allah subhanahu wa ta'alaga bolada. 18:18 وَلَا الْقَوَائِدَ وَلَا آمِنِينَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنْ رَبِّهِمْ وَرِضْوَانًا آمِنِينَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ 18:48 hürmətlərinə tökçülikdən sakləniylər. Dəyitul haram tarafiga, bir kişi qas qılıq qiti atkan busa, rabbi tarafidan fazilini talab qılıb deyib, bundan maqsat ticarat. Ticarat maqsatıda, və həm də Allahnin rizasını maqsat qılıq qiti atkan bir kişini, filarinin hürmətlərini bu meydan qekirgan nankigin. 19:17 qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye kirishligi bilan xatir jam boladar. Qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye kirishligi bilan xatir jam boladar. Qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye kirishligi bilan xatir jam boladar. Qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye kirishligi bilan xatir jam boladar. Qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye kirishligi bilan xatir jam boladar. Qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye kirishligi bilan xatir jam boladar. Qur'an-i karim bayt-ul haramga kirgan kishye 19:48 Hatta inki biraar bir shirde qanuni ge bir ziz ishkili qirib algan adamla hamshi haramda tegilmeydi, biraderla. Birde bir haramnin kuslariga biraar ki zarar yetkizmeydi. Haramnin qaraflarini pita meydi ihramda bolgan kuslar gola. Mena bu haramni Allah Subhanehu wa Ta'ala khatir jammik jay koldi. Bu ayetse, baytil haramni, xah, ticarat vahamda, 20:19 Allah'ın rizasını maksad kılıb geti vatkan kişilerinin amanlik beriler, ularinin amanliglerige pütür yetkiz meyledigin maksaddir. Wa iza halaltum, fastadu. Ihramdan çikib halal bolseyler, fastadu. Indi sizlergi avqilişlik mümkündir. Wa la yadrimannakum shana'anukum min ansaddukum anil masdidil harami an ta'atadu. Wa ta'avanu alal dirri vat taqwa. Wa la ta'avanu alal ismi wal udvan. 20:52 وَاتَّقُوا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ شَذِيدُ الْعِقَابُ 21:25 Allah subh'ana huwa ta'ala'nin buyrubiyye itaat qilib, hicrat qiliqqan edi madiniyyi munawaraya. Indi Makkii mukarrama tatli qilin gandan qigin, mumin qilin qilgan harakati hammasi, Allah'nin rizasi ucin bulish qirik. Bunda özinin nafsi ucin zarrasi bir ulus bolmakti qitirik. Bir kishige nisbatan, qatliq bir ortasta adava tayda dolgan bolsa, 22:00 Islām keltirgan waqtida bu Islāmda bolmagalligi sabablig, bu Müslimān kişili köp azablar vergan bolsa, Islāmni qabul qilgandan qigin biz unga mingi zarar yetkizgan edindik, shakhsi bundan qisaf alişliki haqqımız yob, rādallāh. Anabū nartanā, Qur'ān-ı Kerim, وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاءً قَوْمٍ أَنْ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْلِدِ الْحَرَامِ أَنْ تَعْتَدُوهُ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْو 22:31 وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِسْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابُ 23:01 ḥac klişliq üçün kiliyatkan vaqtlarida ḥacdan tozçti. Qalblarda qazab qayda bolda sablada. Məkiyni qörləməgi yaqillatkan vaqtlarida bularini yolu tozöldi. Mənə bu ayatda sizlarni məslidil haramdan tozkelligi səbəblik, ularini yaman koriçlik, tacavvus klişliqi ilarga səbəb olub qolmasın dide. 23:27 Allāhu subhānahu wa ta'ālā, ḥattā muslimāllarini qiñdey tahlīmdey yatsiqi, ularinin qalbidegi hana harkat Allāhu qiñ bolmāla bi kerey. ḥattā masjidil haramdan tusken adamlar, tuskenlikleri sabapliq ularga bolgan adāvat ham ularga tajāvaskılıqda uclika sabab bolmasin diyatdi. Mana bu adālat, Islāmdan başkadan istashligan qe awara bolaca. Bu adālat, hattā 23:59 cahiliy habiyyatlar bilan, birar bir ishqilishlikke fukuk bermeydi. Bu, bir tağli, ikinci zaydi, bir caydan ikinci zaydi kachirishlikden ham agirishdir bura demli. Qaisi bir kishi, agar kolige fukuk kelebi yandilse, özinin cishberlerden üç arishlikke bu kursiyini qoydalanadi. Amma, musilman kishilar, hatta özlerinin otalarini shahid kilgan kishilarini 24:31 Düşmənlərini müsliman bol gəndankigin körü girişi ardi, zərreke, zarariyet gizmasti. Çöp azab dərgen özüge, bol gən kişilərdin islam qabul qilgəndankigin körü girişi ardi, bulərgen nisbeten adağalat qilişi ardi. Tacavuz qilişi masdilar. Bilal-i habashiysin ki azab dərgen kişilərdan öcamadilar. Hamdat ibni Abd-ul Muttalibni, shahid qilgən vahfiden bir ardir sahabi et olmadi. 25:01 İslamini kiltirganda, ular hıcaalat bulistirganda, bular temanidan belki al-Islamu yadzibbu maqabla, İslam ötken zinahla bin Hammasin yuvadi, bunca itibar verilindi, pitval istila. Özlerinin dedeleri, farzendlerini qatil qilgan kisilar islamini qabul qilganda, hind Hamzat ibni Abdu'l-Muttalibnin cigarini qayinat qoygan kisilar islamini qabul qilganda, Rasulullah sallallahu alaihi wasallam ojamadilar uladan. 25:35 Çünki, ular Kur'an madreseside talim alganidlar. Ular, Yevropa madreselere talim alganidlar. Ular Kur'an madresesiden tarbiye alib chikan kishidladlar. Ular, özlerinin shakhslari qun zarvete qalishmadlar. Islamca zarar yetkizgan kishilar, İslam bilan kurashi birgan kishilar, Islamnice qatishlik qun maash alib isileganlar. 26:06 islamga kirishqinlar qogmastan, islam uladan qas almayda, islam uladan oq almayda. Belki muslimallar uladna, islam otkan gunahladin hammasini ketirat edib, shu vaqtdan ozga biradar sanayda. Masjidil haram degi orundan tosgalliglari sabablig. Masjidil haramdan tosgallig uladnin atalarini oldirgalligdan ham qattig uladiga azab girardi. Allah subhanahu wa ta'ala 26:38 Masjidil haramdan sizlarni tosgalliglari sabablig, bir kishilarni yamankurishlig, tajawuskulishligga sabab bolmasindir. Wa ta'amalu alal birri wa taqwa. Yakshi taqwa ishlar istida urtaqlasi ilan. Mumin kishi, kim bol ishliginan qat'i nazar, duniyamin qaysi bir bir cekidi yasayatkan mumin kishi bosin, yakshi ishini qiliyatkan bosa, sunge yardan verishligga. 27:07 Barib hirgir almase, du'a qilib unge, hudaya suni ishige madad biriginde du'a qilishlikke mamurder. Taqwa ishleride urtaqlashlikke Allah subhanahu wa ta'ala buyurider. Wa la ta'awalu alal ismi wal'ulvan. Günah qacabis ishleride yardamlashmeyler. Allah subhanahu wa ta'ala günah ishleride yardamlashligine manqildir. Egerki bu atasini ya bultihan, sunin giti masalelerde, 27:37 mabada bir kisinin atasi mas kilosi icinmigini icadiqan bolsa, mingi mas kilosi icinmigini alib geyib berdisa, alib geliclidan hudadan qorkaman desin. Amma icib bolgan nankigin sur siysani tashab yubargin desa, bunda atasigiz atiladi, chunki bu gunahmaz. Islam ulemalari, yaksilik va taqva iclarida ortaklasiylar, gunax va tajavuz iclarida, 28:08 ortaqlash meyler yardan vermeyler digan ayatlar gecizde amal kiliştiler. Bir kisi, mers kılıfı icin ligler bilen, ziyafat iyistiri etgen kisi ge, hizmetler kilib yardan vergen kisi, Allahlı duyruğunu, aksini kiliygen bolada. Şeriatta haram bolgan, merseni vücutki kelişligi ge hareket kiliygen adam, günah iske yardan vergen bolada. 28:39 Unin kasbi haram bolade. Allah subhanehu wa ta'ala faqat bihshi ishlari, taqwa ishlari damlasi iladi. Hatta ulemalarinin dittasi amal qilgan, shindi islam ulemalari bolgan ki, uksidan bir zalim, bir padişah kalemizi berib turin burnasini yazmah su mandi gellerde, kalemim yo desem, yalgan gapirgan bolaman. Kalemimli dirsem, bu kalemim bilan bir zulimli yazasanga, 29:11 minsi zulminde sheri yok olaman, Qur'an-ı Kerimde Allah Ta'ala günah, ödvan, tajawuz, işlerde yardımlaşmayla biyat edigeni geller. Hatta bizi İslam alanida şüntelik amal qilgen kişiler boyan. Bu, Qur'an talimatini neticesi de mumiller shinde kamil terbiyeler gecikler. Senin için bizden hamcide çok masalalar soraladı, braderler. Agar biz meç masalani biliyosek, 29:44 ci de ki mes'alalarini soraxli ki hacatimiz golmeydi. Karindaslar bundaydi yapsi, dedan bundaydi yapsi, ortaqlarin bundaydi yapsi, sinik sen bolaydi mi, yo mu digan soallar bolaydi. So ayat olarga cavab bolaydi. Agar gunax is bolaydi gan bolsa, tacavuz, zulun islar bolaydi gan bolsa, ortaklasse, bu gunax bolaydi. Allah subhanahu wa ta'ala man qigan. Yaxshi is bolsa, haqla islar bolsa, ortaklasse, 30:15 Allah Subhānahu wa Ta'ālā nīn bīru būnu qiyyam buladi. Mənəşim bilan özlərigə bir hukum çikarmanı şəllə. Vettekullah, Allah'tan qorqiylar. Şaxsi üç alicilik için Allah'tan qorqiylar. Hattam məsli bil haramdan sizlərini tosqan bulsa ham, ulərigə tasavvus qilmeylər. Islāmga zəraryet qizib. Islāmga bilan kureşib. Məlum bir dəvrlər qitib, bunun hatasını çinib. 30:54 İslam meni ketirar mi kimdir, oyla basin? İslam unu ketiradi shu vaqtta. Agar sadiqlik bilan qaytgan bolsa, Allah subhanahu wa ta'ala ketiradi. Belki u shu vaqtta, İslamga sadiqlik bilan qaytganda, boska musulmallardan shu qaytgan vaqtda uluq boladi. Tungi boska musulmallarinin günahı boladi. Amma u günahdan taza burturgan halatda boladi. Wattakullah, Allahdan korku iler. 31:27 إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَىٰ مِنْ عَذَابِ قَطِّغْدُرْ 32:01 Hakiki insan vücudga kelişligi mümkünməz. Mümkün suratda, insan ded akalgan makhlug bolişligi mümkün. Lekin u insan bolagalmayda haqiki. Kur'an-ı Kerim tarbiyasi, cahiliyyet davridigi, heç kandi qanunga muqayyad bolmagan kişilarini sündi ali mertebegi aliç qaldi. Bir kişi ayal kisi tarzansini sinasiden avqatlantirse, 32:35 Taharat kitadimi dirti, taharat kitmidi. Bazir kishilar sunaqa bir sualini kib dirishti. Shu suallarda ne kimasa dirdi, bir meni umumi fikir bilan unga jawab dirijani dibi bilardim. Qashqar jawab dirishimiz kiregib qaldi. Bazir kishilar muna dedalarimizi qabrigi, muna qabdi valdarimizi qabrigi, bir qish-tax-urusliyik masnaqan arsalar dorsi sorashti. 33:05 Bu narsegi jawab sheki, biradarlar, Islam kishini hayatta iman kiltirish, amali salih kilişlikke buyuridi. Və qabrini abad kiliygan narsa iman amali salih kiltirgətti. Və ötük etkən menkigin amali toqt edi, ista amali davam edadi. Birintisi, sadaqiyi cariye qilip getkən bolsa, ikintisi, qaygalanib tira digan ilim qoyup getkən bolsa. 33:37 üçüncüsü salih bir tarjan qoyup etgen qolsa, unin haqqige doa qolib tuladigan, xun bilan unin qabriga sabab qorib tulada. Bu qabrlami usluge qoyulgan narsalar islamga ziddir. Bir adam musulman mandaysa, xish, tash, və xunguxxigan xazirgi qiymat baxa tashlarini sarib qolishligi istirab, və xunda shari'atke zidd, 34:07 Çünki mumin odaminin qabrini üstü ociz bulse, unge rahmat yoğulit turadi, və kök mersalar unse, unge manfaati buladi. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam iki qabrini oldidan utdilar da, sunda iki ulari azaplan yezgalliklarini etdilar, bu tafsili ikinge, buni etib utrminiz, biz kere ilici oynalaniz. Sunda bir noudani... 34:34 Ad qishlika buyridlar, nogdan olib, ikgiye sindirib, qabriga sancik koydilar. Shundi, ya Rasulallah, nime gexini qil dildigallar da, quruzunca faydasi bolib tira dirilar. Demek, qil narsa, qiqatlar ustursa, dedesiga, validesiga, kimsi mayit bolib qabri do atken kishiga manfa atib bolib tira dirilar. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam nin shahadatlar dilar. Mabada bir kishini, min dedemge, buymge, hayatta ham yaxsulik qimodim, 35:03 indi ölgenden kigin ham bu kastimi olib bir yamallik kiliy desi, qiymatli hava toslarimi qoy qoysin. Ana unca, uslige qoysin da, sunu qoyib, dedesige, busige timmi qi yamallik kistiri, ölgenden kigin ham digin kasti var adam, qilsin suni. Ana suni, suni, dekin, biz bir narsani kimden ol yapdik? Bazi kislarga haqni gapirsik, bazi bir shariatka muvafuk bulgin narsalar neysik, 35:33 atabuamiz qilmagan, atabuamiz qitigan isti qilamiz, digan bizga suallarini, caplarini edisaydi. Bu birincidan hata bolisli giren tashkari, nin shilargayit mahsuman. Xu otirgan yasqatta kishilarnin atabualari, masqiluxi icimlik bilan, bularini uylaganli yoğmi. Xu ortada harxil ziyafatlarini munkar, shari'atki xilab boladigan halatlar bilan, 36:07 unu turmish qil yetkin vaxt qesimdiyi qilgan mi, yo mu? Ya undan tashkaran, su hadirgi yaslarinin otelari bi namaz bugan mi, yo mu? Nime ukin dedasinin pakat namaz oku ganligini, dedasi alinmigallar, bizi dedamiz alin otkanidi minam alin boli demiydi? Otkan kishilar, finaka otobuvalarimiz marmarlar koyib qiymat baxa taxlarini kabir nisliyi koygan mi? 36:36 Nime üçün bir kişi etmedi ki, atabuamiz kime ganişini qiliyab, biz gumanı demeydi? Biz, agar bir kişi özünün ötken atalariga yaxşilik qilişlikke hadis sharifler düzge yollanma derdi, biz Kur'an-ı hadis asasdi qibnarsalarini bildiramiz. Bu, İslamga dişman bolgan paraplardan uyusdirilingenlarsa ki, si Rasulullah sallallahu alaihi wasallamaytlar ki, kabirlarini ziyarat qiliylar, ahiratini isiyilariga salat ediyler. 37:08 qabrlar addi bolib tirganda bariz, sundi katta kishilarnin tibraqasiz yadgarligini korislig bilan insanga bir tasir bolib, min ham shirgi kelemandigdi. Min ham sundi tibraqasiz alamandigdi, yadamandigdi. Sundi bilan tasirlanib iman amali salihini onglasligki haraket kiladi. Amma, hazirgi vakitdi, su qabrlarini islasliginan hidayatlanib qalislig, munkini dana sundi boganda qabrla. 37:36 Amma indi qiymatmah o narsalarini korse, u qabirga barit xam ahiratni islashdiydi onniga, bir qandidir, bir ziynatlarini organib kiladi. Ana bu, xazirgi vakittigi bazi qabirlarini korishlik ahiratdan uzak qilib tashviydi adamdi. Belki buzadi, min ham shundi narsali qilamandi islikke. Sunin için, yana qisqaraq qil ayitaman ki, bizi Rasulimiz sallallahu alaihi wasallam ayitlar ki, 38:06 xil narsanin istir turisdigi qabirdigi kishiga manta atib olab dedilad. Hatta azabi qabirlani bilan azablani yetkin kishigini azabi yengirli dedilad. Agar bir kishi hic bolmasa, dedamnin azabiyo, validamnin azabiyo, azablani yetkin bolsa, yengirilab tursin desa, qabirin issin acik koysan. Yog bolmasam, bir kastib olsa, klohursin sin dey narsalarini. Bu haqda kibbir suallar yazilibdi, 38:37 Bizi cevabimiz şimdan ibarat biraderli. Bazı kişiler du'a qilindirtiler, Allah subh'anahu wa ta'ala, betal kişilergi Allah shifab dirsin, ilim ukiyetkirlergi Allah subh'anahu wa ta'ala, ilim dirib, alim, mücahid bolishli gibirsin. Allah subh'anahu wa ta'ala bizlergi shari'atki mu'afib dirib. Amal qilişlikgi Allah tawqid dirsin. Ehdilat siratal mustaqim siratal lazeen an'amta alayhim qayri'l-maghdubi alayhim ilad-dhali. Bu biraderler hadirgi sözler izinin mumunmen. 39:09 Nin Rabbim bar, ninge Peygamber sallallahu alaihi wa sallamni Allah Rabbim cünatgan digan kishilarga, u imaniga alakasi yo bulgan kishilarga maz. Ular bizdan sora mey digan, qariyatga muafiq bolishligini xaflas mey digan. Sunun için muminmen digan kishilar özü mecbur ki kitab-ı sünnetki amal qilişlikga. Lekin muminmet digan bolsa, 39:33 onun kitab-ı sünnetke amal qilmasi qilişligi onigi macburmasi, çünki o dozak ahillerdendi o. Şunun için biz cini yaxşı çinişimiz kerekin, bir kişini İslamga macbur qilinmeydi. Akidege kiresen, Müslman bolesende macbur qilinmeydi. Amma ixtiyarı bilen Müslman dosa, indi kitab-ı sünnetke amal qilişligge macbur bole dendo. Çünki ixtiyarı bilen bu akideni talligan okşi. 40:07 Allah'tan taqwa qaliylar. Ve sadiqlar bilen, özünün sözü ve ameli de sadiq bulgen kişiler bilen birge buliylar. Çünki Allah subhanehu ve ta'ala unge biride. Esta'ibu billah, Ya ayyuha alladhina amanu ittaqullaha wa kunu ma'as sadiqin. Allah subhanehu ve ta'ala iman kiltirgen kişilerine, ahdlerine tole uteşlikke biride. 40:39 As-sa'idu billah, ya ayyihalladhina amanu awfu bil'uqud, ahdlariga wafakiliylar dhidi. Bu ahdlarini birinsi Allahka bulgan imandir. Allahka bulgan iman agar tapilmasa, shida u har kanka amal qilisliyidden tashkari, korinishi qirayli bulgani bulan bir hüc hech kandi. 41:07 ahamniyatsiz bir amaldir. Bu ahdlerden littesi namaz okuslikdir. Allah subhanahu wa ta'ala iman kiltirgen kislarine namazini darfa qiluslikke buyridir. Namaz okumagallarinin qattig bir vaid bilen Qur'anda ular haqqida duzaxti ikalligini dayan kilda. A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim. Ma salakakum fi faqarib.