Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:02 Bismillahirrahmanirrahim. Alhamdulillahi wahda. Wassalatu wassalamu ala malla nabiyya ba'da. Muhammadin wa ala alihi wa ashabihi wa man ihtada bihadihi ila yawmiddin wa sallimillahumma tasliman kathira. Wa ba'd. Ki chabiz Bukhari rahimahullahi kitabur rikagdan Ibn Abbas radiyallahu anhumani hadislerde shakhlagani dik. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ayatlar ki ikta nimat var. Kubchilik adamlar shu nimatta aldanyan. 0:32 ni'matani maghbonun fihima kathirun minan nas. Iktan ni'matbar u lardan kupchilik al dengan wa bu hadiste sharxana Ibn Battal al-Maliki'ni wa Ibn Jawzi'ni sharxlarini addik wa tibii rahimahullahni gapagi qibqagani addik. Bu kishay addilar ki Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam hazir odamlarina xalatini xutti tijaratchik xusudiyabdi. Yani tijaratchik kishlarini asasi narsasi quludagi 1:02 maalini, mablaqini yukatib qoymasligi qoynadi. Buna kapital digiladi. Arab dili dili raqsi mal. Yani ushe aylani maalini, tanini yib qoymasligi uchun tijaradchilar xungi qatdiq itibar biradi. Ushe uchun kim bilan muamala qali yapdi, ilaci barici ushe pulini aldanib qoymasligi uchun kimlar bilan muamala qali etkinligi qida qatdiq itibar biradi. Xud dushundi mu'min kishini raqsi mali, yani kapitali, unu saqligi bilan vaxti. 1:32 Agar shu saqligi bilan waqtini bi mani narsiga sarhli wari poysa, xut tijaratchi pulini bu maqru joyga sarhli wari pulini zxarvalilmagi ngi oxxayib, katta ziyan korib qogi ngi oxxayib. 2:02 namaqbul caylarga birib qoymaslig uchun haraket qiladi, haraket qiladi, shu odam talib. Mumin kishi ham soqligi bilan vaqtini xayiriga qoyislig uchun talinash kirik. Agar da shu xayiriga boysa qoyib zayiq varsa, juda ham katta bir yudqozislig boladi munya. Kin Bukhari Rahimahullah bana shu kitabir rikaqta ikta hadis addilar Anas ibn Malikdan Allahumma la aysha illa ayshi al-akhira. 2:32 faghfiril ansara wal muhajirah hadisi, vayana sahli ibn sa'adni hadisi, quddu shu hadis, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam bilan birga biz xandak qazatida, xandak qazayatkan idik, biz tupraq taxirdik, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam tupraqdan qazib, biz tupraqlarna qab giderdik, shunda bizge kuzlari tushdilerde, Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ettilerki, Allahumma la aisha illa aisha al-akhirah, faghfiril ansara wal muhajirah, ey Allahum, hayat faqad kina ahirat hayatidir, 3:02 Ansar və muhacirlər də uziñ raḥam qegin dib etdilər. Shunday Zayn ibnul Munayyar, rahimahullah, ayatadlar ki, bu ikkeli hadizni, yukardagi babke minasabati, yani uzu biz urgen etgen nersə, yani qalbdi yumşet edigen nersələr, haqqıda uzu qebb başlayan edik. Bukhari, rahimahullah, rikakta, yani qalbdi yumşet edigen nersələrde bab aciratib durub, bu hadizlarni keltirganligi, və undan kiyn, 3:31 iktan nimatbar agar kim ki ushi kupchilik adamlar shunda aldangan dib addilar bularnin minasabati shuki haqiqi hayat fakat ahirat hayati agar da kimda kim sagligi bilan bush vaxtini ahirat ushin sarflasa ushi adam yudguzmagan bolan agar kimda kim sagligi bilan bush vaxtini dunyaga sarflagan basa u adam yudguzmagan bolan yani ushi aldangan adam shu adam bolan bir umur umur yasab 4:00 qalib qalib qalib qalib 4:29 qarzar xan buqqab bazan yaman xalatlarga dushqoga na duniya qaldi, na ohrad. U shal uchun, manashu narisa, biz uchun jula xan muhum narisa, khazir kupchiligimizda bar narisa bu, salig bilan bosh vaqt. Agar da shu ikali narisani bu mağor narisalarga sarla qoysa, odam umru nuzayiq qoyadi. Kin, bu bizda khazir etetgen narisamiz, bu qalbdi yumishat etgen geplar, aynasda shu bugungi kunimizda, 4:58 bugun biz yasheydigan Ramazan kunlarida, Ramazan kichilarida judahan munasabati kattab ono. Chunkki biz uchid eyn muhum buganlarsa qalbni istakalishligimiz, qalbni tozilashligimiz buladi. Huzaifat ibn al-Yaman radiyallahu anhuma ayitadilar ki, min Rasulullah sallallahu alayhi wa sallamdan ikte hadisi istigim man. Shundan bari Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam ayitadilar ki, imanini Allah subhanahu wa ta'ala bir adamlarini qalbige turige churdu digan. 5:28 Qiyin ular Qur'anini qiyin sunnati talim aldilar. Yani iman odamlarini qalbiga orin axtibaxti. Rasulullah sallallahu alaihi wa sallam manashunayi ummati tarbiya qaldilar. Ularini qalbilari imange tulganidi. Hazir manashuna qayangi qalbilarga ihtiyar cudak etdi. Ayat bar Qur'an, bar qancha Qur'anlar hazır, qancha paralab Qur'anlar uqilinadi. Lakin Qur'an odamdan qutti qibir yulday, yuli ulaqay, utgitkenday, utgitaydi. Unu tasiri qalbilarga bilinmaydi. 5:58 qalb qalb qalb qalb qalb qalb qalb qalb qalb qalb qalb 6:27 qalib qalib qalib qalib 6:55 أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَلُهَا۟ 7:26 qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi qalbi 7:54 Demek, bizgi u shalargi Allah Ta'ala ularini yomanlagan, qalbi ulik digan odamlargi bir uxsaslik tomanimiz boq qaladi, Allah asirasi. Bani bunu islaq ilisi biz kirik. Bu kasallik, azir kasallikdi etsik, hamman bizgi bir xafalikdi bu tuyladi. Likin, davales ucin aval kasallikdi etsikirik. Kasallik, bani su qalbde ulish var. Indi bunu daval etkin turini, inşallah, azir kin etemiz. Demek, 8:22 tasrlamay digan, ayatalingan padda nasihatdan tasr o maslig, tadabur q masligdi sababhi qalbto ulib qalishligi bolaydi qalbto ulib qalishliginin sababhi gunahlar bolaydi. Malyasho, gunahlarini maqfirat qilinay digan güni, qazirgi günlar bolaydi. Shunu chun ham biz bu roozagi kirishligdan aldan baxilab roozani haqiqati haqidi yapardik. Roozani haqiqati islarzida busa ettik ki, rooza digani bu siyam digani arab tilda tarqilisht digani. 8:48 Uze ikte narsabar, amal qilish bar, tarq qilish bar. Qazi, masala, namaz uqqishligimiz, qiyam namazlarini uqqishligimiz, Quran uqqishligimiz, sadaqatlar qilishligimiz, iftar liyilar qibirishligimiz, ta'am yidirishligimiz, zakat birishligimiz, bular amal bular. U rozamas bular, hich qizsi. Liki roza digani, u tarq qilish digani, nima nitarq qilishlig. Nima nitarq qilishlig, bazı mubahlarini yiyish, itishki uqshagan, 9:17 bukhari rahimahullah den bukhari rahimahullah bukhari rahimahullah den bukhari rahimahullah bukhari rahimahullah den 9:47 Agar da kishi yalgan gapdi gaprishligini, yalgangi amalqilishligini va cehalatini tashlamasakin, u taam va sharapli tashlashligi da hich Allah Ta'alagi kiragi yogdigan. Yani haramdi tashlamasakin. Hazi haramdi tashlashligini da qarayk, mese kub pinche bani kashandalar da biz sigar chik etkin adamlar dimi solqilamiz bingan. Kub mukkastan kitkalli gucu. Shom azani etilishligi bilan hamma khurma yiyishlikke shashililisa, sigar chik etkin adamlar sigartka shashilal. 10:18 yani saatke qarib utirayad, qachay masayat qiliştig üçün. Aslida roza tarqiliştigde urgat etkin darsayga, tarqiliştig unniga saatke qarib utirayad. A bu, gunaxti tarqiliştigke urga mi yapdi bu adam? Qaytaki ge, gunaxke yanam istiyaqi ozi yapdi. Bir malum bir vaqt uxla aptir, quy varsa yugurub barib tarmashib uxan alayabdi. Xuddiki soganib kitib, aliki zigaritdi soganib kitib, shundi quylari qalitrib, alib turib, tutatib, bir-biriga birib, uzice sakavatlar qilib, chikib qalish digin ozi. 10:47 saati qarab turib bu nima qaldi bu adam kunu minan abu ta'am sharabdi tarqiganligi bu haramdi tarqilishlikki urgatmasa nima qeraqibar unun ruzat tutganligini fottu shu manani addilar agar da benda iza lam yada'il abdu qawla zur wal amalabihi wal jahil falaysa lillahi hajatun fi an yada'a ta'amahu wa sharabah agar da benda qawlu zur na qawlu zur digani bu batil yabki amal qalish batil digani yani zur digani qarab turibda haqdan basqan arsa hammasi bulad 11:17 Bu yalqan gapam qiradi, bunga, wa boshqan masiyyatlaram hamas qiradi. Agar da shu batil narsayga amal qilishlikni, wa batilni tashlamasaykin, jahalatini tashlamasaykin, bu ta'am wa sharapini tashlashligi da hishqin qayngi hajatiyo liyan. Demek, rozani haqiqatini biz chunishligi biz qiradi. Bu haqda biz kub takrar-takrar gapardik. Ma'lumat bizga sabit bu qalishligi quchi, yana takrar liyab biz. Rozani haqiqati, yana roza digana amal bas, tar qilisht digana. 11:45 Nimaani tarqiliş diganda? Ba'zi mubahlarini yeyiş, içiş, vajimagi uxşaygan, vahamma haramni tarqiliş digani. Butun haramni hamasini tarqiliş. Ani shu tarqdi urgan eylik. Biz adatlanib qoygan narsalarimiz bar, yaman narsalarib bar. Bu narsa bizdi qalbimizgi xutdi ki, bani israilni qalbigi bizagdi muhabbati singib kitkendi, singib kitdi. Allah Ta'ala etdi ki, wa u shribu fi qulubi himul ijil, wa u shribu fi qulubi himul ijil, yani ularini qalblarigi, 12:13 buzaqni muhabbati ularga singip gittib. Buzaq bu mese bir faydayim, zarar birme itigin bir bi dayin nersiydi. Yani inson shuncali geykenki, agar da qalbi bir nersabilan tasirlansa, ushe tasirlangan nersasini muhabbati qalbi gey singip gittib, ushani orqasdan yurib gitib qalarekin odan. Buzaq qi madad qildi shular. Bu mese ularni kuzini aldi da fir'awinni halak qildi Allah Ta'ala. Ustularga bulutlar da apkib soya qildi. Ularga bidana gujlarini ularga ustularga yaqdir qoydi. Shirin nersalarda ularga 12:43 halvalarini ulariga chur qoydi Allah Ta'ala. Sularini chqaribiydi, tashlarini arastin. Ham manarsa muhayyab oldi. Likin shunda ham Musa a.s. ularicun nur wa hidayat bugan, Tauratdi alip gelishlik uchun Allah Ta'ala'ni bilan geblezhgani turga kitgan payitlarida, kigini che qavmi bizakka badatli utirtdi. Hazir ham bizdi qavmimizde, xut bani Israelgi oxshagan, qalbida Allahtan uzga muhabbatlar singip kitgan adamlar bar. Bu singip kitganlarsa bizakmaz, 13:13 belki u dirham va dinar bolisdigi mumkun. Dinar va dirhamni tushidayam kuradi, gapirsayam gapiradi, faqqat wa faqqatga puldan gapilashadi. Ut dirse puldu u ilaydi, puldan gapilashadi, pul unu hayatu buqqayan. Pul ut qizadi, pul tur qizadi odamni. Mala bunda inarsa, bu u shange ibadat qilisdii boladi. Rasulullah sallallahu alayhi wa sallam eddilar ki, ta'isa abdud dinar, ta'isa abdud dirham. Dinarga ibadat qilitgan adam xor bosin, dirhamga ibadat qilitgan adam xor bosin, dedilar. Demek, 13:44 insalni qalbiga mani shu Allahdan uzga basqa narsalarini muhabbati singib qosa agar ani shu narsalini chikarishini nihayat darajda qiyin boladi. Buna bizgi osanlajtira etkin nasi shu kece kunduzdaki Ramazan kundlari boladi bizgi. Buna biz aynlam astan odadda ki ruzani tulu ursik, saharlik qili yapbiz, ibtarlik qili yapbiz, saharlik ibtarlik uyxu, saharlik ibtarlik uyxu bubtirib, kun sanab a, alhamdulillah, ruzaniyan bugun yiti kunu utgitib qaldi. 14:10 alhamdulillah maani 3-dan beri kitdi, alhamdulillah tukatlik ruzaniyam dib, ruzat tukaygan baytda xursan bub birbirimizdi tabrikilib, utirib nimaqiganigimizdi bilmeytigim busek, har yelkidey hisnisi korimey cikbit oramiz. Bu kullar, sanagli kullar utgitadi, shun dayi bir nimatlar utgitib qolaydi, biz nimaqini utgizganimizdi bilmey qolamiz. Bu kullan ikdi adam cikadi, kimdir gunahi maghfirat qilinib, onadan togulgan dayi bub gunahlar rayddan farag bolib cikadi, 14:36 va kimdir bar ki bu kundan xar bolib burni ilga ishqalib shkali. Uchunchu adam yok. Demek bu maghfiratka irishlik uchun, maghfiratdi manasini bilishlimiz kirek, va manashu kullarida turganiligimizda ahmiyatini bilishlimiz kirek. Biz bu kullarida turibmiz ekinmi, bu kullar maghfirat kullari, maghfiratdi mausumi, Allah Ta'ala'ni maghfiratka irishb qalib etkin kullar. Bu uchun maghfirat insallardi qalbi qesundi isachvariladigan narsamaz bu. Kim agar maghfiratka layiq busa, 15:05 ana uşa adamga, Allah Ta'ala uzini maghfiratini biradi. Maghfirat bolishlik uchun, gunaxi kabiralar da tashlash giray. Gunaxi kabiralar qigan adamlar busa, taubatan nasuha qilib, Allah Ta'ala qe qatliq, tauba qilishlik giray. Mana shu, tauba qigan qalblarga, nurni Allah Ta'ala qiyin u qalblarga biradi. Mana shu, qalblar qiyin, tadabbur qiladi, tafakkur qiladi, ayatlarini uqulingan peytte uxandan tasirlanadi. Wa'alamu, anna Allahi ya'hulu baynal mar'i wa qalbihi. 15:33 Biliyilar ki, Allah da ola banda bilan qalbin urtasini tusib qoyadi. Yani, qalb bilan Allah da ola, man isi ayatlar uqilingen peytte, tunisdi urtasini Allah tusib qoyadi yabdi. Fahamliy olmeyisiz. Aytilingen qab, kellegi kirmeydi. Aytilingen qab, qalbgi kirmeydi, urdaşmeydi. Qab, aytilingen peytte, yukh kiladi, boska buladi. Hatto ki, Allah asrasi, mazmir kishilar, Allahdan pandi nasihat aytilingen peytte, qazab qalib durub, qachan tugey kendi budir adi. 16:03 iða dhukirallahu wahda hushma azzat qulubu ladhina la yu'minuna bil akhira wa idha dhukiral ladhina min donihi idhahum yastabshirun 16:32 Muzike busa ushan yaxsh tinglaydi. Liki Quran bolaydi kim busa tinglamaydi. Nige Quranni qalb yaman gorib qalib, muzikani qalb yaxsh gorib qalaydi? Bu, Allah subhanahu wa ta'ala, u bandani qalbi bilan Quran urtasini tos boyganligi bolaydi. Bunya bandani ozi sababchi, gunahlari sababchi bolaydi. Har qandi musibatki adamni ozini gunahi sababli. Buna biz Quranni yiller davamida hajr qiganligimiz bolaydi. Quranni qulimiz giyamasayk, Quranni tulavat qimasayk. 17:02 Yaani, məsələn, bir qarın daşizdi, məsələn, Ata'ın ezizi, ya ki, bir yakın qarın daşizdi, ikki ay kor məsəyiz, ikki aydan kin kor sez, xeydi yurpsan deyidimi, üç aydan kin kor sez, barinki altı aydan kin kor sez, qiqetlin deyidimi. Biri yildan kin kor sez, ki, tazisay indi gihlab kor shahdi. Abu Qur'anni biz qaçan qolumuzgi aldik, va waraglamagan joylarimiz bar mahali gechi, uşa waraglamagan joylar bizdi korgan peytti, xeydi yurudin, yush peyt kechi, dip halat tili bile etmeydim uşa. 17:32 Manabu hajir ziyiladi. Rasul qiyamat günüde Qur'anini hajir qigyan adamlar üstten shikayat qilib. Aytadi ki, Rasul aytadi ki, qiyamat günüde, ey Rabbim, bu qovmim Qur'anini hajir qildi. Qur'anini hajir qildi, tashladı Qur'anini digi. Demek Qur'anini biz hajir qigyan digi biz sababiden manashu halatka hazır qispaldik. Qur'anini tadabbur qilişligimiz yox, uylabkur işligi yox, 18:03 bu tadabbur qilişlik uçun hatta katta ilim ham kerege mas uzi tadabbur qilişlik uçun katta tafsir qitaplarini ilim qitaplarini uqiçlige mas ertemez hatta kafirlerge Allah Ta'ala Qur'anini tadabbur qilişlikke talab qildi u ilerden afala yatadabbaruna alquran buni kafirlerge itti Allah Ta'ala Qur'anini tadabbur qimeydi mi u ilerdi gen? Jubayr ibn Mut'im radiyallahu anhu kuxu kafir bugan peytte Madinaya borgen Madinada Badir Ghazatadan kin unu yakillardan beri 18:33 qutqar walishtig uchun, u fidiyasin tulaygani borgin. Madinagi borgin, kin shom waqti boqgin, masjidda utirganda shom boqgin. Rasullaha ashablari bilan tulib shom uxigallar. U shanda Jubair ibn Mutayim uzayti biradi. Rasullaha shom namazini uxidlar, shomga Wattur surasini zam sura qildilar. Shonda Wattur wa kitabi mastur ayatin uxidlar. Am khuliqo min ghayri shayin, am humul khaliqun. 19:00 Am khalaqus samavati wal arda balla yuqinun. Mani shu ayati qe qe qe paytta qalbim uchuk-uchuk pite jo edindigin. Kafir adam. Yani ular Osmanlar va yirnishlar yaradganma. Yo ki ularda kim yaradgan, uzdan uzu buqqa qenmib bu adamlar. Bu uchi ilim qeregimiz, bu qitabdi chunishlig uchi ilim qeregimiz bu. Az raqqa nabuseyim insaf qerek, tadabbur qilishligimiz qerek. Maymun umni mihran umrini aqirlar paytta kuzi aciz buqqagin. 19:30 kormay qoygan aqyan, uqshino uqli italab yurgan, alib yurgan. Burkino uqli qaytgan aqyan, uqlim min qalbim qorayib qolayabda, Hasan ul-Basriyina aldiga alib aqyan. Min bir pandi nasihat ishtay diganda, Hasan ul-Basriyina aldiga alib aqyan. Barib kirgan, Hasan ul-Basriyina qarib qoygan halatdaydi uqshiyam. Kin, utirgandan kin, Hasan ul-Basriyiga min qalbim qorayib qaldi, mingi pandi nasihat qilin. Diganda, Hasan ul-Basriy shuara surastan uch ayat uxibirgan. Afara'ayta immat ta'nan hum sinin, 19:59 ثُمَّ جَاءَهُمْ مَا كَانُوا يُوعَدُونَ مَا أَغْنَعَنْهُمْ مَا كَانُوا يُمَتَّعُونَ 20:27 Ota bu Hasan al-Basri shumu digan, ha diganda, odamlar atisharda Hasan al-Basri shuda nubuwatdi gapidey gapiradi, kuchili gapiradi, fakat ayat oku berdiku diganda etkanikan ki, ey oğlum, bu shunday ayatlarda okudiki, agar qalb kekirse, bir qancha joyda jarahat qaldiradi. Dikim bu jarahatlar qalishligi chun, bu qablarda chunishligi chun, trik qalblar kerek. Allah subhanahu wa ta'ala bunday qalblarini hamamizgi nasib qisin. Inshallah bu sohbatimize davamib var. 20:53 Allah Ta'ala buzga faydalik ilim bersin, ishqanlar buzga amal qalishlikke Allah Ta'ala tawfiq bersin. Subhanaka Allahumma bihamdik, nashhadu an la ilaha illa antina astaghfiruka wa natubu ilayk. Sallillahu mabarika al abdika wa nabiyika Muhammadin alayhi salatu wassalam.