Transkrip otomatis. Mungkin ada kesalahan, jadi periksa rekamannya untuk kata-kata yang tepat.
0:00 الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على أشرف الأنبياء والمرسلين 0:37 Nabiina Muhammadin wa ala alihi wa sahbihi ajma'in. Bayan haka enkwa masu al-barka, masu kaloda soraron wan nangiden tibi mi al-barka, adedi wan naloka chikuma duk inda kuike. Assalamu alaikum wa rahmatullahi wa barakatuhu. Tu ati nga bada watu karatu dhamike akang amalu l-kulu, yaw zamu chiga bada ga inda muka saya akang wan nang aiki nazuchi, dhamuka paru watu azuhud kena. Tu kuma mingi bayani awan chanderasi, 1:09 Kan abinda ake nipi da zuhudu. Muna atikim bayani niloka chiye. Sawo da ake inzamu chigaba. Tumalamayda sika zo bayani. Akan mineni ake nipi da zuhudu. Abangari na istilahi. Maana bayani na sharhi. Wanda zi putumana da asalin shi zuhudin pili. Yakasan chiba abarkuwa na bangari nashiba. Mineni ake nipi da shi zuhudu. Sawo da ake daga atikim malamay. Musamman aljurjani atikili tapish atarifat. 1:40 Siye kawamana watansu watu lafuzza dama lamaisu kapadi akan watu shini aki nipi de zuhudu. Dega chiki akache huwa taruku rahati dunya talabal li rahati l'akhira. Idan akache zuhudu ana nipi mutum ya bar jindak liraiwa dunya sabu desamu jindak lillahira maana ya zaulahira ya bar dunya kena. Tuseyde wanang maanade akakao tana bukater. 2:11 Kaar mbayani, wandeeke nan nga baka dang, za azo aga abunda, za akara gyara, kuma akara saa e zama chikamoku gawan nam maanade aka ambata. Sanang, akwae wani magana atum kuma deshima aka samu daga maga batade eke bayani ko menene zuhudu, akwae wandeeke che wa, watu degatikin abugua mapi dedede aka ambata, akang abundesha api menene zuhudu. Shini ake che wa, huwa akhu akolil kifayeti. 2:42 Shiine mutun ye daw ki abu mapi karanchi wan daya wadatar dashi. Mimma tuyukina hilluhu. Abun deke mutun ya yekini ya tabbatar chiwa wan nang abun halalne. Watarku zaidi ala dhalika lilla. Sannang abar abun deye wucha haka dang allama doka kinsariki. Maana zuhu du ana nipum mutun yesamu abun deke ya tabbatar halalne kumeyo datu dashi ya jichiwa wan nanya isheshu kumey. Du abun deye wucha wan nang abun deke bukata. 3:12 Kawe siye bari dang Allah, ma'a na'a tahanyar oka ka ad-dini ng Allah yachir da miskinay, yagina abu buwa na chi gabam mutani, ka mamma karantu da masalatay, dadesoran awu buwa na tema kawa ad-dini irun haka. Aka chi wanna shini abunda aki nipi da zuhudu. Tu iya ka chumbe ananda malamay suka ikena, a-a, a-kwayi magana ta imam Ahmad ibn Hanbal, Allah mushi rahama. 3:38 Ya ima gana gamamia wa deke taa hata watan chamma ganganu kuma taa kawo makari. Wanam ma gana kuyazoni atikili tapi na imam Ahmad wa nda yarubu taa mesuna az-Zuhud. Kuma ibu nul kayim amadariju salikin ya kawo nambeani. Yeke chiwa da gachkin gamamiar ma gana da waniya tabai da kenuna kome nini ake nipi da Zuhudu. Shini ma gana da imam Ahmad ya i. Yeke chiwa Az-Zuhudu ala thalathati aujuhu. 4:09 Ya kechwa zuhudu na, ya na da bangarori sasa da gabaybu da uku. Ya kechwa naparko, tarko l haram, wa huwa zuhudu l awam. Ya kechwa abu naparko, wa ndeka shini mataki naparko, na zuhudu. Wa nda, de kamata ache, musulmi ya rasashi, ba inya rasashi ya samumat ala ke na, tomotun ya kasanchi ya bar haram. Tukene, en uwa muna apahim terche wa, zuhudu gudun dunia na, 4:38 Wanda shima aiki yinedega chikin ayuka nazuchi, tu yena bukater mutunya ni sanchi haram kina. Duklo katinda aka kani sanchi haram kaya halal neka kia neema, tu, ana atina ninchi wa ing Allah suya edda, kana chikimma su zuhudu. Ama onnan zuhudu, na kuwa dokuwa ni gamagari ni. Lika mata maache muslimi, yena neemang haram gawannan abun kunyani, ya ka mata ache yani sanchi haram. Tu onnan kinuna amana kinang, mukan samuwa suma alamayinas ubu. 5:08 Wani maasie kagaya kukata nchiribi. Wani kagaya na ukar nuna shime ibada niga, rawa niga, wasabu buwa hakada soronsu. Tu amma kuma yaki halal ne yaki haram. Haram dun manima eke idur, patana gudu ya nabunta. Tu kuma kile denga ikirari kama shime gudu n'duniani. Kaga aiken deke ya nuna kena mbabu wan nansifa na zuhudu atikinzuti yashi. Sana bangare nabiu na zuhudu mataki nabiu? 5:35 Imamu Ahmad yake chewa, tarukul fudhuli minal halali, wa huwa zuhudu l-khawas. Ma'ana, mutunya bar abinda yai sawra, yaregi yairara, daga abinda yaha latta garishi. Imamu Ahmad yake chewa, wanna zuhudu l-migirmani, shiukuma zuhudu ne, nawasu keban tatumbayin Allah ba, kuwa yakeba, siwan da Allah yakebi yaza ba. Ma'ana, Allah ya maka arziki, ya ya maka duki, ya ya maka wadata. 6:04 Si kajichi wa indeka samu abunda za kacha abunchi karipa asiri kajikarping ibada, kadaunowi iyalanka, tu abun deragi za kassarrafashi kajuyadde shiburin temokwan ad-dinim Allah. Kato kiddidi abunda kakibu kata, souran kaidan temokwan ad-dinim Allah kinam. Tu unkalura irun su Sayyidna Abu Bakar, irun Sayyidna Umar, wande bada rabin dukiyashi, Sayyidna Abu Bakar midera jaye bada dukiyar gabaki dea, tu shi a inama za kasanyashini mala. 6:32 Amma tiki ngaka wasu siki, tuzara tawa dana mbaya ngalla siki, za agen su, kaduba irun wanne imani wandama badang ambamu labari munye daba kumaga, hanyada tazo ingantachia, wanese chebi ya daba amma wanne abu yata batakumaga, siki yani, allakara musu ya daba kumasu, chutarra su, siki bata su allashiriesu. Sanan, watu mata kina zuhudu, na uku, shini, tarukumayu, shirilu, anillahi ta'ala. 7:02 Wahua zuhudu al-arifina. Bada chan anche maka ga wan zuhudu nake banta tum bayin Allah ba. Tu akache maka wanan zuhudu nshi kuma. Shini matakar ololu wan zuhudu. Arifai. Suni sike sepontu wadashi. Bayin Allah nakwarae wali yang Allah mokusa. Negaske. Suni kowe duwana abu daze shagal tadda sudaga ibadar Allah. Tu kowe zakaga sungu jishi. Bayi nyar gani sanche haram. 7:32 Yaani sancha abu buwa nda suka rege narara daga chikin abu nda yamalaka, ya bayi wabayi ng'alla, ya sarrafa shugurinti ya makuwa ng'addini ng'alla. Tu kuma duwana abu daze zuiya nda wahanka linshi daga addini, kuwana abu kini, kuwana ndamu wani, wanda zee ka sanche zee zamamushi karpa ng'apa, kadangara mba kintu, lugurin, bing'alla, suudak'apa, tu zakaga zee baruan ng'abu. Ngu watamu jalisa achida aki hira rekin banzadu wasa obuwa zakaga yabuda. 8:02 Tuwana abu wanda zeh shagal tarda shida ga adina ngalla, zeh kasan cheyabarishi. Tuwana shima abu nimi matakar daraja, kumonde ya kutumana, pili kumene ne akeni pide zuhudu, abu nderege shine, muruke alla, yisengi nyamu chikin, masu uwarin kuatan ta'irun wadan na abu huwa masu daraja. Ibu nulkayim dezu eki sharhi eki, sokat eki ta'aliki ika wadan na bayanay, eki echoa tuwana magana pa ta'imamu Ahmad Allah Mushi Rahama, ta'ukun shi, 8:32 Magangalu ndeska gabata abayada muka ambata. Sanan tamazuda kari. Sanan imamu Ahmad ndenna mutun neba karami ba. Dan imamu Shafi'i, Allah ya Moshi Rahama, ya ya bishi, ya ya bi imamu Ahmad. Ya ketua imamu Ahmad ndenna nda kuki gani? Allah ya bashi bayiwa awasi pangaruri gudatakos. Chikimu wata nam pangaruri, tu akwe pangarang abun desha kizuhudu dameke bayani. Imamu Ahmad, Allah ya bashi ilimida pahimtaruan nam pangari. 9:02 kuma yanadaribu, charibu, chadamaganganu, masu ima bangaran zuhudu, halita pi magareshi da ake kiren shi azuhudu, lil imamu Ahmad ibn Hanbal, Allah ya Mushirahama. Wannan kenang ata qeche? Toshi kuma shekhul Islam ibn Temiat, kem majmu'u il fatawa, yeke che mana, wazuhudu il mashru'u, taruku ma la yanfa'u fi daril akhira. Zuhudu da aka shara'an ta, bawayi kuwa na iran zuhudu kakeji, shini zuhudu ba, dan aka mpadi kuma ana, 9:30 Wa tu bata ma'anan. Yeke tu abun de zama shar'an tache daga ma'anan zuhudu. Ndi ma'alan ibu nu temia yeke che wa mutunya bar abun de bashi da ampani. Awan na rayi wa ta dunia duum lahira. Mana du abun de zi zama maka mazala guren samung lahiraka. Tu kowe kanisan cheshi. Kaga haram yana chiki. Da duwana abun de zi la wiki anka lanka da ka adinan Allah. Tu kayi ugarika barishi. Mana az waran Allah atakeche. Shini zuhudu yang uwa. 10:00 Seike cha wa amma kullu ma yasta'inu bihi l'abdu ala qa'ati Allahi, falaysa mina zuhdi al-mashru. Wa amma kullu ma yasta'inu bihi l'abdu ala qa'ati Allahi, falaysa mina zuhdi al-mashru. Amma duwa na abu razi temekeka gurenyi wa alla la adayi wa alla biyaya. Tukadaka che, zaka budesh. Musali muta che. 10:24 Zaka siya, wan namuotar kuma zake ampanida itaguranzua masalati ke ibadah. Zake ampanida itaguranzua waazi, musali, dan kakaru. Zake ampanida itaguranzada zamuntada sauransu. Tukada kache aini ina gudun dunia, bazan se mota, bazan hau mota, baso budona abuninekelekele rayo dunia. Sika kiauta taniya kakuma ke ampanida shiwane shini akisu. Sanun kuma, musali de suna ada yawa, suna ada dama. 10:53 Tukuma akwe alkhayretara deshi. 11:16 Zake ampaye dishi burin jimu wa azi, burin samu sapwa nina musilin chi, desaada zimunta, desauransu irin su kompyuta, su laptop rinan, desauransu. Tu amma problem rin shini, akwe wa tu barna ta radasu, tu kada kacheba zake ampaye dishi. Ba indi kada uka hanyani de zake isarra sapwa, n'alla kuma kakara pahimtar adin, n'alla kazi abu tada malamay, kadenga karuwa dasu, kadenga bun pages, musali masuhuram malamay, aki bada fatawakana samu bayanayna ilimi haka desauransu. 11:46 Tukaga berenshi beza ma zuhudu ba. Zaka iya kiawta taniya raka kuma kaidang Allah. Wanan kananang akan zuhudu nka. Ama inya kasan cheze putinika, tutunda wanan siache kadeyaka ika gaharam siaka barishi. Tua tagachade ana asomu tunye gane chewa duabun da zi temeke ika burinyiwa Allah biyaya dadaa. Tukaga berenshi ba zuhudu ba niya kaya ugarika kiawta taniya raka kuma kaya ampayida shishia dedachi. Dede gorgodu. Degatikim palala. 12:12 Nawannang watu aiki nazutia mi kima mi daraja nazuhudu. A kuipateng allama loka kinsarki asuratul qasas. Allayana bamula baran qaruna dekuma mutanenshi. Allayana bamula bari irng watu tawai dekakir che wadeiwa allah. Yabar al-uma ta'an nabi Musa. Yabar jama'ar nabi Musa. Yanana yanana watarana. Fakharaja ala qomihi fi zineti. 12:36 Qala alladhina yuriduna al-hayata al-dunya, ya layta lana mithla ma utiya qarunu, innahu la dhu xavvin azim. Yaputu yena taqama, yena girmanke, yena al-fahari, shi qaruna sabu da yena da duqia. Nantake, wasumu taani haka wadan dasuki, sang muri wa, da huli wa, da awu gwa, narai wa, he sekeche, kai, kaitu inama de muna da irin wana abu de akaba qaruna, hai damum muri, damum hayi. Kamari yan zuni musali kagamota tauche si arbi. 13:05 kuwa kaga kamri, kuwa kaga ford tawite, kawa seka denga tshuwa, kaai, gaskia wane, namuri wa muwa la, murra kuwa seni, onnom kuskureni. Baka senya ye taro, nandukia ba, ila halaka dhata kaishi. Yanzu kekana suka halaka, tawa bende epu kamata shini, samuk ana'a wada tuwa zuchi kasanchiwa, halal, shini epa alkhairi, reka ruki'alla. Soda kuwa danamutani na karuna, he siki patang inamasina do nandukia, tu anang apoy mutani na kware masu imani, masu ilimi, 13:35 Kaway sikati, waylakum, thawabu Allahi khayrun liman amana wa amila salihan, wa la yulatqaha illa sabirun. Sikati, aaa, inaa, aik, wa annan kaitanku beka mataku bihakaba. 13:47 Ay lada gurang allamotoka kinsarki shini yapu alkhairi da wanang abung wan deke detini narayi wad dunia. Amma ba wan deke gani wasi miha uri. Miha uri shini ze gani chewaye ha uri kade so wan chang abung deng abung deke gurang allashini yapu kima. Kago wan nang gudun dunia kena wadan nambayeng allasuka nuna awan nang gurang. Sanda nzuhudu yana degachkin sifa degachkin supupung. 14:10 Mouminey ma su imani. Allah muroka kinsariki yana chewa, man kana yuridu harfa al-akhirati, naziri lahu fi harfi. Wa man kana yuridu harfa dunya, nuktihi min hawa ma lahu fi al-akhirati, min nasib. Allah kechwa dukwa ndeka san cheyana san, giribi, ampani, naraiwa dunya chikin aikenshi. Kaweshi dunya eki suye samu. Kukuma wandeki senye samu, lahira chikin aikenshi. Al-khayrena lahira, Allah kechwa zamu, qara mushi chikin wanna, abon nazi samu na ampani. 14:39 Alla zikara maya, samusha albarka ya datadda shi, ga ayuka na kware, da zikara kusantar rishi da Allah. Shiku wan deke san, giribi da anpani naraiwa, duniya Allahi ki tuazamu bashi, dega gareta. Ama alahira bida kume. Sanan aduniyar ma abinda Allahi gadama, kasanshi shini ziba shidan, kuwa ina da arziki, Allah arraza puni. Azir tawa deke, taga me kuwa. 15:03 Allah inya qadama zi bashi abun deyke, so unku bi qadama zi bashi deywa nda inya kasamushi ba, zi samuwa nda ba kasamushi ba. San unku mayayi asara, alahira bida kumi. So qaramu tunyani, mulahera, itachi, garanti. Idenka nima, za kasamita, Allah abaka garanti. Duniako unka nima, balalini kasama abun deyke, so banji Allah ma duwa qakin sarki. Hadisi yazu, daga Abu Sayyid al-Khudri, Allah qara moshi ya da, ma eki sallale sallam yazona, agipam min barin shitaradda, so Abu Sayyid al-Khudri duwasu daga chkin sahabbi. 15:33 Ma eki, salallahu alayhi wa salam, eki tshuwa, inni mimma akhafu alaykum min baadi, ma yaftahu allahu alaykum min zahrati dunya wa zinatia. Eki tshuwa, wallahi, daga tshikim, abu nda neki, jimu kusuru. Bayana, shine, abu nda za, abu nda muku, kusamu watu rahama, kusamu watu ni'ima, asamu jin dadun dunya, dakawa dunya, eki tshuwa, anna jimu kusuru, amwana. 15:56 So kaga manzo salla sana kema sahabay wa azi, wande kemuni eka matamot, awka saboda sahabay, sengi san zayni kuma sengu di duniya, saboda sengi, aywa tarda abunda manzo salla salam yo umar chayso kuma sengi san cha abunda ya hana su. Kenara aywa duniya tana dekali ekele, wande eka matamot unye jisoro ya ba'a hankali kada taru leshi. Sana har ilayaw da gachkin hadisayde kebeani eka mpalala, kukumatake magana akan wanan zuhudu. 16:22 أبو سعيد الخدري هر إله وقار الرواية دا جماعيكي صلى الله عليه وسلم موزو صلى الله عليه وسلم يكيچيو إن الدنيا حلوة خضرة وإن الله مستخلفكم فيها فينظر كيف تعملون فاتقوا الدنيا واتقوا النساء فإن أول فتنة بني إسرائيل فإن أول فتنة بني إسرائيل في النساء متفق عليه حديثنا بخاردة مسلم سكر ويتيشي موزو صلى الله عليه وسلم يكيچيو وأن الدنيا 16:51 Abunemi kia wu kuma kore shar. Imamu Suyoti de eke sharihin wana hadisin, atikin sharihin sayehi musliminashi, eke che wa abunda ake nipi, kama iya e ita tuwa ni kana iya dauka ma'anang ahaka. Eya e ita che yon katakoshi za ganshu kore bono mbansha awa zakachi. Mba kachewa katambarishi se eka gaya para chonja ya zo ya rupi mayalala che. Eche iran dunia kwa tamko chintekena. Kuka dauka che wa dunia abachi wanda idu haka. 17:21 Zaka ga tana dabansha awa, tana daru darwa, ma'ana abu kure za gamutani nasanshi, abu mibansha awa negurumutani dunia. Sema nzo salla sani nke che wa kuma Allah ze sanyaku halifu, fi ze baku jaguranchi atikin wanan dunia. Denya ga iran aiken da zaku, isawo daka kujisoran dunia nang kubahankali, kuma kujisoran mata. Kada kubakda atikin illa su, dama kirichon su, dakaidon su. 17:49 Juma'a ki sallallahu alayhi wa sallam. Du'mun putena taparku da akadja rabi bani Isra'ila da ita. Tana un shene chikim mata. Allah ya sari'im. Sannamga wana hadisi daga watu al-mustawrid ibn Shaddad daga Manzur sallallahu alayhi wa sallam. Manzur sallallahu alayhi wa sallam yaki chwa wallahi. Maddunya fil akhira illa mithl ma yaj'alu ahadukum isba'ahu hadihi wa asharab bil sababati fil yam. Falyamvur bima yarji'i. 18:17 Manzo salasane kichwa wallahi, manzo iransu wakasan kona abun bana wasabani, ye kichwa kunga onnen dunia na, ideng aki kuatan tata aki hata atade lahira, bakomi bache, pache kamar mutung, yezuye samu yasanshi gudataya, yesen yashe atkinteku. Ruwami, yawangaske, yesen yasanshi. Ideng yachuro onnen yasannashi, yagamenene ebiyo hannenshi nade garua. Baba abun de ebiyoshi, ye kichwa kachan kachan dunia de lahira kena. Muslim yaro wachuan na hadisi, mwanen kenuna amane kena. 18:47 Bi kamata mutung ya sanya damu washi che wa akan dunia bani inye rasona abu wa dunia gechi wa kaminyaya asara. Lahiran nang khayrun wa abu ka itachi tapaa alkhayri ku me itatapuan zuwa. Sanan maiki sallale salam yeki geya wa abdullahi nang umar, yeki dapa abdullahi nang umar aka patanshi. Yeki che me kunfit dunia ka anna ka gharib, kakasan che a dunia kamamba ku. Aw abiru sabil ku ku matlanka nganya. 19:13 Nkata shiriga ka duna zaka je kano kasaya azaria, bazaria ka je bazaka uche, toka lauka dunia haka teke kowe kazo uche wani. Shi ibu nu umar kumayakan che, idan kasa muya machi, toka da kaitina ninzaka kaisape, nka kaisape kada kaitina ninzaka kaiyama, sanan kai shiri dalapia kasabo darana dazaache baka dalapia, kai shiri daraiwa kasabo darana dazaache zaka mutu wana irin tane je kai. Dukuan na sena nunamana muhim manching watu gudun dunia. 19:41 Wendeke ena achikinzu uchi, mutin ya ba ahankali, ya ba awbuwa ahankali, denge samio da Allah ya gama da dunya nalapia. Muna patang Allah ya samu dache, kuma ya watu ganadamu. Tumalame siki etu agudun dunya namba we anachi, wakadaka samu mure wa da awbuwa da Allah ya halatama kabani asharianche. A, a, du abun da Allah ya nini ima, babu komizake ya ampanideshi. Abun ziti mekeka goring ibada da awbuwa na jinda lirayawan da baharamba, dankaya ampanideshu. 20:12 Wannamba koumiba ne shimayana da gachkin zuhudu. Sabo dama aki sallale salam muduba mugaya deke shine shugabama su zuhudu gaba kiida. Amma ya gode wa ni imomida allayamushi gurun yin ampanida suyade dachi. Ya i aure, ya oramatana sunna. Sannan kuma irinso an Nebu Suleiman. Kaga shima allayabashi muliki. Sannan kuma shine shugabama su zuhudu alokatenshi. 20:38 Sanan kaduba irons Uthman dan Afan, irons Abdur Rahman dan Auf, dumutani ni masudukia, sin shahara gurunti ya makong adini, irons Abdur Rahman dan Mubarak da gachikin tabi ay. Dukan sumasuzuhudini, tu amakuma sinjida irayi wasu akan abunda Allah ya halat tamusutu. Wan nashini kenyuna makakomi nini asalin zuhudu bawayi, haka kurang zaka isa kayani ke osawoda Allah ya makani imaba, hukuma musali kazawuna chikinyumwa. 21:03 Gashikana da hali, du wana mba shini zuhudu ba emuwa, abunda ake so shini kanisa nchahara mkumaka budi wa nimara ala deyamaka. Sanan da karshesega pa iduji da ampanida mutunke samu, idenye samuta batuwa wana sifa medaraja atazuhudu, degachiki zi samu wada atuwa zuuchi. Du abunda ala ya kasa ya bashi, zi e dedeshi. Sanan kuma zi senya mutun nyo buji dukuwa na awuwa naru'i narayi wadunia. Mutun zi gane chwa dunia bakuwa bani kuduki ya mutu ala wada atashida ita, 21:34 Zeyi kukari yaya kizuti yashi saboda, watu duniya namba agidan zamabani. Sannan kuma, zeyi sanyama kasang allama doka kinsarki. Sannan, inka budu duniya azuti yara keputu apili mutani mazasusoka. Saboda! 21:58 Baza kazo kana wa sugu goryo kana ya musida suba goryo duniya saboda kiba kato keta kongiba saboda abunda kizuchiaka nazudu da goryo duniya seka ga suna asanka saboda mutani su su seka kowe a kiali suna. Tuka a kiali musuwa nan duniya kaya kaji kaya abunda allaya sharan tamaka kana niman palala goryo allaya kaga mutani suna asanka. 22:16 Sannang atikin zuhudu hari ilayaw, akwe anpani, dapalala, dapaida na che wakana, ukarun koi dama aiki salallahu alayhi salam, da sahabanshi, dabaing Allah na uware, dan suni jagorori limamayna masu zuhudu. Sannang kuma mutunze samu sawiki, awan raiva tashi tadunia, sannang kuma ze samu siira, raiva lahira, idan Allah ya tadik ya mashi. Wannang ata kaiti, shini eke nuna mana. 22:44 kumi nene asaleng abun da ake nifi da zuhudu. Kuma kama inda muka pati, yena da gachkin ayuka nazuchi ya masu, kima masu mihim manchi, ibnul kayim ya ambacheshi da, soram malame sun ambacheshi, che wa yena da gachkin ayuka nazuchi, wan deka mata mutun nye lura da su. Bayanida masuriga sun gaba, akwe ayuka nazuchi watan deke, zake keze irun su mahabba, san Allah, irun su yarda, irun su khushui. 23:10 Duk akwe irun wan nam pangarorin, san nukum akwe abu buwa wa ndeki ya mata kaini su da aki bi, do mung asamuyar da alla da soran, allan da soran su, su ne irun watan nan su zuhudu, da su watu yuma kai hisabi, wan deng alla asu ya da adarasi nagaba shima dan za azo aibayani aken shi. Tu kasantua rde akwe dan soran loka chi, achikin shi wan nam darasinamu, na kais e, zamu shigaga abun de shapi muhasabatu nafs, maana yuwa kai hisabi. 23:41 shi mawanna wana aiki nimi daraja degatkin ayuka nazutia. Ibnul hajj, al maliki, allamushrahama, yeke chewa abunda aki nipida, iyo wa kay hisabi minini aki nipini. Yeke chewa habsu l'anfas, wadobtu l'hawas, wari ayatu l'awqat, waitharu l'muhimmat. Alit tapin shi na madkhal ya kawanna labari. Yeke chewa 24:09 Yuma ka hisabi ana nipi mutunye kame no mpashenshi. Maana wan nang ana maka kaman nini chewa, kwa tam kwa ching ana nipi kashigachikin no suwaka kena. Nkana do dan saobuwa deshke, da ru daka, kwa saobuwa deshke, da ukema ka hangkele, ka hata hangkele, nka guri daya. San nang kuma dukuwa no mosi naga o unka, ka aji yesu, ka saya chak, maana ka samu no suwaka kena. San nang kuma kakulade lo kutanka. 24:38 Menene kaki aikatawa aluwa kuta nda kakia desu. Sannam kuma kaza bi aikata abubuwa nda suni zasu anpani kagurum allam aluwa kakin sarki. Ekechwa wanne shine muhasabatu nafs. Wanemalamide gachikima alamima gaba tashikum ekechewa huwa stifaul aadad fi mali lmar iwa ma aleyhi. Shine mutunya saya adenga lisapi na abubuwa de aikata. Yaduba aadad insu, yiku karia halartosu. 25:06 Se ya duba ya gani wan nene nashi wan nene akanshi. Naka shini wan da kaidang alla zaka samulada, wan do kume eke kanka, shini wan da musali sabang alla ni kubarna. Mutin ya duba. Damane parche wa, zei kukari ya gyara. 25:21 Tushikuma wanang watu yuma kay hisabi de bibi yang ayuka nazuchi da ayuka nagabu bi da sorangsa abuni da shar'an tacheni awanang adi namu namusirinchi. Allah ma'duwa kakin sarki yeki chwaya ayuha aladhina amanu ta'u Allah wal tanzur nafsu maqadda matiligad. Ya'ku watan dasu kay imani kujus orang Allah. Nja Allah ma'duwa kakin sarki sannarri tadenga dubawa. Minini ta'ika tadangu bi. Daranarki ya makina. 25:48 Imamu shankiti mi adwa'u l'bayan atkili tapu nshina tafsiri liyezu pasara wana ayar. Yekechi watu wana ayar akache waltan vurnafsun reyte yuduba. Asheke nang watu nadhar rinna yana zuwa da ma'ana na muhasaba. Mutin ya wakan shihisabi kumena zuwa da ma'ana na ta'amul. Mutin ya ringa tenani. Yana kaipun tenani akan ayukan diyakey. Kenang ananipi mutin ya wakan shihisabi yunido wana pateng Allah na chiwa waltan vurnafsun. Maqadda matligad. 26:16 Fa ida ma na dhara fil madhi, idam mutun nye duba abun de wuchi narayewashi. Saniye wakenshi hisabi, wa alima ma kana min takwasirin awu kuin fi ma hadhur. Idam mutun nye duba yaga abun de pata, nadega kusuri burang aiki na kware. Bi aiki ya deka mataba, aloka chun de wuchi, tuja'ahu l'amru thani. Nanta keko wana alamari zei zomushi, wandeke alamari nadiu wanda zei zomushi desurang alla. Lima ya stakbil min amalin jadid. 26:45 Gamada abinde eki puskantana daga sabang eki dizi igaba. Mana, ya iwe, wa iwe, wa iwe, na ya zomush adantapia. Gashi ya ilipupuka kuma lukatin ya uchiba zidi awaba. Tu ya ika mati eki, kenangwa nilukatin yapara eki napore. Kuma zidi inga murakaba, yana bibi yang alla, yana jins uren shakome eki. Malan shankiti, degamo nambiani sezwe tembihi eche tu gawanis ukatifa gawanet dan tenatarwa. Gawate elmatashia. Eki echi wa, 27:16 Ma qaddamat yari gaya uchi ka gaba tardashi. 27:44 Tua da gawa nan loka chen da kaiwa nan tena nan kagano che, wa kaiwa sa kaiwa sa kachi, tua kapara aiki nantake. Dumung, baka malaka n kumai aloka chen kasi wan deo che, kuma kaiwa sa deshi, tome ya regi, wan da kaki chiki, wan da kizua nan gaba, baka da garanti, kuzaka kubaza kiba, tua tenda ganankuwa si eka tuba, kapara wa kagiara aiki, nka tunda kaiwa, nka nka hisabi, wan nishini abun na aiki bukata, gaba wan alla. Muna patang alla ya samu dati. 28:13 Wa salamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuhu.