Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:01 ... ... ... ... ... ... ... ... 0:40 Ummat-i Muhammet sallallahu alaihi wa sallamna Qur'an-ı Kerim bilan mukarram qıldı. Qur'an-ı Kerim darsina cum'a kullarida dars qilib urgen etken bulsikxan, bu duysan bakongi darsimizda Qur'an-ı Keriminin bir nuktasini alaqida urgenishlik uzimizga bir munasib gördik. 1:18 Bu, alaqida darsimiz, Qur'an-ı Kerimdegi, as-sa'idu billah, ya ayyuha alladhina amanu nizasiga baqlamadi. Qur'an-ı Kerimda, tuxsan urunda, ey iman kiltirgan kishinar, deyib Allah ta'ala nidaqiladi. Bu tuxsan urun, xar bittese, özge xas bir nukteni xas kula. Su, tuxsan ta, 1:59 iman keltirgan kishilarga bolgan nidani, insha Allah, Allah'ni izni bilan, si dushan bakirlik darsita olgan amir. Birinci biz Surey Bakaradan baslayimiz. Surey Bakarada 11 orinda e iman keltirgan kishilardagan nida, yani 24 varab bolgan Surey Bakarada, e iman keltirgan kishilardagan nida fuxsi. 2:30 Tuxsan ta urun min unbit tase suri baqaradad. A'udhu billahi min ash-shaytani r-rajim. Ya ayyuha alladhina amanu. La taqulu ra'ina. Waqulun vurna wa sma'u. Wa lil-tafilina azabin alim. Mara bu Qur'an-ı Kerimdegi iman kiltirgen kishilarga bulgan nizanin brimsidir. Abdullah ibn-i Mas'ud, raziyallahu anhu, ayitgani kallar ki, bir kishina uzverdi kelir, mingi bir ahd kilir. 3:08 dəgənlərdən, aykənə kənlər ki, ida sami'ka Allaha yaqulu ya ayyuha alladhina amanu, fa a'irha sam'aka fa innahu khayrun yu'maru bihi, aw sharrun yunha anhu, dəgənlər. Agar Allah subhanahu wa ta'alana, ya ayyuha alladhina amanu, ey iman keltirgan kishilal, digan nidatini, ishte digan bursin, qulaqini, yakshi saginda, 3:37 Allah seni chakir yabdi. Agar bir hulmetlik adam chakirse, bütün vücudimiz bilen kulak salamiz. Allah subhanahu wa ta'ala chakirar mi kindik özü azdukul isimiz gereydi? Bizi Allah subhanahu wa ta'ala iman sifeti bilen chakir yabdi. Boşka sifetimiz bilenmez. Yadır qaddi qamatimiz gel. 4:02 Bu nida bagislen gemmes, ya parizantlarimizgi kopligi, ya mali davilasimizgi, ya kasirlarimizgi, ya basgan irse gemmes. Iman sifatigi. Qulma ya'ba'u bikum Rabbi, lawla du'a'ukum. Aytingi Muhammad alaihi salam, Rabbim sizlarini hicem itibarga almaydi, agar imaniler bolmasa din. Demek, su iman bilan bizi sakriyatigin. Abdullah ibn-i Bas'ud aykini gelnerki kulagini yaksitagin. 4:31 Yaşı nida danki ginsinge büyrülediyan bir yehşilik giredi, ya qaytarlediyan bir yomanlik giredi. Büyrülgen yehşilik ham qıl mağlub zarur, qaytarlediyan yomanlikden fiil mağlub giredi genekendi. Demek, mene bu nida birinci nida. Bu, Resulullah sallallahu alaihi wasallamge adab saklashlik bilan baş naladi. Demek, din... 5:00 Dinni asasini mi ozali? Rasulullah sallallahu alaihi wa sallamak, bu'if tu li utammime makalime al-akhlaq. Ali khulklarini kemalige istilgislig icin tayganbar kirib jonatildin, dedilar. Demek, birinci, adab. Adab nima? Rasul sallallahu alaihi wa sallamgi adab saklaslig. Uksige adab saklaslig, asli da oza uksige ergesligdir. Bir adam, bir adamgi nisbeten adabda bolisligi, ungi nisbeten nihayetda, 5:31 irgeshkanligi bilan isbat nidi? Birinchi nida Rasul sallallahu alaihi wasallamgi nisbaten azab shakhlasligi bilan baslanidi. Ahirgi nida Qurani karimda? Tawbatun nasuh, haqiki tawba bilan. Tamam buladi. Haqiki tawba qilisligi Allah fa'ala buyuridi. Ya ayyuha nadeena amanu, tubu ila Allahi tawbatan nasuha ayati bilan tamam buladi. Tufsaninchi nida. Dimek, 6:02 Hayatnin ahiriga ca, insan doyil qilgan amaliga, haqiki tawba qilishlik bilan, uchishlik ka harakat qilmalo qireki, haqiki tawban agalga musharraf bolsa, sun bilan, insanin hayatinin awwala, Rasul sallallahu alaihi wasallamga adab saklashlik, ahiri haqiki tawba bilan bolsa, u mukemmel mumun bolishliga ishara bolsa qireki, Wallahu amin. 6:32 Mənə bu adab niman? Yahudlar Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallamnin mazhara qilislikke bütün vücudlaribla harkat qarishaydi. Hatta uksin aldiga, Ayşe radiyallahu anha ulamizdar huwa qilinadiki bir Yahud geldi. As-savmu alayka dedi. Wa alayka dediler Rasulullah sallallahu aleyhi wa sallam. Ayşe anamiz, qadablandim dediler. Yena as-savmu alayka dedi. 7:06 Yana ıhtab doldi yahudi tarafıdan. Yana wa alayka dediler. Üküncü mertaham as-saumu alayka dedil. Üküncü mertaham wa alayka dedil. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam aldilarda özününü tutur almadimda, Ya Rasulallah nimadiyyat kendigini iştiyafsizmi dedil. Sam, Arap tildi ölüm degil. Ölümsizgi bosim degil. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, mini nimadiyyat kendimi ishtizmi dedil. 7:38 Men ölüm silge bosinda odu, o aleyki özünge qaysin deturdu. Xu dereceden maskara kilişlikki zerreci imkanıya topşiçan, si maskara kiliş hali. Hatta acsa uralmase, acsa urgengi oxşat, Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellamni biliş hali deyiki dualar icabatiye. Allah'ın rahmati bosin degende, hüccet lavali edib, öz yata'ata suna, yahudlar özünü acsa urgengi oxşat hali. 8:12 Shunda Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam noldi da, Alhamdulillah zishardi ki, Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, Yerhamukallah ditirlar dedi. Huqshi, Yahdiikumullah wa yuslihubba alakum dekba'id. Allah hilayatik sinisilani dekba'id. Yerhamukallah dimasilar. Shunun için hem, mumun adam her bir hareketine hassas bulishliki. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, Hiraqil, Rum qadişasiga maktub gulligallar da, 8:42 As-salamu alayka demadlar. As-salamu ala man ittaba'al hudar. Hidayatka irgaçkan adamca Allah'nin salamdasan dedlar. Hatta ham salam dermadlar. Anam mamun adam harbin masada hassas bolmaksakan, özünün üstüde bol yetkan mazharablan, adabbi farkini bilmiyadlar. Peygamberimiz sallallahu alaihi wasallam, ashablarga Allah'nin vahisini yetirdadlar. Yetirdiyan vaqtlarda ashablar, brar nartali, 9:17 çanak düşünük qalışlıqdan korkuşuq, kamil düşünüşlük üçün, ra'ina, ya Rasulallah, ra'ina, ra'ya qilin, bizi ra'ya qilip, qaytarip qaytarip, gafir bilin, ya axiste gafir bilin, deyiz, talak qiliş alimda. Ra'ina, arak dili de, ra'ina, amir qolib, na bizni, yani bizi ra'ya qilin, digim man ola. Yehudlar, özlerinin ibrani tilleri de, 9:48 ru'unat ahmak manasta bolib, yoyinki arabi tildaham ru'unat uzu hamakat manasta bolib, ra'ina wahk kilib, ra'inta ra'ina diganda ra'inada mutakellim ma'al ghayr qilmastan ra'inta ra'inan ismi fa'il kilib, bunu ra'inta ra'inan xal qilishib, manabu xal etten qaygamberimiz sallallahu aleyhi wa sallamda, 10:18 uzlarnin ibrani tili de busa, yani, ahmak, ahmak, yo ahmak buldin digan manada dindirishiz, ra'ina tavusda bir, lekin, ashablarinin maksadlari buzu ra'yaqnin digan busa, ularinin maksadlari ru'unat, ahmak manasini istimal qil ishkallik uchun, Allah Subhanehu wa Ta'ala mene bu ayat mazal qilda. Rasul sallallahu alaihi wa sallamgi, Adabda, ximçelik ihtiyak buliylar ki, 10:48 Baxka lugat bilan, biran tabir, suy kishke ihtimali buqqala digan sudan ham ixteqbuli ilar digan azaqlan tirishi qalim. Ey iman kirtirgan kishilar ra'ina demi ilar. Chinki yahudilar ara ilarga kirib, ular ra'ina da baxka manada istimal kiliishi Rasul sallallahu alaihi wa sallamin marxara kiliishi yaddi. Huddishi manani bildira digan, unhurna bilar. Walakin qulu, wa qulu unhurna. 11:17 Bizge muhladla gebrin diliyla. Unburla hut ra'ina manasta buloradi. Lekin yahudlar özinin buz birdigi istehza mazharakilishliglargi imkaniyat qamadi. Allah subhanahu wa ta'ala Rasulini shundi himayakildi. Zimni, biraq sizmey digan dereceden mazharakiliyatkan vaqtta Allah subhanahu wa ta'ala Rasulini himayakildi. Wa mumullarino goqlantildi. Wa ora iladna, 11:46 Diyerde yahudlar bar, bu yahudlar sizlerini, bu peygamberilerini mazharakil yapti, bundan ihtiyak budiler digan duyruldi. Vesma'u, sizler, kulak saliler sözger, velil kafirine azabin alim, rasulini mazharakil gerler kafir, kafir bu gerlerce alemlen turusi azab bardiq Allah Ta'ala nazir kudur. Allah Subhanehu wa Ta'ala'nin marhameti, ashablar, 12:16 mələ il-e'lablən birgəy xeçərdi. Ular, Allah ularınin daim hallarini nazarat kılıb tırəşgenliyini bilib tırşadi. Allah harbir momini, haqifi momini halini kürüb tırədi. Hammenin halini kürüb tırədi. Lekin, ularga daim vahyi nazib olub tırədi. Ular, asman blan bolgan alaqani daim bilişib xiz kılıb tırşadi. Demek, bu ayatdan biz yaxulata çöki, ey iman keltirgan kishilər, sizler, 12:46 rā'inā dhimīlər, rā'yakinīn digan mānāna itmīlər, bēnki shi mānānu bildirə digan, unzurunə biznə gemmuhlət bilan, geferin digan sözünə itīlər. Rasūlünün mazharakilişlik, bu, küfürdür bu, kafirlərgə ələmmentiruxu azabdır. Demek, Rasūlullāh sallallahu alaihi wa sallam līn, mənə bu ayatdan, mənə bazı ulemālar istiqraz kilişgəllər ki, tarix ayatlar ham var, 13:13 yani Rasulullah s.a.vnin sunnatlarini mazharakilislik, taygamberimiz s.a.vnin mazharakilisliqdir. Suni ikin kufurga alib baradi. Bira bir kisi sunnatini mazharakili poysa, mazhara harbir tirdi ozunu bildir oradi. Kamis dik, mazharakilislik, kufurga alib baradi. Suni ikin Rasulullah s.a.vnin sunnatlarini mazharakilisliqden tilmi alib kerek. Hazirgi vaqtta, kop kisi ger. 13:42 Şur falsefasinin tasirası da sünnetlərinin mazharakilişlik u dinsizlərgəməz, özünü dindar devsənəgən adamlar həm mazharakiliq hu yetkənligdən ihtiyat bulmalıq gerek. Hakiki sünnetki amal qilgən alimlərgə nesibatan həm bi adakliq kilişlikdən ihtiyat bulmalıqımız gerek. Hakiki mumun kişilərgə nesibatan mazharakilişlikdən ihtiyat bulmalıqımız gerek. Ayallar ayallarini mazharakilişlikdən ihtiyat bulmalıq gerek. 14:14 Inshā' Allāh, nidā dāwā muda iṣhtamiz manā, yā ayyuhā alladhīn āmanū lā yasqar qawmun min qawmin ʿatā' in yakūnu xayram minhum wa lā nisā'un min nisā'in ʿatā' in yakūnu xayram minhūn wa lā talmizū anfūsakum wa lā tanābazū bil-alqāb bi'sal ismun fusūqu ba'dal īmān wa man lam yatub fa'ulā'ikahumu d-dālimūn. Manā bu masxarā unūman dursmat. Birj, ikkinji irkiqlar jama'āna masxarā kumasim. 14:42 Mümkün, Mazharakılı Nucular, Mazharakılı Uculardan azaldir. Bir ayollar cema'asi, ikinci bir ayollar cema'asini Mazharakimasin, Mazharakılı Nucular, ayollar, mümkün, Mazharakılı Ucu, ayollar cema'asdan azaldir. Lakablar bilen, bir-birilerge, toshat meyler. Manabunersen, lakab koişliyler, hamdasi İslamdan uzab boliçliyini belgisay. Allah, lakab koişliyden maqiliyat. Yaman, lakab koişliyler. 15:12 Mabadi lakab koyilgan busi, ozi yamani koyilgan. Iksiri korsi, burani bur adamgi, yaxshi lakab koyib, ayken adamdan mustaf nasi uradda ot. Shini için, mene bu xalqlarni ortasdigi lakablar koyishladini, Allahumman qiyan, bu mazharagi kiradi, mumin kishini mazhara qilisligi munkunmaz. Islamni mazhara qilingen korsatuular, bular hammasi korsatu amalini qiliyatgan adamnin kafirligi de shakibhaya. 15:41 Unge razi bolib, tamasha qolib turishlik, bu nahayibte kufur naxaw po bal bal. Masalan, islami halatda ge, islam kishlarine, madhara qilishlik bu nartadan ehtiyar bol maqlub kirey. Sunimi cimham, kob tilanca adamlar bar ki, bular islami kishlarinin libaslarini ki, buna qilishligilani ham islam ge, wallaha lam madhara yoxshab qoradi. Ular, masalan, asid dimanali gini, baska kafirlarinin libasini ki, tur qilishlari ge. 16:11 Çünki İslamda telenişlik bir küllik malga ege bölgen adam, bir küllik yemaq, iqmaq ege bölgen adamın telenişligi mümkünmestir. İkinci nida, Estaizu billah, Ya ayyuha alladhina amanusta'ilu bis-sabri wa salat, inna allaha ma'is sabirin. Allah subhanehu wa ta'ala sabir bilen, namaz bilen, yardım bilen işlikce büyürüdü. Hayat, Allah subhanehu wa ta'ala insanı bir amellerde büyürüdü. 16:47 Bu qaytargan narsalarinin hikmati bazilari malum, bazilari Allahini uzygin malum. Qaytargan narsalarinin ham hikmati bazilari malum, bazilari Allahini uzygin malum. Demek, bu hayatta insan sabrlan yordamlamishlikke, shariat buyurgan islarini qilishlik ucyn. 17:17 Shari'at qaytargan nazaradan qaytishlik uchun sabr bilan yordamlanishlikke muhtaqdir. Sabr bilan yordamlanishlik, mana Allah subhanahu wa ta'alanin ibadatini qilishlik, bunga bish waqt namazda uxishlik, bir yilda bir ay roza qilishlik, maliden nisabkiste zakat bilishlik, haj qilishlik bu amallar sabrga nahayat derecede muhtaqdir. Sabr bilan bulaniyin iladi. 17:45 Qasim bilan birge, namaz bilan yordamlan islik. Namaz bilan yordamlan islik ne? Insan sin miyil? Madami ki namazni Allah buyurigandik okuyalmase. Bulmase, mana Rasulullah s.a.v-ni, san ruwayat kilingen, bu qisiyadan ashablar ruwayat kiliyis kirlen, qale iza hazebahu amrun fazi'a ilas sana. Agar bir ish, 18:12 taşviçte qisab koyi, s.a.v.ni dara namazga muracaat qiladilar. Dara namaza qolblarda haligi agir bolu kilitgan musibatni his qilisliyilari namazliyogu qitar. Insan, agar birar bir agir musibat bolsa, bir kattig hurmatlig, adam bilan, uqrashligi bilan, özdiyi musibatni hitdan cikarib bayilar. Allah subhani huwa ta'ala olga munajat qilisligi bilan, insandigi musibat qitalik edali. Uyla qorilsa, hala mertagi qadir bolgan. 18:43 Har kandi zarabini dak kilişlikke, har kandi yakşiliqini yetdilişlikke qadir bulgen zatke munacat kiliyatkalligini his kilarlase, insan unda basige yetyatken musibatiler kitarlik eter. Şinin üsün ham Resulullah s.a.v. Arihme ya Bilal, ey Bilal, meni rahatlantirgin degilir. Azan etişlik bilen uqşi rahatlanir, Allahi munacat kilişlikke, targallik kilişlik bilen özlerizde bir rahat bulardi ki, hayasini meşakkatini. 19:13 isqan çikarardir. Tahajjud namazı ham, Peygamberimiz keçkurunda, türişlikke, buyridi Allaha a'ra kecenin yarmida, ya inki üçten bir kismida, ya üçten iki kismida türişlikke Allaha ixtiyar derdi. Şu sebabini bayan qilganda, inna sanulqi aleyke qawlan saqiyla, biz sizge ahur yukni yelkezge tushiramiz. Yani davat kishini, risalat vazifasini yelkezge yuhlaymiz. 19:41 Sunin ucun bunge targarlig korin, bunge sizge tahajyib, sahar degi namaz, sizni yukizi yengillet edir. Ana bunlar seni cuniclig icin biz haqiqi namaz okican vaqtimizda bu kelime bizge sunmali oladi. Iman kiltirgan kisilar, hayattagi Allahnin buyrularini bacaricligda, sabr ve namaz bulan yardamlaniglar digan mana, sun da bizge sunmali oladi. Allah subhani wa ta'ala hamamizge sun namaz bulan yardamlaniglar digan mananin. 20:10 Şiniş miyni Allah dakiqusun. Şinişin xan salatul xalf, xurkun vaqti degi, düşmen bilen ruba rub bolib turgen ceng maydani degi namaznin suratini, Kur'an-ı Kerimde, Sureyni Sadallahu ta'lam bayan kildi. Cemaat, bir mette bitti cemaat, bitti imam gökti, daqil nadi? Ikiyi bolib okidik digil miydi? Iman bilen bir rekatni bir cema'a okuturadi, ikinci cema'a düşmenge ruba rub bolib, tayyar bolib turadi, bir rekatni okuyendenkigin qaytib borib. 20:42 Ular dushmen robo roostir turadi, ikkinci jama'a kilib ikkinci raketki istida kuladi da, imam bilan birgi okib, fifqahalar ortasi bunnanki istilad var, ikkinci raketni okiyallar turib, birinci raketni tamam kulishgan nanki gin, avvelgi ketkallar kiladi da, imamdan bilan oxishalmagan bir raketni ada kulishablar. Ularinin kaytib barib, özlerinin kurallari bilan, dushmengi robo roob olib turishlari, 21:10 yurishlari namazlarini buzmaydi. Ular nima ucin namazini shu vaqtta shunchalik? Bunda itfaq birlikce nihayetda muhtac bolis agar. Dushmen ularınin bolisini, bolinisligini haqolaydi. Ular shundi khatarli saatte ham, bit de imamga iqtidakilib, ergeslik sifatlarini yokatmaydi. Va undan tashkari, ularınin bu kollari degi, 21:33 Bu silahlarga muhtaqdikdan kore manevi silahiki Allahki qalbladini baglaslikke ve zerreti hansilcimestan, cennetini korib durgan digib olabigan saatta bolislikke, u silahdan kore manevi silahki muhtaqdir. Ana bu silahini namaz biralligan sahabalarga. Sunin için hem ular namazga girib gitgen vaktilerde sahabalarinin namazlarını istilse, insan özünü okuyerken namazdan xicalat olaydi. 22:04 Mene bu, meni tabi illerini okican namazlargi hamd. Ulenin Kur'anli travatlarini, ishtigalliglarini mene rivayet qilnadi. Allah nasib qilse, dersimizin ahiri degi dersler devam etkin, seri tabi illerinin davrigi hamd kilamiz, mene bu kishilerden rivayet qilin, gendarse verini ishtigil gende bilnadi. Bazibir kishilernin cihabde cetadlargi kemanin, kemandi uchi degi, yani yaydi uchi degi temir kirik bitib. 22:35 çikarişlik tiyn bolgandanki gin, buni çikarmasa, zarar katta bolub, halaket bolabdiyn. U vaqta tiynini öldiradigan darular yob, broderla. Xinda, alişlikke, agar almasniyini iladi çarasi yob bolsa, albatta alişlik gerey bolabdiyan bolsa, bir yekşi tılavat qiladigan kişini apkidiylabdiyla. Kur'anli tılavat qilsin, Kur'angi min birilgan vaqtimi de kesib olabda qilabdiyla. Ana şu vaqtta, 23:03 u qesib qab qoy qelligini bilme qelligilari bayistinladi, biradarlar. Mana bu mersala namazga Qur'anga dirilişlik xande bol qelligice dalalat kilar. Üçüncü nida, ya ayyuhalladina amanu, kulu min tayyibati ma razaqlakum, wa shkuru lillahi in kuntum iyahut ta'budun. Halal ta'am yeşlik haqqıda. Ey iman kiltirgen kişiler, biz rızk kılib dirgen mersaladinin taqizelerden iyila. Allah biriyatse. 23:46 Allah bizge rizqini, köpünü bergen. Bunin isi de tayyibatlarina iyilerdiyabdi. Wa shkuru lillahi, Allahga shkur qiliyilar. Agar Allahga gini ibadat qiladiganda seylar. Demek, Allah bizge bergen rizqlar, halal ham rizq, haram ham rizq. Bu rizqlinin hamasini yishlikki Allah bizi birimayabdi. Belki, ye bergen rizqlinin, 24:18 qayyibatlarini yishlikke buyriyakdi. Haramlarini yemeslikke buyriyakdi. Mene bunar sayini insan vücudke gelagdi. Bu nida faqat iman keltirgan kishilarga. Amma kafirlarga halal, haram degan yabbo meyda. Çünki u kufru vücudunu necask eylendiragdi. İnnamal müsrikuna necasun. Müsriklar necassur. Ular salasın, tanasın, tanamasın gecassur. Demek iman keltirgan kishilarga. 24:53 Agar nima bu haramda upalar eken, biz yoramiz, dese, o broder, bu nida faqat iman keltirgan kishilariga sizga masnisis. Bu, Allah bidib bizi faqat iman keltirgan kishilarini cagir yapda. O iman keltirgan kishilar, biz sizlariga rizq bergan narsinin pakizalaridan liyin, diyabda. Iman keltirgan kishiga, bu sizga masnisis. Wa shkurulillahi, bun ge shkur kiliyla. 25:23 agar Allahka gini ibadat gidi etkin musli. Yeni, Allah birgin bu rizqa hamdilara icligimiz biz usun zarurdur bu, agar Allahka gini ibadat gili icligimiz. Demek, Allah birgin rizqlarinin ta qizalani icligimiz ham ibadat, ve unge shukur gili icligimiz ham ibadatdir. Mumin adam ham tenini rahatlantiradi, ham shukur bilan aciblanadi. Allahin nimeti mumingi dide kattaki, 25:52 xam faqida ta'amni yirkirib, shukur Allahni buyrugunu qiyan boladi, shukur qilib ibadat qiladi, avqat yib ibadat qiladi, yena tani raahatlanit turu ibadat qiladi. Mana bu ibadat manalarini bitdesdir. Amma kafir ki, ni mani yisa xam, u Allahni nimetini ikalligini sana meydi, ya inki shukur qilmeydi. U Allah subhanahu wa ta'ala ge, kafir bugenden kigin, unge halal, 26:23 və haramnin itibari yoxdur. Çünki, halal və haram deygan kelime özü ərəb tili də bulun, Allah subh'anahu wa ta'ala halal qilgenlərse halaldur, haram qilgenlərse haramdur. Bu nertene, Allah'ını tanamagan adam ge nesibaten halal və haramni itibari yoxdur. Açıda itkənimizde, gusul qilişlik, namaz okuşliq için, Kur'an okuşliq içindir burada. Namaz okumi, Kur'an okumayan adam, halasın gusul qişin, halasın qilasın. 26:55 Unu bizgi hic kendi itibar yuk. Unu yusul qigalligini hami itibar yuk, yusul qime qalligini hami itibar yuk. Çünki yusul öze namaz okuslik ve Kur'an okuslik üçündür. Çünki yusulnin vacib bolisligi, yusul pakize adamge, yusul kilişliyi vacib boladi. Pak bolisligi lazim boladi. Napak adamge, öze asli meselemde pakizelikden napakliki ötçeyindir. Çünki yusul kilişliyi lazim boladi. Un napaklikden, 27:28 məsələn, faqizəliyidən naqpaq liki ötsə, eynəkigil gusur-kulishi lazim qoraydi. Asrı özü, naqpaq bugəndegi naqpaqliyidən naqpaq liki ötsə. U nerteni shundi kimi alagimiz qereq? Kimin qisi nida, biz nidaga ziqqat deyar ekan biz, ey iman kesirgen kishilər degan sözü biz, qulaqsal isimiz qereq. Mənə burcayda, imanı qar kishilər qulağını derra, Allah subhanehu ve ta'ala qaqiri yakti digi. Arbir nerti, tarafidan bulgen qaqiruni insandir, exte de qulaqsal egan. 28:08 Haram kilingen narsalar, Allah subhanahu wa ta'ala bayam kildi, bazı narsalarini, ölüm tikdi haram kildi, qanini haram kildi, tongiz göçtini haram kildi, lahim kelimesi göçtü, yağını öz yisi gala denmesini, ve Allah'nin namiden başka eytili soyilgen narsalarini, hammasini haram kildi, ve mallarini ozara nohaqlik bilen yeşligini haram kildi menim. Maz kılıç isimlikler, bunlar hammasinin haram ikenlikde, shak shibhe yok. 28:39 Wa bu haram qilinjan narsalan, biz bu sadr tola ayytibus edigan narsalan. Likin, sini bilemiz ki, Allah subhanahu wa ta'ala, peygamberlar mut buyurigan narsagan mumullar naxam buyuridin. Ya ayyuhar rusulu kuru minat tayyibati wa amalu saliha. Ey peygamberlar, rasullar, sizlar pakize narsalardan giyilerdir, Allah ta'ala, buyuridin. Mumullar naxam pakize ta'amlar yeşiliki buyuridin. Peygamberimiz sallallahu alaihi wa sallam, 29:09 Mənə bu ayatnı uqtırbaytlar ki, thumma dhakara rujla yutilu safar, ash'ata aqbara yamuddi yadayhi ilal samayi, ya Rabbi, ya Rabbi, wa mat'amuhu haram, wa mashrabuhu haram, wa malbasuhu haram, wa guziyabil haram, fa amma yusajabuli dhalik. Qigin bir kishini zhikir qilladda uzal safarlar qiladi, soslari tuzigan chaynlarga bulanib uzal safarlar qiladi, qolini osmangi qitarib, ey Rabbim, ey Rabbim, dib daalar qilib yuradi. Yiyishi haram busi, itishi haram, 29:38 qiyima xaram, xaram bilan, qiza langan, kandayi do'asi icabat asindi. Demek, xaram bilan ta'amlani shlik, do'alin icabat bolmasniyiga sabab boladi. Insan, xaram ta'amni yegandan kegin, undan fikir, sahih fikirlar cikishligi ham yuqalib baradi. Undan taza fikirlar, taza nukdalarini alishlik ham yuqalib baradi. Shlinik yaxan, Jalaliddin Rumi, lukma tuxmastu barash andi shahad. 30:11 Luqma baxru, gauharash andishaha. Luqma uruk, u luqmali taza uruk iksin, barash niwasi andishaha, acaib pikirlar niwasini biradi. Luqma baxru, gauharash andishaha. Luqma bir dingiz bosa, uning gauhari acaib pikirlar durmadi. Demek, luqmanin buzilişliqi insamin doalarini ijabat bulmasti ce sabab buladi. Turtsinci nida, 30:46 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمْ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَةِ الحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْأُنْثَى بِالْأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِّنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ ذَلِكَ تَغْفِيحٌ مِّنْ رَبِّكُمْ وَر 31:15 qatil qilingen kishilarningga qisas haqqini beliyadi. Demek, bir kishini, ikkinci bir kishi qasdan qatil qilse qisas alinadi, agar uldirilingen adamningni rasullari qisasini talak qilisse. Agar qisasini akil qilisse, Allah azir veradi. Yox qisasini alisse, ondiga diyat tolansi, onu ham rusad veradi. Amma talak qilisse, ni rasullar 31:43 qisafni talakosa, albatta qisaf qalimadi. Bu ayat, birinci vaqta, al-hurru bil-hurri. Agar hur adamda öldirilse, unin muqabalasiya hur adamda öldiriladi. Hullu öldirilse, unin muqabalasiya qulda öldiriladi. Wal-unsa bil-unsa, ayalli öldirilse, unin muqabalasiya ayalli öldiriladi. Faman ufiyalahu min akhihi shay'un, fattiba'un bil-ma'rufi wa ada'un ilahi bi-ihsan. 32:14 Mabada bradari tarakidan afiv qilinsa, yani kitirilsa, unda ma'ruf indi diyatsi talak qilishizde haddan tashkarikib diyat talak kumasin, yani ma'rufan talak qilsin. Wa unge ada qiliyatkan tarakhan, bu indi unci qat talak qilmey digan adamaykan dimasin da, ihsanan yaxshi qilib dersin. Bu hana harakat qisin. Bu rabbiler tarakidan sizlarga yengillatishlikdur. Va rahmaktur. 32:44 Kim bundan kegin, indi diyatda agamdan kegin tajawus qiladigan basa, unga alamlan firuchi azaqdir. Bu ayat Sure-i Maida ayatidan ilgara nazil bagan. Yani bir adam avvelgi davirda, yani Kur'an-ı Keriminin avvelgi ayati bu ayat nazil baganda bir kulni hadisi ozdirib goysa, unu mukabaliga islige bir kul ozdirilisligi lazim bolib. 33:13 Elbette indi quldi naaxaq oldirilmeyitte diyeti biriladi. Amma suri-i maydi digi ayati ki, ayat-i nazir boygan da, kini oldirip qoyulgan bosa, xa ayolni, xa qistina balani, xa qatta balani, qatta adamdi oldirilgan bosa, xan qisas alimadigan boydi. 33:41 Unu mukabal etse ayalini ildirse ayaldan kisas alim neydi? U kim ildirigan bolsa qatirdan kisas alim neydi? Avvelgi ayet mensuhdur. Shunar liyib oldu mu? Demek, bir kisi ayalini ildirib koysan kisas alim neydi? Bir kisi kuldi ildirib koysan kisas alim neydi? Bir kisi yash balani ildirib koysan kisas alim neydi? 34:09 nabuz qilib qoygan bosa, undan xam qisas xut tishi surat qalmadi. Val anfa bil anfi burnini jarahatlar burnige zarariyyit qizigan bosa, undan xam qisas almadi. Val uzina bil uzini kulakka zarariyyit qizirgan bosa, unu xam kulaqdan qisas almadi. Val sinna bil sinni tishi sindirirgan bosa, unu xam tishi sindirinib qisas almadi. Hama jarahatlar Allah subhanehu wa ta'ala qisas qilib yasim. Vazibir diyat haqqida xamsini bilishimiz qerekli. 34:41 Diyat nima? Bir kişini, bir adam qasdan öldirib qoydi. Yaniki, qata'ni öldirib qoydi. Qasda öldirish masidi. Biran bir hadise bulami. Shunda qasdan öldirilingen adamnin mirafsorlari biz qisas amimiz diyat desin desin. Diyat, tukahalarinin, mashi bütün sahabeler, tabiilerinin, özlerinin qilgen hukumlarini asasida, volgen ribayetlerda. 35:11 yus ta tuya digi. Sual tiya digi, bu yus ta tuyana qandi otaladi, digan sual boladi. Aqiladib arabtinunaydi aytilnadi, oldirivci adamnin ozini mulki, yetmasti giblen aki ukelarinin ota-onalarini mulkidan olnadi. U yetmase karindaslarinin mulkidan olnadi. U yetmase mahallanin mulkidan olnadi. U yetmase hullat, qishlak, shahar, nahiya, vahakatan olnadi. Nimen icin? 35:43 U adamnin xaqifi bir kamil insan boganda, unin manfaati hamagi etarda. Endi birdi zarar golganda, sundi adamnin sur dairada tarbiyalan ganligiga zarariga ham shirik gorisada. Mana bu islamnin adalati zor. Baska muqdarlar ham bar, biz mana bu narsalin ornumatki, bazı narsalliga isharatil gosteyk, min nisqal tillagi aqsaq qimladi. Yusta tuye bomasan, min nisqal tillagi. 36:16 yonki 12.000 dirham kumishkaqsa kulnadi. Mana bu narsalar ozlarinin cinayat babida insha Allah ozunu urnada bayan kulnadi. Bishinci nida roza ya bulgan buyuruk. Ya ayyuha alladhina amanu kutiba alaykumus siyamu kama kutiba alaladhina min qablikum la allakum tattakum. Ey iman kertirgen kishilar, sizlerga roza arsulimda. 36:44 hutsi sizlerden ilgarigi, unmetlargi hamparsqinin gandig. Ruzadan maksat, taqwa hasil qilisligi iladig. Demek, iman kiltirgin kisilargi, ruzani parsqitdi. Ruza haqqida siz bayan kilsid, bazilar, adamdi cismini bu quvvatsiz qiladi, bu suz eketkin ruza digi. Setaz, bu suz sizgi mar, iman kiltirgin kisilargi digiz. Manekin suzda eketkin adam, özini, 37:14 başqa muslimallarinin qabristanlardan başqa ge dafan qilmishligini yam talak qiganda xaqiqi qafr olaydi. Lekin, u qaqtta qolasis ki, qu qabristanini yam başqa rozani chundi edigan adam qabristanda yam başqa qil qoyishlidi. Chumki, biyerda uzur Allah subhani wa ta'ali iman keltirgan kishilar, diganla ge mumun adam darra qulaqimi chitadi. Qutiba alayku musliyam, roza sizlarga parz qilindi. Demayk roza parzina, 37:44 iman keltirgan kishilarini Allah chakirbayt yaptimi, hirbir nidani egeti bar, bradalar. Nabadibir mahallada, kishi toyqiladigan basi, si mahallani ashgaytada, aykanda narigi mahallal ki kocuk kemidi, nimagi kemadi ilar, def soro siz, siz bu mahallani chakirtigidi, hirbir narsani nidani özni olni bar. Ruzani inkarkilgan adamlarga biz ayitamizki, yo bu iman keltirgan kishilarga Allah bar diyabdi. Xatircan qolindiyimiz. 38:18 Lekin, shi sözüde sadib qalish geregəciler, həmə nəsəde küfürlük diyarkiliş gereg. Ölgəndə həm başqaca kömiliş gereg, canadın mu'minlərge. Kömilişleyen mu'minlərde qabristan'dan baştaki kömiliş gereg, meneşin deyib olişmik gereg. Çünki birdegi nida'nin nüqtasi meneşin ge dalal ettirdir. Şinin için həm Allah subh'anahu wa ta'ala birde mu'minlərini aziz qilib ey mu'minlər, sizlerge ruhuza farq qilindi diyar. Demek, 38:50 Anvelgi, hukum boliyati, biradali, qisas. Bu hukumni, meni taramdaşim olup geti oradi mi? Men shum malini tolilmami? Men bu isilani qilanmimi? Dikdirsiz, yo, bu sizgimiz, bu mominlergini da boliyati digimiz. Demek momin kisi, harbir Allahun buyrugu ge, bu isim malimi ki, biz Ruzanin beddigi yexsiligilarini bayantilis usidemesimiz, fakat bidda hadisilin cheklenemiz ki, 39:18 malsama ramadana imanan wahkisa ban gufira lahu ma taqaddaman min zambih. Kim ramadana sharibda imanan ruza odamdi cismiga yaxshiykan, ruza odamdi salamatligini qaidati bolarakan, ruza bir iqtisadga ham bir sal qaidati bolarakan depislamak. Imanan. Allah meyli cagiribdi ruza ciclikke. Oy iman keltirigan kisilerde cagiribdi. 39:49 Dib xinge labbi dib imanan roza tutkan bosa, vahdisa ben kechkurinda iftarlarda xicalat bolayin desankan dibmaz. Belki vahdisa ben xariganiyinda bu bunaka roza tutme yurisliyi kuniyonarekan dibmaz. Vahdisa ben Allahni huzuridan acibni umit qilir rozanı tutkan bosa, otkan günahlariga kefalat bolar. 40:17 ishtan tatilga cik durub roza tutaman, bashka nimaqlib roza tutaman, cismimni tandirusliyi bolucu roza tutaman digan adamlar, özunu niyati garishe bolu oradi. Altinci nida. Mana bu nida? Yana ham diqqatraq kulağomizi birisligimizgi Allah fa'la bizi qarne yatsa. Ya ayyuha alladina amanu, udukhulu fisilmi kalfa, wa la tatabi'u khutuwati shaytan, innahu lakum adubun mubin. 40:49 Fa inzalartum min ba'dima ja'atkumul bayilatu fa a'lamu anna Allaha a'zizum faqim. Iman ki atirgan kishilar. Islaminin hamasi qekiriyilar. Yabba Islam qekiriyilar. Islamini mizadilerde torikigan buyurigini qilmiyilar. Islaminin hamasi qekiriyilar. Islam nimalarde buyurigan. Ulanin hamasini qiriyilar. Qiriyilar. Qiriyilar. Qiriyilar. Qiriyilar. 41:26 Verinkiden, İslam salamatlik dinidir. İslam hemmadan hatir cembola digan digindir. Lekin tafmetan, umuman yapda hemmetlik kirma gallig usun biznin kalbimizde hatir cemlik nucuzgi kimeyakdi. Allah buz biyurgani da yapmasi ge kirishlikki. Ramazanda namazu piy digan borishi kemaz? Ya inki, shari'atin biyurularini ba'asini kili ba'asini kimasih kemaz? 41:57 Adamlarini tiksirin. Mali bor adamlar, özü haligan vaktida qiladigan eksani, shindan gapirilse Islamda. Çünki ungi asan, adatlanit qoyan. Dadasdan tartir ki, harbir adatdegin mausumlar var ki, shinde çattir ziyafatkira uğrali. Mene shindan gapirilse asan ungi. Islamni ciddi buyrugladdan gapirse, ilim okusdan gapirilmese. Çünki şeriat ilimgi buyridir. 42:29 Mənə bu nərsələrdən gəpirilməsə, çünki bu nərsələr ağırrak değilədi. Islaminin qattı bolgan hücumlərdən gəpirilməsə, xəndiyyə qosiyyəm qi tapib, əzini nəzlidə bogat, iqsan digan qamani bolorsan. Mənə bu nərsələrdi tixirib qosiyyik, həmmi adam islaminin bir tarabdi danisya bogan. Hindistanga bolgan amalar... 43:00 pirlin bita ayaqani bitasi, ikintisi dumini, başkasi nushavagandik. Va pil kanatikandisi, shu nushavagand tarasini gatirgin. Mana bu surat namizda var, brotherlar. Allah bizi buyuriyatdiki Islamgi yapba, hammele Islamgi etirishlikke. Islam buyuriydi. Rasul sallallahu alaihi wasallamgi harbar nerteda buyurigan ishlerde ergishlikke. Islam buyuriydi. Beysh vaqt namazda okishlikke. Islam buyuriydi. Malimiz nisafetkende zakat verishlikke. 43:33 İslam buyuriydi. Bu, bir ay Ramazanda rozeti çirikke. İslamnin buyuruqlari. İslam Allah yoridi. Bütün vücudu bilen kura çirikke buyuriydi. Mene bu bablar yapirilmese. Bi hamli haviyatta siyarki kulaksali baravradi. Uzdini rayige kilit bagan, merte bagan da, bugungi dersde nimi oldu disi, mene si dar zor oldu disi firmeydi. Hic boxta day, unin istigan kemiydi. Mene bu merte, 44:05 yinon keltirgen kishilerni Allah Ta'ala islamge hemmesige kirishlikke buyriyad. Yigirmatur sa'atimiz, Allahni buyrulge muhafoo qolishlikeri. Kork kishilar oylaydi ki, bunaste dize qiyin deyib oylaydi. Islamni biz sinin deyib tadaklar, salamatni khatir dendik, yapmasige kirvanin. Oylayin. Haq nirme borsasini qilemen bugundan deyik, östis tamam, is qiyin chiliyom. Ademler, asi borishi dize qip qiyner yaqir nashar. Shaytani, 44:39 izlendiye gecmiyla. Islanin korsetmesten baska, heme yor, heme cama ala, qarba shaytanin yorudur. Rasulullah s.a.v. bit de yol cizdira. Mene bu yoruna islam yoru dedila. Unin yani de kop yorlarini, yol teven cizdira. Mene bu shaytallarini yoru, her bittesini aldi de shaytan biyakladi catartiradi. Mene islam yorugi cikgan. Leki islam yoruga bur masalpa bas kandiki, biyakladi gani yorgi tibkita olgi. Bu, islam diyana bazisi bur masalpa gati cidi gani. 45:12 Yerge barganda biyaka digan ikinci taklifkini uchi shaytandi yolu giyirik bitgin. Umumen masakani ahirige bargunca, giyide kem adam qaladi bradadi. Islamlari suki, dunyavi ishlari yurib turisa musulman bol ishqiradi. Dunyavi ishlarga putur uye tukagan vaqtda, o kuxdi bocladi no, dunya ishi bomiye qaldi. Demi, o kuxd toqsat shimkeliydi, öz toqsati. Endi undan tashkari, dunyavi ishi yurib turigan boclayani, o kuxdi toqsat qalayashi digan boq qala qaldi. 45:52 Fa inzalatun min ba'di mada atkubu albayinatu fa alamu anna Allaha azizin hakim. Agar fayri seyler, sizlendi acik hujjatlar ki gandan kegin, bililer ki Allah quzratlik wa hikmatlik zattir. Sizlerni bu fayri kechilerden uch alishlikke qadir zattir. Yettinci nida, Allah yolu degi infaq. Bu zakatdan baska nesadir. 46:20 Sa'idu billah, ya ayyuha alladhina manu anfikun mimma wa zaqmatun minnin qabli an ya'tiya yawmul la bay'un fihi wala kullatun wala shafa'ah wal kafirunahum uz-zalimun. Ey iman kirtirgen kishilar, biz rizq qirib dirigen narsalardan Allah'un yolda sahib qiriler. Sizlerge, bay, bir narsal satib, kusturla digon, kun, yub, buna qe kun, yub, suna qe kullar qeqqaluslu giden ilgari. 46:49 Allah'ın yölde intaqqım eyler. İndi, yüzde bir neslini satib, kutulib olemendib, hayali ilergi hamd getirm eyler. Ağzı sapli yox, qoş netilik yox, wala kullah, haliç biliş yox, wala şafa'ah, iltimas yox, mene bu küller, qip qaliçli giden ilgeri Allah'ın yölde intaqqım eyler. Kafirler, hakiki zalimlerdir. Allah'ı yolda mallariga şükür kılalma gerler, buler zalimlerdir, diyet Allah s.a.v. Mene bu ayet, bizlerle, 47:20 Allah yurda nafaqa infaq qilishbi qabiliyakta. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam, ittaqun nara walaw bishikki tanra, ya ramtasul marbul saham, uttansaklan qalina dindar. Allah subhanahu wa ta'ala infaq qabiliyakta. Wa anfikum mimma razaqnakum min qabli an yaqsi ahadakum ulmalt. Hayakuna Rabbi laula akharkani ila ajalin qarif, fa atsaddaqa wa akum min as-salihin. 47:53 Allah subhanehu ve ta'ramana bu ayette biz rizq qir birgenler seden infaq qirq aliyler. Bir gün kebqa, ölüm kebqa misliyden ilgali. Ölüm kebqa gende sizlerni bitteler iler etedi ki, ey labdum, nini bir azgina bir muhletke ila edenin qarib qirqmez, bir azgina muhletke ki ölümü mükeciktir qirgin. Bir sadaqatla qilib, uziyni yolindadir. Yakshi, salih adamlar cümlesten bolu vali. Azgina ila edenin qarib. 48:23 Azgina muhlatka bil kuigindi qal edigan kum keliştigan ilgali Allahun yolda ifaq qiliyat. Min, xazirgi, shiriditulgan cemaagi, burk xalblarini xindi aciktiristeler, burki infaq haqqida, bur xamma adam izgi bir vezifa qilib qalişgikirik. Wajib qilibdiyi baxdimatman, iziminin kesbimini yuzdan barini borsakam, Allahun yolda infaq qilemamdi. 48:52 Mənə bun ziyi uzgibir ahd yoxxigan qalishliy kirik. Zataqtan tashqali. Agar si mertanda qilmese bradarlar, Allah subhanahu wa ta'ala baribir bundan qaladi. Qaldi qilib qaladi. Allah subhanahu wa ta'ala mənə bu hadis-i shariflada balki, boxigan musibatlar, shirish, boxiga qilishliy Allah tara baqildan özü veriladigan nertanin macbur suratda qikadi, lekin acir demeydi. Mənə top kishilani qalasi. 49:23 xalatide bradar nerseni infaqqa meydi? Yaman shikir faganda korasiz. Xatantay botnoy. Yena bu kop kishilani korin. Xatli derke chalini faganda. Xatantay, u tarixdi xatantaymaz, manashi adam xatantay dixiz. Ixtiyari reviste, hiz kanzi infaqqa meydi. Mene bu nerseni qallasimu hana xatala adirilantir meydi, bradarlar? Mene bu nerseni infaqqa biliyata harbari kishi ozenin xoxten saklanisini giterek. Xoxt! 49:57 Umumi baxillik. Bu nasa insallarinin xalaklishlik qal baradi. Camiyatlar xalak baradi. Xadirgi camiyatlarinin vayramdolishligi fakat shuh qatali bina. Fesullatul izillam, özlerden ötken ümmetlarnin hamasini xalakatini shuh, umumi baxillik bila xalakbolgalligini vayram kirli. Mana bu nasa xadirgi camiyatini vayram kirli yabdi. Bida bir kisi sorabdar ki, mahram bulmagan, 50:27 kisi bilan ayal kisi namaz al cemaatini uqsa boladi ma detdilar. Albatta boladi, manashi, manashi cemaatda uqliyatki namaz, sunaqiz namaz. Leki, beda aqrida bir sual bolayabdi ki, agar er kisi yekka bolsasi, unasa minkin baz. Yekka er kisi un na mahrim bolsa, ungi uqtida olgoksi. Chinki, shari'at acnabi, erkek bilan ayal kisini xali bir joyda turisliyini. 51:00 Man qiyan, xali suratda. Biz indi Kur'anin ayati digi sacdani soratdilar. Sacda ayatini okuyan vaxti sacda qinavradi. Xu vaqita qilisligi yexshi. Sal bir tabab olub, ta'khir qilse tababi yok. Sacda du'atini okusligi, okumasligi istiyar uzdi. Meselan bu, bu mustahablar vekirani. Bizi bir qisayi derdilar ki, bir adam muslimallar digi qilib, nasara dinigi davat qiliyatdi. Bu adam indi nasara dinigi davat qisi, 51:32 Siz unu islamda da'atmish shiz kirib. Su jawab shiz. Yani unu islamda qun qilishlik kirib. Unu batilligini bayan qilishlik kirib. Nazara yolini, meselem, Allahni yolini uzgar qilishkirligide, ulani shakshim hi yuk. Ulan batil ahillari. Hifa aleyhis salamna Allahni oğlu dijayib. Agar Allahni oğlu dijnizdi, unu nazarayan batirzi. Ashim qin nazar oğlu qapro girib. Ulan bunalda hana itfadatlari qasida, bunalda bayan qilishlik kirib. Nuzi yolumuz haq ikanigini shakshim qilib. 52:06 Yaş balalar, koğurcalar, qiz balalar oynasan, bunu zarar yox. Bunu ibadatki ham zarar yox. Çünki koğurcalar hamlasi yerdi. O hali qi adam qadi ki, adam çekeli diyan koğurcalarda hali qi tepeyi koyup koyuyganlar, o koğurcalmaz. 52:31 Yani bule biz kogurcadi yerdik, yerdik xarilani yurgen nartiga rusat bolar. Tuki yerdik xarilani yurgto. Yerdik xarilani yurgen nartiga bolar. Allah subhanahu wa ta'ala man shahad ya'zgallarga mulla ta'ala. Biz kolumuzdan kerci cavab qeydi. Allah ta'ala ozi qabul qisin, bulad ya'zgallarga a'z edbesin.